150) I zobaczył tam Jehuda córkę męża Kenaanejczyka (wajar szam Jehuda bat isz kena’ani). Czyżby był to Kenaanejczyk? Przecież już wyjaśnili to towarzysze (we-chi kena’ani hawa? eła ha okemuha chawraja). I poczęła, i urodziła syna, i nazwał jego imię Er (wa-tahar wa-teled ben, wa-jikra et szmo Er). Trzech synów miał Jehuda, i nie pozostał z nich nikt oprócz jednego – a to jest Szelach (telat benin hawu lejehuda, we-la isztaaru minajhu bar chad, we-da hu Szelach).
Sulam
150) „I zobaczył tam Jehuda córkę pewnego Kanaanity”[1]. Czyż był on Kanaanitą, przecież praojcowie nie brali córek Kanaanitów za żony? Ale towarzysze już wyjaśnili, że Kanaanitami nazywano handlarzy[2].
„I poczęła, i urodziła syna, i dał mu imię Er”. Jehuda miał trzech synów, a pozostał tylko jeden z nich – Szelach. I to jest jedno ze znaczeń słów: „I Jehuda zstąpił”, ponieważ spłodził synów i pochował ich, a to jest wielki upadek i kara.
151) Rabbi Elazar, i Rabbi Jose, i Rabbi Chija szli drogą (ribbi Elazar, we-ribbi Jose, we-ribbi Chija, hawu azlej be-archa). Rabbi Jose powiedział do Rabbi Elazara: dlaczego w przypadku pierwszego syna Jehudy jest napisane: „I nazwał jego imię Er”, a przy dwóch następnych jest napisane: „I nazwała jego imię Onan” i „I nazwała jego imię Szelach”? (amar ribbi Jose le-ribbi Elazar, amaj ketiw bi-bnoj de-Jehuda be-kadma’a: wa-jikra et szmo Er, u-vitrein acharanin ketiw: wa-tikra et szmo Onan, wa-tikra et szmo Szelach).
Sulam
151) O pierwszym z synów Jehudy powiedziano: „I dał mu imię Er” – mówi się w imieniu mężczyzny. A o dwóch pozostałych synach powiedziano: „I dała mu imię Onan”, „I dała mu imię Szelach” – mówi się w imieniu kobiety.
152) Powiedział mu: chodź i zobacz, to wyjaśnienie jest tajemnicą wyższą i wszystko jest tak, jak powinno być (amar lo: ta chaze, haj parsza’ta raza ila’a ihu, we-kolla ihu kidka chaze). „I zszedł Jehuda od swoich braci” – ponieważ luna została zakryta i opadła z poziomu naprawy do innego poziomu, w którym połączył się z nią wąż (wajered Jehuda me-et echaw – de-ha itkasja sihara, we-nachatat mi-darga de-tikkuna, le-go darga achra de-itchabar bej chawja), jak powiedziano: „I zwrócił się ku mężowi z Adullam, którego imię było Chira” (kedeamur: wajet ad isz Adullami, uszmo Chira).
Sulam
152) Ten rozdział zawiera w sobie najwyższy sens i wszystko w nim jest tak, jak być powinno. „I Jehuda oddalił się od swoich braci” – ponieważ luna, Nukwa, zakryła się i zeszła z prostej (właściwej) drogi, opadając w inną sfirową stopień, do której przylgnął wąż. Bo powiedziano: „I zatrzymał się przy pewnym Adulamicie imieniem Chira” – czyli oddzielił się od braci domu Israela, od świętości, i połączył się z cudzoziemcem, nie z domu Israela, do którego przylgnął wąż, czyli jego skalanie przez cudzoziemców nie ustało.
