267) „I wspomniał Elohim na Rachel” – ponieważ to zależy od mazala, i dlatego właśnie napisano przy niej wspomnienie (wa-jizkor Elohim et Rachel – de-ha be-mazala talja, u-we-gin kach ketiw ba zachira). A „Stwórca nawiedził Sarę” – to nie było z mazala (wa-Haszem pakad et Sara – la’o mi-mazala hawa). I jeśli powiesz, że przecież dzieci zależą od mazala, a nie od dołu – tutaj, w przypadku Sary, to nie było z mazala (we-i teima de-ha be-nin be-mazala taljin, we-la le-tatta – hacha be-Sara la’o be-mazala hawa). Lecz „Stwórca” jest napisane – wszystko jest jedno (ela wa-Haszem ketiw – kolla ka-chada).

Sulam

267) „I wspomniał Wszechmogący o Racheli, i usłyszał ją Wszechmogący, i otworzył jej łono”[1]. Ponieważ synowie zależą od losu (mazal מזל), jak powiedziano: „Rzeka wypływa z Edenu” i rozlewa się (mezijl מזיל) i nawadnia ogród, tzn. Zeir Anpina[2]. Dlatego powiedziano o niej: „I wspomniał”, ponieważ pamięć (zechira זכירה) pochodzi z właściwości „pamiętaj (zachor זכור)”, tzn. Zeir Anpina, a wspomnienie (pkida פקידה) – od Nukwy[3]. Powiedziano: „I Stwórca (we-AWAJa) wspomniał o Sarze”[4] – tzn. to nie pochodzi od losu (mazal מזל), ponieważ o niej nie powiedziano: „Wspomniał”. A jeśli synowie zależą od losu, a nie od Nukwy w dole, to czy tutaj, w przypadku Sary, nie pochodziło to z losu? Jednak powiedziano: „I Stwórca (we-AWAJa) wspomniał”, i to zawiera w sobie wszystko jako jedną całość, ponieważ „I Stwórca (we-AWAJa)” oznacza – On i Jego sąd, tzn. Zeir Anpin razem z Nukwą. A zatem, w przypadku Sary również istnieje pamięć (zechira זכירה) od Zeir Anpina, tzn. los (mazal מזל).

268) Jeśli tak, to dlaczego jest napisane „nawiedzenie”? Ale z pewnością wspomnienie było już wcześniej, i przekazany został ten klucz ku dołowi, jak jest napisane: „A przymierze Moje ustanowię z Izaakiem, którego urodzi ci Sara w tym czasie…” (i hachei, amai ketiv pekida? – ella waddaj zechira havat mi-kadmat de-na, we-itmesar maftecha da le-tatta, ke-ma de-ketiv: we-et beriti akim et Jicchak aszer teled lecha Sara la-mo’ed ha-ze we-go). A potem – według tego wzoru – i gdy zostało wspomniane w tajemnicy wyższej, wtedy zostało nazwane w tajemnicy nukwy „nawiedzeniem”, aby wszystko było jako jedno (u-le-vatar ke-gawna da, u-kejwan de-idkar be-raza de-le’ejla, le-vatar ittemar be-raza de-nukwa: pekida, le-mehavej kelala de-kolla ka-chada).

Sulam

268) Jeśli „I Stwórca (we-AWAJa)” zawiera Zeir Anpina i Nukwę razem, pamięć i wspomnienie, to dlaczego jeszcze powiedziano: „Wspomniał” – przecież „I Stwórca (we-AWAJa)” i tak już zawiera w sobie wspomnienie? Jednak pamięć była już wcześniej, i ten klucz, odnoszący się do narodzin synów, został już przekazany w dół, jak powiedziano: „A przymierze Moje ustanowię z Icchakiem, którego urodzi ci Sara”[5]. I powiedziano: „W oznaczonym czasie powrócę do ciebie, w tej właśnie porze – i Sara będzie miała syna”[6]. A ponieważ już była pamięć na stopniu Zeir Anpina, jak powiedziano: „Moje przymierze”, co oznacza Jesod Zeir Anpina, powiedziano następnie o wspomnieniu – Nukwie – aby nastąpiło włączenie wszystkiego razem, tzn. aby były w niej pamięć i wspomnienie razem.

269) „I wspomniał Elohim na Rachel” (wa-jizkor Elohim et Rachel). Rabbi Chija otworzył i powiedział: „I również Ja usłyszałem jęk synów Israela, których Micraim zmusza do pracy, i wspomniałem Moje przymierze” (Rabbi Chija patach wa-amar: we-gam ani szamati et na’akat bnej Israel aszer Micraim ma’avidim otam, wa-ezkor et beriti). „Wa-ezkor” – oto wspomnienie, ponieważ ono jest z góry, z tego mazala, który jest w aspekcie męskim, i przychodzi na „nawiedzenie”, które jest w wygnaniu na dole – w aspekcie żeńskim (wa-ezkor – ha zechira, be-gin de-ihu le-ejla, de-hai mazala de-ihu bi-dchura, ata al pekida de-ihu be-galuta le-tatta be-nukwa). I według tego wzoru: „I wspomniał Elohim Rachel”, tak jak jest powiedziane: „I wspomniałem Moje przymierze” (ke-gawna da: wa-jizkor Elohim et Rachel, ke-ma de-at amar: wa-ezkor et beriti).

