144) Natychmiast – co jest napisane? „I wyszła Dina, córka Lei” (mijad – mah ketiv? wa-tece Dina bat Lea), i to wyjaśnili przyjaciele (we-okmuha chawraya). Chodź i zobacz: ile poziomów i stron rozprzestrzenia się w górze, i wszystkie różnią się od siebie (ta chaze: kamma dargin we-sitrin mitparszan le-eila, u-kullhon meszanjin da min da). Istoty (siły) różnią się jedne od drugich, te oskarżają, by panować nad tamtymi, i by rozszarpywać każdą zdobycz według swego rodzaju (chejwan meszanjin ilejn me-ilejn, ilejn mekatregin le-szalta’a al ilejn, u-le-mitraf tarfin kol chad we-chad le-zinejhu).

Sulam

144) Tutaj zaś powiedziano: „I wyszła Dina, córka Lei, którą urodziła Jaakowowi, aby zobaczyć córki tej ziemi”[1]. Wiele stopni i właściwości dzieli się w górze: jedne należą do świętości, inne – do strony nieczystej. Jak powiedziano: „Jedno naprzeciw drugiego uczynił Wszechmogący”[2]. I wszystkie one różnią się między sobą: jedne są stworzone dla miłosierdzia, inne dla sądu. Zwierzęta, które różnią się między sobą: jedne walczą, aby zapanować nad innymi, i (również) rozszarpują zdobycz, każdy według swego rodzaju.

145) Ze strony ducha nieczystego rozdzielają się liczne poziomy (mi-sitra de-rucha mesa’ava kamma dargin mitparshin), i wszystkie są gotowe do oskarżania – jedni przeciwko drugim (u-kullhon kaman le-katrega, ilejn le-kabel ilejn). Bo przecież napisano: „Nie orz wołem i osłem razem” (de-ha ketiv: lo tacharosz be-szor u-va-chamor jachdaw), bo gdy się łączą – oskarżają świat (de-kad ka mischabran, mekatregi alma).

Sulam

145) Ze strony ducha nieczystości oddziela się wiele stopni. I wszystkie one czyhają, aby napaść na świętość, jedne przeciw drugim, jak powiedziano: „Nie orz na wołu i ośle razem”[3], ponieważ gdy się one łączą, niszczą świat.

146) Chodź i zobacz: celem poziomów nieczystych nie jest nic innego, jak tylko oskarżanie przeciwko świętym stronom (ta chaze: te’uvta de-dargin mesa’avin, la ihu ella le-katrega be-sitrin kadiszin). Jaakow, który jest święty – wszyscy byli przeciwko niemu i oskarżali go (Jaakow de-ihu kadisza, kullhon kaman lehu, we-katregu bahedehu). Najpierw ukąsił go wąż, jak jest powiedziane: „i dotknął stawu jego biodra” (be-kadmejta naszchej chiwja, ke-ma de-at amar: wa-jiga be-kaf jerecho), teraz ugryzł go osioł (haszta naszchej chamor).

Sulam

146) Gorące pożądanie stopni nieczystości – to podeptać stopnie świętości. Jaakow, który należał do świętości, jak powiedziano: „I przyszedł Jaakow w pokoju”[4], był przez wszystkich osaczany i ścigany. Najpierw ukąsił go wąż, jak powiedziano: „I dotknął jego stawu biodrowego”[5] – czyli mówi się opiekunie Esawa, który zasiadał na wężu. Teraz ukąsił go osioł, czyli Szechem, syn Chamora (dosłownie: osła), i to prawa strona klipy.

147) Tamten (czyli Jaakow) stał naprzeciw węża, a teraz Szymon i Lewi, którzy pochodzą ze strony surowego sądu, stanęli naprzeciw osła i panowali nad nim ze wszystkich stron, i został on przed nimi ujarzmiony (taman ihu ka’em le-gabei chiwja, haszta – Szimon we-Lewi de-atu mi-sitra de-dina kaszja, kajmu le-gabei de-chamor, we-szalitu aloj be-kol sitrin, we-itkafja kamejhu), jak powiedziano: „A Chamora i Szechema, jego syna, zabili ostrzem miecza” (kedeamaj: we-et Chamor we-et Szechem beno hargu le-fi cherew). A Szymon, którego znakiem zodiaku był byk, przyszedł przeciwko osłowi i oskarżył go, żeby się nie połączyli razem, i został jego oskarżycielem (we-Szimon de-hawa mazalejhu szor, ata al Chamor we-katreg bej, be-gin de-la jitchabbrun ke-chada, we-isztakach ihu mekatrega di-lej).