153) I poczęła, i urodziła syna, i nazwał jego imię Er, a on był zły, i wszystko to jedno, ponieważ pochodzi z strony złego początku (wa-tahar wa-teled ben, wa-jikra et szmo Er, we-ihu ra, we-kolla chad, de-atja mi-sitra de-jecer ha-ra). I dlatego jest napisane: „i nazwał jego imię”, a nie jest napisane: „i nazwał jego imię Jaakow”, jak jest napisane „i nazwał jego imię”, ponieważ Stwórca nazwał go Jaakowem (u-vegin kach ketiw: wa-jikra et szmo, we-la ketiw: wa-jikra szmo, be-Jaakow ketiw: wa-jikra szmo – de-kudsza berich hu kara lej Jaakow). A tutaj litery alef–taw – dla wskazania na inny poziom, z brudu nieczystości się narodził, i to jest Er – zły, i wszystko to jedno (we-hacha et – le-asga’a darga achra de-zuhama de-mesa’aba itjaled, we-da hu Er ra, we-kolla chad).
Sulam
153) „I poczęła, i urodziła syna, i dał mu imię Er” – czyli „zło”, i wszystko to jest jednym. Innymi słowy, słowa Er (ער) i zło – ra (רע) składają się z tych samych liter, ponieważ pochodzi on ze strony złego początku.
Dlatego powiedziano: „Nadał mu imię (et szmo)”, a nie: „Nadał imię (szmo)”. O Jaakowie powiedziano: „Nadał imię (szmo)”, ponieważ to Stwórca nazwał go Jaakowem. A tutaj powiedziano „et szmo”, co obejmuje inny stopień – nieczystości skalania, która się narodziła. I to oznacza, że Er (ער) i zło – ra (רע) to jedno i to samo, ponieważ składają się z tych samych liter.
154) Potem nie została osłodzona przestrzeń, aż przyszedł Szelach, który był zasadą wszystkich (le-watar la itbasam atra, ad da-ata Szelach, da-hawa ikkara de-kullhu). Co jest napisane: „I był Er, pierworodny Jehudy, zły w oczach Stwórcy” (ma ketiw: wajhi Er bechor Jehuda, ra be-ejnej AWAJa). Tutaj jest napisane „zły”, i tam jest napisane: „bo skłonność serca człowieka zła jest od młodości” (ketiw hacha ra, u-ketiv hatam: ki jecer lew ha-adam ra minne’uraw) – „zły”, czyli że zepsuł krew, zepsuł nasienie na ziemię (ra: de-oszid damin, oszid zar’a al ar’a). I dlatego „i uśmiercił go Stwórca” (u-vegin kach: wajemitehu AWAJa). Co jest napisane po tym? „I powiedział Jehuda do Onana: «Idź do żony twojego brata»” itd. (ma ketiw batrej: wajomer Jehuda le-Onan: bo el eszet achicha we-gomer).
Sulam
154) A potem, także przy drugim synu, to miejsce nie doznało podsłodzenia, aby powrócić do świętości, aż pojawił się Szelach, który był istotą wszystkich. Jak powiedziano: „Lecz Er, pierworodny Jehudy, był zły w oczach Stwórcy”[3]. Tu powiedziano: „zły”, i w innym miejscu: „Bo zamysły serca człowieka są złe od młodości jego” – tak jak tam chodzi o unicestwienie nasienia, tak i tutaj rozumie się, że wylewał „krew”, czyli rozlewał nasienie na ziemię, i dlatego: „I uśmiercił go Stwórca”. A co powiedziano po nim? „I rzekł Jehuda do Onana: «Wejdź do żony brata swego…»”[4].
[1] Tora, Bereszit, 38:2–5. „I zobaczył tam Jehuda córkę pewnego Kanaanity imieniem Szua, i pojął ją za żonę, i wszedł do niej. I poczęła, i urodziła syna, i nazwał jego imię Er. I poczęła ponownie, i urodziła syna, i nazwała jego imię Onan. I jeszcze raz urodziła syna i nazwała jego imię Szela; a było to w Kzivie, gdy go urodziła.”
[2] Babiloński Talmud, traktat Pesachim, karta 50a.
[3] Tora, Bereszit, 38:7. „A Er, pierworodny syn Jehudy, był zły w oczach Stwórcy – i Stwórca go uśmiercił.”
[4] Tora, Bereszit, 38:8. „I powiedział Jehuda do Onana: «Wnijdź do żony swojego brata i poślub ją zgodnie ze zwyczajem lewiratu, aby wzbudzić potomstwo bratu swemu».”