153) Chodź i zobacz: ze względu na Jaakowa utrzymuje się świat (ta chaze: be-ginej de-Jaakow itkajam alma). A jeśli powiesz: czyż nie ze względu na Awrahama? Jak powiedziano: „be-hibbare’am” – nie czytaj „be-hibbare’am”, tylko „be-Awraham” (we-i teima: ha be-ginej de-Awraham, kede’amra: be-hibbare’am – al tikrei be-hibbare’am ella be-Awraham). Ale ze względu na Jaakowa utrzymał się Awraham, jak jest napisane: „Tak mówi AWAJa do domu Jaakowa, który odkupił Awrahama” (ella: be-ginej de-Jaakow itkajam Awraham, dichtiw: ko amar AWAJa el bejt Jaakow, aszer pada et Awraham). I od początku Święty, błogosławiony On, tworzył światy i je niszczył (u-mi-kadmat de-da, hava Kudsza Berich Hu banej almin we-charew lon); gdy przyszedł Jaakow, od niego światy się dopełniły, i już nie zostały zniszczone jak wcześniej (kejwan de-ata Jaakow, minej isztaklelu almin, we-la itcharvu ke-kadmejta). To jest to, co jest napisane: „Tak mówi AWAJa, twórca twój, Jaakowie, i kształtujący cię, Israelu…” (hada hu de-ketiv: ko amar AWAJa bore’cha Jaakow we-jocercha Israel we-go).
Sulam
153) Świat został ustanowiony dzięki zasługom Jaakowa. Można by zaprzeczyć – ale przecież świat został ustanowiony dzięki zasługom Awrahama?! Jak powiedziano: „Oto porodzenia nieba i ziemi przy ich stworzeniu (be-ibaram בהבראם)”[1] – należy czytać nie „przy ich stworzeniu (be-ibaram בהבראם)”, lecz „przy Awrahamie (be-Awraham באברהם)” – „Oto porodzenia nieba i ziemi przy Awrahamie”, ponieważ to te same litery, i to oznacza, że porodzenia nieba i ziemi nastąpiły dzięki Awrahamowi?! Ale rzecz w tym, że Awraham istniał dzięki zasługom Jaakowa, jak powiedziano: „Tak powiedział Stwórca o domu Jaakowa, który uratował Awrahama”[2]. Przecież przedtem Stwórca tworzył światy i je niszczył. Kiedy objawił się Jaakow, dzięki niemu światy zostały ustanowione w ostatecznej doskonałości i nie były niszczone jak wcześniej. Jak powiedziano: „Tak mówi Stwórca, który cię stworzył, Jaakowie, i ukształtował cię, Israelu”[3].
Wyjaśnienie powiedzianego. Awraham – to prawa linia Zeir Anpina, właściwość Hesed. I dlatego mówi się, że świat został stworzony dzięki Awrahamowi, tzn. – dzięki Hesedowi (miłosierdziu), jak powiedziano: „Świat miłosierdziem zbudowany”[4]. Jednak w czasie wyjścia lewej linii, pomiędzy dwiema liniami powstał spór[5]. I o tym powiedziano, że Stwórca budował światy i je niszczył, ponieważ na skutek licznych sądów w lewej linii wszystko, co budowało się w prawej linii, było ponownie niszczone z powodu lewej linii. Dopóki nie objawiła się linia środkowa, tzn. Jaakow, i nie pojednała prawej i lewej linii, godząc je ze sobą. I wtedy świat został ustanowiony i więcej nie był niszczony. I to jest sens słów: „Jaakow, który uratował Awrahama”807, ponieważ w rzeczywistości: „Świat miłosierdziem (Hesed) zbudowany” – tzn. właściwością Awrahama. Ale gdyby nie linia środkowa – Jaakow – nie mogłaby istnieć prawa linia – Awraham.
154) Chodź i zobacz, co jest napisane: „Mój syn, mój pierworodny, Israel” (ta chaze: ma ketiv: beni bechori Israel), i napisane: „Wypuść mojego syna, aby mi służył” (u-ketiv: szalach et beni we-jaawdeni). Israel nazwany jest synem Świętego, błogosławiony On (Israel ikrei ben le-Kudsza Berich Hu), ponieważ przylgnął do Niego (be-gin de-itdabbak bei), jak ty mówisz: „Jakie jest Jego imię i jakie imię Jego syna, że wiesz?” (ke-ma de-at amart: ma szemo u-ma szem beno ki teda).
Sulam
154) Powiedziano: „Syn Mój, pierworodny Mój – Israel”[6]. I powiedziano: „Wypuść Mojego syna, a będzie Mi służył”[7]. Przecież Israel nazywany jest synem Stwórcy, ponieważ przylgnął do Niego. Jak powiedziano: „Jak imię Jego i jak imię Jego syna – czy wiesz?”[8].
Wyjaśnienie powiedzianego. Sfirot wychodzą jedna z drugiej poprzez rozprzestrzenienie od przyczyny do skutku i w tym sensie nie nazywane są „ojcem i synem”, ponieważ „syn” – oznacza światło porodzenia, w którym nie ma nic z rozprzestrzeniającego się światła, a tylko właściwość odnowienia. I dlatego Hochma i Bina nazywane są Aba we-Ima, a Zeir Anpin nazywany jest ich synem.
