106) „I przeniósł się stamtąd, i wykopał inną studnię…” (wa-ja’tek mi-szam, wa-jachpor be’er acheret we-gomer). Rabbi Chija rozpoczął i powiedział: „I będzie cię prowadził Stwórca zawsze, i nasyci twoją duszę w miejscach suchych, i twoje kości wzmocni…” (rabbi Chija patach wa-amar: we-nachacha Haszem tamid, we-hiszbija be-cachcachot nafszecha, we-acmoticha jachalic we-gomer). Ten werset został już wyjaśniony i omówiony (hai kra okmuha we-itmar), ale w tym właśnie wersecie umocnili się właściciele wiary, że została im obiecana przyszłość świata (aval be-hai kra bej ittakafu marej meheimnuta, de-avtach lon le-alma de-atei). „I będzie cię prowadził Stwórca zawsze” – w tym świecie i w przyszłym (we-nachacha Haszem tamid – be-hai alma u-be-alma de-atei). „I będzie cię prowadził Stwórca” – skoro powiedział „będzie cię prowadził Stwórca”, dlaczego dodano „zawsze”? (we-nachacha Haszem – keivan de-amar we-nachacha Haszem, amai tamid?). Ale to „zawsze” oznacza czas między wieczorami – który został umocniony pod ramieniem Icchaka, i to jest udział na przyszły świat (ela da tamid de-bejn ha-arbajim, de-ihu ittakaf tachot droe de-Jicchak, we-da hu chulaka le-alma de-atei). Skąd to wiemy? Od Dawida, jak jest napisane: „Prowadzi mnie ścieżkami sprawiedliwości dla imienia swego” (menalan mi-David, dikhtiw: jancheni be-ma’aglej cedek lema’an szemo).

Sulam

106) „I będzie cię prowadził Stwórca zawsze”[1]. W tym powiedzeniu zostali umocnieni posiadacze wiary, którym obiecany jest przyszły świat.

Jeśli powiedziano: „Będzie cię prowadził Stwórca”, to po co jeszcze dodawać: „zawsze” (tamid)? Jednak tutaj zawarta jest aluzja do stałej ofiary tamid, składanej o zmierzchu, kiedy człowiek otrzymuje wsparcie, (będąc) pod ramieniem Icchaka, ponieważ to odpowiada popołudniowej modlitwie (mincha), ustanowionej przez Icchaka, który odnosi się do świecenia lewej linii. I to jest dział przyszłego świata – to znaczy Nukwy, otrzymującej dział Hochmy od ISZSuT, które nazywane są przyszłym światem.

Skąd wiemy, że słowa „będzie cię prowadził Stwórca zawsze”, wypowiedziane o Dawidzie, oznaczają świecenie lewej linii? Bo powiedział on: „Prowadzi mnie ścieżkami sprawiedliwości ze względu na swoje Imię”[2]. A „prowadzi mnie” – to świecenie lewej linii, ponieważ mówi o ścieżkach sprawiedliwości, a to jest imię Nukwy, gdy świeci z lewej strony.

107) „I nasyci twoją duszę w miejscach suchych” (we-hiszbija be-cachcachot nafszecha) – to jest zwierciadło, które świeci, w którym wszystkie dusze mają rozkosz i przyjemność przez patrzenie w jego wnętrze (da aspaklaria de-nahara, de-kol niszmatin ithanana le-istakkala u-le-it’anaga be-gawaha). „I twoje kości wzmocni” (we-acmoteycha jachalic) – ten werset, jego początek nie pasuje do końca: jeśli dusza sprawiedliwego wznosi się do góry, to co znaczy „i twoje kości wzmocni”? (hai kra, laaw rejszej sofej – i niszmata de-caddika, salka le-ejla, mai we-acmoteycha jachalic?). Lecz to już zostało wyjaśnione: to jest wskrzeszenie zmarłych, które Święty, niech będzie błogosławiony, zamierza uczynić, by ożywić zmarłych i odnowić dla nich ciało człowieka, by było jak wcześniej – w ciele doskonałym (ela ha okmuha – da techijat ha-metim, de-zamin Kudsz’a brich hu le-achaja metaja, u-le-atkana lon le-garmoj de-bar nasz, le-mehewe ke-kadmejta, be-gufa szelim). A dusza otrzyma dodatkowe światło w świetlistym zwierciadle, by świecić razem z ciałem i trwać doskonale, jak należy (we-niszmata ittosfat nehora go aspaklaria de-nahara, le-itnahara im gufa, le-kajyema szelim kid-ka chazej).

Sulam

107) „I nasycać będzie czystością twoją duszę”⁴⁰⁷ – to płonąca lampa, Zeir Anpin, świecenie prawej linii, właściwość chasadim. Wszystkie dusze rozkoszują się, patrząc na niego i doznając w nim błogości.

„I twoje kości umocni”⁴⁰⁷. Jeśli dusza sprawiedliwego została nasycona, jak powiedziano: „I nasycać będzie czystością twoją duszę”⁴⁰⁷ – to co oznacza „kości twoje umocni”? Czy chodzi o kości ciała? Ale mowa tu o wskrzeszeniu z martwych – że w przyszłości Stwórca wskrzesi zmarłych i naprawi kości człowieka, by były takie jak dawniej, i w doskonałym ciele. I dany zostanie dodatkowy blask od zwierciadła, które świeci dla duszy, która będzie świecić wraz z ciałem dla doskonałego istnienia, jak należy. Tak samo i teraz – mówi się o duszy sprawiedliwego, której Stwórca da doskonałe ciało, aby mogła obóczyć się w nie na wieczność.