Sulam

269) „I wspomniał Wszechmogący o Racheli”. „I także usłyszałem jęki synów Israel, których Egipcjanie zniewalają, i wspomniałem Moje przymierze”[7]. „I wspomniał” – to pamięć, ponieważ znajduje się ona w górze, w Zeir Anpinie, jako że los (mazal מזל), który znajduje się w górze, we właściwości zachar, przychodzi do wspomnienia – Nukwy – na dole, gdy ona znajduje się na wygnaniu, aby ją wybawić. Podobnie jak w: „I wspomniał Wszechmogący o Racheli”, tak samo jak: „I wspomniałem Moje przymierze”. Wyjaśnienie. „Wspomniał” – oznacza pamięć, Zeir Anpin. „I wspomniał Wszechmogący o Racheli” – tzn. o Nukwie, wspomnieniu. Czyli pamięć, zawarta w słowach „I wspomniał”, przyszła do Racheli, która jest wspomnieniem, i dała jej obfitość synów. A Imię Elohim w słowach: „I wspomniał Wszechmogący (Elohim)” – to właściwość Biny.

270) Chodź i zobacz: jest napisane „wspominając, wspomniałam o was” (ta chaze: ketiv: pakod pakadti etchem). Czy „wspominając, wspomniałam” – a przecież „wspomnienie” odnosi się do nukwy, a w tamtym czasie był stan wygnania (we-chi: pakod pakadti – we-ha pekida be-nukwa kajma, u-be-hahu zimna be-galuta hava). A to ona powiedziała „wspominając, wspomniałam”? (we-i’hi amrat: pakod pakadti?). Lecz tutaj trzeba się przyjrzeć – jest tu tajemnica mądrości (ella: hacha it le-istakkala, we-raza de-chokhmata hacha). A ona – będąc w wygnaniu – jak mogła się objawić Moszemu tutaj i jak powiedziała: „wspominając, wspomniałam”? (we-i’hi be-galuta – heich itchazei le-Mosze hacha, we-heich amrat: pakod pakadti?).

Sulam

270) Powiedziano: „Wspominając, wspomniałem o was”[8]. Czy możliwe jest wspomnienie w Nukwie, która w tym czasie była na wygnaniu? Jeśli była na wygnaniu, to jak mogła się tutaj objawić Moszemu? I jak mogła powiedzieć: „Wspominając, wspomniałam”?

271) Ale tak się nauczyliśmy: gdy słońce świeci, jest na niebie, a jego siła i potęga panuje nad ziemią we wszystkich miejscach (ella hachei olifna: szimsza kad nahir, ihu bi-szmaja, we-tokfeih we-cheileih szalta al ar’a be-kol atar). W takim wzorze: „Pełna jest cała ziemia Jego chwałą” – w czasie, gdy Świątynia stoi, pełna jest cała ziemia Jego chwałą – to znaczy: Ziemia Święta (ke-gawna da: melo kol ha-arec kevodo, be-zimna de-mikdasza ka’im, melo kol ha-arec kevodo – da ar’a kadisza). A teraz, gdy Israel są w wygnaniu, Ona [czyli Szchina] jest w górze, a światło księżyca otacza ich, by ich osłaniać, nawet jeśli są w innej ziemi (we-hashta de-Israel be-galuta, ihi le-ejla, we-tokfa sachara leho le-Israel, le-agana alajehon, we-af al gav de-inun be-ar’a achra).

Sulam

271) „Lecz kiedy słońce świeci, znajduje się na niebiosach, a jego potęga i siła panują wszędzie na ziemi. Podobnie powiedziano: «Pełna jest cała ziemia Jego chwały»[9]. Gdy istniała Świątynia: «Pełna jest cała ziemia Jego chwały» – i to jest ziemia święta, tzn. Nukwa. I wtedy następuje objawienie Szchiny. „Teraz zaś, gdy Israel jest na wygnaniu, Szchina znajduje się w górze” – powyżej chaze Zeir Anpina, i tam jest właściwość „niebiosa”, tzn. zakryte chasadim, i ona nie objawia się na ziemi, „jednak jej potęga zstępuje na ziemię” – podobnie jak słońce ukrywa się na niebiosach, ale ziemia napełniona jest jego siłą i potęgą. „I otacza ona Israel, aby ich chronić, chociaż znajdują się w innej ziemi, na wygnaniu”.

272) Chodź i zobacz: Szchina jest na dole i Szchina jest na górze (we-ta chaze: Szechinta le-tatta, u-Szechinta le-ejla). Szchina na górze – w dwunastu obszarach świętych węzłów i dwunastu wyższych istotach żyjących (Szechinta le-ejla be-trejsar techumei retichin kadiszin u-trejsar chejwan ila’in). Szchina na dole – w dwunastu świętych pokoleniach (Szechinta le-tatta be-trejsar szibtin kadiszin). I wtedy Szchina włącza się w górze i na dole, i wszystko staje się jednym w tym samym czasie (u-kedein itkelilat Szechinta le-ejla u-le-tatta, we-kolla be-chad zimna ke-chada). I mimo że w czasie, gdy Israel jest na wygnaniu na dole, nie została naprawiona w górze – tak samo nie została naprawiona – ponieważ na dole nie została naprawiona (we-af al gav de-be-zimna de-Israel be-galuta le-tatta, la itakanat le-ejla, hachei name la itttakkanat, be-gin de-le-tatta la itakanat). I to właśnie jest na wygnaniu razem z nimi – z Israelem, że ona jest na wygnaniu razem z nimi (we-da hu be-galuta immehon de-Israel, de-ihi be-galuta immehon).

