27) Rabbi Jose otworzył (Rabbi Jose patach): „Psalm. Śpiewajcie dla Stwórcy pieśń nową, bo cuda uczynił, wybawiła Go Jego prawica i ramię Jego świętości” (mizmor, sziru la-Haszem, szir chadasz, ki nifla’ot asah, hoszi’a lo jemino u-zeroa kodszo). Ten werset został wyjaśniony przez przyjaciół (hai kra, okmuha chawraja), że krowy to powiedziały (de-parot amaruha), jak jest napisane: „A krowy szły prosto drogą” (ke-ma di-khtiw: wajaszarna ha-parot ba-derech). Co znaczy „szły”? – że śpiewały nową pieśń (mai wajaszarna? de-hawu amrej szirata chadata). A jaką pieśń śpiewały? „Psalm. Śpiewajcie dla Stwóry pieśń nową, bo cuda uczynił” (u-mai szira amru? mizmor, sziru la-Haszem, szir chadasz, ki nifla’ot asah).
Sulam
27) „Psalm. Śpiewajcie Stwórcy pieśń nową, bo cuda uczynił, pomogła Mu Jego prawica i Jego święta ręka”[1]. Te słowa Pisma ogłosiły krowy, jak powiedziano: „A krowy szły prosto drogą”[2]. Co znaczy „szły”? To znaczy – głosiły nową pieśń. Jaką pieśń? – „Psalm. Śpiewajcie Stwórcy pieśń nową”.
28) Tutaj trzeba się przypatrzyć (hacha it le-istakala), że wszystko, co Stwórca, niech będzie Błogosławiony, stwarza na świecie (de-kol mah de-wara Kudsza Berich Hu be-alma), wszystkie one mówią chwałę i pieśń przed Nim (kullhu amrei tuszbachan we-szirata kamej), zarówno w górze, jak i na dole (bein le-ejla, bein le-tatta). A jeśli powiesz, że one same z siebie śpiewają tę pieśń (we-i tejma de-inhu mi-garmajhu amrei szirata da), tak jest rzeczywiście (hachei hu wadda’i), bo to tajemnica wyższa (de-raza ila’a ihu). Ale te – skrzynia była na ich grzbietach (awal hanei: arona hawa al gabbajhu), i kiedy skrzynia spoczęła na nich, uniosły się w górę (we-kejwan de-arona isztekej alajhu, we-szewjuha le-ejla), one zaczęły śpiewać pieśń (inun szariru szirata). Bo gdy tylko zdjęto z nich skrzynię, chodziły jak inne krowy świata (de-ha kejwan de-itnateel minajhu arona, hawu ga’an ke-orach sze’ar parot de-alma), i nie śpiewały pieśni (we-la amru szirata). Zaiste, skrzynia, która była na ich grzbietach, czyniła je zdolnymi do śpiewania (wadda’i: arona de-al gabbajhu awed lon le-zammara).
Sulam
28) Wszystko, co zostało stworzone na świecie przez Stwórcę, głosi chwały i pieśni przed Nim – zarówno na górze, jak i na dole. Czy zatem to możliwe, że krowy same głosiły tę pieśń? Właśnie tak było. Ale tylko wtedy, gdy nad tymi krowami znajdowała się Arka – gdy zaś Arkę im odebrano, muczały jak inne krowy świata i nie głosiły pieśni. Oczywiście, to Arka, która była nad nimi, sprawiała, że śpiewały.
29) „Psalm” (mizmor). To już wyjaśniliśmy i powiedziano wszędzie (ha okimna we-itmar be-kolla), że jest napisane: „psalm Dawida” albo „Dawidowy psalm” (ke-tiw: mizmor le-Dawid, o le-Dawid mizmor), a tutaj w ogóle nie wspomniano Dawida, tylko „psalm” (we-hacha la amar Dawid kelal, ela mizmor). Bo Duch Święty przygotowany jest, by zaśpiewać w czasie, gdy Stwórca, niech będzie Błogosławiony, wzbudzi Israel z prochu (de-ruach kudsza zamin le-zammera lej le-zimna de-jokim Kudsza Berich Hu le-Jisrael me-afra), i wtedy: „Śpiewajcie Stwórcy pieśń nową” (u-kedejn: sziru la-Haszem szir chadasz), wtedy to naprawdę będzie coś nowego (kedejn ihu chadasz). Bo taka pieśń nie została wypowiedziana od dnia stworzenia świata (de-ha szirata ke-hai, la itmar mi-joma de-itbere alma).
Sulam
29) Powiedziano „psalm”, podczas gdy we wszystkich miejscach powiedziano: „psalm Dawida” albo „Dawidowy psalm”. Tutaj zaś Dawid w ogóle nie jest wspomniany, a powiedziano jedynie „psalm”. Dzieje się tak dlatego, że w przyszłości duch świętości zaśpiewa go, gdy Stwórca podniesie Israel z prochu. I dlatego nie powiedziano tutaj: „Dawida”. I wtedy „śpiewajcie Stwórcy pieśń nową” – ponieważ ona rzeczywiście jest nowa, gdyż pieśń podobna do tej nie została jeszcze ogłoszona od dnia stworzenia świata.
