118) „A Awraham był stary, w podeszłych dniach, i Stwórca błogosławił Awrahama we wszystkim” (we-Awraham zaken ba ba-jamim, wa-Haszem berach et Awraham ba-kol). Rabbi Jehuda otworzył: „Szczęśliwy, kogo wybierzesz i zbliżysz, aby przebywał w Twoich dziedzińcach” (Rabbi Jehuda patach: aszrei tivchar u-tekarev, jiszkon chatzerecha). Ten werset został już powiedziany, ale (hai kra itmar, aval) – szczęśliwy jest człowiek, którego drogi są związane przed Stwórcą, niech będzie Błogosławiony (zakk’a hu bar nasz, de-orchoj itkaszran kamej Kudsza Berich Hu), i On ma w nim upodobanie, aby go przybliżyć do Siebie (we-ihu itra’ei beih, le-karava leih le-gabei).
Sulam
118) „I Awraham zestarzał się, podeszły w dniach swoich”[1]. „Szczęśliwy wybrany przez Ciebie i przybliżony do Ciebie – zamieszka w pałacach Twoich”[2]. Te słowa zostały wyjaśnione. Naprawdę szczęśliwy jest człowiek, którego drogi są miłe Stwórcy, i który jest Mu upragniony, by Go do siebie przybliżyć.
119) Przyjdź i zobacz (ta chaze): Awraham został przybliżony do Niego (Awraham itkarev le-gabei), a jego pragnienie było przez wszystkie jego dni ku temu (u-te’ubateih di’lei hava kol jomoj be-hai). I nie został Awraham przybliżony w jednym dniu ani w jednym momencie (we-la itkarev Awraham be-joma chada o be-zimna chada), lecz jego czyny zbliżały go każdego dnia (ella owadoj kerivu leih be-kol jomoj), z poziomu na poziom (mi-darga le-darga), aż wzniósł się na swój właściwy stopień (ad de-istallaq be-dargoi).
Sulam
119) Awraham przybliżył się do Stwórcy. Przez wszystkie swoje dni dążył do zbliżenia się do Niego. Nie w jeden dzień i nie za jednym razem zbliżył się Awraham – tylko dobre uczynki przybliżały go dzień po dniu, ze stopnia na stopień, aż w końcu wzniósł się na swój właściwy stopień.
120) Gdy się zestarzał i wszedł na wyższe stopnie, jak należy (kad hava siw, we-al be-dargin ila’in kidka chazi), jak jest napisane: „A Awraham był stary” (di-khtiw: we-Awraham zaken), wtedy „przyszedł w dniach” – w tych dniach wyższych (u-kedein: ba ba-jamim – be-inun jomin ila’in), w tych dniach znanych w tajemnicy wiary (be-inun jomin jedi’in be-raza de-meheimnuta). „I Stwórca błogosławił Awrahama we wszystkim” (wa-Haszem berach et Awraham ba-kol) – bo stamtąd wychodzą wszystkie błogosławieństwa i całe dobro (de-mi-tamman nafkin kol birchan we-kol tibu).
Sulam
120) Na starość wzniósł się na wyższe stopnie, jak należy. I o tym powiedziano: „Awraham zestarzał się”, i wtedy „dosięgnął pełni dni” – wyższych dni, tych dni, które są znane tym, którzy osiągnęli wiarę. „I Stwórca pobłogosławił Awrahama we wszystkim (be-kol)”. Jesod wyższych Aba we-Ima nazywa się „wszystko (kol)”, i stamtąd wychodzą wszystkie błogosławieństwa i wszelkie dobro, ponieważ jego obfitość nigdy się nie kończy.
121) Szczęśliwi są właściciele skruchy (zakkajin inun marehon de-teszuwa), bo w jednej chwili, w jednym dniu, w jednym momencie przybliżają się do Stwórcy, niech będzie Błogosławiony (de-ha be-sza’ata chada, be-joma chada, be-rig’a chada, kareivin le-gabei Kudsza Berich Hu), w sposób, który nie był dostępny nawet dla całkowitych sprawiedliwych, którzy zbliżali się do Stwórcy przez wiele lat (mah de-la hava hachei afilu le-caddikim gemurim, de-itkarevu gabei Kudsza Berich Hu be-kamma szenin). Awraham nie wszedł w te wyższe dni, dopóki się nie zestarzał, jak powiedziano (Awraham la al be-inun jomin ila’in, ad de-hava siw, ke-ma de-itmar). I tak samo Dawid, jak jest napisane: „A król Dawid był stary, przyszedł w dniach” (we-ken Dawid, di-khtiw: we-ha-melech Dawid zaken, ba ba-jamim). Ale właściciel skruchy – natychmiast wchodzi i przylega do Stwórcy, niech będzie Błogosławiony (aval marej de-teszuwa, mijad al, we-itdabbak beih be-Kudsza Berich Hu).
Sulam
121) Szczęśliwi są ci, którzy dokonują powrotu (teszuwy), ponieważ w jednej chwili, jednego dnia, w jednym momencie przybliżają się do Stwórcy. Czegoś takiego nie doświadczyli nawet doskonali sprawiedliwi, którzy zbliżali się do Stwórcy przez wiele lat. Awraham osiągnął te wyższe dni dopiero w starości, i podobnie Dawid, o którym powiedziano: „A król Dawid zestarzał się, osiągnął pełnię dni”[3]. Natomiast ten, kto dokonuje powrotu, natychmiast wchodzi i jednoczy się ze Stwórcą.
122) Rabbi Jose powiedział (Rabbi Jose amar): Uczyliśmy, że w miejscu, w którym stoją właściciele skruchy w tamtym świecie (taninan: atar de-marehon de-teszuwa kajmei beih be-hahu alma), sprawiedliwi doskonali nie mają pozwolenia, by tam stać (caddikim gemurim leit lon reszu le-kajma beih). Ponieważ ci [dokonujący skruchy] są bliżsi Królowi niż wszyscy inni (begin de-inun kareivin le-Malka jatir mi-kullehu), i przyciągają na siebie pragnienie serca bardziej (u-inun maszchei alajhu bi-re’uta de-libba jatir), i z wielką siłą zbliżają się do Króla (u-be-cheila sagja le-itkarava le-Malka).
Sulam
122) W miejscu, gdzie w przyszłym świecie stoją ci, którzy dokonali powrotu, nie mają prawa stać doskonali sprawiedliwi. Ponieważ oni są najbliżej Króla i przyciągają wyższe obfitości z większym pragnieniem serca i z największą siłą, aby zbliżyć się do Króla.
[1] Tora, Bereszit, 24:1. „A Awraham zestarzał się, osiągnął podeszły wiek, i Stwórca błogosławił Awrahama we wszystkim.”
[2] Pisma, Tehilim, 65:5. „Szczęśliwy ten, którego wybrałeś i przybliżyłeś, aby mieszkał na Twoich dziedzińcach. Nasycimy się dobrami Twojego domu, świętością Twojego przybytku.”
[3] Prorocy, Melachim Alef, 1:1. „A król Dawid był stary, sędziwy w latach, i nie mógł się ogrzać, choć okrywano go ubraniami.”