I przy rozprzestrzenieniu sfirot Zeir Anpin znajduje się we właściwości WaK bez rosz, i w takim stanie nie nazywa się go synem. Ale kiedy on wznosi MaN, aby doprowadzić do zgodności między dwiema liniami Biny – prawą i lewą – stając się tam linią środkową, łączącą obie linie ze sobą, otrzymuje od niej właściwość GaR[9]. Jak powiedziano: „Troje wychodzi dzięki jednemu, jeden znajduje się w trzech”. I to dzieje się dlatego, że całej miary światła, które dzięki niższemu wychodzi w wyższym, dostępuje również niższy.
I te GaR, których dostąpił Zeir Anpin, są uważane za światło porodzenia. Ponieważ przy rozprzestrzenieniu sfirot nie ma w nim nic ze światła GaR i jest tylko WaK bez rosz. I wychodzi na to, że całe to światło GaR jest nowym światłem, którego dostąpił dzięki temu, że wywołał świecenie w prawej i lewej linii Biny. I w tym sensie dwie linie Biny nazywane są „Aba we-Ima” (dosł. ojciec i matka), a Zeir Anpin – „synem”. I nazywane są one Aba we-Ima dlatego, że uczyniły to światło nowym, choć wcale takim nie było przy rozprzestrzenieniu od przyczyny do skutku. A Zeir Anpin nazywany jest synem, ponieważ on właśnie jest nowym światłem, które pojawiło się dzięki lewej i prawej linii Biny – porodzicielom.
I o tym powiedziano: „Jak imię Jego i jak imię Jego syna – czy wiesz?”813 – chodzi o Binę i Zeir Anpin, ponieważ dwie linie Biny, które były nazywane Hochma i Bina, zaczęły być nazywane Aba we-Ima, a Zeir Anpin zaczął być nazywany ich synem, ponieważ nabył nowe właściwości i wyszedł z nich. „Jak imię Jego” – wskazuje na wyższą Imę, tzn. na Binę, a prawa linia w niej – to Hochma, i razem otrzymali imię „Aba we-Ima” (dosł. ojciec i matka), tzn. – porodziciele. A Zeir Anpin – syn, który się z nich rodzi.
I dlatego tutaj powiedziano: „Przecież Israel nazywany jest synem Stwórcy, ponieważ przylgnął do Niego” – ponieważ dusze sprawiedliwych przylgnęły do Stwórcy dzięki temu, że wznoszą MaN dla ziwugu Stwórcy i Jego Szchiny i stają się tam właściwością linii środkowej między Stwórcą – prawą linią, a Szchiną – lewą linią, dokładnie tak, jak Zeir Anpin wzniósł się jako MaN do Biny i stał się linią środkową między prawą i lewą linią Biny. I w takim przypadku całej tej miary, którą dusze sprawiedliwych wywołały poprzez wspólny ziwug Stwórcy i Jego Szchiny, dostępują również i one. I w odniesieniu do światła, które otrzymują z ziwugu ZoN, są uważane za synów ZoN, ponieważ jest to światło porodzenia, które nabyło nowe właściwości od porodzicieli, tzn. ZoN.
I na potwierdzenie przytacza się powiedziane: „Jak imię Jego i jak imię Jego syna – czy wiesz?”813. To uczy nas, że tak jak Zeir Anpin uważany jest za syna Aba we-Imy, ponieważ jest linią środkową godzącą obie linie Biny, z tego samego powodu dusze sprawiedliwych są uważane za synów ZoN, ponieważ i one są właściwością linii środkowej w ziwugu ZoN.
155) Lea, gdy urodziła Reuwena – co jest napisane? „I nazwała jego imię Reuwen” – po prostu Reuwen (Lea, kad olidat le-Reuwen, ma ketiv: wa-tikra et szemo Reuwen – Reuwen stam), ponieważ zawiera się on w trzech stronach, które łączą się razem: Szymon i Lewi (be-gin de-itkelel bi-telat sitrin, mitchabrin ka-chada: Szimon we-Lewi). Dlaczego Lewi? Jak jest powiedziane: „lawot” – dołączenie, połączenie wszystkich stron (mai ta’ama: Lewi? – kede’amra: lewot – chibbura de-kol sitrin).
Sulam
155) „O Lei, gdy urodziła Reuwena, powiedziano: «I nadała mu imię Reuwen»[10], po prostu Reuwen (patrzcie – syn)” – bez żadnego dodatkowego znaczenia. Ale jeśli on odnosi się do właściwości Hesed – dlaczego więc nie nazwała go Beniamin (dosł. syn prawicy)? „A to dlatego, że był włączony w trzy linie, które łączyły się jako jedna, z Szymonem i Lewim” – z lewą i środkową linią.
Wyjaśnienie powiedzianego. Dusze tych pokoleń wyszły z ZoN: od Zeir Anpina i Lei wyszło sześciu synów i jedna córka, a od Zeir Anpina i Racheli – dwóch sprawiedliwych[11]. „Syn” – oznacza światło porodzenia, którego dostępuje linia środkowa, ponieważ godzi i łączy linię prawą i lewą. I dlatego Lea nazwała swojego pierwszego syna po prostu Reuwen (patrzcie – syn), a nie Beniamin, ponieważ imię Ben (syn) wskazuje na linię środkową, dostępującą tej miary, którą wywołała w wyższym, we właściwości „troje wychodzi dzięki jednemu, jeden znajduje się w trzech”. I dlatego zasugerowała to w odniesieniu do swojego pierwszego syna.
