159) Dlatego, gdy Awraham otrzymał nowinę (be-ginei kach, kad itbaszar Awraham), to ten stopień mówił (haj darga hawa amar), jak zostało powiedziane (ke-ma de-itmar), jak jest napisane: „I powiedział: Powrócę do ciebie o tym czasie życia” (di-ketiv: wajomer szow aszub eleicha ka-et chajja). Nie jest napisane, kto to powiedział (wajomer, la ketiv man hawa), a to jest „wejście do namiotu” (we-da hu petach ha-ohel). I dlatego „Sara słuchała” (we-al da we-Sara szoma’at), ponieważ ten stopień mówił do niego (haj darga da-hawa malel immejhu), a ona nigdy wcześniej nie słyszała (man de-la hawa szama’at mi-kadmat dena), jak jest napisane: „A Sara słuchała u wejścia do namiotu” (di-ketiv: we-Sara szoma’at petach ha-ohel). To była nowina, gdy powiedział: „Powrócę do ciebie o tym czasie życia i oto syn dla Sary, twojej żony” (da-hawa mewaszer wa-amar: szow aszub eleicha ka-et chajja we-hine ben le-Sara isztecha).
Sulam
159) Kiedy Awraham otrzymał wieść o narodzinach Icchaka, przekazał mu ją stopień nazywany „wejściem do namiotu”, czyli Malchut. „I powiedział: «Ja jeszcze powrócę do ciebie o tej samej porze»”[1]. „I powiedział” – ale nie wskazano, kto powiedział. Było to wejście do namiotu[2]. „I powiedział” bez określenia – to Szchina. „A Sara słucha u wejścia do namiotu” – to znaczy, od stopnia, który przekazał Awrahamowi wieść o tym, czego wcześniej nie słyszała. Jak powiedziano: „A Sara słucha” tych słów „u wejścia do namiotu”, który przyniósł wieść i powiedział: „Ja jeszcze powrócę do ciebie”.
160) Przyjdź i zobacz (ta chaze), jak wielka jest miłość Stwórcy wobec Awrahama (kama hu chawiwuta de-kudsza b-rich hu le-gabei de-Awraham), ponieważ Icchak nie wyszedł od niego, dopóki nie został obrzezany (de-ha la nafak minej Jicchak ad de-itgzar). Po tym, jak został obrzezany, otrzymał nowinę o Icchaku (le-batar de-itgzar itbaszar bej be-Jicchak), ponieważ wtedy był świętym potomstwem (be-gin de-ihu kedein zar’a kadisza). A dopóki nie został obrzezany, nie był świętym potomstwem (we-ad la itgzar, laaw ihu zar’a kadisza). I wtedy stał się jak to, co jest napisane: „Którego nasienie jest w nim według swego rodzaju” (u-kedein ihu, ke-ma di-ketiv: aszer zar’o bo le-minehu).
Sulam
160) Jak łaskawy jest Stwórca dla Awrahama. Przecież Icchak nie narodził się od niego, dopóki nie dokonał obrzezania. I dopiero po tym, jak dokonał obrzezania, oznajmiono mu o Icchaku, ponieważ wtedy był już prawym nasieniem, podczas gdy przed obrzezaniem nie byłby prawym nasieniem. A teraz, jak powiedziano: „Jego nasienie, według jego wyglądu”[3] – to znaczy, że jest prawy w swoim wyglądzie, jak Awraham.
161) Przyjdź i zobacz (ta chaze), że dopóki Awraham nie został obrzezany (ad la itgzar Awraham), jego potomstwo nie było święte (hahu zar’a dilej la hawa kadisza), ponieważ wyszło w obrębie nieczystości (be-gin di-nafak be-go arla) i było przywiązane do nieczystości w dole (we-itdabbak be-arla le-tata). Po tym, jak został obrzezany (le-batar de-itgzar), to potomstwo wyszło w świętości (nafak hahu zar’a be-go kadisza) i przywiązało się do świętości w górze (we-itdabbak bi-kedusza de-le’ejla). I urodził to, co jest w górze (we-olid le-ejla), i Awraham został związany ze swoim stopniem, jak należy (we-itdabbak Awraham be-dargejhu ki-deka jaot). Przyjdź i zobacz (ta chaze), że gdy Awraham urodził Icchaka (kad olid Awraham le-Jicchak), to narodziło się święte potomstwo, jak należy (nafak kadisza ki-deka jaot). A ci, którzy postąpili inaczej (we-haj maj a’adu), urodzili ciemność (we-olidu chaszucha).