Sulam

147) Kiedy wąż go ukąsił, on sam stanął przeciw wężowi. Teraz, gdy ukąsił go osioł, to Szymon i Lewi, pochodzący ze strony surowego sądu, stanęli przeciw osłowi i pokonali go ze wszystkich stron, i ten ugiął się przed nimi. Jak powiedziano: „I Chamora i Szechema, jego syna, zabili mieczem”[6]. A Szymon, którego znakiem był cielec, czyli Gwura i lewa strona świętości, wystąpił przeciw Chamorowi, prawej stronie klipy, i odepchnął go, aby nie połączyli się razem byk i osioł klipy. I wynika z tego, że to Szymon był jego stroną przeciwną, a nie Jaakow.

148) I wszyscy przyszli, by oskarżać Jaakowa, a on został ocalony, a potem to on panował nad nimi (we-kullhu atej le-katrega leh le-Jaakow, we-isztezev, u-le-watar ihu szalit alajhu). Następnie przyszedł byk i dopełnił się na osłach, bo wszyscy są ze strony osła (le-watar ata szor, we-isztalem ba-chamorim, de-kullhu mi-sitra de-chamor). Josef, który jest bykiem, a Micraim – to osły, jak napisano o nich: „których ciało jest jak ciało osłów” (Josef de-ihu szor, u-Micraim de-inun chamorim, de-ktiw behu: aszer besar chamorim besarom).

Sulam

148) I wszyscy oni przyszli, aby ścigać Jaakowa, lecz on ocalił się przed nimi. A po tym panował nad nimi. Ale potem przyszedł byk, czyli Josef, i dopełnił się za pomocą osłów, czyli Egipcjan, nad którymi panował, i wszyscy oni pochodzili ze strony klipy osła. I wyjaśnione jest, że Josef – to byk, a Egipcjanie – to osły, o których powiedziano: „Ciało ich – ciałem oślim jest”[7].

149) I dlatego potem synowie Jaakowa znaleźli się pośród tych osłów, ponieważ byk połączył się z nimi, i pogryźli ich w kości i ciało (we-al da, le-watar, bnej Jaakow naflu bein inun chamorim, be-gin de-izdawwog szor ba-hadajhu, we-naszechu lon garmaja u-bisra), aż obudził się Lewi jak wcześniej i rozpędził tych osłów, by ich ujarzmić, i złamał ich siłę ze świata, i wydobył byka stamtąd (ad de-it’ar Lewi ke-milkad’min, u-badar le-inun chamorim, le-kafja lon, we-tabbar tukfehon me-alma, we-afek le-szor mi-taman). To jest to, co jest napisane: „I wziął Mosze kości Josefa ze sobą” (hada hu de-ktiw: wa-jikkach Mosze et acmot Josef immo).

Sulam

149) I dlatego potem synowie Jaakowa upadli wśród tych osłów, czyli Egipcjan, z powodu tego, że połączył się z nimi byk, Josef, i byli w nich razem byk i osioł. I gryźli oni Israelowi kość i ciało, jak to jest właściwe naturze osła, który przegryza i łamie kość, aż przebudził się Lewi, jak wcześniej, i rozproszył tych osłów. Bo oddzielił byka od osła, aby ich podporządkować, i złamał ich siłę na świecie, i wyprowadził byka stamtąd, jak powiedziano: „I wziął Mosze kości Josefa ze sobą”[8]. Mosze – to Lewi, a Josef – to byk, który połączył się z nimi.

150) Chodź i zobacz: gdy Szymon przyszedł najpierw przeciwko temu chamorowi (osłowi), obudziła się nad nimi krew, która została przeznaczona, a potem zabili wszystkich mężczyzn (ta chaze: kad ata Szimon be-kadmejta al hahu chamor, it’ar alejhon dam de-itgazzaru, u-lewatar wa-jaharagu kol zachar). W ten sam sposób postąpił Święty, niech będzie błogosławiony, przez rękę Lewiego, to znaczy Moszego, z tymi chamorim w Micraim: najpierw krew, a potem „I zabił Stwórca każdego pierworodnego w ziemi Micraim” (ke-gawna da, awad Kudsza brich Hu al jeda de-Lewi – da Mosze – be-inun chamorim be-Micraim: be-kadmejta dam, u-lewatar: wa-jaharog Haszem kol bechor be-eretz Micraim we-gomer). Tutaj, o tym ośle (Chamorze), jest napisane: „i cały ich majątek, i wszystkie ich dzieci, i całe ich bydło…” (hacha be-hai chamor ketiv: we-et kol cheilam, we-et kol tappam, we-et kol behemtam we-gomer). Tam, o tamtych osłach (Egipcjanach), jest napisane: „naczynia srebrne i złote oraz szaty”, i napisano: „a także liczny tłum wyszedł z nimi, i owce, i bydło…” (hatam be-inun chamorim ketiv: klei kesef, u-klei zahav, u-smalot, u-ketiv: we-gam erev rav ala ittam, we-con, u-bakar we-gomer).