I dlatego powiedziano, że nazwała go „po prostu Reuwen (patrzcie – syn), ponieważ był włączony w trzy linie, które połączyły się jako jedna” – ponieważ imię Ben (syn) wskazuje na światło, które zrodziło się z wzajemnego włączenia trzech linii, które on wywołał w wyższym, dzięki czemu niższy również dostąpił wszystkich trzech. Dlatego zasugerowała to w odniesieniu do swojego pierwszego syna.
Dlaczego swojego trzeciego syna nazwała Lewi? Wyjaśnienie. Reuwen nazywa się Ben (syn), ponieważ jest linią środkową, zawierającą w sobie trzy linie, i chociaż on sam jest linią prawą, to dzięki temu włączeniu nazywa się Ben. W takim razie Lewi, który sam jest linią środkową w odniesieniu do dusz, tym bardziej powinien był zostać nazwany Ben – dlaczego więc nazwano go Lewi? Ale imię Lewi ma znaczenie podobne do słowa „girlandy (lojot לויות)”[12], które wskazuje na połączenie wszystkich stron, tzn. na linię środkową, łączącą stronę prawą i lewą. Tak więc imię Lewi wskazuje na linię środkową. I wynika z tego, że imię Ben (syn) wskazuje na to, że jego światło zostało odnowione w linii środkowej, łączącej prawą i lewą, i dlatego on sam również zawiera trzy linie. Ale na linię środkową odnoszącą się do właściwości Ben w jedności wskazuje wyłącznie imię Lewi.
156) Powiedział Rabbi Jehuda: stąd, że jest napisane: „Większość godności i większą siłę” – jego tłumaczenie to: pierworodztwo, kapłaństwo i królestwo (amar rabbi Jehuda: me-hacha, de-ketiv: jeter s’eet we-jeter az – ketargumo: bechiruta, kehunata u-malkhuta). A królestwo znajduje się po stronie Gwury (u-malkhu be-sitra de-Gwura ihu), i dlatego napisane jest po prostu: Reuwen (u-al da: Reuwen stam).
Sulam
156) Stąd jasno wynika, że on zawiera trzy linie, jak powiedziano: „Reuwen, pierworodny mój jesteś, siła moja i początek mocy mojej, szczyt godności i szczyt potęgi”[13]. I zgodnie z wykładnią tego, pierworodztwo – to linia środkowa, kapłaństwo – linia prawa, a królestwo (malchut) – linia lewa. Ponieważ Malchut odnosi się do strony Gwury. Dlatego nazwała go po prostu Reuwen (patrzcie – syn), aby wskazać, że zawiera trzy linie we właściwości światła porodzenia.
157) Powiedział Rabbi Aba: „Re’u-ben” – po prostu, bo zawiera się w Szymonie i Lewim (amar rabbi Aba: Re’u-ben stam, de-itkelel be-Szimon we-Lewi). Lea właśnie tak rozumiała (Lea hachei hava da’ata). Jak jest napisane: „Tym razem przylgnie do mnie mój mąż, bo urodziłam mu trzech synów” (dichtiw: ha-pa’am jilave iszi elaj, ki jaladti lo szlosza banim). Ponieważ są to trzej, którzy łączą się razem (be-gin de-hava telata de-mitchabran ka-chada).
Sulam
157) Dlatego powiedziała po prostu Reuwen (patrzcie – syn), a nie Beniamin (syn prawicy), ponieważ został włączony w Szymona i Lewiego, ponieważ właśnie to zamierzała uczynić Lea – włączyć go w dwóch pozostałych synów, jak powiedziano: „Tym razem przylgnie do mnie mój mąż, ponieważ urodziłam mu trzech synów”[14] – to pokazuje nam, że cała trójka łączy się jako jedno. Innymi słowy, każdy z nich zawiera wszystkich trzech. I dlatego nie mogła nazwać go Beniamin (syn prawicy) – ponieważ zawiera w sobie również lewą.
158) I chodź i zobacz, że tak właśnie jest, ponieważ to wyższe połączenie: praojcowie i Dawid, król, zostali w nim połączeni (we-ta chaze, de-hacha hu, de-ha reticha ila’a – awahan u-Dawid malka de-itchabbar behu), i wszyscy oni – cztery – to wyższe połączenia, tajemnica świętego Imienia (we-kullhu arba inun retichin ila’in, raza de-szma kadisza). I dlatego – Reuwen, Szymon, Lewi, a następnie Jehuda, który odziedziczył królestwo (we-al da: Reuwen, Szimon, Lewi – le-vatar Jehuda de-jarit malkhu). I dlatego wszyscy oni są w tym miejscu (we-al da: kullhu be-atar da).