108) I dlatego jest napisane: „I będziesz jak ogród nawodniony” (u-begin kach ketiv: we-hajita ke-gan rawe). Co znaczy „jak ogród nawodniony”? Że jego wody górne nigdy nie ustają – na wieki wieków (mai ke-gan rawe? – de-la pasku meimoi ila’in, le-alam u-le-almei almim), i ten ogród jest podlewany z niego i stale z niego nasycany (we-hai ginta itshakei minej, we-itrawei minej tadir). A „jak źródło wód” – to ten rzeka, która wypływa i wychodzi z Edenu, a jej wody nigdy nie ustają (u-ke-moca majim – da hahu nahar, de-nagid we-nafik me-Eden, we-la paskin meimoi le-almin).

Sulam

108) „Ogród nawodniony”⁴⁰⁷ – jego wyższe wody, napełnienie Biny, nigdy w nim nie ustają, na wieki wieków. I ten nawodniony ogród, Malchut, karmi się nimi i jest nimi nawadniany zawsze. „Jak źródło” – to ta rzeka, która bierze początek i wypływa z raju, a jej wody nigdy nie wysychają. „Studnia żywej wody”[3]. Wyższa, to znaczy Bina, obłacza się w wiarę, to znaczy w Malchut. I wtedy ona jest studnią, w której znajduje się źródło – studnią, która napełnia się z tego źródła. I one stanowią dwa stopnie: zachar i nekewa (męski i żeński), które tworzą jedność.

Wyjaśnienie. Kiedy Nukwa karmi się tylko ze strony lewej – zanim została do niej przyciągnięta linia środkowa, ekran de-chirik, który łączy prawą i lewą linię ze sobą – wtedy świecenie Hochmy ją blokuje, ponieważ jest pozbawiona chasadim, i wtedy nazywa się jamą, jak powiedziano: „Jama jest pusta, i nie ma w niej wody”[4].

A po tym, jak przyciągnięta zostaje do niej linia środkowa, to znaczy stopień chasadim, wychodzący na ekranie kropki chirik, który łączy w niej prawą i lewą linię ze sobą – wtedy Hochma, obecna w jej lewej stronie, obłacza się w chasadim jej strony prawej, i obie świecą w niej w pełni doskonałości. I wtedy nazywa się ona studnią. Ponieważ ekran de-chirik, na którym wychodzi poziom chasadim, nazywany jest źródłem, i wskazuje na niego litera „alef א” w słowie „be’er (studnia באר)”.

W ten sposób sama Nukwa, która pochodzi tylko z lewej linii, jest pustą jamą (bor בור). Lecz gdy budzi się w niej ekran de-chirik, oznaczany literą „alef א”, symbolizującą źródło wody w niej – wtedy nazywa się „studnią żywej wody”. Ponieważ „woda” – to chasadim, a „żywa” – to Hochma, światło haja, obłóczone w chasadim, które nazywane są wodami.

Najpierw objawia się ekran chirik od niepodsłodzonej Malchut, nazywanej „zamek (manula)”. A potem ekran się podnosi i podsładza w Binie, i ekran ustanawia się we właściwości Biny, i wtedy nazywa się „kluczem (miftecha)”.

109) Chodź i zobacz – studnia tryskającej wody, to jest wyższa tajemnica, w tajemnicy wiary (ta chezej: bejra de-majin naw’in, hai ihu raza ila’a be-go raza de-meheimnuta), studnia, w której znajduje się źródło wody, i to jest studnia, która napełnia się z tego źródła wody (bejra de-it bei moc’a majin, we-ihu bejra de-itmalleja me-hahu moc’a majin). A te dwa stopnie są jednym – zachar i nukwa razem, jak należy (we-inun trein dargin de-inun chad: dechar we-nukwa ke-chada kid-ka jaot).

Sulam

109) „Studnia żywej wody”. Wyższy, to znaczy Bina, znajduje się w Malchut, która nazywana jest wiarą, a ekran de-chirik, nazywany źródłem, zstępuje do Malchut i ustanawia się w niej we właściwości Biny jako klucz (miftecha). I po tym, jak ekran zostaje podsłodzony od Biny, staje się w niej źródłem, to znaczy – wytwarza w niej stopień chasadim, które nazywane są wodami. I wtedy napełnia się studnia, to znaczy Malchut, wszystkimi swoimi światłami z tego źródła – zarówno światłem Hochmy, jak i światłem chasadim. Lecz dopóki ekran nie został jeszcze podsłodzony w Binie, nie może napełnić Malchut wszystkimi światłami, ponieważ nad ekranem właściwości „zamek (manula)” panuje pierwsze skrócenie, i nie jest on zdolny przyjąć światła Hochmy.[5]

I powiedziano, że „one stanowią dwa stopnie: zachar i nekewa, tworzące jedno” – ponieważ po tym, jak ekran de-chirik, nazywany źródłem wody w jamie (studni), otrzymał naprawę od Biny, oboje stają się jednością – jama i źródło w niej. I oboje pochodzą z właściwości „klucz (miftecha)”, i są właściwościami zachar i nekewa (męskie i żeńskie), ponieważ ekran de-chirik to zachar, dający, a jama to nekewa, otrzymująca i napełniająca się od niego.