Sulam

150) Zanim Szymon wystąpił przeciw Chamorowi (osłu), aby walczyć z nim, wzbudził u nich krew, by dokonali obrzezania, a potem: „I zabili całą ludność męską”[9]. Podobnie uczynił Stwórca przez Lewiego, czyli przez Moszego, wobec tych osłów, czyli Egipcjan – najpierw poddał ich karze krwi, a potem: „Stwórca zabił każdego pierworodnego w ziemi egipskiej”[10].

Tutaj o tym Chamorze, ojcu Szechema, powiedziano: „I cały ich majątek, i wszystkie ich dzieci”[11], oraz całe ich bydło, jak powiedziano: „Ich bydło drobne i wielkie, i ich osły, i to, co w mieście, i to, co na polu, zabrali oni”.

A tam, o tych osłach, czyli Egipcjanach, powiedziano: „Naczynia srebrne i naczynia złote, i szaty”[12] – i to odpowiada temu, co tu powiedziano: „I cały ich majątek”. Powiedziano: „I także wielka zbieranina wyszła z nimi” – i to odpowiada temu, co tu powiedziano: „I wszystkie ich dzieci”. „I bydło drobne i wielkie” odpowiada temu, co tu powiedziano: „Ich bydło drobne i wielkie”.

151) A Szymon i Lewi – ten stanął naprzeciw tego osła, a ten naprzeciw wszystkich tamtych osłów (we-Szimon we-Lewi – da ka’em le-gabei hai chamor, we-da ka’em le-gabei kol inun chamorim). Wszyscy chcieli się przyłączyć do Jaakowa Świętego i przygotowali się, by go ugryźć, a on, przez swoich synów, stał nad nimi i poniżył ich pod siebie (kullhu ba’u le-isztattefa ba-hadejhu de-Jaakow kadisza, we-ittaknu le-nashka leh, we-ihu bi-bnoj ka’em le-gabajhu, we-kajyef lon techotejhu).

Sulam

151) I Szymon z Lewim – jeden, Szymon, wystąpił przeciw temu Chamorowi (dosł. osłowi), ojcu Szechema, który nie był połączony z bykiem, a drugi, Lewi, wystąpił przeciw wszystkim osłom razem, czyli nawet przeciw tym osłom, które były połączone z bykiem, jak Egipcjanie.

Wyjaśnienie. Szymon – to Gwura i właściwość „byka”, i dlatego przeciwstawił się „osłu” prawej klipy i zdołał go podporządkować. Ale klipy „osła” w Egipcjanach nie mógł podporządkować, ponieważ byli oni połączeni z „bykiem”, gdyż otrzymali siłę od Josefa, który nad nimi panował. I dlatego tylko Lewi, czyli Mosze, pochodzący z plemienia Lewiego, który jest właściwością Tiferet[13], zawierającą w sobie prawą i lewą linię razem, mógł podporządkować tych osłów, którzy byli w Egipcie – a nie Szymon, w którym była tylko linia lewa. Wszyscy oni chcieli przyłączyć się do Jaakowa i usiłowali go zranić, a on przeciwstawił się im za pomocą swoich synów i podporządkował ich sobie.

152) Teraz, gdy Esaw ugryzł jego i jego synów, kto stanie przeciwko niemu? Jaakow i Josef – ten z jednej strony, a ten z drugiej strony (haszta de-Esaw naszech leh u-li-bnoj, man jakum le-gabei? – Jaakow we-Josef, da mi-sitra da, we-da mi-sitra da). Jak jest napisane: „I będzie dom Jaakowa ogniem, a dom Josefa płomieniem, a dom Esawa – słomą” (de-ktiw: we-haja bet Jaakow esz, u-bet Josef lehava, u-bet Esaw le-kasz we-gomer).

Sulam

152) Teraz, na końcu wygnania, gdy Esaw zrani jego samego i jego synów – kto powstanie przeciw niemu? Jaakow i Josef staną przeciw niemu: jeden – z jednej strony, drugi – z drugiej, czyli Jaakow ze strony prawej, a Josef ze strony lewej. Jak powiedziano: „I będzie dom Jaakowa ogniem, i dom Josefa – płomieniem, a dom Esawa – słomą”[14].

153) „I wyruszyli, i padł strach Boży na miasta wokół nich, i nie gonili synów Jaakowa” (wa-jisau, wa-jehi chittat Elohim al he-arim aszer sevivoteihem, we-lo radfu acharei bnej Jaakow). Powiedział Rabbi Jose: wszyscy się zbierali, a kiedy przygotowywali się do wojny, ogarniał ich lęk i odstępowali od nich (amar Rabbi Jose: kullhu havu mitkanszei, u-kad havu chagre zajnei krav’a, havu merattei, u-szavkin lon), i dlatego „nie gonili synów Jaakowa” (u-ve-gin kach we-lo radfu acharei bnej Jaakow).