Sulam

272) „Istnieje Szchina na dole” – poniżej chaze Zeir Anpina, „i istnieje Szchina na górze” – powyżej chaze Zeir Anpina. „Szchina na górze – w dwunastu granicach wyższych budowli i dwunastu wyższych zwierzętach” – tzn. cztery sfiry HuB TuM, w każdej z których znajdują się HuB i Tiferet, i razem tworzą liczbę dwanaście. To są dwanaście granic, a także dwanaście wielkich zwierząt, gdy są od chaze i wyżej. „A Szchina na dole – w dwunastu świętych pokoleniach”[10]. I wtedy – gdy obie są we właściwości dwunastu – „łączy się Szchina na górze i na dole” – tzn. obie stają się jednym parcufem[11], „i wszystko świeci jednocześnie i razem. I wtedy mówi się: «Pełna jest cała ziemia Jego chwały» i następuje objawienie Szchiny na dole, w tym świecie”.

„I chociaż w czasie wygnania Israel Szchina na dole nie została naprawiona” – poniżej chaze, lecz wznosi się powyżej chaze, „to i na górze nie została naprawiona” – ponieważ uważa się, że brakuje jej GaR, „z powodu tego, że nie została naprawiona na dole” – poniżej chaze, ponieważ brakuje jej NeHIM, które znajdują się poniżej chaze. „I dlatego powiedziano, że Szchina jest na wygnaniu razem z Israelem, ponieważ jest z nimi na wygnaniu” – ponieważ w wyniku jej wzniesienia do góry została pozbawiona świateł GaR i naczyń NeHI, i to jest wygnaniem.

273) W czym została naprawiona? Król, który stracił syna – co uczynił? Położył się na jego łożu, na żałobie po synu, ale nie przygotował mu posłania, tylko wziął ciernie i osty, i położył je pod jego łoże, i położył się na nich (ba-me itttakkanat? – le-malka de-meit breih, ma avad? – kafa leih le-arseih al ewla de-breih, we-la atkin leih le-arseih, ella natal kubin we-dardarin, we-ateil techot arseih, u-szchiv aleih). Tak samo Święty, błogosławiony On – gdy zostali wygnani Israelici i zburzona została Świątynia – wziął ciernie i osty i położył je pod siebie (kach Kudsza Berich Hu, kejwan de-itgalu Israel, we-itcharev mikdasza, natal kubin we-dardarin, we-szawe techoteih). To jest to, co jest napisane: „I ukazał mu się anioł AWAJa w płomieniu ognia ze środka krzewu cierniowego” (hada hu de-ketiv: wa-jera malach AWAJa elaw be-labbat esz mi-toch ha-seneh). Z powodu tego, że Israel znajdowali się na wygnaniu (be-gin de-Israel hawu be-galuta).

Sulam

273) Jak naprawia się Nukwa w czasie wygnania, aby mogła się objawić na dole? Podobnie jak król, któremu zmarł syn. Odwrócił on swoje łoże z powodu żałoby po synu i nie przykrywał go, lecz wziął ciernie i osty i położył je pod łoże, i położył się na nich. Tak też Stwórca – gdy Israel został wypędzony, a Świątynia zniszczona – wziął ciernie i osty i położył je pod Sobą. Powiedziano: „I ukazał mu się anioł Stwórcy w płomieniu ognia ze środka ciernia”[12]. I uczynił to dlatego, że Israel był na wygnaniu. I w ten sposób odpowiedzieliśmy na pierwsze pytanie: „Jeśli Szchina była na wygnaniu, to jak mogła objawić się Moszemu?”[13]. Objawiła mu się z ciernia – tzn. ze stanu niedoskonałości i sądów – w taki sposób może się objawiać także podczas wygnania.

274) „Nawiedzeniem nawiedziłem was” – kto nie stoi w swojej jurysdykcji, co może uczynić, co może rozkazać? Ale: nawiedzenie – z góry; nawiedziłem – z dołu (pakod pakadti etchem – man de-la kajma bi-rszuteih, ma pakid u-ma avid? ella: pakod mi-le’ejla, pakadti mi-le-tatta). Dlaczego? Ponieważ to wspomnienie już wcześniej było o niej, jak jest napisane: „I wspomniałem Moje przymierze” (mai ta’ama? be-gin de-hai zechira hava alah mi-kadmat de-na, dichtiv: wa-ezkor et beriti). Skoro jest napisane „wa-ezkor”, to znaczy, że wspomnienie zostało ustanowione nad nią (kejwan de-ketiv wa-ezkor – ha zechira itmena alah), i dlatego powiedziała później: „Nawiedzeniem nawiedziłem”, bo ten znak otrzymała wcześniej (u-we-gin kach amrat le-vatar: pakod pakadti – de-ha simana nakatat mi-kadmat de-na). W tym samym wzorze: Sara, jak jest napisane: „A Stwórca nawiedził Sarę” (ke-gawna da: Sara, de-ketiv: wa-Haszem pakad et Sara). Ale tutaj – Rachela – ponieważ wcześniej nie została wspomniana, nie powiedziano o niej „nawiedzenie”, lecz „wspomnienie”, i wszystko jest we wspomnieniu – w tajemnicy mazala (aval hacha: Rachel, de-la idkarat mi-kadmat de-na, la ittemar bah pekida, ella: zechira, we-kolla bi-zechira ihu, be-raza de-mazala).