Tym samym wyjaśnia się różnica i związek między ogrodem nawodnionym a źródłem, którego wody nie wysychają. Ogród nawodniony – to Malchut, jama, napełniająca się ze źródła. A źródło – to rzeka wypływająca z raju, ekran de-chirik, już naprawiony, aby stać się podstawą (Jesod) Biny. Nazywa się rzeką wypływającą z raju – to znaczy przedstawia właściwość klucza (miftecha), i dlatego powiedziano: „Wody jego nie wysychają”⁴⁰⁷.

Jednak dopóki nie został on w pełni naprawiony we właściwości „klucz (miftecha)”, wody jego mogą wyschnąć – i gdy objawi się nad nim właściwość „zamek (manula)”, natychmiast światła odchodzą, zgodnie z zasadą: „a jeśli nie dostąpił – staje się to złem”[6].

110) Chodź i zobacz – to źródło wody i ta studnia są jednym, i wszystko nazywane jest „studnią” (we-ta chezej: hahu moc’a majin we-hahu bejra inun chad, we-ikrei kolla be’er), ponieważ to jest źródło, które wnika i nigdy nie ustaje, a studnia się napełnia (de-ha hahu mekorah de-ajel, we-la paseik le-almin, u-bejra itmelei). A ten, kto patrzy w tę studnię, patrzy w wyższą tajemnicę wiary (u-man de-istakkal be-bejra da, istakkal be-raza ila’a de-meheimnuta), i to jest znak przodków, którzy starali się kopać studnię wody w ramach wyższej tajemnicy (we-da hu simana de-awahan, de-misztaddlei le-chpor bejra de-maja, go raza ila’a). I nie ma rozdziału między źródłem a studnią – wszystko to jedno (we-leit le-afrasza bein mekorah u-bejra, we-kolla chad).

Sulam

110) Źródło i jama (studni) – to jedno. I razem nazywane są studnią, ponieważ pod źródłem rozumiana jest litera „alef א”, a pod Malchut – „jama (bor בור)”, i razem tworzą „studnię (be’er באר)”. Ponieważ to źródło wpływa do Malchut i nigdy nie przestaje jej napełniać. I każdy, kto spostrzega tę jamę, Malchut, spostrzega najwyższą właściwość wiary – Binę, ponieważ Malchut ustanowiła się we właściwości „klucz (miftecha)”.

To jest znak pracy praojców, którzy starali się wykopać studnię z wodą w najwyższej właściwości – w Binie, w właściwości „klucz (miftecha)”. I nie należy oddzielać źródła, które wypuszcza wodę, od samej jamy (studni), ponieważ wszystko to jest jednością.

111) „I nazwał jej imię Rechowot” (wa-jikra szmah Rechowot). (Jest to aluzja, że jego synowie są przeznaczeni do służby i naprawienia tej studni, jak należy, w tajemnicy ofiar i wzniesień) (ramiz, de-zaminin banoj, le-miflach u-le-atkana hai bejra kid-ka chazej, be-raza de-karbanin we-ilawon). Podobnie jak w tym wersecie: „I umieścił go w Ogrodzie Eden, by go uprawiał i strzegł” – to są ofiary i ich wzniesienia (ke-gawna da: wa-janichehu be-Gan Eden le-owdah u-le-szomrah – ilein karbanin we-ilawon). I dlatego jego strumienie rozleją się na wszystkie strony, jak w innym wersecie: „Niech rozlewają się twoje źródła na zewnątrz, na place – strumienie wód” (u-begin da, jitpasztun mabbu’oj le-kol sitrin, ke-dawar acher: we-jafucu ma’joneicha chuca, ba-rechowot palge majin), i dlatego „nazwał jej imię Rechowot” (u-begin kach wa-jikra szmah Rechowot).

Sulam

111) I wtedy „nadał jej imię Rechowot”⁴⁰⁶. I dlatego jego źródła rozleją się we wszystkie strony: na stronę prawą i na stronę lewą, to znaczy Hochma i chasadim. Powiedziano o tym: „Rozleją się twoje źródła szeroko (rechowot), potokami wód”[7].

Wyjaśnienie. Dlaczego Icchak nadał studni imię Rechowot – imię Biny? Przecież ta studnia – to linia środkowa, wychodząca na ekran chirik, to znaczy masach de-ZoN, już oddzielony od Biny. Trzy studnie wykopane przez Icchaka – to przyciągnięcie trzech linii z trzech kropek: cholam–szuruk–chirik, do Jesodu Nukwy, nazywanej studnią. I to są trzy zasiewy, które tutaj nazywane są trzema wykopaniami.

W cholam zanikają GaR, a litery ELE (אלה) opadają do ZoN, a z ZoN – do światów BEA. To jest wykopanie pierwszej studni. I dlatego nadał jej imię Esek[8], ponieważ spierali się[9] o nią, ponieważ sitra achra trzyma się tam, gdzie jest brak. I stąd rozprzestrzenia się prawa linia – chasadim.

Wykopanie drugiej studni – to drugi zasiew, kropka szuruk. I chociaż światło Hochmy wróciło i zostało uzupełnione – i tak nie świeci, ponieważ jest pozbawione chasadim. Powiedziano: „Spierali się także o nią”[10], ponieważ i w niej trzyma się sitra achra. I dlatego nadał jej imię Sitna (wrogość). Stąd rozprzestrzenia się lewa linia – Hochma bez chasadim.

A wykopanie trzeciej studni – to trzeci zasiew, chirik, ekran de-ZoN, a nie od Biny. Jednak jest on zdolny do pogodzenia dwóch linii Biny, prawej i lewej. Wtedy Hochma i chasadim obłaczają się w siebie nawzajem, i ich świecenie dopełnia się ze wszystkich stron.

