195) „A Josef został sprowadzony do Micraim, i kupił go Potifar” itd. (we-Josef hurad Micraima, wa-jiknehu Potifar we-gomer). Czym jest „został sprowadzony”? Że Stwórca zatwierdził to działanie, aby wypełnić swoją decyzję wydaną przy przymierzu między rozciętymi częściami, jak jest napisane: „Wiedząc wiedz, że obcy będzie twoje potomstwo” itd. (maj hurad? de-istakkam kudsza berich hu be-hahu owda, le-kajema gezeira di-lej de-gazar bejt ha-betarim, diktiw: jado’a teda ki ger jihje zar’acha we-gomer). A Potifar go kupił – ze strony grzechu go nabył (wa-jiknehu Potifar – le-sitra chataa kana lej).
Sulam
195) „A Josef został sprowadzony do Egiptu, i kupił go Potifar, dworzanin faraona”[1]. Stwórca zgodził się na ten akt – sprzedaż Josefa do Egiptu, aby wypełniło się to, co zapowiedział podczas przymierza między rozciętymi częściami[2], jak powiedziano: „Wiedz, że twoi potomkowie będą przybyszami w ziemi, która nie jest ich”[3]. I dlatego powiedziano „sprowadzony” – czyli został sprowadzony z niebios. „I kupił go Potifar” – kupił go, by zgrzeszyć z nim, to znaczy: dla grzechu mężczyzny z mężczyzną.
196) Rozpoczął i powiedział: „Ten, który mówi do słońca, aby nie świeciło, i przed gwiazdami zamyka” (ptach we-amar: ha-omer la-cheres we-lo jizraḥ, u-ve’ad kochavim jachtom). Chodź i zobacz – siedem gwiazd uczynił Stwórca na firmamencie, a w każdym firmamencie są liczni słudzy wyznaczeni, by służyli Stwórcy (ta chaze: sziw’a kochvaja awad kudsza berich hu birkija, we-kol rekija u-rekija it bej kamma szamaszin memanin le-szamsza lej le-kudsza berich hu).
Sulam
196) Siedem gwiazd uczynił Stwórca na sklepieniu niebios, zgodnie z siedmioma sfirot HaGaT NeHIM. I na każdym sklepieniu znajdują się liczni słudzy, ustanowieni do służby Stwórcy.
197) Ponieważ nie ma sługi ani wyznaczonego, który nie miałby służby i funkcji wobec swego Pana, i każdy z osobna stoi na tej służbie, do której został wyznaczony, i każdy zna swoje zadanie w służbie (begin de-lejt lach szammasza o memana, de-lejt lej pulchana we-szimusza le-marej, we-kajmej kol chad we-chad al hahu szimusza de-itpakda bej, we-kol chad jada avidtej le-szamsza).
Sulam
197) I nie ma sługi ani odpowiedzialnego, który nie miałby swojej pracy i szczególnej służby wobec swego Władcy, i każdy rozumie sens swojej służby, do której został wyznaczony, i każdy zna swoje zadanie w czasie pełnienia służby.
198) Spośród nich są tacy, którzy służą w misji swojego Pana i zostali wyznaczeni na świecie do czuwania nad wszystkimi czynami ludzi, a spośród nich są tacy, którzy wychwalają Go, i ci zostali wyznaczeni do pieśni (minnehon meszamszej be-szlichuta de-marehon, we-itpakdan be-alma al kol owadejhon de-bnej nasza, u-minnehon de-ka meszabchin lej, we-inun itpakdan al szirata). A mimo że zostali wyznaczeni do tego, nie ma żadnej siły na niebie, ani gwiazdy, ani mazala, która by nie chwaliła Stwórcy (we-af al gaw de-inun itpakdan be-haj, lejt lach kol chejla bi-szmaya, we-kochavin u-mazalej, de-kullhu la meszabchan lej le-kudsza berich hu).
Sulam
198) Jedni z nich działają z rozkazu swojego Władcy i odpowiadają w świecie za wszystkie czyny ludzi. Inni wznoszą Mu pieśni i pochwały – to ci, którzy zostali wyznaczeni jako odpowiedzialni za śpiew. I chociaż to oni zostali ustanowieni odpowiedzialnymi za pieśń, nie ma żadnej siły na niebiosach ani żadnej gwiazdy czy konstelacji, która nie wychwalałaby Stwórcy.
199) Ponieważ w chwili, gdy nadchodzi noc, wtedy rozdzielają się trzy chóry śpiewających na trzy strony świata, i w każdej stronie – tysiąc tysięcy i dziesięć tysięcy, i wszyscy są wyznaczeni do pieśni (de-ha be-sza’ta de-a’al lejlaja, kedejn itparszan telat sitrin maszirin, le-telat sitrei alma, u-ve-kol sitra we-sitra: elef alfin, we-ribo, we-kullhu memanan al szirata).
Sulam
199) Kiedy nadchodzi noc, trzy rodzaje obozów (stanów) rozkładają się na trzech stronach świata. I po każdej stronie znajdują się tysiące tysięcy oraz liczne dziesiątki tysięcy aniołów, i wszyscy oni odpowiedzialni są za pieśń.