Sulam

274) Kto nie znajduje się we własnym władaniu, lecz na wygnaniu – co może pamiętać i co może uczynić? Jak Szchina mogła powiedzieć: „Wspominając, wspomniałam”, skoro była na wygnaniu? Jednak „wspominając” oznacza to, co pochodzi z góry – od Zeir Anpina, czyli pamięć. A „wspomniałam” – to na dole, w Nukwie. Ale dlaczego powiedziała „wspominając” w sensie „pamiętać”, a nie powiedziała wprost: „pamiętając”? A to dlatego, że pamięć o niej już była wcześniej, jak powiedziano: „I wspomniałem Moje przymierze”958. A skoro powiedziano „I wspomniałem”, to pamięć już została jej przekazana, i dlatego powiedziała: „Wspominając, wspomniałam”, gdzie słowo „wspominając” wskazuje na tę pamięć, która została wcześniej z nią przekazana, bo znak dla słów „wspominając, wspomniałam” był już u niej wcześniej. Wyjaśnienie. Jak powiedzieli mędrcy, ten znak został przekazany od Jaakowa i Josefa. Jaakow powiedział: „Wspominając, wspomni o was”[14], a także Josef powiedział: „Wspominając, wspomni Wszechmogący o was”[15]. Bo dla wybawienia potrzebne są pamięć i wspomnienie. I „wspominając” wskazuje na pamięć, która już wcześniej była, a „wspomniał” – na wspomnienie.

275) Rabbi Jehuda i Rabbi Chizkija szli z Kappotkija do Lod, i Rabbi Jehuda jechał wierzchem, a Rabbi Chizkija szedł pieszo (Rabbi Jehuda we-Rabbi Chizkija hawu azlei mi-Kappotkija le-Lod, we-hava Rabbi Jehuda rachev, we-Rabbi Chizkija al ragloi). W międzyczasie Rabbi Jehuda zsiadł i powiedział: „Odtąd zajmijmy się Torą, tak jak jest napisane: «Dajcie wielkość Bogu naszemu»” (ad-de-hachei, nachat Rabbi Jehuda, amar: mi-kan u-le-hal’a nit’assek be-Orajta, ke-ma de-ketiv: hawu godel le-Eloheinu).

276) Powiedział mu: „Gdyby nas było trzech, byłoby to odpowiednie – że jeden mówi, a dwóch mu odpowiada” (amar lo: ilu haveina telata, jaot hu, de-chad jeima, u-trein jatibu leih). Odpowiedział mu: „Te słowa są z błogosławieństwem, ponieważ wspomniane zostało jedno z Imion Świętego, błogosławiony On, i dwóch odpowiada mu” (amar lo: hanei milei be-birchan, be-gin de-idkar chad szma de-Kudsza Berich Hu, u-trein jatibu leih). Tak jak jest powiedziane: „Gdy Imię AWAJa wzywam – dajcie wielkość Bogu naszemu” (hadehu de-ketiv: ki szem AWAJa ekra – hawu godel le-Eloheinu). „Gdy Imię AWAJa wzywam” – to jeden, który błogosławi; „dajcie wielkość Bogu naszemu” – to ci dwaj pozostali (ki szem AWAJa ekra – da chad de-mevarech; hawu godel le-Eloheinu – ilejn trein achranin). Ale w Torze – nawet jeśli dwóch siedzi i daje wielkość i potęgę chwały Tory Świętemu, błogosławiony On – to wystarcza (aval be-Orajta – afilu trei jatvei we-jahavei rewu we-tokfa de-szibcha de-Orajta le-Kudsza Berich Hu).

Sulam

276)[16] Przy błogosławieństwach jeden wspomina Imię Stwórcy, a dwóch mu odpowiada. Powiedziano: „Gdy Imię Stwórcy wywołam, oddajcie chwałę naszemu Wszechmogącemu”[17]. „Gdy Imię Stwórcy wywołam” – to ten jeden, który wspomina Imię. „Oddajcie chwałę naszemu Wszechmogącemu” – to dwóch pozostałych, którzy odpowiadają. Jednak jeśli chodzi o Torę – nawet jeśli dwóch siedzi i zajmuje się Torą, oddają chwałę, potęgę i wspaniałość Tory Stwórcy.

277) Powiedział mu Rabbi Chizkija: „Jeśli chodzi o błogosławieństwo – dlaczego trzech?” (amar leih Rabbi Chizkija: le-gabei birchan – amai telat?). Odpowiedział mu: „To już zostało wyjaśnione i powiedziane, że jest napisane: «Dajcie wielkość Bogu naszemu»” (amar leih: ha okemuha we-ittemar – de-ketiv: hawu godel le-Eloheinu). „Ale tajemnica tej sprawy jest tutaj: bo wszystkie tajemnice błogosławieństwa są takie – jeden błogosławi, a dwóch odpowiada – aby uniosła się chwała Świętego, błogosławiony On, w tajemnicy trzech” (aval raza de-milla hacha: de-ha kol razin de-birchan hachei ihu – chad le-varcha, u-trein le-atava, be-gin de-jissalak szibcha de-Kudsza Berich Hu, be-raza de-telata). Jeden błogosławi, a dwóch odpowiada – i to jest trwanie błogosławieństwa w wyższej tajemnicy, jak należy – w tajemnicy trójcy, jak już zostało wyjaśnione (chad mevarech, u-trein de-oddu, we-da hu kijuma de-birchan, u-be-raza ila’a kidka jaot, u-be-raza de-telat ke-ma de-okemuha).