Powiedziano: „I oddalił się stamtąd”⁴⁰⁶ – to znaczy, odszedł od właściwości Biny i przyszedł na stopień ZoN, gdzie znajduje się ekran kropki chirik. I wtedy „wykopał inną studnię, i nie spierano się o nią”⁴⁰⁶, ponieważ na ten ekran wychodzi linia środkowa, która łączy dwie linie ze sobą i dopełnia je obie. Dlatego oddzieliła się sitra achra i nie mogła już więcej oskarżać. I dlatego nadał jej imię Rechowot.

A jeśli już „oddalił się stamtąd”⁴⁰⁶, to znaczy – odszedł od właściwości dwóch linii Biny i przyszedł na stopień ZoN – dlaczego więc nazwał studnię imieniem Biny – Rechowot?

Źródło wody – to ekran de-chirik, na który wychodzi linia środkowa. I dopóki ten ekran znajduje się we właściwości manula (zamek), nie jest źródłem, ponieważ panuje nad nim pierwsze skrócenie i nie może otrzymać Hochmy. I dopiero po tym, jak ustanawia się z liter ELE (אלה), które należą do Biny, nazywanej „rzeką wypływającą z Edenu”, nazywa się miftecha (klucz), i wtedy ustanawia się we właściwości linii środkowej i zstępuje do Nukwy, aby zjednoczyć w niej dwie linie – prawą i lewą – i dopełnia w niej światła ze wszystkich stron.

Dlatego „nie należy oddzielać źródła, które wypuszcza wodę, od samej jamy (studni), bo wszystko to jedno”. A jeśli źródło, które wypuszcza w niej wodę, będzie we właściwości manula (zamek), to nastąpi oddzielenie między nim a jamą. Bo Nukwa nazywa się jamą tylko wtedy, gdy karmi się Hochmą bez chasadim z lewej linii[11] – i wtedy koniecznie musi być naprawiona w kelim Biny, we właściwości miftecha (klucz), bez których nie byłaby zdolna przyjąć światła lewej linii Biny. Dlatego, jeśli źródło w niej pochodzi z manula, to znaczy jest niegodne Hochmy, to zaszkodzi jamie w niej i nie będzie już zdolna do przyjęcia GaR.

I dlatego „nie należy oddzielać źródła, które wypuszcza wodę, od samej jamy (studni)”. To źródło musi najpierw ustanowić się we właściwości miftecha, tak samo jak jama, i wtedy „tworzą dwa stopnie – zachar i nekewa – będące jednością”[12], i źródło dopełnia ją, aby w niej świeciły razem Hochma i chasadim.

I to jest odpowiedź na pytanie postawione wcześniej: jeśli już „oddalił się stamtąd”⁴⁰⁶, to znaczy odszedł od Biny i przyszedł do ekranu ZoN – dlaczego więc nazwał studnię imieniem Biny – Rechowot? Przecież trzecia studnia – to właściwość ekranu chirik, linia środkowa, źródło wody w Nukwie, i dlatego nadał jej imię Rechowot. Bo podsłodził ją i przyciągnął do niej właściwość miftecha, która wychodzi z Jesodu Biny, zwanego Rechowot. I nadał jej imię Rechowot, aby przyciągnąć do niej źródło wody podsłodzone od „rzeki wypływającej z Edenu”, która nazywa się Rechowot.

Bo wtedy to źródło staje się godne, by zjednoczyć prawą i lewą linię ze sobą. I sitra achra nie będzie już więcej oskarżać, jak powiedziano: „I nie spierano się o nią”⁴⁰⁶. Ale gdyby nie nazwał jej Rechowot – to znaczy: nie przyciągnąłby do niej właściwości miftecha, a pozostawałaby nadal we właściwości manula – to nie byłaby zdolna do zjednoczenia dwóch linii w niej. Co więcej – nastąpiłoby oddzielenie między źródłem a jamą (studni), i wtedy sitra achra oskarżałaby ją jeszcze bardziej niż przy dwóch pierwszych studniach.

112) Rabbi Szymon rozpoczął i powiedział: „Mądrości na zewnątrz będą wołać, na placach wydadzą swój głos” (rabbi Szymon patach wa-amar: chachmot ba-chuc carona, ba-rechowot titten kolah) – ten werset to wyższa tajemnica (hai kra ihu raza ila’a). Co znaczy „mądrości”? To są Mądrość Wyższa i Mądrość Niższa, która zawarta jest w Wyższej i przebywa w niej (mai chachmot? – ilein Chochma ila’a, we-Chochmata ze’ira de-itkelilat ba be-ila’a, we-szarja ba).

Sulam

112) „Mądrości wołają na ulicy, na placach podnoszą swój głos”[13]. Dlaczego powiedziano w liczbie mnogiej – „mądrości”, a nie „mądrość” (chochma)? To wyższa Hochma, Hochma Arich Anpina, i mała Hochma, niższa Hochma – Nukwa, zawarta w wyższej i przebywająca w niej. I aby wskazać na te dwie Hochmy, powiedziano w liczbie mnogiej – „mądrości”.