30) Powiedział Rabbi Chija (amar Rabbi Chija): Jest napisane: „Nie ma nic nowego pod słońcem” (k’tiw: ein kol chadasz tachat ha-szemesz). A tutaj – ta pieśń jest nowa (we-hacha: szirata da, ihi chadasz), i znajduje się pod słońcem (we-ihi tachat ha-szemesz), bo zaiste pod słońcem ma być (de-ha techot szimsza lehewe). A czym jest „słońce”? To luna (u-maj ihu? da: sihara). I wtedy będzie coś nowego pod słońcem (u-kedejn hawe chadasz tachat ha-szemesz). Dlaczego? Bo „cuda uczynił” (maj tajma? begin: ki nifla’ot asah). A czym są te cuda? To, co jest napisane: „Wybawiła Go Jego prawica i ramię Jego świętości” (u-man inun nifla’ot? hai di-khtiw: hoszi’a lo jemino u-zeroa kodszo). „Wybawiła Go” – kogo? Temu właśnie poziomowi, który świewa tę pieśń (hoszi’a lo – leman? le-hahu darga de-amar szirata da), ponieważ na niej wspiera się prawica i lewica (begin de-beho istamech be-jemina u-bismola). „Wybawiła Go Jego prawica” – zaiste, [chodzi] o ten poziom (hoszi’a lo jemino wadda’i, le-hahu darga). A ten psalm – kiedy będzie? W czasie, gdy zmartwychwstaną umarli świata (de-hai mizmor: eimatai? be-zimna de-jekumun metej alma), i powstaną z prochu (we-jit’arun me-afra), wtedy będzie to coś nowego, czego jeszcze nie było w tym świecie (kedejn jehe chadasz, mah de-la it’awed be-hai alma).
Sulam
30) Powiedziano: „Nie ma nic nowego pod słońcem”[3]. A tutaj – ta pieśń jest nowa, i jest pod słońcem, ponieważ pod słońcem będzie (głoszona). I czymże jest ta pieśń? To luna, to znaczy Nukwa. Ponieważ wtedy będzie nowa luna pod słońcem i odnowi się jej światło, stając się „jak światło słońca”[4], to znaczy – Zeir Anpina.
Jaki zatem jest sens tego, że będzie coś nowego pod słońcem? O tym powiedziano: „Bo cuda uczynił”32. Czym są te cuda? Powiedziano: „Pomogła Mu Jego prawica i Jego święta ręka”32 – to znaczy Jego prawa i lewa ręka, Hesed i Gwura. „Pomogła Mu” – komu? Temu stopniowi, który ogłosił tę pieśń – duchowi świętości, Nukwie. Ponieważ Nukwa opierała się na nich, na prawej i lewej ręce, jak powiedziano: „Pomogła Mu Jego prawica i Jego święta ręka” – to znaczy Jego lewa ręka.
I dlatego słowa „pomogła Mu Jego prawica” wskazują oczywiście na ten stopień, który nazywa się psalmem, duchem świętości, Nukwą. I będzie jej światło jak światło słońca – gdy powstaną umarli świata i przebudzą się z prochu. Wtedy powstanie coś nowego – coś, co jeszcze nie wydarzyło się na tym świecie.
31) Rabbi Jose powiedział (Rabbi Jose amar): W czasie, gdy Stwórca, niech będzie Błogosławiony, dokona pomsty na świecie (be-zimna de-ja’awed Kudsza Berich Hu nukmin be-alma), z powodu Israela (be-ginajhu de-Jisrael), wtedy będzie wypowiedziana pieśń (kedejn jit’amar szirata). Bo potem zmartwychwstaną umarli świata z prochu (de-ha lewatar jit’arun me-afra metej alma), i świat odnowi się w doskonałym istnieniu (we-jitchaddesz alma be-kijum szelim), aby nie był jak wcześniej, kiedy śmierć panowała na świecie (de-la lehewe ke-kadmejta de-szalit mota be-alma), ponieważ wąż spowodował śmierć w świecie dla wszystkich (be-gin de-chiwja garem mota be-alma le-kolla), i świat został splugawiony, i jego oblicze pociemniało (we-ist’awev alma, we-itchaszech anpoh).
Sulam
31) W czasie, gdy Stwórca dokona na świecie odpłaty za Israel, zostanie ogłoszona ta „nowa pieśń”. Innymi słowy – wraz z przyjściem Masziacha, ale nie podczas wskrzeszenia umarłych, ponieważ po przyjściu Masziacha przebudzą się umarli świata z prochu, i świat odrodzi się do doskonałego istnienia. I śmierć nie będzie panować nad światem jak wcześniej, kiedy wąż sprowadził śmierć na ten świat, i świat został skalany, i pociemniały oblicza stworzeń.
[1] Pisma, Tehilim, 98:1. „Psalm. Śpiewajcie Stwórcy nową pieśń, bo cuda uczynił – pomogła Mu Jego prawica i święte Jego ramię.”
[2] Prorocy, Szmuel Alef, 6:12. „A krowy szły prosto drogą do Bejt-Szemesz, szły jedną drogą, idąc i mucząc, i nie zbaczały ani w prawo, ani w lewo; a książęta Pelisztim szli za nimi aż do granicy Bejt-Szemesz.”
[3] Pisma, Kohelet, 1:9. „Co było – znowu będzie, a co się działo – będzie się działo; i nie ma nic nowego pod słońcem.”
[4] Prorocy, Jeszajahu, 30:26. „I światło księżyca będzie jak światło słońca, a światło słońca stanie się siedmiokrotnie jaśniejsze, jak światło siedmiu dni – w dniu, gdy Stwórca opatrzy rany swego ludu i uleczy jego ciosy.”