Sulam

277) Po co potrzeba trzech przy błogosławieństwach? Wszystkie błogosławieństwa są takie, że jeden jest powołany do błogosławienia, a dwóch – do odpowiadania, aby wznosić chwałę Stwórcy w trzech liniach. Jeden błogosławi – to linia środkowa, która powoduje działanie objawienia światła. Dwaj pozostali zgadzają się i realizują jego błogosławieństwa – to dwie linie, które przyjmują działanie linii środkowej i świecą dzięki jej mocy. Tak właśnie powinny być realizowane błogosławieństwa, aby odpowiadały wyższemu przymiotowi, jak należy, i były zawarte w trzech.

278) Gdy szli dalej, powiedział Rabbi Jehuda: „Nauczyliśmy się, że istnieje wspomnienie na dobro i wspomnienie na zło, istnieje nawiedzenie na dobro i nawiedzenie na zło” (ad de-hawu azlei, amar Rabbi Jehuda: taninan – it zechira le-taw, we-it zechira le-bisz, it pekida le-taw, we-it pekida le-bisz). Wspomnienie na dobro – jak już zostało wyjaśnione – jak jest napisane: „I wspomnę dla nich przymierze pierwsze…” (it zechira le-taw: ke-ma de-okemuha, de-ketiv: we-zacharti lahem berit riszonim we-go), „I wspomniał Elohim Noacha” (wa-jizkor Elohim et Noach), „I wspomniał Elohim przymierze swoje” (wa-jizkor Elohim et berito). A wspomnienie na zło – jak jest napisane: „I wspomniał, że są ciałem – duchem, który odchodzi i nie powraca” (we-it zechira le-bisz: de-ketiv: wa-jizkor ki basar hema, ruach holech we-lo jaszuv). Nawiedzenie na dobro – jak jest napisane: „Nawiedzeniem nawiedziłem was” (pekida le-taw: de-ketiv: pakod pakadti etchem). Nawiedzenie na zło – jak jest napisane: „I nawiedzę rózgą ich występki i plagami ich winy” (pekida le-bisz: de-ketiv: u-fakadti be-szevet piszam u-vinega’im avonam). A wszystkie one są tajemnicami wyższymi (we-kullhu razin ila’in).

Sulam

278) Istnieje pamięć ku dobru i istnieje pamięć ku złemu. Istnieje wspomnienie ku dobru i istnieje wspomnienie ku złemu.

Pamięć ku dobru – jak powiedziano: „I będę pamiętał dla nich przymierze z przodkami”[18], „I wspomniał Wszechmogący o Noachu”[19], „I wspomniał Wszechmogący swoje przymierze”[20]. Pamięć ku złemu – jak powiedziano: „I wspomniał, że są ciałem – duchem, który odchodzi i nie wraca”[21].

Wspomnienie ku dobru – jak powiedziano: „Wspominając, wspomniałem o was”959. spomnienie ku złemu – jak powiedziano: „Przypomnę rózgą ich występek i ciosami – ich grzech”[22].

279) Wszystkie te wspomnienia i nawiedzenia dla dobra – to są znane stopnie, tajemnica wiary, męskie i żeńskie, jedna tajemnica: wspomnienie i nawiedzenie – i to są dla dobra (kol hanei zechira u-pekida le-taw, ilejn inun dargin jedi’in, raza de-mehejmnut’a – dechar we-nukwa, raza chada, zechira u-pekida, we-ilejn inun le-taw). Wspomnienie i nawiedzenie dla zła – to jest tajemnica innej strony, która trwa w tajemnicy „innych bogów” – męski i żeński razem, wspomnienie w jednym, nawiedzenie w drugim – i to są te, które trwają zawsze w złości (zechira u-pekida le-bisz, ilejn inun raza de-sitra achra, de-kajma be-raza de-Elohim acherim – dechar we-nukwa ka-chada, zechira be-hai, u-pekida be-hai, we-ilejn inun de-kajmin tadir le-bisz). I te są przeciw tym (we-ilejn le-kabel ilejn). Stąd wychodzą wszystkie tajemnice wiary i wszystkie wyższe uświęcenia, jak zostało wyjaśnione (me-hacha nafkei kol razei de-mehejmnut’a, we-kol kiddushin ila’in, ke-ma de-okemuha). I stąd wychodzą wszystkie złe siły, cała śmierć, i wszystkie strony oraz złe siły na świecie, i zostało to wyjaśnione (u-me-hacha nafkei kol zinin biszin, we-kol mota, we-kol sitrin u-zinin biszin be-alma, we-okemuha). A to jest odwrotnością tamtego (we-da be-hipucha min da).

Sulam

279) Cała pamięć i wspomnienia ku dobru – to znane stopnie wiary. Właściwości zachar i nekewa jako jedna całość – to pamięć i wspomnienie. Pamięć – to zachar, wspomnienie – to nekewa. I one są ku dobru. A pamięć i wspomnienie ku złemu – to inna strona, inny bóg, zachar i nekewa jako jedno: pamięć we właściwości zachar, wspomnienie – w nekewa, zawsze skierowane ku złemu. I są one jedno naprzeciw drugiemu: właściwości zachar i nekewa sitry achra przeciwko właściwościom zachar i nekewa świętości.

Z pamięci i wspomnienia odnoszących się do świętości pochodzą wszystkie tajemnice wiary i wszystkie wyższe święte stopnie.

A z pamięci i wspomnienia sitry achra pochodzą wszystkie złe cechy, cała śmierć i wszystkie strony złych właściwości w świecie.