Sulam

153) „I ruszyli oni, i padł strach Wszechmogącego na miasta, które były wokół nich, i nie ścigali synów Jaakowa”[15]. Wszyscy oni zamierzali walczyć, lecz gdy tamci (synowie Jaakowa) opasywali się orężem, drżeli i odstępowali od nich. I dlatego powiedziano: „I nie ścigali synów Jaakowa”.

---

[1] Tora, Bereszit, 34:1–2. „I wyszła Dina, córka Lei, którą urodziła Jaakowowi, aby zobaczyć córki tej ziemi. I zobaczył ją Szechem, syn Chamora Chiwiego, księcia tej ziemi, i wziął ją, i spał z nią, i zgwałcił ją.”

[2] Pisma, Kohelet, 7:14. „W dniu pomyślności – raduj się, a w dniu niedoli – rozważ: jedno na przekór drugiemu uczynił Elohim, aby człowiek nic nie dociekał po Nim.”

[3] Tora, Dwarim, 22:10. „Nie orz wołem i osłem razem.”

[4] Tora, Bereszit, 33:18. „I przyszedł Jaakow bezpiecznie do miasta Szechem, które jest w ziemi Kanaan, gdy wracał z Padan-Aram, i rozłożył się obozem przed miastem.”

[5] Tora, Bereszit, 32:26. „I widział, że nie może go pokonać, i dotknął jego stawu biodrowego, i przemieścił się staw biodrowy Jaakowa, gdy walczył z nim.”

[6] Tora, Bereszit, 34:26. „I Chamora oraz Szechema, jego syna, zabili ostrzem miecza. I zabrali Dinę z domu Szechema – i odeszli.”

[7] Prorocy, Jechezkel, 23:20. „I rozmiłowała się, jak ich nałożnice – w tych, których ciało jest ciałem osłów, a nasienie ich – nasieniem ogierów.”

[8] Tora, Szemot, 13:19. „I wziął Mosze kości Josefa ze sobą, bo ten przysięgą zobowiązał synów Israela, mówiąc: «Pewnie wspomni was Elohim – i wtedy wyniesiecie moje kości stąd ze sobą».”

[9] Tora, Bereszit, 34:25. „I było trzeciego dnia, gdy byli obolałymi – wzięli dwaj synowie Jaakowa, Szimon i Lewi, bracia Diny, każdy swój miecz, i przyszli bezpiecznie do miasta, i zabili wszystkich mężczyzn.”

[10] Tora, Szemot, 13:15. „I było: kiedy Faraon upierał się, by nas nie wypuścić, zabił Stwórca każdego pierworodnego w ziemi Micraim – od pierworodnego człowieka do pierworodnego z bydła. Dlatego ja poświęcam Stwórcy każdego samca, który otwiera łono, a każdego pierworodnego z moich synów wykupuję.”

[11] Tora, Bereszit, 34:25–29. „I było trzeciego dnia, gdy byli obolałymi, wzięli dwaj synowie Jaakowa, Szimon i Lewi, bracia Diny, każdy swój miecz, i przyszli pewnie do miasta, i zabili wszystkich mężczyzn. Chamora i Szechema, jego syna, zabili ostrzem miecza, i zabrali Dinę z domu Szechema – i wyszli. Synowie Jaakowa przeszli między zabitymi i złupili miasto za zhańbienie ich siostry. Ich drobne i wielkie bydło, i ich osły, i to, co w mieście i na polu – zabrali. I całe ich bogactwo, i wszystkie dzieci ich, i żony ich zabrali w niewolę, i wszystko, co było w domach – wzięli jako łup.”

[12] Tora, Szemot, 12:35–38. „A synowie Israela uczynili według słowa Moszego – i pożyczali od Micrejczyków srebrne i złote naczynia, i odzienia. A Stwórca dał ludowi łaskę w oczach Micrejczyków, i ci dawali im – tak że obrabowali Micraim. I wyruszyli synowie Israela z Ramsesu do Sukkot – około sześciuset tysięcy pieszych mężczyzn, nie licząc dzieci. A także ogromna mieszanina ludzi wyszła z nimi, oraz owce i bydło – bardzo dużo dobytku.”

[13] Zob. Zohar, rozdział Wajece, p. 155, od słów: „Dlaczego swojego trzeciego syna nazwała Lewi?”

[14] Prorocy, Owadja, 1:18. „I będzie dom Jaakowa ogniem, a dom Josefa – płomieniem, a dom Esawa – słomą; zapalą ich i pochłoną ich, i nie pozostanie ocalały z domu Esawa – bo tak powiedział Stwórca.”

[15] Tora, Bereszit, 35:5. „I wyruszyli, a strach Elohim padł na miasta wokół nich, i nie ścigali synów Jaakowa.”