Sulam
158) Wyższa struktura (merkawa) – to praojcowie i król Dawid, który do nich dołącza. I cała czwórka – to święte Imię AWAJa (הויה), gdzie „jud-hej-waw יהו” – to praojcowie, tzn. trzy linie, a dolna „hej ה” – to król Dawid, tzn. Nukwa. Reuwen, Szymon, Lewi – to trzy linie, „jud-hej-waw יהו”, a następnie – Jehuda, korzeń Malchut, czyli dolnej „hej ה” Imienia AWAJa (הויה). I dlatego wszyscy oni znajdują się w tym miejscu, tzn. w strukturze. I tak jak w strukturze każdy z nich zawiera trzy linie, tak też i w pokoleniach – każde z nich zawiera trzy linie.
159) I jest napisane: „Tym razem podziękuję AWAJa…” i „Przestała rodzić” (u-ketiv: ha-pa’am ode et AWAJa… wa-ta’amod mi-ledet), ponieważ tutaj zostały dopełnione cztery podpory (be-gin de-hacha isztaklelu arba samchin). „Tym razem podziękuję AWAJa” – dlaczego powiedziała „podziękuję AWAJa” właśnie teraz, a nie przy wszystkich? (ha-pa’am ode et AWAJa – mai ta’ama amra ode et AWAJa be-hai, we-la be-kullhu?) Ale stąd – za każdym razem, gdy Kneset Israel jest w wygnaniu, święte Imię nie jest pełne (ella me-hacha: kol zimna de-Kneset Israel be-galuta, szma kadisza laaw szalim hu). Chodź i zobacz: mimo że miała trzech synów, dopóki nie urodziła Jehudy, tron nie był dopełniony (ta chaze: af al gav de-telat benin hawu, ad de-olidat le-Jehuda, la szalim karsja). I dlatego powiedziała: „Tym razem podziękuję AWAJa” – a nie przy wszystkich (u-we-ginei kach: ha-pa’am ode et AWAJa – we-la be-kullhu). I dlatego: „Przestała rodzić” (we-al da: wa-ta’amod mi-ledet). Co znaczy „przestała”? Że tron stał już na swoich podporach (mai: wa-ta’amod? – de-kajma karsja al samchohi).
Sulam
159) I powiedziano: „I urodziła syna, i powiedziała: «Tym razem podziękuję (ode אודה) Stwórcy!» Dlatego nadała mu imię Jehuda (יהודה)”820. Natychmiast: „I przestała rodzić”[15] – ponieważ wraz z Jehudą cztery podstawy tronu osiągnęły ostateczną doskonałość, i są to: Hesed, Gwura, Tiferet i Malchut, gdzie Reuwen – to Hesed, Szymon – Gwura, Lewi – Tiferet, a Jehuda – Malchut.
Dlaczego więc powiedziała: „Tym razem podziękuję Stwórcy” – tzn. za tego syna, a nie za wszystkich synów? Ale stąd widzimy, że przez cały czas, gdy Kneset Israel, tzn. Malchut, jest na wygnaniu, święte Imię nie przebywa w doskonałości. Pomimo że trzej synowie, tzn. HaGaT, byli już zanim urodziła Jehudę, tron osiągnął doskonałość dopiero z Jehudą, tzn. z Malchut. Dlatego powiedziała: „Tym razem podziękuję Stwórcy” – za Jehudę. Dlatego: „I przestała rodzić”. „I przestała” – ponieważ tron stanął na swoich podporach, ponieważ z Jehudą zostały dopełnione cztery podstawy tronu – Hesed, Gwura, Tiferet i Malchut[16].
160) „I przestała rodzić” (wa-ta’amod) – ponieważ do tego momentu stała w jednej jedności (de-ha ad hacha, wa-ta’amod be-jichuda chad), odtąd w dół to już świat rozdzielenia (mi-kan u-le-tata alma de-peruda ihu). A jeśli powiesz, że ci dwaj synowie, których urodziła później, są tak samo złączeni – to nie tak (we-i teima: inun trein benin de-olidat le-vatar, ke-gawna da – la). Bo ci dwaj zostali włączeni w tamtych, ponieważ sześć stron świata są jednym (de-ha inun trein be-illejn itchabberu, be-gin de-szit sitrin de-alma ka-chada inun).
Sulam
160) Powiedziano: „I przestała (we-taam od)”820 – ponieważ do Jehudy, tzn. do Malchut, ona „i ustanowiła się (we-taamod)” w pełnej jedności, a począwszy od tego miejsca i niżej, tzn. poniżej Malchut świata Acilut, znajduje się świat podziału – tzn. trzy światy BEA oddzielenia. W takim razie ci dwaj synowie, których urodziła po Jehudzie – Isachar i Zewulun – powinni znajdować się we właściwości podziału, skoro urodzili się po Malchut? Ale tak nie jest. Gdyż Isachar i Zewulun połączyli się z Reuwenem, Szymonem i Lewim, ponieważ sześć zakończeń świata – to jedno całościowe.
Wyjaśnienie. Isachar i Zewulun – to Necach i Hod, i są jednością z guf, tzn. HaGaT, ponieważ sześć zakończeń (WaK) guf – to HaGaT NeHI. Dlatego wychodzi na to, że Isachar i Zewulun znajdują się przed Malchut, tzn. Jehudą, ponieważ są połączeni z HaGaT i dlatego nie należą do właściwości podziału. A Jehuda, tzn. Malchut, zawiera w sobie również Jesod.