280) Powiedział Rabbi Chizkija: „Tak jest z pewnością. Szczęśliwy ten, którego los ustanowiony jest po stronie dobra i który nie pochyla siebie ku innej stronie, i zostaje od niej wybawiony” (amar Rabbi Chizkija: hachei hu waddaj, zakka’a ihu – man de-chulakheih itkajim be-sitra tava, we-la jarchin garmeih le-sitra achra, we-jisztazev minhon). Powiedział mu Rabbi Jehuda: „Tak jest z pewnością. I szczęśliwy ten, kto może się wybawić od tamtej strony. I szczęśliwi są sprawiedliwi, którzy mogą się wybawić od niej i stoczyć z nią bitwę” (amar leih Rabbi Jehuda: hachei hu waddaj, we-zakka’a man de-jachel le-isztazava mineih me-hahu sitra, we-zakka’in inun zadikaja, de-jachlei le-isztazava minajhu, we-le-agacha krava be-hahu sitra). Powiedział Rabbi Chizkija: „W czym?” – otworzył i powiedział: „Bo przez doradztwo poprowadzisz swoją wojnę…” (amar Rabbi Chizkija: be-me? – patach wa-amar: ki be-tachbulot ta’aseh lecha milchama we-go). Czym jest „wojna”? To wojna przeciwko tej złej stronie, którą człowiek musi stoczyć, by panować nad nią i się od niej wybawić (man milchama? – da milchama de-hahu sitra bisza, de-itztarich bar nash le-agacha bei krava, u-le-szalta alohi, u-le-isztazava mineih).

Sulam

280) Szczęśliwy ten, czyj los jest po dobrej stronie, kto nie skłania się ku nieczystym siłom (sitra achra) i ratuje się przed nimi. Szczęśliwy ten, kto potrafi ocalić się od tej strony, i szczęśliwi są sprawiedliwi, którzy potrafią uchronić się przed nimi (nieczystymi siłami) i prowadzić wojnę z tą stroną. Powiedziano: „Bo wszelkimi sposobami będziesz toczył swoją wojnę”[23] – to wojna ze złym początkiem, z którym człowiek musi walczyć, panować nad nim i ocalić się przed nim.

281) Chodź i zobacz: Jaakow tak bardzo się starał względem Esawa, z powodu tej jego strony – by być mądrzejszym od niego i postępować z nim pokrętnie we wszystkim, co potrzebne, aby ostatecznie nad nim zapanować, na początku i na końcu, i wszystko jak należy (ta chaze: de-Jaakow hachei isztadel le-gabei Esaw, be-gin hahu sitra dileih, le-itchakma alohi, u-le-meizal immeih be-akimu, be-kol ma de-itztarich, be-gin le-szalta alohi be-rejsza we-sofa, we-kolla kidka jaot). I początek i koniec jako jedno – to jak ten wzór: jak jest napisane „moje pierworództwo”, a potem „moje błogosławieństwo” – służba i koniec jako jedno, to jak ten wzór (we-rejsza we-sofa ka-chada, da ke-gawna da, ke-ma de-ketiv: bechorati, u-le-vatar: birchati – szeruta we-sofa ka-chada, da ke-gawna da), aby nad nim panować w sposób prosty i jak należy (be-gin le-shelta alohi be-orach mejszar kidka chazi leih). I dlatego błogosławiony jest ten, kto się od nich wybawi i potrafi nad nimi zapanować (u-we-gin kach: zakka’a ihu – man de-isztazev minajhu, we-jachel le-shelta alajhu).

Sulam

281) Czegóż to nie czynił Jaakow względem Esawa, aby podporządkować jego stronę, przechytrzyć ją i działać przeciw niej podstępem wszędzie tam, gdzie to konieczne, by panować nad nią na początku i na końcu, i uporządkować wszystko, jak należy. I początek, i koniec są jak jedna całość – podobne do siebie. Na początku powiedziano: „Moje pierworództwo wziął”[24], a na końcu: „I oto teraz wziął moje błogosławieństwo”, a w słowach „moje pierworództwo (bechorati בכרתי)” i „moje błogosławieństwo (birchati בכרתי)” są te same litery[25] – w ten sposób początek i koniec były jedną całością, jedno przypominało drugie. A wszystko to było po to, aby rządzić nim prostą drogą, jak przystoi. Dlatego szczęśliwy ten, kto ratuje się od nieczystych sił (sitra achra) i potrafi nad nimi panować.

282) Chodź i zobacz: wspomnienie i nawiedzenie dla dobra – one są razem w tajemnicy wiary, i szczęśliwy jest ten, kto podąża za wiarą, jak jest powiedziane: „Za Stwórcą pójdą, jak lew zaryczy…” (ta chaze: zechira u-pekida le-taw, inun ka-chada be-raza de-mehejmnut’a, we-zakka’a ihu man de-isztaddal batar mehejmnut’a, ke-de-amar: acharei AWAJa jelechu, ke-arje jisha’ag we-go). Powiedział Rabbi Chizkija: „Tak jest z pewnością” (amar Rabbi Chizkija: hachei hu waddaj).

Sulam

282) Pamięć i wspomnienie ku dobru – to wtedy, gdy są jedną całością w wierze, tzn. w Nukwie. Innymi słowy – gdy Zeir Anpin, pamięć, i Nukwa, wspomnienie, trwają w ziwugu. Szczęśliwy ten, kto dąży za wiarą, aby się jej dostąpić, jak powiedziano: „Za Stwórcą podążą – jak lew zaryczy, i pospieszą synowie z głębi morza”[26].