200) Trzy chóry śpiewających są, i jedno Święte Zwierzę jest wyznaczone nad nimi i stoi nad nimi, i wszyscy wychwalają Stwórcę aż do nadejścia poranka (telat maszirin inun, we-chad chejwata kadisza memana alajhu, we-kajma alajhu, we-kullhu ka meszabchan lej le-kudsza berich hu, ad de-ate cafra). Gdy nadchodzi poranek, wszyscy ci, którzy są po stronie południa, i wszystkie gwiazdy jaśniejące – wszyscy chwalą i mówią pieśń Stwórcy (kad ate cafra, kol inun de-ve-sitra darom, we-kol kochvaja de-naharei, kullhu meszabchan, we-amrei szirata le-kudsza berich hu). Jak powiedziano: „W radosnym śpiewie razem gwiazdy poranne i wołali wszyscy synowie Elohim” (kedeamur: be-ran jachad kochwej boker, wa-jari’u kol bnej Elohim). „W radosnym śpiewie razem gwiazdy poranne” – to są gwiazdy ze strony południa, jak powiedziano: „I wstał wcześnie Awraham rano” (be-ran jachad kochwej boker – ilejn kochvaja de-ve-sitra darom, kedeamur: wa-jaszkem Awraham ba-boker). „I wołali wszyscy synowie Elohim” – to są ci ze strony lewej, którzy zostali włączeni w prawą (wa-jari’u kol bnej Elohim – ilejn inun de-ve-sitra semola, de-itchkelilu bi-jemina).
Sulam
200) To trzy obozy aniołów. A jedno stworzenie – Nukwa, czuwa nad nimi i stoi ponad nimi. I wszyscy oni wychwalają Stwórcę aż do nadejścia poranka. A kiedy nadchodzi poranek, wszyscy ci, którzy są po stronie południowej, oraz wszystkie gwiazdy, czyli aniołowie, którzy świecą, wszyscy wychwalają Stwórcę i wznoszą Mu pieśń, jak powiedziano: „Gdy chóralnie radowały się gwiazdy poranne, i wszyscy aniołowie Wszechmocnego wznosili okrzyk radości”[4]. „Gdy chóralnie radowały się gwiazdy poranne” – to gwiazdy po stronie południowej, czyli po stronie prawej, hesed. „I radosnych okrzyków wszystkich aniołów Wszechmocnego” – to gwiazdy po stronie lewej, które zostały włączone w prawą.
201) A wtedy, gdy poranek zaświeci, Israel podejmuje pieśń i wychwalają Stwórcę w dzień, trzy razy dziennie, w odpowiedzi na trzy razy w nocy, i te odpowiadają tamtym, aż chwała Stwórcy zostaje wzniesiona we dnie i w nocy jak należy (u-kedejn cafra naheir, we-Israel natlej szirata, u-meszabchan lej le-kudsza berich hu bi-jomama, telat zimnin bi-jomama, la-kabel telat zimnin de-lelja, we-kajmin ilejn la-kabel ilejn, ad de-jistallaq jejkara de-kudsza berich hu bi-jomama u-ve-lelja kidka jaot). I Stwórca wznosi się przez nie – przez te sześć (we-kudsza berich hu istallaq behu be-szit ilejn).
Sulam
201) I wtedy poranek zaczyna świecić, a Israel podejmują pieśń i wychwalają Stwórcę trzy razy dziennie – zgodnie z trzema nocnymi strażami. I stoją jedni naprzeciw drugich, aż chwała Stwórcy wzniesie się we dnie i w nocy, jak należy. I Stwórca zostaje wywyższony podczas tych sześciu – trzy razy w dzień i trzy razy w nocy.
202) To Święte Zwierzę, które stoi nad nimi w górze, stoi także nad Israel w dole, aby wszystko zostało naprawione jak należy (hahu chejwata kadisza de-kajma alajhu le-ejla, kajma al Israel le-tatta, begin le-atkana kolla kidka jaot). Co jest o niej napisane? „I powstaje, gdy jeszcze noc, i daje żer swojemu domowi i posiłek swoim służącym” (ma ketiw bah? wa-takam be-od lajla, wa-titen teref le-bejtah, we-chok le-na’aroteha). „I daje żer swojemu domowi” – to są ci śpiewający z góry, a „posiłek swoim służącym” – to są śpiewający Israel w dole (wa-titen teref le-bejtah – ilejn inun maszirin de-le’ejla, we-chok le-na’aroteha – ilejn maszirin de-Israel le-tatta). I dlatego chwała Stwórcy wznosi się ze wszystkich stron – z góry i z dołu (u-vegin kach jejkara de-kudsza berich hu istallaq mi-kol sitrin, me-ejla u-mi-tatta). I dlatego wszystko jest pod Jego władzą i wszystko zgodnie z Jego wolą (we-al da kolla hu birszutej kajma, we-kolla ihu bir’utej).