113) „Na zewnątrz będą wołać” (ba-chuc carona). Chodź i zobacz – Mądrość Wyższa jest ukryta spośród wszystkich ukrytych, i nie jest poznawalna, i nie znajduje się w objawieniu (ta chezej: Chochma ila’a, ihi setima de-kol setimin, we-la itjeda, we-la’aw ihi be-itgalleja), jak w innym wersecie: „Nie zna jej człowiek i nie można jej znaleźć…” (ke-dawar acher: lo jada enosz erkah we-gomer). Gdy rozprzestrzenia się, aby zajaśnieć – świeci w tajemnicy przyszłego świata, a przyszły świat został z niej stworzony (kad itpasztat le-itnahara, itnahara be-raza de-alma de-atei, we-alma de-atei itbarej minej), jak uczono: „Przyszły świat został stworzony literą jud” (ke-ditnan: alma de-atei itbarej be-jud), i ta mądrość jest tam zakryta, i one są jednym (we-itkasja hai Chochma tamman, we-inun chad). W czasie, gdy wszystko ozdabia się w tajemnicy przyszłego świata, jak już powiedzieliśmy, wtedy jest to radość, by świecić – a wszystko w ukryciu, które nigdy nie jest słyszane na zewnątrz (be-zimna de-it’atar kolla be-raza de-alma de-atei, kid-kaamaran, kedein hu chedwa le-itnahara, we-kolla be-chasza’i, de-la isztma le-bar le-almin).

Sulam

113) Wyższa Hochma, Hochma Arich Anpina, jest bardziej ukryta niż wszystko, co ukryte, i niepojęta, i nieobjawiona. Gdy się rozprzestrzeniła, aby świecić, zaświeciła w przyszłym świecie, i to jest ISZSuT, nie wliczając wyższych Aba we-Ima, nazywanych „nadchodzącą przyszłością”, w których Hochma Arich Anpina się nie rozprzestrzenia, aby świecić, ponieważ są właściwością „czystego powietrza”[14].

I wyjaśnia się – jak rozprzestrzeniła się Hochma Arich Anpina, aby świecić w ISZSuT. Przyszły świat został stworzony z Arich Anpina literą „jud י”, i tam ukryła się ta Hochma. Już wcześniej wyjaśniliśmy[15], że w czasie, gdy Atika Kadisza, Arich Anpin, zapragnął objawić się światom, podniósł Malchut pod ukrytą Hochmę de-rosz Arich Anpina, a Bina i TuM wyszły z rosz Arich Anpina i stały się WaK bez rosz. I przyszły świat, właściwość Biny, czyli ISZSuT, został stworzony z Arich Anpina i wyszedł z rosz Arich Anpina, i stał się WaK bez rosz – to znaczy wyszedł z „jud י” imienia AWAJa (הויה), wskazującej na Arich Anpina i Aba we-Imę. I ISZSuT wyszli na zewnątrz z Arich Anpina i Aba we-Ima, z właściwości rosz i „jud י”, i stali się WaK bez rosz. A Hochma, czyli rosz, ukryła się i stała się niewidoczna dla ISZSuT.

I stają się oni jednią z rosz Arich Anpina w czasie, gdy wszystko zostaje przyozdobione w stanie „przyszłego świata”, to znaczy – gdy Hochma Arich Anpina powraca i przyozdabia „przyszły świat”, ISZSuT, przyozdobieniem GaR. Wtedy świeci w radości, i wszystko – bezgłośnie, aby nie zostało usłyszane przez świat z zewnątrz.

Wyjaśnienie. Wyższa Hochma Arich Anpina rozprzestrzeniła się, aby świecić w ISZSuT, w „przyszłym świecie”, poprzez zmniejszenie i rozprzestrzenienie. I najpierw „przyszły świat został z niej stworzony” – to znaczy w wyniku wzniesienia Malchut do rosz Arich Anpina Bina wyszła z rosz Arich Anpina, zmniejszając się w właściwości GaR. Wtedy pozostają jej tylko dwie litery MI (מי) z Elohim (אלהים), a jej litery ELE (אלה) wyszły z niej i opadły do ZoN.

A następnie ponownie się rozprzestrzeniła, to znaczy osiągnęła GaR dzięki nowemu światłu z ziwugu AB-SaG, który ponownie opuszcza Malchut z rosz Arich Anpina i podnosi litery ELE do Biny. I Bina powraca do rosz Arich Anpina, i ponownie rozprzestrzenia się w niej Hochma Arich Anpina.[16]

I w czasie, gdy wszystko zostaje przyozdobione w „przyszłym świecie”, gdy osiągane są GaR, nazywane przyozdobieniem, Bina ponownie staje się jednią z rosz Arich Anpina. I litery ELE Biny powracają do Biny, a Bina powraca do rosz Arich Anpina. I wtedy świeci w radości – właśnie GaR w niej, a nie ZaT. Ponieważ gdy Bina powraca do rosz Arich Anpina, otrzymuje tam Hochmę bez chasadim, ponieważ rosz Arich Anpina – to całkowicie Hochma, i dlatego tylko GaR de-ISZSuT, które nie potrzebują chasadim, mogą świecić.

ZaT natomiast, których struktura opiera się na świetle chasadim, nie mogą przyjmować Hochmy bez chasadim i pozostają nadal zamknięte. Dlatego powiedziano: „I wszystko – bezgłośnie, aby nie zostało usłyszane przez świat z zewnątrz” – to, co nazywa się „mowa bez głosu”. Ponieważ „głos” – to światło chasadim, a „mowa” – to światło Hochma, a kiedy Hochma jest bez chasadim, nazywa się „mową bez głosu”.

