Zebraliśmy się tutaj, aby położyć fundament pod budowę grupy dla wszystkich tych, którzy są zainteresowani podążaniem drogą i metodą Baal Sulama, która przedstawia ścieżkę pozwalającą wznosić się po stopniach człowieka, nie pozostając w kategorii zwierzęcia, jak powiedzieli mędrcy o wersie „Wy – owce Moje, trzoda Moja, wy – człowiek”[1]: „Wy nazywacie się człowiekiem, a bałwochwalcy nie nazywają się człowiekiem”[2] – to powiedzenie Raszbiego[3].
Aby zrozumieć poziom człowieka, przytoczymy tutaj powiedzenie mędrców (traktat Brachot) o wersie „Wysłuchajmy zakończenia wszystkiego: bój się Stwórcy i przestrzegaj Jego przykazań, bo w tym cały człowiek”[4]. Pyta Gemara: „Co znaczy «w tym cały człowiek»?” Powiedział Rabbi Elazar: „Cały świat został stworzony tylko ze względu na to”[5] – to znaczy cały świat został stworzony tylko ze względu na bojaźń przed Stwórcą.
I należy zrozumieć, czym jest ta: „bojaźń przed Stwórcą”. Przecież wynika z tego, że to jest powód, dla którego został stworzony świat. Wiadomo ze wszystkich powiedzeń mędrców, że przyczyną stworzenia było (pragnienie) obdarzyć dobrem Jego stworzenia. Innymi słowy, Stwórca zapragnął nasłodzić stworzenia, aby czuły się szczęśliwe na świecie. Tutaj zaś mędrcy powiedzieli o wersie „w tym cały człowiek”, że przyczyną stworzenia jest „bojaźń przed Stwórcą”.
Jednak to wyjaśnia się w księdze „Dar Tory”, gdzie powiedziano, że stworzenia nie otrzymują dobra i nasłodzenia, chociaż to jest przyczyną stworzenia, z powodu różnicy właściwości między Stwórcą a nimi. Przecież Stwórca jest dającym, a stworzenia – otrzymującymi. I istnieje zasada, zgodnie z którą gałęzie upodabniają się do swojego korzenia, z którego się zrodziły.
Ponieważ otrzymywanie nie jest właściwe naszemu korzeniowi, to znaczy Stwórca nie odczuwa braku, aby potrzebował coś otrzymać i napełnić Swój brak, dlatego gdy człowiek ma być otrzymującym, odczuwa dyskomfort. Dlatego każdy człowiek wstydzi się jeść chleb wstydu.
I aby to naprawić, trzeba było stworzyć świat. „Świat” (עולם – olam) – znaczy ukrycie (העלם – heelem), ponieważ dobro i błogość koniecznie muszą być ukryte. Po co? Odpowiedź: dla bojaźni. Innymi słowy, aby człowiek miał bojaźń przed użyciem swojego kli otrzymywania, zwanego „miłością do siebie”.
Sens w tym, aby człowiek powstrzymywał się od otrzymywania przyjemności dlatego, że jej pragnie, i aby miał siłę przezwyciężenia pożądania tego, czego pragnie.
Przeciwnie, niech otrzymuje błogości, z których wyrośnie przyjemność dla Stwórcy. Sens tego w tym, że stworzenie chce obdarzać Stwórcę. I będzie miało bojaźń przed Stwórcą, to znaczy przed tym, aby otrzymywać dla własnej korzyści. Przecież to otrzymywanie przyjemności, które człowiek odczuwa dla własnej korzyści, oddala go od zjednoczenia ze Stwórcą.
Z drugiej strony, kiedy człowiek wykonuje jakieś przykazanie z przykazań Stwórcy, powinien mieć intencję taką, aby to przykazanie przyniosło mu czyste myśli – aby zapragnął obdarzać Stwórcę, wykonując to przykazanie. Jak powiedzieli mędrcy: „Rabbi Chananja Ben Akaszija mówi: «Stwórca zapragnął obdarzyć zasługami Israel, dlatego dał im obficie Torę i przykazania»”[6].
Dlatego zbieramy się tutaj, aby założyć grupę – aby każdy z nas podążał za tym duchem „obdarzania Stwórcy”. A aby osiągnąć obdarzanie Stwórcy, konieczne jest najpierw rozpocząć obdarzać człowieka – i to nazywa się „miłością do bliźniego”.
Ale miłość do bliźniego jest możliwa jedynie przy wyrzeczeniu się siebie. Z jednej strony każdy powinien się umniejszać, a z drugiej strony powinniśmy być dumni z tego, że Stwórca dał nam możliwość, abyśmy mogli wstąpić do grupy, w której każdy z nas ma tylko jeden cel – „aby Szchina[7] przebywała pośród nas”.
I chociaż jeszcze nie osiągnęliśmy celu, to jednak mamy pragnienie osiągnięcia celu. To również powinno być dla nas ważne, choć znajdujemy się jeszcze na początku drogi. Ale mamy nadzieję, że osiągniemy ten wzniosły cel.
[1]Prorocy, Jechezkel, 34:31. (Tutaj i dalej – przypisy tłumaczy)
[2] Traktat Bawa Mecia, 114b.
[3]Rabbi Szymon bar Jochaj.
[4]Pisma, Kohelet, 12:13. „Wysłuchajmy końcowego wniosku całości: Bój się Boga i przestrzegaj Jego przykazań – bo to jest cały człowiek.”
[5]Traktat Brachot, 6b.
[6]Traktat Makot, 23b.
[7]Szchina – Boska Obecność.