161) Chodź i zobacz: wszystkie dwanaście pokoleń to naprawy Kneset Israel w tym świecie (we-ta chaze: kullhu trejsar szibtin – tikunei de-Kneset Israel be-hai alma ninhon), aby naprawić wyższe światło ciemne, jak się objawia (le-itakken nehora ila’a uchma, ke-ma de-itchaze), i by przywrócić korzeń wszystkiego na swoje miejsce (u-le-atava ikra de-kolla le-atrej). Wszystkie światy stoją w jednym wzorze (kullhu almin ke-gawna chad kajmei), a w tym dopełnia się świat niższy na podobieństwo świata wyższego (u-be-hai isztakleil alma tata’a ke-gawna de-alma de-le’eila).
Sulam
161) Wszystkie dwanaście pokoleń – to naprawa Kneset Israel, która jest wewnętrzną częścią Nukwy od chaze i wyżej Zeir Anpina i zstępuje z Biny do tego świata, tzn. do Nukwy od chaze Zeir Anpina i niżej, po to, aby przyciągnąć dwanaście napraw ze świata wyższego, Biny, do świata niższego, Nukwy. A ogólnie są to dwie naprawy:
- Naprawić czarne wyższe światło. I to jest naprawa w linii lewej, a ponieważ Hochma bez chasadim jest czarnym światłem, nazywana jest ciemnością Imy;
- Przywrócić podstawę wszystkiego na swoje miejsce. I to jest naprawa linii prawej, dającej władzę chasadim, które są podstawą wszystkiego, ponieważ bez nich nie ma żadnego świecenia w światach, gdyż nawet świecenie lewej – to ciemność i czarny mrok bez nich.
162) Jissachar i Zewulun – tutaj dopełniło się sześciu synów, sześć stron świata (Jissachar, Zewulun – hacha isztaklelu szit benin, szit sitrin de-alma). W ten sam sposób synowie niewolnic to czterej, i zostali złączeni z tymi, i są to cztery więzi, które łączą się w nich (ke-gawna da, bnej ha-szefachot inun arba’a, we-itchabbru be-illejn, we-illejn arba’a keszrin de-mitchabbrin behu). I zostało to już wyjaśnione, i dlatego jest napisane: „a wszystkie ich tyły – do wnętrza” (we-okemuha, we-al da ketiv: we-kol achorejhem bajta) – chociaż są to synowie niewolnic – „do wnętrza” (af al gav de-bnej szefachot ninhon – bajta).
Sulam
162) Isachar i Zewulun – to Necach i Hod. Tutaj dopełniają się sześciu synowie, tzn. sześć zakończeń świata: ponieważ Reuwen, Szymon, Lewi, Jehuda – to Hesed, Gwura, Tiferet i Malchut, a Isachar i Zewulun – to Necach i Hod. I to jest naprawa prawej linii, tzn. WaK de-chasadim. A także synowie nałożnic – czterej – połączyli się z szóstką, tzn. z WaK, i to są cztery więzi, za pomocą których się łączą: dwie więzi w Hesedzie i Gwurze oraz dwie więzi w Necachu i Hodzie[17]. I to jest naprawa lewej linii, a gdy łączą się z prawą, powiedziano: „A wszystkie ich tylne strony (achoraim) są zwrócone do wewnątrz”797 – tzn. ich achoraim stają się częścią wewnętrzną. I mimo że są synami nałożnic, tzn. ciemnością i stroną odwróconą, to jednak są „zwróceni do wewnątrz”, tzn. do wnętrza.
Tak więc wyjaśniliśmy dziesięć pokoleń w naprawie dwunastu, i to jest naprawa prawej (linii) i naprawa lewej, jak powiedziano: „I połóż ich w dwóch rzędach, po sześciu w rzędzie, na czystym stole przed Stwórcą”[18]. Sześciu synów Lei – to naprawa prawej linii, a czterej synowie nałożnic – naprawa lewej. A czym są dwaj synowie Racheli, zobaczymy w dalszym wyjaśnieniu.
163) Rabbi Chizkija powiedział: jeśli tak, to przecież zostało powiedziane, że wszystko, co rodzi świat niższy, jest rozdzieleniem (rabbi Chizkija amar: i hachei, ha itmar: kol ma de-olid alma tata’a – peruda ihu), bo przecież jest napisane: „i stamtąd rozdzieli się” (de-ha ketiv: u-mi-szam jipared). Co więc powiesz o Josefe i Beniaminie? Jeśli powiesz, że świat jest jeden z tymi – to nie tak (ma teima be-Josef u-Binjamin? – i teima de-alma chad be-hanei – laaw ihu), bo oni nie pochodzili ze świata wyższego (de-ha la nafku me-alma ila’a), a świat niższy – to, co rodzi, rodzi ku dołowi, a nie ku górze (we-alma tata’a: ma de-olidat, olidat le-tata, we-la le-ejla). A jeśli tak, to znaczy, że jest to rozdzielenie (we-i hachei – peruda ihu).