114) I dalej – kiedy pragnie się rozprzestrzenić i wychodzi z tego miejsca, [wychodzą] ogień, woda i wiatr, jak zostało powiedziane (tu ba’a le-itpaszta, we-nafeik me-hai atar esza u-maja u-ruacha, ke-ma de-itmar), i powstaje jeden głos, który wychodzi na zewnątrz i jest słyszany, jak zostało powiedziane (we-it’awed chad kala, de-nafka le-bar we-isztma, ke-ma de-itmar). Wtedy od tego miejsca i dalej to jest „na zewnątrz”, bo tam wewnątrz panuje cisza, która nigdy nie jest słyszana (kedein mi-tamman u-le-hallan ihu chuc, de-ha le-go be-chasza’i ihu, de-la isztma le-almin). Teraz, kiedy tajemnica została usłyszana, nazywa się to „na zewnątrz” (haszta de-isztma raza, ikrei chuc). Stąd człowiek powinien przygotować się w swoim działaniu i zadawać pytania (mi-kan ba’ej bar nasz le-atkana be-awidatej u-le-sza’ala).

Sulam

114) I chciał rozprzestrzenić się jeszcze, aby świecić również właściwościom ZaT, które potrzebują obłoczenia Hochmy w chasadim. I wyszły z ISZSuT ogień (esz), woda (maim) i wiatr (ruach) – i stały się jednym głosem, który wychodzi na zewnątrz i staje się słyszalny. I wtedy, odtąd, staje się to właściwością zewnętrzną, to znaczy – poza ISZSuT, które są właściwością GaR, ponieważ staje się właściwością guf (ciała) – WaK. Bo wewnątrz on jest w ukryciu, bez głosu, aby nie był słyszany przez świat. A teraz, gdy tajemnica stała się słyszalna – nazywa się zewnętrzną. Odtąd człowiek powinien się naprawić w swoich czynach i prosić, modlić się i wznosić MaN, aby przyciągnąć Hochmę – jak powiedziano: „Proście o deszcz”[17].

Wyjaśnienie. Aby również w ZaT Biny świeciła Hochma, Zeir Anpin wznosi się w MaN do Biny jako ekran de-chirik, który jest z nim zespolony, stanowiąc ekran pierwszego stopnia, który umniejsza z lewej linii GaR de-GaR. I wtedy podporządkowuje się prawej linii, i łączą się one ze sobą[18]. I ta Hochma obłacza się w chasadim – i wtedy świeci także w ZaT Biny, i wychodzą tam trzy linie: Hochma–Bina–Daat (HaBaD). A ponieważ Zeir Anpin powoduje w Binie wyjście trzech linii HaBaD, również on sam zasługuje na te trzy linie, które u niego nazywane są wodą, ogniem i wiatrem (maim–esz–ruach)[19].

I to oznacza, że „chciał się jeszcze rozprzestrzenić” – to znaczy: chciał się rozciągnąć i świecić Hochmą również w właściwościach ZaT. „I wyszły ogień, woda, wiatr” – to znaczy: Zeir Anpin wzniósł się w MaN do właściwości ekranu de-chirik w nim i spowodował wyjście trzech linii HaBaD w Binie. I Hochma w niej zaczęła świecić również w właściwościach ZaT, i dzięki temu wyszły trzy linie maim–esz–ruach w Zeir Anpinie.

„I stały się jednym głosem, który wychodzi na zewnątrz i staje się słyszalny” – i te trzy linie stały się jednym parcufem, i to jest Zeir Anpin, nazywany kol (głos), który wyszedł na zewnątrz i stał się słyszalny. To znaczy – wyszedł z GaR, właściwości wewnętrznych, do WaK, właściwości zewnętrznych, ponieważ ekran de-chirik czyni go WaK, a to są właściwości zewnętrzne⁴²⁴. I uważa się, że wyszedł na zewnątrz.

I wtedy jest słyszalny – to znaczy przekazuje świecenie Hochmy. Ale gdy znajduje się wewnątrz, zanim Zeir Anpin wykona przez ekran de-chirik połączenie w nim właściwości zewnętrznej, przebywa w ukryciu, zwanym „mową bez głosu” – Hochma bez chasadim – i dlatego nie był słyszany, ponieważ nie objawiała się przez niego żadna emanacja.

I tym samym wyjaśnia się powiedziane: „Mądrości rozgłaszają na zewnątrz”. To są dwie Hochmy – wyższa Hochma i niższa Hochma, które świecą razem. „Rozgłaszają na zewnątrz” – dzięki wzniesieniu się Zeir Anpina w MaN, który jest właściwością zewnętrzną, i wtedy są przekazywane i słyszane.

I powiedziano, że „w czasie, gdy wszystko zostaje przyozdobione w stanie „przyszłego świata”, świeci w radości, i wszystko – bezgłośnie, aby nie było usłyszane przez świat z zewnątrz”. Mimo że Zeir Anpin się wzniósł i spowodował wyjście trzech linii HaBaD – w Zeir Anpinie to jest właściwość zewnętrzna. Ponieważ żaden ekran nie może umniejszyć tego, co znajduje się powyżej jego miejsca, dlatego uważa się, że Zeir Anpin, który stał się linią środkową w Binie, jest właściwością „wewnętrznego głosu” (kol), który nie jest słyszany, ponieważ jego ekran niczego tam nie umniejsza. I nie jest słyszany, ponieważ miejsce objawienia Hochmy znajduje się tylko w ziwugu ZoN jako „głos i mowa”, a nie wyżej niż one.

