161) „I uwięził ich na trzy dni” (wa-je’esof otam el miszmar szeloszet jamim). Rabbi Elazar powiedział: dlaczego właśnie te trzy dni? (amar Rabbi Elazar: hanei telat jomin – ammai?) Ponieważ te trzy dni są odpowiednikiem trzech dni w Szechem, jak jest napisane: „I stało się trzeciego dnia, gdy byli obolałymi” (ella: hanei telat jomin – le-kabel telat jomin di-Szechem, di-ketiv: wa-jehi ba-jom ha-szeliszi, bihyotam ko’awim).
Sulam
161) „«I wziął ich pod straż na trzy dni»[1]. Powiedział rabbi Elazar: „Po co te trzy dni? Te trzy dni odpowiadają trzem dniom Szechema, jak powiedziano: «I stało się trzeciego dnia, gdy byli obolali»[2]”.
162) Chodź i zobacz, co jest napisane: „I powiedział do nich Josef trzeciego dnia: To uczyńcie, a będziecie żyć” (ta chezej: mah ketiv bei – wa-jomer aleihem Josef ba-jom ha-szeliszi: zot asu we-chiju). To uczynił, by ukazać, że uczynił tak, jak oni uczynili w Szechem, gdzie zmusili mieszkańców Szechem do przyjęcia na siebie „zot”, tajemnicy przymierza, i po tym, jak dokonali tej pieczęci, zabili ich i nie pozostał z nich nikt (le-achaza’a: da avad ihu, ke-ma de-inun avdu bi-Szechem, de-garmu le-anshei Szechem le-kabbela alajhu hai zot, raza de-berit, u-lewatar de-avdu kijyuma da, ketilu lon, we-la isztar minhon chad). A on – co jest napisane? „To uczyńcie, a będziecie żyć” – dlaczego? „Bo Boga się boję” – on dochował przymierza (we-ihu: mah ketiv – zot asu we-chiju – mai ta’ama? – be-gin de-et ha-Elohim ani jare), i cały ten cykl wydarzeń był tylko ze względu na Beniamina (natir kijyuma, we-kol gilgula da la hava ella be-ginei de-Binyamin).
Sulam
162) „Spójrz, co powiedziano o nim: «I powiedział do nich Józef trzeciego dnia: „To (zot) uczyńcie, a będziecie żyć”»[3] – aby pokazać, że nie postępuje tak, jak oni postąpili w Szechemie, zmuszając mieszkańców Szechemu do przyjęcia «zot»” – czyli Nukwy, „należącej do przymierza” – ponieważ przymierze (brit), czyli Jesod, jest z nią zjednoczone. „A kiedy zawarli to przymierze, wybili ich wszystkich, co do jednego, nikogo nie pozostawiając”.
„A o nim co powiedziano: «To (zot) uczyńcie, a będziecie żyć» – czyli daje im życie. Jaki powód? Ponieważ «Boga się boję» – czyli strzeże tego przymierza. A wszystko, co uczynił im, było jedynie ze względu na Beniamina” – czyli po to, aby przyprowadzili Beniamina.
163) „I powiedzieli jeden do drugiego: Zaiste, jesteśmy winni wobec naszego brata…” (wa-jomeru isz el achiw: aval aszemim anachnu al achinu…). „I powiedzieli jeden do drugiego” – to Szymon i Lewi, tak jak było wcześniej, jak napisano: „I powiedzieli jeden do drugiego: Oto nadchodzi ten pan snów” (wa-jomeru isz el achiw – da Szimon we-Lewi, ke-ma de-hava be-kadmejta, di-ketiv: wa-jomeru isz el achiw: hine ba’al ha-chalomot ha-lazeh ba). Tak jak tam chodziło o Szymona i Lewiego – tak i tutaj (mah le-halan Szimon we-Lewi – af hacha Szimon we-Lewi).