Sulam
161) Dopóki Awraham nie dokonał obrzezania, jego nasienie nie było prawym, ponieważ wychodziło w napletku i przylegało do napletka w dole. A po tym, jak dokonał obrzezania, nasienie wyszło w prawości i przylgnęło do prawości w górze. I zrodził w górze[4], i zjednoczył się Awraham ze swoim stopniem, Hesed, jak należy. Kiedy Awraham zrodził Icchaka, ten wyszedł jako prawy. „I te wody” – to znaczy Awraham, właściwość Hesed, „poczęły i zrodziły ciemność”[5] – Icchaka, lewą linię, która przed obłóczeniem w chasadim Awrahama stanowi ciemność. I dzięki temu, że pochodził od Awrahama, Icchak obłóczył się w jego chasadim i stał się światłem.
162) Rabbi Elazar pewnego dnia zapytał swojego ojca, Rabiego Szymona (Rabbi Elazar sze’il joma chad le-Rabbi Szymon awoj), i powiedział mu (amar lo): „To, że Stwórca nazwał Icchaka tym imieniem (haj de-kara lejh kudsza b-rich hu Jicchak), jak jest napisane: „I nazwiesz go Icchak” (di-ketiv: we-karata et szmo Jicchak). Dlaczego tak się stało? (amai) Przecież widać, że zanim jeszcze przyszedł na świat (de-ha itchazej de-ad la nafak le-alma), został już nazwany Icchak” (kara lejh Jicchak).
Sulam
162) Dlaczego Stwórca nazwał go Icchakiem?[6] Nie należy przypisywać tego słowom Sary: „Śmiech (cchok) sprawił mi Wszechmogący”[7]. Przecież jasne jest, że jeszcze zanim przyszedł na świat, Stwórca nazwał go Icchakiem, kiedy ona jeszcze nie doświadczyła tego uczucia.
163) Odpowiedział mu (amar lo): „To zostało już powiedziane (ha itmar), że ogień przyjmuje wodę (de-esza netal maja), ponieważ woda pochodzi ze strony surowości (de-ha maja mi-sitra de-Gewura ka atjin). I to zapytanie dotyczy lewitów, którzy są radośni wobec tej strony (we-da sze’il le-lewa’ej de-inun bedichin le-hahu sitra), poprzez instrumenty muzyczne i pieśni pochwalne (be-ma’anej zemer we-tuszbechan), aby równoważyć tamtą stronę (le-kabel haj sitra). Dlatego Icchak oznacza radość (be-gin kach Jicchak ihu chedwa), ponieważ pochodzi z tej strony (be-gin de-atej me-hahu sitra) i jest z nią związany (we-itdabbak bejhu).”
Sulam
163) Ogień, to znaczy lewa linia i Gwura, wchłonął wodę – prawą linię i Hesed. W ten sposób woda pochodzi ze strony Gwury, a więc lewa i prawa linia połączyły się ze sobą. I wtedy lewa strona stała się winem, które rozwesela Wszechmogącego i ludzi. I to jest wymagane od lewitów, którzy pochodzą od lewej linii i którzy rozweselają tę stronę, czyli lewą stronę, za pomocą instrumentów muzycznych i pochwał, odpowiadających tej stronie. Ponieważ instrumenty muzyczne i pochwały również pochodzą z lewej strony. Dlatego Icchak – to radość i śmiech, ponieważ pochodził od lewej strony i zjednoczył się z nią.
164) Przyjdź i zobacz (ta chaze), że Icchak oznacza radość (Jicchak be-dichuta), jest to radość, która zamienia wodę w ogień, a ogień w wodę (chedwa de-achlaf maja be-esza, we-esza be-maja). I dlatego został tak nazwany (we-al da ikrej hachej). I dlatego Stwórca nazwał go tym imieniem (u-be-gin kach kudsza b-rich hu karej lejh hachej), zanim jeszcze przyszedł na świat (ad la jipok le-alma), i objawił je Awrahamowi (szma da, we-oda lejh le-Awraham).