115) „Na placach” – czym są te place? To jest ten firmament, w którym znajdują się wszystkie gwiazdy, które świecą, i on jest źródłem, którego wody nie ustają (ba-rechowot – man Rechowot? – da hahu rakia, de-beih kol kochawaja de-naharin, we-ihu mabbu’a de-meimoi la paskin), jak w innym wersecie: „A rzeka wypływa z Edenu, by nawadniać ogród” (ke-dawar acher: we-nahar jocze me-Eden le-haszkot et ha-gan). I to są „place”, i tam wydaje swój głos – z góry i z dołu – a wszystko jest jedno (we-ihu Rechowot, we-tamman titten kolah – ila’a we-tatta’a, we-kolla chad).

Sulam

115) „Na placach”⁴¹⁹ – to firmament, na którym świecą wszystkie gwiazdy – Jesod Biny. Od niego zależą wszystkie mochin de-ZoN i dusze, które nazywane są gwiazdami. On jest źródłem, którego wody nie wysychają, jak powiedziano: „Rzeka wypływa z Edenu, aby nawadniać ogród”[20]. Tam „wydaje swój głos”⁴¹⁹ wyższa (mądrość), to znaczy Bina, i niższa, to znaczy Malchut. I wszystko to jedno.

Wyjaśnienie. Po tym, jak powiedziano: „Mądrości rozgłaszają na zewnątrz”⁴¹⁹, a to oznacza, że niższa Hochma, Nukwa, może się objawić tylko na zewnątrz – to znaczy po ujawnieniu ekranu de-chirik w Zeir Anpinie, nazywanego „głosem” – Pismo kończy słowami: „Na placach (rechowot) wydaje swój głos”⁴¹⁹. To znaczy: Nukwa Zeir Anpina „wydaje swój głos” – ekran – „na placach” – w Jesodzie Biny. A jej własny głos nie jest słyszalny, ponieważ Nukwa „wydaje swój głos” w Jesodzie Biny, gdy Bina i Nukwa stają się jednością.

To wyjaśnia, dlaczego Icchak nazwał trzecią studnię Rechowot, chociaż wyszedł poza granice Biny. Bo Icchak naprawił ekran de-chirik, aby został podsłodzony we właściwości Rechowot.

W ten sposób, to co powiedziano: „I oddalił się stamtąd”⁴⁰⁶ oznacza to samo, co „Mądrości rozgłaszają na zewnątrz”⁴¹⁹ – czyli że wyszli z wnętrza na zewnątrz. A „i nadał jej imię Rechowot” oznacza to samo, co „na placach (rechowot) wydaje swój głos”⁴¹⁹ – to znaczy: głos Nukwy staje się jednym z głosem Biny, która nazywa się Rechowot.

116) I dlatego Szlomo powiedział: „Przygotuj na zewnątrz swoją pracę i przygotuj ją sobie na polu…” (u-begin da amar Szlomo: hachen ba-chuc melachtecha, we-atteda ba-sade lecha we-gomer). „Na zewnątrz” – tak jak zostało powiedziane (hachen ba-chuc – ke-ma de-itmar), jak jest napisane: „Na zewnątrz będą wołać” (dichtiw: ba-chuc tarona), bo stamtąd istnieje działanie do naprawy i słowo, by pytać (de-ha mi-kan kajma awida le-itakkana, u-milla le-sza’ala). Jak jest napisane: „Zapytaj, proszę, o dni dawne…” (dichtiw: ki sza’al na le-jamim riszonim we-gomer), „od krańca niebios aż do krańca niebios” (u-le-miktze ha-szamajim we-ad ktze ha-szamajim).

Sulam

116) I dlatego Szlomo powiedział: „Wykonaj na zewnątrz swoją pracę i przygotuj wszystko na polu, a potem zbuduj swój dom”[21]. „Wykonaj na zewnątrz” oznacza to samo, co „rozgłasza na zewnątrz”⁴¹⁹. To znaczy: Hochma objawia się dopiero po tym, jak wychodzi z wnętrza na zewnątrz przez ekran de-chirik w Zeir Anpinie, ponieważ stąd, z Zeir Anpina, który nazywa się „na zewnątrz”, powinna być naprawiona praca – Nukwa. I to właśnie trzeba zapytać – to znaczy wznieść MaN, aby objawić świecenie Hochmy[22], jak powiedziano: „Zapytaj o dawne czasy, które były przed tobą, od dnia, gdy Stwórca stworzył człowieka na ziemi, i od krańca nieba do krańca nieba”[23] – ponieważ to pytanie istnieje tylko w Zeir Anpinie, który nazywany jest niebem, jak powiedziano: „Od krańca nieba do krańca nieba”.

117) „I przygotuj ją sobie na polu” (we-atteda ba-sade lecha) – to jest pole, które błogosławił Stwórca (da: sade aszer beracho Haszem). A po tym, gdy człowiek pozna tajemnicę mądrości i przygotuje się w niej – co jest napisane dalej? „I zbudujesz swój dom” (u-vatar de-jinda bar nasz raza de-chachmata, we-jatkin garmej ba, ma ketiv achar? – u-vanita bejtecha), to jest dusza człowieka w jego ciele, która zostanie naprawiona i stanie się człowiekiem doskonałym (da: nishmata de-bar nasz be-gufej, de-jitttakan we-jit’awed gewar szelim). I dlatego, kiedy Icchak wykopał studnię i uczynił ją w pokoju – na ten pokój nazwał ją plac, i wszystko było jak należy (u-ve-al da: kad chafar Jicchak we-awad bejra be-szlam, le-hahu szlam karej leih Rechowot, we-kolla kid-ka jaot). Szczęśliwi są sprawiedliwi, których czyny wobec Świętego, niech będzie błogosławiony, trwają, by świat mógł istnieć (zakkain inun caddikaja, de-owadehon le-gabei Kudsz’a brich hu le-kajema alma). Jak jest napisane: „Sprawiedliwi zamieszkają ziemię” – oni sprawiają, że ziemia trwa (dichtiw: ki jeszarim jiszkenu arec – jaszkinu arec). I to już zostało wyjaśnione (we-ha okmuha).