Sulam
202) A ta dusza, która stoi nad nimi w górze, czyli Nukwa, stoi również nad Israelem na dole, aby wszystko naprawiać jak należy. „Wstaje jeszcze w nocy i daje pokarm domowi swemu”[5] – to wyższe obozy, „i wyznacza pracę służącym swoim” – to obozy Israela na dole. I dlatego chwała Stwórcy wznosi się ze wszystkich stron, z góry i z dołu, i dlatego wszystko znajduje się w Jego władaniu, i wszystko jest zgodne z Jego wolą.
203) „Ten, który mówi do słońca, aby nie świeciło.” Rabbi Szimon powiedział: to jest Josef. „I przed gwiazdami zamyka” – to są jego bracia, jak jest o nich napisane: „I jedenaście gwiazd kłaniało się przede mną” (ha-omer la-cheres we-lo jizraḥ – Ribbi Szimon amar: da Josef; u-ve’ad kochavim jachtom – ilejn inun achwoj, diktiw behu: we-achad asar kochavim misztachawim li). Inna rzecz: „Ten, który mówi do słońca” – to jest Jakow, w chwili gdy powiedzieli mu: „Rozpoznaj, proszę” (dawar acher: ha-omer la-cheres – da Jaakow, be-sza’ta de-amru lo: haker na). „Aby nie świeciło” – w chwili, gdy Szchina oddaliła się od niego (we-lo jizraḥ – be-sza’ta de-istalka Szchinta minej). „I przed gwiazdami zamyka” – z powodu jego synów, zostało zamknięte i przyćmione jego światło: słońce zaćmiło się, a gwiazdy nie świeciły, ponieważ Josef oddzielił się od ojca (u-ve’ad kochavim jachtom – begin benoj, itchattam we-isteem nehura di-lej, szimsza itchaszach, we-kochvaja la nehiru, begin de-Josef itparasz me-awoj). I chodź i zobacz – od tego dnia, dnia tego wydarzenia z Josefem, Jakow oddzielił się od łoża i pozostał w żałobie aż do dnia, gdy dotarła do niego wieść o Josefie (we-ta chaze: me-hahu joma de-hahu owda de-Josef, itparasz Jaakow mi-szimusza de-arsa, we-iszta’ar awejla, ad hahu joma de-itbaszar besora de-Josef).
Sulam
203) „Powie słońcu – i ono nie świeci”[6] – to Josef, kiedy został sprzedany do Egiptu. „I zakrywa gwiazdy” – to jego bracia, o których powiedziano: „I jedenaście gwiazd pokłoniło mi się”[7]. Inne wyjaśnienie: „Powie słońcu” – to Jaakow, kiedy powiedziano mu: „Rozpoznaj, czy to płaszcz twojego syna, czy nie?”[8]. „I nie świeci” – w chwili, gdy Szchina oddaliła się od niego. „I gwiazdy zakrywa” – z powodu jego synów zgasło i ukryło się przed nim jego światło. Słońce przygasło, a gwiazdy nie świeciły, ponieważ Josef został oddzielony od swojego ojca. I od tego czasu, gdy uczynili to Josefowi, Jaakow powstrzymał się od współżycia małżeńskiego i pozostawał w żałobie aż do dnia, w którym otrzymał wieść o Josefe.
[1] Tora, Bereszit, 39:1. „A Josef został sprowadzony do Micraim, i kupił go Potifar, dworzanin faraona, przełożony straży, człowiek z Micraim, z rąk Iszmaelitów, którzy go tam sprowadzili.”
[2] Tora, Bereszit, 15:18. „Tego dnia zawarł Stwórca przymierze z Awramem, mówiąc: «Twojemu potomstwu daję tę ziemię – od rzeki Micraim aż do wielkiej rzeki, rzeki Prat».”
[3] Tora, Bereszit, 15:13. „Wiedz dobrze, że twoje potomstwo będzie przychodniami w ziemi nie swojej – i będą ich zniewalać, i uciskać przez czterysta lat.”
[4] Pisma, Ijow, 38:7. „Gdy wspólnie radowały się gwiazdy poranne, i wszyscy aniołowie Elohim wołali z radości.”
[5] Pisma, Miszlej, 31:15. „Wstaje, gdy jeszcze noc, i daje pokarm domowi swemu oraz przydział pracy służącym swoim.”
[6] Pisma, Ijow, 9:6–7. „On porusza ziemię z jej miejsca, tak że drżą jej filary. Powie słońcu, by nie wzeszło, i gwiazdy zakrywa.”
[7] Tora, Bereszit, 37:9. „I przyśnił mu się jeszcze jeden sen, i opowiedział go swoim braciom, i powiedział: «Oto przyśnił mi się jeszcze sen – a oto słońce i księżyc, i jedenaście gwiazd kłaniało mi się».”
[8] Tora, Bereszit, 37:32. „I posłali pasiastą szatę, i przynieśli ją do swojego ojca, i powiedzieli: «To znaleźliśmy – rozpoznaj, prosimy, czy to szata twojego syna, czy nie».”