283) Chodź i zobacz: człowiek, kiedy modli się swoją modlitwą, nie powinien mówić o sobie: „wspomnij mnie” i „nawiedź mnie” (we-ta chaze: bar nash kad calei tzeloteih, la jeima aleih: zachreni u-fakdeni), ponieważ istnieje wspomnienie i nawiedzenie dla dobra oraz wspomnienie i nawiedzenie dla zła (be-gin de-ikka zechira u-pekida le-taw, u-zechira u-pekida le-bisz), i może się zdarzyć, że zostanie zabrana ta mowa z jego ust i przyjdą przypomnieć jego grzechy i ukarać go (we-zamminin le-natla milla min puma, we-atein le-adkara chovoi de-var nash, we-le-anasha leih). Chyba że jest on całkowicie sprawiedliwy, bo gdy ta wspomnienie i nawiedzenie dla zła zbada jego grzechy, to nie znajdą ich (bar i ihu zakka’a szelim, de-kad badkei chovoi, hahi zechira u-pekida le-bisz, la ischkachun lon). Tak jak Ezra, który powiedział: „Wspomnij mnie, mój Elohim, dla dobra” (ke-gon Ezra, de-amar: zachra li Elohai le-towa).

Sulam

283) Kiedy człowiek wznosi swoją modlitwę, niech nie mówi o sobie samym: „Pamiętaj o mnie i wspomnij mnie”[27], ponieważ pamięć i wspomnienie mogą być ku dobru, ale pamięć i wspomnienie mogą być także ku złemu. I w przyszłości oskarżyciele uchwycą to, co wypowiedział jego ustami: „Pamiętaj o mnie i wspomnij mnie” – i przyjdą, by przypomnieć o grzechach człowieka i ukarać go. I wykorzystają pamięć i wspomnienie o nim ku złemu. I tylko jeśli jest on doskonałym sprawiedliwym, to pamięć i wspomnienie ku złemu – tzn. nieczyste ZoN – zbadają jego grzechy i nie znajdą ich, i wtedy można mu powiedzieć: „Pamiętaj o mnie, mój Wszechmogący, ku dobru”[28].

284) Bo w każdym miejscu, w którym człowiek modli się swoją modlitwą, powinien włączać siebie wśród wielu – w ogólną społeczność wielu (de-ha be-kol atar, de-var nash calei tzeloteih, jachleil garmeih bein saggi’in, be-kellala de-saggi’in). I chodź, zobacz: Szunamitka – kiedy Eliszaj powiedział do niej: „Czy chcesz, abym przemówił za tobą do Króla albo do dowódcy wojska?” (we-ta chaze: Szunamit, kad amar lah Elisz’a: ha-jesz le-daber lakh el ha-melech o el sar ha-cava). „Czy chcesz, abym przemówił za tobą do Króla?” – to było tego dnia, który był dniem dobra, Rosz ha-Szana, a ten dzień to czas, w którym Królestwo Niebios panuje, aby sądzić świat, i Święty, błogosławiony On, nazywany jest w tym czasie „Królem Sprawiedliwości” (ha-jesz le-daber lakh el ha-melech – hahu joma, jom tow de-Rosz ha-Szana hava, we-hahu joma de-malkhuta de-rakija szalta le-meidan alma, u-Kudsza Berich Hu ikrei Melech ha-Miszhpat be-hahu zimna). I dlatego powiedział do niej: „Czy chcesz, abym przemówił za tobą do Króla?” (u-be-gin kach amar lah: ha-jesz le-daber lakh el ha-melech).

Sulam

284) W jakimkolwiek stanie człowiek by nie wznosił swojej modlitwy, powinien włączyć się w innych, być wewnątrz całego społeczeństwa. Jak w przypadku Szunamitki, do której powiedział Elisza: „Czy nie trzeba by pomówić o tobie z królem albo z dowódcą wojska?”[29]. „Czy nie trzeba by pomówić o tobie z królem?” – ponieważ był to dzień świąteczny, Początek roku (Rosz ha-Szana). W tym dniu Malchut Niebios panuje, aby sądzić świat, i Stwórca nazywany jest wtedy Królem sprawiedliwości. Dlatego powiedział jej Elisza: „Czy nie trzeba by pomówić o tobie z królem?” – tzn. nazwał Stwórcę królem.

285) Co jest napisane? „I powiedziała: Pośród mojego ludu ja mieszkam” (ma ketiv: wa-tomer: be-toch ammi anochi joshevet). Co powiedziała? „Nie chcę być zapisana na górze osobno, lecz chcę wznieść moją głowę pośród wielu, i nie wychodzić poza ich wspólnotę” (mai ka-amra? – la ba’ina le-mehevei reszima’a le-ejla, ella le-a’ala rejszai bein saggi’in, we-la le-afaka mi-kelala de-lehon). I tak właśnie powinien człowiek – by włączyć się w ogólność wielu, a nie by się wyróżniać samemu, aby nie zwrócono na niego uwagi i nie przypomniano jego grzechów, jak już powiedzieliśmy (we-kach ba’ei leih le-bar nash, le-itkelala be-kelala de-saggi’in, we-la le-itjachada bilchudoi, be-gin de-la jaszgichun aleih, le-adkara chovoi, kidka’amaran).