Sulam

117) „I przygotuj wszystko na polu, a potem zbuduj swój dom”⁴²⁷. Nukwa nazywana jest „polem, które pobłogosławił Stwórca”[24]. To znaczy – by przyciągnąć świecenie Hochmy do Nukwy. A gdy pozna tajemnicę Hochmy i naprawi się dzięki niej, jak powiedziano – „a potem zbuduj swój dom”. „Dom” – to dusza człowieka, która wtedy ustanowi się w jego ciele, i stanie się człowiekiem doskonałym. Dlatego, gdy Icchak wykopał studnię, czyniąc ją w świecie – to znaczy: podsłodził ją w Binie, do której nie mogą przylgnąć klipot – wtedy „nie spierano się o nią”⁴⁰⁶. I ten świat, to znaczy podsłodzenie w Binie, nazwał Rechowot. I wszystko zostało naprawione, jak należy. Szczęśliwi są sprawiedliwi, których czyny przed Stwórcą są skierowane na istnienie świata – to znaczy, by odbudować i wznieść Nukwę, nazywaną „światem”.

---

[1] Prorocy, Jeszajahu, 58:11. „I będzie cię prowadził Stwórca zawsze, i nasyci twoją duszę w miejscach suchych, i wzmocni twoje kości, i będziesz jak ogród nawodniony, i jak źródło, którego woda nie ustaje.”

[2] Pisma, Tehilim, 23:3. „Odnawia moją duszę, prowadzi mnie ścieżkami sprawiedliwości przez wzgląd na swoje imię.”

[3] Tora, Bereszit, 26:19. „I kopali słudzy Icchaka w dolinie, i znaleźli tam studnię wody żywej.”

[4] Tora, Bereszit, 37:24. „I wzięli go i wrzucili do dołu. A dół był pusty – nie było w nim wody.”

[5] Zob. „Wstęp do Księgi Zohar”, p. 42, od słów: „I powiedziano, że (ta pieczęć) jest w niej ukryta…”

[6] Zob. „Wstęp do Księgi Zohar”, p. 123: „Ponieważ Malchut to Drzewo Poznania dobra i zła – jeśli człowiek się zasłużył, staje się dobrem; a jeśli nie – złem.”

[7] Pisma, Miszlej, 5:16. „Czy twoje źródła mają się rozlewać na zewnątrz, a twoje strumienie po ulicach?”

[8] Tora, Bereszit, 26:20. „I spierali się pasterze Geraru z pasterzami Icchaka, mówiąc: ‘To nasza woda!’ I nadał on temu studni imię Esek, bo się z nim spierali.”

[9] Hebr. התעשקו (hit’aszeku) – pochodzi z tego samego rdzenia co słowo esek (עשק), oznaczającego „spór” lub „ucisk”.

[10] Tora, Bereszit, 26:21. „I wykopali oni inny studnię, i również o nią się spierano; więc nadał jej imię Sitna.”

[11] Zob. wyżej, p. 108, od słów: „Wyjaśnienie. Gdy Nukwa odżywia się wyłącznie z lewej strony…”

[12] Zob. wyżej, p. 108.

[13] Pisma, Miszlej, 1:20. „Mądrość woła na ulicy, na placach rozbrzmiewa jej głos.”

[14] Zob. Zohar, parasza Bereszit, część 1, p. 6.

[15] Zob. „Wstęp do Księgi Zohar”, p. 13, od słów: „W godzinie, gdy najbardziej ukryty ze wszystkich ukrytych…”

[16] Zob. „Wstęp do Księgi Zohar”, p. 14.

[17] Babiloński Talmud, traktat Ta’anit, 3:2 — zawiera dyskusję na temat modlitwy o deszcz, znaczenia czasu błogosławieństwa i siły wspólnej modlitwy całego zgromadzenia.

[18] Zob. Zohar, parasza Lech Lecha, p. 22, od słów: „Ekran de-chirik, na który wychodzi linia środkowa…”

[19] Zob. Zohar, parasza Bereszit, część 1, p. 383.

[20] Tora, Bereszit, 2:10. „A rzeka wypływała z Edenu, by nawadniać ogród, i stamtąd rozdzielała się, i tworzyła cztery główne rzeki.”

[21] Pisma, Miszlej, 24:27. „Najpierw wykonaj pracę swoją na dworze i przygotuj wszystko w polu, a potem buduj swój dom.”

[22] Zob. wyżej, p. 114.

[23] Tora, Dewarim, 4:32. „Zapytaj więc o dni dawne, które były przed tobą – od dnia, kiedy Stwórca stworzył człowieka na ziemi – od jednego krańca nieba do drugiego: czy wydarzyło się coś tak wielkiego jak to, lub czy było coś podobnego temu?”

[24] Tora, Bereszit, 27:27. „I poczuł (Icchak) zapach jego szat, i pobłogosławił go, i powiedział: ‘Zobacz, zapach mojego syna – jak zapach pola, które pobłogosławił Stwórca.’”