Sulam
163) Ale przecież uczyliśmy się, że wszystko, co jest zrodzone przez świat niższy, tzn. Nukwę na końcu świata Acilut, znajduje się w podziale[19], jak powiedziano: „I stamtąd się rozdziela”[20]. I jeśli twierdzić, że w Josefa i Beniamina włączone są właściwości świata zjednoczonego, tzn. że należą do jedności świata Acilut, to tak nie jest – ponieważ nie pochodzą ze świata wyższego, tzn. z Nukwy powyżej chaze, Lei, i zostali urodzeni przez świat niższy, Rachelę, znajdującą się poniżej chaze Zeir Anpina, na końcu świata Acilut. A narodzenie oznacza, że dusza zstępuje z góry w dół, i dlatego to, co zrodzone przez świat niższy, znajduje się na dole – to znaczy, jego porodzenia znajdują się poniżej końca świata Acilut, a nie powyżej, i w takim przypadku przebywają w podziale, tzn. w świecie Brija podziału.
164) Przyszedł Rabbi Aba i ucałował go (ata rabbi Aba u-neszakey). Powiedział mu: „To słowo jest zakryte, bo świat wyższy został naprawiony przez dwanaście, które są z niego” (amar leih: milla da setim ihu, de-ha alma ila’a ittakkan be-treisar de-inun mi-dileih). Ale chodź i zobacz tajemnicę tej sprawy – za każdym razem, gdy sprawiedliwy wychodzi ze świata niższego i wstępuje, w niego wstępuje i z niego wychodzi (aval ta chaze raza de-milla: be-kol zimna cadik me-alma tata’a nafik we-a’il, bei a’il u-mineih nafik), i dlatego jest zbudowany w tym miejscu (u-we-gin kach itbnei be-atar da), i jest korzeniem zarówno w górze, jak i w dole (we-ikara hu le-ejla, we-ikara hu le-tata), i w świecie niższym jest stale, na zawsze (u-we-alma tata’a ihu tadir, le-olam), jak jest napisane: „I stało się, gdy wychodziła jej dusza, bo umierała” (ketiv: wa-jehi be-cet nafsza, ki metah).
Sulam
164) Ale mimo wszystko to nie jest zrozumiałe, ponieważ wyższy świat został ustanowiony w swoich dwunastu naprawach.
Wyjaśnienie. Pomimo że zostały już dokonane dwa rodzaje napraw, tzn. prawej i lewej linii, z synami Lei i synami nałożnic, co nazywa się naprawą dwunastu, to jednak ta naprawa dwunastu nie jest zrozumiała, ponieważ znajdują się one pod władzą zakrytych chasadim. I aby odsłonić chasadim w świeceniu Hochmy, potrzebna jest naprawa dwóch podstaw, tzn. dwóch sprawiedliwych, w świecie niższym, Racheli, tzn. w niższej Hochmie, ponieważ od Hochmy Arich Anpina aż do stopnia Racheli Hochma pozostaje w ukryciu[21].
Jednak za każdym razem sprawiedliwy wychodzi ze świata niższego i do niego wchodzi – do niego wchodzi i z niego wychodzi, i dlatego właśnie w tym miejscu się buduje, i on jest podstawą w górze i on jest podstawą w dole. I on zawsze przebywa w świecie niższym, na wieki. Jak powiedziano: „I stało się, gdy wychodziła z niej dusza, bo umierała”[22].
Wyjaśnienie powiedzianego. Dwie podstawy istnieją w świetle ziwugu, we właściwości: „Poruszają się naprzód i wstecz”[23]. Jak powiedziano: „Poruszają się naprzód i wstecz” te światła, nie zatrzymując się tam[24]. „Naprzód” – to odsłonięcie Hochmy, wyższa podstawa, która odsłania się przez NeHI wyższego w Nukwie, tzn. przez Josefa. „I wstecz” – to działanie chasadim, niższa podstawa, która odsłania się przez NeHI samej Nukwy, tzn. przez Beniamina.
I dlatego: „Za każdym razem sprawiedliwy wychodzi ze świata niższego i wchodzi” – to dwa kierunki w ziwugu, o których powiedziano: „Poruszali się naprzód i wstecz”. „Do niego wchodzi i z niego wychodzi” – to dwa działania, które sprawiedliwy wykonuje w Nukwie: do niej wchodzi, by odsłonić Hochmę, i z niej wychodzi, odsłaniając chasadim. I dlatego w Nukwie powstają dwie podstawy:
- „I on jest podstawą w górze” – to NeHI wyższego, Josef;
- „I on jest podstawą w dole” – NeHI samej Nukwy, Beniamin.
„I on zawsze przebywa w świecie niższym, na wieki” – niższa podstawa, tzn. Beniamin, zawsze znajduje się w świecie niższym, jak powiedziano: „I stało się, gdy wychodziła z niej dusza, bo umierała”827 – ponieważ sprawiedliwy Beniamin jest właśnie tą duszą Nukwy, tzn. jej własnym NeHI, i dlatego zawsze się w niej znajduje. Podczas gdy sprawiedliwy Josef, który jest właściwością NeHI wyższego, odsłaniającego w niej Hochmę, nie przebywa w niej stale829 i nie zatrzymuje się tam, lecz natychmiast powraca.