Sulam
163) „«I mówili jeden do drugiego: „Zaiste, winni jesteśmy względem naszego brata, że widzieliśmy jego udrękę, gdy błagał nas, a nie usłuchaliśmy. Dlatego przyszło na nas to nieszczęście»[4]. «„I mówili jeden do drugiego” – to Szymon i Lewi, jak wcześniej powiedziano: „I powiedzieli jeden do drugiego: «Oto ten mistrz snów nadchodzi!»”[5]. Tak jak tam byli to Szymon i Lewi, tak i tutaj są to Szymon i Lewi”.
164) Chodź i zobacz: kim jest „mąż”? A kim jest „jego brat”? (ta chezej: man „isz”? u-man „achiw”?) Lecz: „mąż” – to Szymon, jak napisano tutaj: „isz”, i jak napisano tam: „I oto mąż spośród synów Israela przyszedł…” – jak tam chodziło o Szymona, tak i tutaj również chodzi o Szymona (ella: „isz” – da Szimon, ketiv hacha: „isz”, u-ketiv hatam: „we-hine isz mi-bnej Israel ba” – mah le-halan mi-Szimon, af hacha name Szimon). A ponieważ powrócił w pokucie, zapłakał i pożałował tego, i powiedział do Lewiego: „Zaiste, jesteśmy winni” – dlatego właśnie jego gwiazdozbiór (mazal) stał się wołem, podobnie jak gwiazdozbiór Josefa to wół, jak napisano: „Jego pierworodny – wół pełen dostojeństwa” (u-ve-gin de-ahadar be-teszuwa, bacha we-itnecham al da, wa-amar le-Levi: „aval aszemim anachnu” – al da itbnei mazalej: szor, ke-gawna de-mazalej de-Josef szor, di-ketiv: bechor szoro hadar lo; u-mazalej de-Szimon – szor ihu).
Sulam
164) „Kim jest ten «jeden»? «Jeden» – to Szymon. Bo powiedziano tu «jeden» i powiedziano tam: «I oto jeden z synów Israela przyszedł»[6]. Tak jak tam chodzi o Szymona, tak i tutaj chodzi o Szymona. A ponieważ się on rozżalił, płakał i żałował tego, i powiedział do Lewiego: «Zaiste, winni jesteśmy», znakiem Szymona stał się «wół», ponieważ dwanaście znaków odpowiada dwunastu pokoleniom, gdzie «baran» odpowiada Reuwenowi, a «wół» – Szymonowi. Tak jak znakiem Józefa jest «wół», jak powiedziano: «Pierworodny jego wołów – jego wspaniałość»[7], tak samo i znakiem Szymona jest «wół»”.
[1] Tora, Bereszit, 42:17. „I wziął ich pod straż na trzy dni.”
[2] Tora, Bereszit, 34:25. „I było trzeciego dnia, gdy byli obolałymi – wzięli dwaj synowie Jaakowa, Szimon i Lewi, bracia Diny, każdy swój miecz, i weszli śmiało do miasta, i zabili wszystkich mężczyzn.”
[3] Tora, Bereszit, 42:18. „I powiedział do nich Josef trzeciego dnia: «To uczyńcie, a będziecie żyć – bo boję się Elohim».”
[4] Tora, Bereszit, 42:21. „I mówili jeden do drugiego: «Zaprawdę jesteśmy winni względem naszego brata – widzieliśmy udrękę jego duszy, gdy błagał nas, a nie posłuchaliśmy. Dlatego przyszło na nas to utrapienie».”
[5] Tora, Bereszit, 37:19. „I powiedzieli jeden do drugiego: «Oto nadchodzi ten marzyciel!»”
[6] Tora, Bemidbar, 25:6. „I oto jeden z synów Israela przyszedł i przyprowadził Midianitkę do swoich braci – na oczach Moszego i całej wspólnoty synów Israela, gdy oni płakali u wejścia do Namiotu Zgromadzenia.”
[7] Tora, Dwarim, 33:17. „Jego pierworodny byk – jego wspaniałość, a rogi dzikiego byka – jego rogi; nimi będzie bodł wszystkie narody razem, aż po krańce ziemi – to dziesiątki tysięcy Efraima i to tysiące Menasze.”