21) (Tosefta) Szczęśliwy ten, kto pomniejsza siebie w tym świecie (zakk’a ihu, man de-az’air garmej be-hai alma), jak bardzo jest wielki i wywyższony w tamtym świecie (kamma ihu raw we-illa’a be-hahu alma). I tak otworzył mistrz Jesziwy (we-hache patach raw metiwta): „Kto jest mały, ten jest wielki. Kto jest wielki, ten jest mały” (man de-ihu ze’ir, ihu raw. man de-ihu raw, ihu ze’ir), jak jest napisane: „I były dni życia Sary…” (di-khtiw: wajihju chajej Sara we-gomer). Sto – co jest wielką liczbą – napisano o nim „rok” (me’a – de-ihu chuszban raw, ketiw bej szana), pomniejszono je. Dwadzieścia – co jest małą liczbą – powiększono i uczyniono wielką, jak napisano: „lat” (eszrim – ze’iruta de-szenin, chad, az’air le). Siedem – co jest najmniejszą liczbą – uczyniono wielką i znaczącą, jak napisano: „lat” (szewa – de-ihu chuszban za’ir, asgej le we-rabbej le, di-khtiw szanim). Przyjdź i zobacz (ta chaze), że Święty, niech będzie Błogosławiony, nie czyni wielkim nikogo, tylko tego, kto jest mały (de-la rabbej Kudsza Berich Hu ella li-de’air), i nie czyni małym nikogo, tylko tego, kto się wywyższa (we-la az’air ella li-de-rabbej). Szczęśliwy ten, kto pomniejsza siebie w tym świecie, jak bardzo jest wielki w wywyższeniu w tamtym świecie (zakk’a ihu, man de-az’air garmej be-hai alma, kamma ihu raw be-iluja le-hahu alma). (Dotąd Tosefa)

Sulam

21) Szczęśliwy ten, kto umniejsza siebie w tym świecie – jak wielki i wywyższony jest w świecie wiecznym! Kto mały w tym świecie, ten wielki w świecie wiecznym. A kto wielki w tym świecie, ten mały w świecie wiecznym. Powiedziano: „I było życia Sary sto lat, i dwadzieścia lat, i siedem lat”[1]. „Sto” – to wielka liczba, a powiedziano o niej „rok (szana)”; umniejszył ją do jednego roku. „Siedem” – to liczba mała; powiększył i rozmnożył ją, i powiedziano o niej „lata (szanim)”. Stwórca wywyższa tylko tego, kto umniejsza siebie, a umniejsza tylko tego, kto wywyższa siebie. Szczęśliwy ten, kto umniejsza siebie w tym świecie – jak wielkie są jego zasługi w świecie wiecznym!

22) Kto przerywa – będzie odcięty (man de-fasaq, jitpasak). Kto skraca – będzie skrócony (man de-kacar, jitkacar). Kto skraca – będzie przedłużony (man de-kacar, jit’arech). Znaczy to (rejsz lamed): kto przerywa słowa Tory dla słów próżnych – jego życie zostanie odcięte z tego świata (man de-fasaq milin de-orajta al milin betelin, jitpaskun chajohej me-hai alma), a jego sąd będzie trwać w tamtym świecie (we-dinej kajma be-hahu alma). Kto skraca „Amen” i nie przedłuża go z przyjemnością – będzie skrócony w życiu tego świata (man de-kacar amen, we-la ma’arich go najcha, jitkacar me-chajin de-hai alma). Kto mówi „Echad” – musi pochwycić literę alef i skrócić swoją recytację (man de-amar echad, ictrich le-chatfa alef, u-le-kacer kria dilej), i nie powinien w ogóle zatrzymywać się na tej literze (we-la je’akew be-hai ot klal). A kto to czyni – jego życie będzie przedłużone (u-man de-ja’awed da, jit’archun chajaw).

[1] Tora, Bereszit, 23:1. „A życie Sary – sto lat i dwadzieścia lat, i siedem lat – to były lata życia Sary.”