165) Chodź i zobacz: w tym świecie niższym sprawiedliwy w niego wstępuje i z niego wychodzi (ta chaze: be-hai alma tata’a, cadik bei a’il u-mineih nafik). Gdy wstępuje – jest w tajemnicy Josefa Sprawiedliwego (kad ajil – ihu be-raza de-Josef ha-cadik), a gdy wychodzi – w tajemnicy Beniamina (kad nafik – be-raza de-Binjamin). Jak jest powiedziane: „I stało się, gdy wychodziła jej dusza, bo umierała” (hadehu: wa-jehi be-cet nafsza, ki metah). Kto to jest „jej dusza”? To sprawiedliwy, który z niej wychodzi (man nafsza? – da cadik de-nafik minah).
Sulam
165) Sprawiedliwy w świecie niższym, tzn. w Nukwie – do niego wchodzi i z niego wychodzi. Kiedy wchodzi – to właściwość Josef–sprawiedliwy, a kiedy wychodzi – Beniamin–sprawiedliwy. Jak powiedziano: „I stało się, gdy wychodziła z niej dusza, bo umierała”827. „Dusza jej” – to sprawiedliwy, który wychodzi z niej.
166) A ten Beniamin został nazwany „Ben Oni” – syn mojej boleści – ponieważ jest uznany za tego, który został urodzony w dole, w świecie rozdzielenia (we-da Binjamin – nikra „Ben Oni”, de-chaszivat de-olidat le-tata, be-alma de-peruda), i pozostali jedenastu są tymi z góry (we-iszta’aru chad esre be-inun le-ejla). Co jest napisane? „A jego ojciec nazwał go Beniamin – syn prawicy” (ma ketiv: we-awiw kara lo Binjamin – Ben Jamin), ponieważ został podniesiony do góry, do świata wyższego (de-ha istallak le-ejla, be-alma ila’a). Gdy Josef zginął, Beniamin dopełnił jego miejsce (de-kad it’aved Josef, Binjamin aszlem atreih). I dlatego sprawiedliwy w świecie niższym wstępuje i wychodzi (u-we-al da: cadik be-alma tata’a a’il u-nafik), i dlatego Josef i Beniamin oraz wszyscy dwunastu, według wzoru wyższego, są w jednej jedności (be-gin kach: Josef u-Binjamin u-kullhu trejsar – ke-gawna de-le’ejla be-jichuda chad).
Sulam
166) Dlatego Beniamin nazywany jest Ben-Oni (syn mojego cierpienia), ponieważ myślała, że urodziła go poniżej świata Acilut, w świecie podziału, i że w pokoleniach pozostaje jedenaście tych, którzy znajdują się na górze, w Acilut. Jednak powiedziano: „Ale ojciec nazwał go Beniamin”827 – tzn. Ben-Jamin (syn prawicy), ponieważ wzniósł się do góry, do świata wyższego. Gdyż gdy Josef zaginął, Beniamin zajął jego miejsce.
Wyjaśnienie. Tutaj dopełnia się odpowiedź na pytanie, które zadaliśmy wcześniej[25]: jeśli Josef i Beniamin zostali zrodzeni przez Nukwę, kończącą Acilut, a każde narodzenie koniecznie odbywa się z góry w dół, i zrodzone znajduje się niżej niż rodzące, to przecież i Josef, i Beniamin muszą znajdować się poniżej Nukwy, poniżej zakończenia Acilut, tzn. w świecie podziału?
I już wyjaśniliśmy, że w Nukwie obecnych jest dwóch sprawiedliwych – wyższy i niższy, czyli dwa właściwości NeHI:
- NeHI wyższego, Zeir Anpina, które połączyły się z Nukwą – i to jest Josef–sprawiedliwy;
- NeHI samej Nukwy – Beniamin–sprawiedliwy.
Ale chociaż Josef–sprawiedliwy został zrodzony przez Nukwę, pochodzi z NeHI Zeir Anpina, które połączyły się z Nukwą, a nie z NeHI Nukwy, kończącej Acilut, i dlatego wciąż znajduje się w świecie Acilut. I teraz pytanie dotyczy jedynie Beniamina, który pochodzi z NeHI samej Nukwy, kończącej Acilut.
I powiedziano: „Dlatego Beniamin nazywany jest Ben-Oni (syn mojego cierpienia), ponieważ myślała, że urodziła go poniżej świata Acilut, w świecie podziału” – ponieważ pochodzi z Nukwy, kończącej Acilut, matka „nadała mu imię Ben-Oni”827, ponieważ myślała, że znajduje się w świecie podziału.
Jednak dalej powiedziano: „Ale ojciec nazwał go Beniamin”827, ponieważ wzniósł się do góry, do świata wyższego – ponieważ po narodzeniu z NeHI Nukwy wzniósł się i otrzymał podsłodzenie na górze, w wyższym świecie, w Binie – tzn. wzniósł się i włączył w NeHI wyższego i stał się właściwością NeHI wyższego, Zeir Anpina, tak jak Josef. I dlatego powiedziano: „Ponieważ gdy Josef zaginął, Beniamin zajął jego miejsce” – tzn. stał się Jesodem Zeir Anpina, tak jak Josef.