Sulam
164) Icchak – to radość i wesele, ponieważ zamienił wodę w ogień, a ogień w wodę. Innymi słowy, lewa i prawa linia są ze sobą połączone, ponieważ on reprezentuje lewą linię, włączoną w wodę, czyli w prawą linię i Hesed. I wtedy cała radość i wesele są przyciągane ze strony lewej. Dlatego Stwórca nazwał go Icchakiem jeszcze zanim przyszedł na świat i oznajmił o tym Awrahamowi.
165) Przyjdź i zobacz (ta chaze), że we wszystkich innych przypadkach Stwórca pozwalał (be-kolhu achoranin szwak lon kudsza b-rich hu), aby nadawano imiona (le-mikrej lon szmahan), i nawet kobiety nazywały swoich synów (we-afilu naszej hawu koraan li-bnejhu szmahan). Ale tutaj Stwórca nie pozwolił jego matce (awal hacha la szwak kudsza b-rich hu le-imejh), aby nadała mu imię (le-mikrej lejh szma), tylko Awrahamowi (ela le-Awraham), jak jest napisane: „I nazwiesz go Icchak” (di-ketiv: we-karata et szmo Jicchak). „Ty, a nie ktoś inny” (ant we-la achara), aby przemienić wodę w ogień i ogień w wodę (be-gin le-achlafa maja be-esza, we-esza be-maja), aby włączyć go w jego stronę (le-achlala lejh be-sitrejhu).
Sulam
165) Wszystkim, oprócz Icchaka, Stwórca pozwolił nadać imiona. Nawet żony nadawały imiona swoim synom. Jednak tutaj Stwórca nakazał, aby imię nadał mu nie matka, lecz Awraham, jak powiedziano: „I ty nadasz mu imię Icchak”[8]. Ty, a nie ktoś inny – aby zamienić wodę w ogień, a ogień w wodę, co oznacza włączenie lewej linii w prawą, a prawej linii w lewą, tak aby Icchak został włączony w prawą stronę (Awrahama). Ponieważ dał mu ze swojej właściwości właściwość miłosierdzia (Hesed), nazywaną wodą i prawą linią, i otrzymał od niego, ze świecenia lewej linii, ogień. I zostały one włączone w siebie nawzajem. Dzięki temu połączeniu nadał mu imię Icchak, zgodnie z tym, co powiedział Stwórca: „I ty nadasz mu imię Icchak” – to znaczy, aby ustanowił z nim to połączenie. I przez to Icchak stał się źródłem radości i śmiechu.
[1] Tora, Bereszit, 18:10. „I powiedział: ‘Na pewno wrócę do ciebie o tym czasie za rok, a wtedy twoja żona Sara będzie miała syna’. A Sara słuchała u wejścia do namiotu, który był za nim”.
[2] Zob. wyżej, p. 140.
[3] Tora, Bereszit, 1:12. „I wydała ziemia roślinność, trawę nasienną według jej rodzaju i drzewo rodzące owoc, w którym jest jego nasienie według jego rodzaju. I zobaczył Wszechmogący, że było dobre”.
[4] Zob. Zohar, parasza Lech Lecha, p. 457.
[5] Midrasz Raba, księga Szmot, rozdział Bo, sekcja 15, p. 22.
[6] Zob. Tora, Bereszit, 17:19. „I powiedział Wszechmogący: ‘Jednak Sara, twoja żona, urodzi ci syna, i nazwiesz go Icchak’”.
[7] Tora, Bereszit, 21:6. „I powiedziała Sara: ‘Śmiech sprawił mi Wszechmogący, każdy, kto to usłyszy, będzie się ze mną śmiał’”.
[8] Tora, Bereszit, 17:19. „I powiedział Wszechmogący: ‘Jednak Sara, twoja żona, urodzi ci syna, i nazwiesz go Icchak, i ustanowię Moje przymierze z nim jako wieczne przymierze dla niego i dla jego potomstwa po nim’”.