Sulam

285) „I powiedziała ona: «Wśród mojego ludu mieszkam»”980. Innymi słowy, powiedziała: „Nie chcę się niczym wyróżniać w górze, lecz całkowicie włączyć się w pozostałych i nie być wyjątkiem”. I tak samo człowiek – powinien wtopić się w społeczeństwo i nie uważać siebie za coś szczególnego, aby oskarżyciele nie znaleźli powodu, by przypomnieć mu o jego grzechach.

[1] Tora, Bereszit, 30:22. „I wspomniał Stwórca o Racheli, i wysłuchał ją Stwórca, i otworzył jej łono”.

[2] Zohar, rozdział Waera, punkt 424.

[3] Zohar, rozdział Waera, punkt 423.

[4] Tora, Bereszit, 21:1. „I wspomniał Stwórca o Sarze, jak powiedział, i uczynił Stwórca Sarze, jak obiecał”.

[5] Tora, Bereszit, 17:21. „A przymierze moje ustanowię z Icchakiem, którego urodzi ci Sara o tym samym czasie w przyszłym roku”.

[6] Tora, Bereszit, 18:14. „Czy jest coś niemożliwego dla Stwórcy? O wyznaczonym czasie powrócę do ciebie, za rok, i Sara będzie miała syna”.

[7] Tora, Szemot, 6:5.

[8] Tora, Szemot, 3:16. „Idź, zgromadź starszych Israela i powiedz im: «Stwórca, Bóg ojców waszych, ukazał mi się – Bóg Awrahama, Icchaka i Jaakowa, mówiąc: Uważnie przypatrywałem się wam i temu, co dzieje się z wami w Micraim»”.

[9] Prorocy, Jeszajahu, 6:3. „I wołał jeden do drugiego: «Święty, Święty, Święty jest Stwórca Zastępów, pełna jest cała ziemia Jego chwały»”.

[10] Zob. wyżej, p. 161.

[11] Zob. wyżej, p. 241.

[12] Tora, Szemot, 3:2. „I ukazał mu się anioł Stwórcy w płomieniu ognia ze środka krzewu. I spojrzał, a oto krzew płonął ogniem, ale krzew nie był spalany”.

[13] Zob. wyżej, p. 270.

[14] Tora, Bereszit, 50:24. „I powiedział Josef do swoich braci: «Ja umieram, ale nawiedzi was Stwórca i wyprowadzi was z tej ziemi do ziemi, którą przysiągł dać Awrahamowi, Icchakowi i Jaakowowi»”.

[15] Punkt 275 nie został uwzględniony w tej wersji tekstu

[16] Tora, Szemot, 13:19. „I wziął Mojżesz kości Josefa ze sobą, gdyż przysięgą zobowiązał synów Israela, mówiąc: «Nawiedzi was nawiedzi Stwórca, i wywiedziecie moje kości stąd z sobą»”.

[17] Tora, Dewarim, 32:3. „Gdyż imię Stwórcy głosić będę; oddajcie wielkość Bogu naszemu”.

[18] Tora, Wajikra, 26:45. „I będę pamiętać dla nich przymierze z przodkami ich, których wyprowadziłem z ziemi Micraim na oczach narodów, aby być im Bogiem – Ja, Stwórca”.

[19] Tora, Bereszit, 8:1. „I wspomniał Stwórca na Noacha, i na wszystkie dzikie zwierzęta, i na cały bydło, które z nim były w arce; i przepuścił Stwórca wiatr nad ziemią, i ustały wody”.

[20] Tora, Szemot, 2:24. „I usłyszał Stwórca jęczenie ich, i wspomniał Stwórca na swoje przymierze z Awrahamem, Icchakiem i Jaakowem”.

[21] Pisma, Tehilim, 78:39. „I pamiętał, że są ciałem, tchnieniem, które odchodzi i nie wraca”.

[22] Pisma, Tehilim, 89:33. „Ale łaski Mojej nie cofnę od niego i nie złamię wierności Mojej”.

[23] Pisma, Przypowieści, 24:6. „Ibo wszystkimi sposobami będziesz prowadził wojnę swoją, a pomoc – w mocy doradcy”.

[24] Tora, Bereszit, 27:36. „I powiedział: «Czy dlatego nazwano go Jaakow, że już dwa razy mnie oszukał: moje pierworództwo zabrał, a teraz, oto, zabrał moje błogosławieństwo!» I powiedział: «Czyż nie zostawiłeś dla mnie żadnego błogosławieństwa?»”.

[25] Zohar, rozdział Toldot, punkt 177.

[26] Prorocy, Hoszea, 11:10. „Za Stwórcą pójdą – zaryczy jak lew; gdy zaryczy jak lew, zadrżą dzieci z zachodu”.

[27] Prorocy, Jirmijahu (Jeremiasz), 15:15. „Ty wszystko wiesz, Stwórco! Wspomnij o mnie i przywołaj mnie, pomścij mnie na moich prześladowcach. Nie odbieraj mi życia – bądź cierpliwy! Wiedz, że dla Ciebie znoszę zniewagę.”

[28] Pisma, Nechemja, 5:19. „Pamiętaj o mnie, mój Wszechmocny, ku dobru – za wszystko, co uczyniłem dla tego ludu.”

[29] Pisma, Melachim II, 4:13. „«Czy trzeba, bym rozmawiał o tobie z królem lub z dowódcą wojskowym?» A ona odpowiedziała: «W pośród mego ludu mieszkam».”

, , , , 08 Wajece, 1 Bereszit, Zohar