286) Otworzył Rabbi Jehuda i powiedział: „Czy zostały ci odsłonięte bramy śmierci i czy widziałeś bramy cienia śmierci?” (patach Rabbi Jehuda wa-amar: ha-niglu lecha sha’arei mavet we-sha’arei tzal-mavet tir’eh). Ten werset – Święty, błogosławiony On – powiedział do Ijowa, kiedy zobaczył, że Ijow sprzeciwia się i naciska siebie z powodu sądów Świętego, błogosławiony On (hai kra: Kudsza Berich Hu amar le-Ijov, kad chaza de-Ijov dacheik garmeih al dinoi de-Kudsza Berich Hu). Chodź i zobacz: Ijow powiedział „Oto mnie zabije – w Nim będę miał nadzieję” – „lo” jest napisane z alef, ale czytamy „lo” z waw – i obie formy są prawdziwe (ta chaze: Ijov amar: hen jiktelni, lo a’yachel – ketiv lo be-alef, we-karinan lo be-waw, we-kolla ihu).
Sulam
286) „Czy otworzyły się przed tobą wrota śmierci i widziałeś wrota cienia śmierci?”[1] – tak powiedział Stwórca do Ijowa, kiedy ten cierpiał z powodu sądów Stwórcy. Powiedział Ijow: „Niech mnie zabije – w Nim pokładam nadzieję”[2]. „W Nim” zapisane jest z alef (לֺא), a czytane z waw (לו)[3], i wszystko to jest w nim. Innymi słowy, zawarte są tu dwa znaczenia – tzn. powiedział również, że jeśli (Stwórca) go zabije, nie będzie mógł pokładać w Nim nadziei.
287) Powiedział mu Święty, błogosławiony On: „Czy ja zabijam ludzi? Czy zostały ci odsłonięte bramy śmierci i czy widziałeś bramy cienia śmierci? Jak wiele bram jest otwartych po tej stronie! I śmierć panuje nad nimi, a wszystkie są ukryte przed ludźmi, i nie znają oni tych bram” (amar lo Kudsza Berich Hu: we-chi ana katil bnej nasha? – ha-niglu lecha sha’arei mavet we-sha’arei tzal-mavet tir’eh? – kamma tar’in inun petichan be-hahu sitra. U-mota shalta alajhu, we-kullhu setimin mi-bnej nasha, we-la jad’in inun she’arim).
Sulam
287) Powiedział mu Stwórca: „Czyż Ja zabijam ludzi? «Czy otworzyły się przed tobą wrota śmierci i widziałeś wrota cienia śmierci?»”. Ileż to wrót jest otwartych po tamtej stronie, dzięki którym można ocalić się od śmierci?! A jednak śmierć nad nimi panuje, ponieważ wszystkie te wrota są przed ludźmi zakryte, i nie znają oni tych wrót. A w przyszłości spełnią się słowa: „I napełni się ziemia poznaniem Stwórcy”[4], i prawdziwie powiedziano: „I zniszczy On śmierć na wieki”[5]. Wynika z tego, że ludzie umierają dlatego, że nie potrafią się strzec, a nie dlatego, że Stwórca ich zabija.
288) „I czy widziałeś bramy cienia śmierci?” – kim są bramy śmierci, a kim są bramy cienia śmierci? (we-sha’arei tzal-mavet tir’eh – man inun sha’arei mavet, u-man inun sha’arei tzal-mavet?). Otóż: śmierć i cień śmierci są jednym, i są jednym połączeniem (ella: mavet we-tzal-mavet ka-chada inun, u-ziwuga chada inun). Śmierć – to już zostało powiedziane – to anioł śmierci, i zostało to wyjaśnione (mavet – ha ittemar, da malach ha-mavet, we-ha okemuha). Cień śmierci – to „cień śmierci”, ten, który nad nim jeździ, i on jest jego cieniem, i jego siłą – by się połączyć razem, w jednym związku – i oni są jednym (tzal-mavet: tzel mavet – hai ihu man de-racheiv aleih, we-ihu tzilla de-dileih, we-tokfa di-leih, le-izdawwga ka-chada, be-kiszu’ra chad, we-inun chad).
Sulam
288) „I widziałeś wrota cienia śmierci?” Czym są te wrota śmierci i wrota cienia śmierci? Jednak śmierć i cień śmierci – to jakby jedna całość”, tzn. zachar i nekewa jako jedno w ziwugu. „Śmierć” – już wiemy, że to anioł śmierci – wąż, tzn. nekewa[6]. „Cień śmierci (calmawet צלמוות)” – to litery „cień śmierci (cel mawet – צל מוות)”, i to ten, który zasiada nad śmiercią, tzn. Sam, który zasiada nad wężem. I on jest jego cieniem i jego siłą, pozwalającą dokonać ziwugu razem w jednym połączeniu. I oni są jednością.