Wyjaśnienie. Z powodu sprzedaży Josefa zaginął wyższy sprawiedliwy. Innymi słowy, zniknęły mochin de-gadlut, które są przekazywane przez wyższego sprawiedliwego, Josefa. I wtedy Zeir Anpin przekazuje Nukwie tylko mochin de-chasadim, tzn. WaK, dla ożywienia światów, i są one przekazywane przez Beniamina. I to oznacza, że „gdy zaginął Josef, Beniamin zajął jego miejsce”, i dlatego ojciec nazwał go Ben-Jamin (syn prawicy), co oznacza – chasadim pochodzące z prawej linii. I to jest odpowiedź na pytanie: ponieważ również Beniamin połączył się z NeHI wyższego, Zeir Anpina, i dlatego także znajduje się w Acilut, a nie w podziale.
I dlatego „Sprawiedliwy w świecie niższym, tzn. w Nukwie – do niego wchodzi i z niego wychodzi”[26]. Dlatego Josef i Beniamin oraz wszystkie dwanaście pokoleń, podobnie jak wyższe dwanaście, znajdują się w pełnej jedności. Gdzie sześciu synów Lei – to HaGaT NeHI, a czterech synów nałożnic – to cztery więzi, tzn. środkowa więź, wychodząca z punktu szuruk, w każdej z sfirot Hesed, Gwura, Necach, Hod. A dwóch synów Racheli – to dwaj sprawiedliwi, którzy przekazują mochin de-gadlut podczas ziwugu Israela i Racheli.
[1] Tora, Bereszit 2:4: „Oto rodowód nieba i ziemi w ich stworzeniu, w dniu, gdy Stwórca, Bóg, uczynił ziemię i niebo”.
[2] Prorocy, Jeszajahu 29:22: „Dlatego tak mówi Stwórca do domu Jaakowa, który odkupił Awrahama: «Teraz Jaakow nie będzie się wstydził, i jego twarz nie zblednie»”.
[3] Prorocy, Jeszajahu 43:1: „A teraz tak mówi Stwórca, który cię stworzył, Jaakowie, i ukształtował cię, Israelu: «Nie bój się, bo cię odkupiłem»”.
[4] Pisma, Psalmy 89:3: „Bo powiedziałem: «Łaską utwierdzony jest świat, w niebiosach utwierdziłeś swoją wierność»”
[5] Zohar, rozdział Bereszit, część 1, punkt 44, od słów: „Kiedy przebudziła się władza lewej linii, powstało rozdzielenie między nią a linią prawą…”.
[6] Tora, Szemot 4:22: „I powiesz faraonowi: «Tak powiedział Stwórca: Mój syn, Mój pierworodny – Israel»”.
[7] Tora, Szemot 4:23: „I powiedziałem ci: «Wypuść Mojego syna, by Mi służył» – lecz odmówiłeś go wypuścić, dlatego zabiję twojego syna, twojego pierworodnego”.
[8] Pisma, Przysłowia 30:4: „Kto wstąpił do nieba i zstąpił? Kto zebrał wiatr w swe dłonie? Kto związał wody w płaszcz? Kto utwierdził wszystkie krańce ziemi? Jakie jest Jego imię i jakie imię Jego syna – czy wiesz?”.
[9] Zohar, rozdział Bereszit, część 1, punkt 363.
[10] Tora, Bereszit 29:32: „I poczęła Lea, i urodziła syna, i nadała mu imię Reuwen, gdyż powiedziała: «Stwórca wejrzał na moją niedolę – teraz umiłuje mnie mój mąż»”.
[11] Zob. wyżej, pkt 133.
[12] Prorocy, Melachim 1, 7:30: „Na czterech narożnikach jej były wsporniki pod misę, a wsporniki te były odlane razem z nią, a girlandy były z każdej strony”.
[13] Tora, Bereszit 49:3: „Reuwen, ty jesteś moim pierworodnym, moją siłą i początkiem mojej mocy – prymat w godności i prymat w mocy”.
[14] Tora, Bereszit 29:34: „I poczęła jeszcze, i urodziła syna, i powiedziała: «Teraz tym razem przyłączy się do mnie mój mąż, bo urodziłam mu trzech synów». Dlatego nazwała jego imię Lewi”.
[15] Tora, Bereszit 29:35. „I poczęła jeszcze raz i urodziła syna, i powiedziała: «Tym razem wychwalać będę Stwórcę!» – dlatego nazwała go imieniem Jehuda. I przestała rodzić”.
[16] Zohar, rozdział Waera, punkt 16, od słów: „Objaśnienie. Na początku Nukwa…”.
[17] Zob. wyżej, punkt 144.
[18] Tora, Waikra 24:6. “I położysz je w dwóch rzędach, po sześć w rzędzie, na czystym stole przed Stwórcą.”
[19] Zob. wyżej, punkt 160.
[20] Tora, Bereszit 2:10. “I rzeka wychodzi z Edenu, aby nawadniać ogród, i stamtąd rozdziela się i tworzy cztery strumienie”.
[21] Zob. Zohar, rozdział Bereszit, część 1, punkt 354.
[22] Tora, Bereszit 35:18. “I było, gdy wychodziła jej dusza, bo umierała, nazwała mu imię Ben-Oni, ale ojciec nazwał go Binjamin”.
[23] Prorocy, Jechezkel 1:14. “I te istoty żywe poruszały się tam i z powrotem jak błyskawice”.
[24] Zob. wyżej, punkt 17.
[25] Zob. wyżej, p. 163.
[26] Zob. wyżej, p. 165.