289) A wszystkie te stopnie, które wychodzą z nich i łączą się z nimi, to są ich bramy – tak jak na górze, jak powiedziano: „Podnieście, bramy, głowy wasze…” (we-kol inun dargin de-nafkei minajhu, u-mitkaszran behon, inun she’arim di-lehon, ke-ma de-le’ejla, ke-ma de-at amar: se’u she’arim raszejchem…). I te zwane są rzekami i strumieniami – sześć stron świata (we-illejn ikeru naharin we-nachalin, shit sitrin de-alma). Tak samo też te bramy śmierci i bramy cienia śmierci są z innej strony – znane stopnie, które panują na świecie: bramy śmierci i bramy cienia śmierci – to jest nukwa, a to jest dechar – i oboje razem (af hachei: inun sha’arei mavet, we-sha’arei tzal-mavet mi-sitra achra, dargin jedi’in de-shaltin be-alma – sha’arei mavet, we-sha’arei tzal-mavet – da nukwa, we-da dechar, u-tarwajhu ka-chada).
Sulam
289) „I wszystkie stopnie, które wychodzą od nich i łączą się z nimi” – z tymi ZoN klipy – „są ich wrotami, jak na górze” – w świętości, „jak powiedziano: «Wznieście, wrota, wasze głowy»”[7], i to są te, które nazywane są rzekami i potokami, tzn. podstawami sześciu końców (WaK) świata” – ZoN świętości – „tak też i tutaj: wrota śmierci i wrota cienia śmierci sił nieczystych (sitra achra) – to ich stopnie, panujące w świecie. Wrota śmierci i wrota cienia śmierci: jedne – to nekewa, drugie – to zachar, i obie te strony są złączone ze sobą jak jedna całość”.
290) I dlatego Święty, błogosławiony On, powiedział do Ijowa – z powodu wszystkich tych słów, które on powiedział: „Chmura zniknęła i odeszła, tak ten, który schodzi do szeolu, nie powróci” – i wszystkie inne słowa (we-al da amar Kudsza Berich Hu le-Ijov: be-gin kol inun milin de-ihu amar: kala anan wa-jelech, ken jored szeol lo ja’aleh, we-kol inun shear milin). Powiedział Święty, błogosławiony On: „Czy zostały ci odsłonięte bramy śmierci, byś wiedział, że wszystkie są w Mojej władzy i że wszystkie są przeznaczone do usunięcia ze świata?” – jak jest napisane: „Śmierć zostanie pochłonięta na zawsze…” (amar Kudsza Berich Hu: ha-niglu lecha sha’arei mavet – le-minda de-ha kullhu bi-reszuti, u-kullhu zeminim le-itba’ara me-alma, de-ketiv: bila ha-mavet la-netzach…).
Sulam
290) Właśnie dlatego na wszystkie słowa Ijowa, tzn. na to, co powiedział: „Znika obłok i odchodzi – tak i ten, kto schodzi do grobu, nie powstanie”[8], i na wszystko inne, odpowiedział mu Stwórca: „Czy otworzyły się przed tobą wrota śmierci?”981 – abyś mógł zrozumieć, że wszystko jest w Mojej mocy i że wszystkim im jest przeznaczone zniknąć ze świata, jak powiedziano: „Zniszczy On śmierć na wieki”985.
[1] Pisma, Ijow, 38:17. „Czy ci otworzyły się bramy śmierci? I bramy cienia śmierci – czyś je widział?”
[2] Pisma, Ijow, 13:15. „Choćby mnie zabił – w Nim nadzieję pokładam! Tylko dróg moich przed Nim bronić będę.”
[3] לו – lo: „w Nim” lub „na Niego”. לא – lo: partykuła przecząca „nie”.
[4] Prorocy, Jeszajahu, 11:9. „Nie będą czynić zła ani szkody na całej Mojej świętej górze, bo ziemia będzie pełna poznania Stwórcy, jak wody okrywają morze.”
[5] Prorocy, Jeszajahu, 25:8. „On pochłonie śmierć na wieki, a Wszechmocny Stwórca otrze łzę z każdego oblicza i usunie hańbę swego ludu z całej ziemi – bo tak powiedział Stwórca.”
[6] Zob. Zohar, rozdział Bereszit, część 1, artykuł „A wąż był chytrzejszy”, p. 437 i dalej.
[7] Pisma, Tehilim, 24:7. „Podnieście, bramy, wasze głowy! I wejdzie Król chwały.”
[8] Pisma, Ijow, 7:9. „Jak obłok znika i odchodzi, tak nie wraca ten, kto schodzi do Szeolu.”