291) Chodź i zobacz: „I wspomniał Elohim Rachelę, i wysłuchał jej Elohim, i otworzył jej łono” (ta chaze: wa-jizkor Elohim et Rachel, wa-jiszma eleha Elohim, wa-jiftach et rachama). Dwa razy – Elohim, Elohim – dlaczego? (trej zimnin: Elohim Elohim – amai?). Otóż: jedno [imię Elohim] pochodzi ze świata męskiego, a jedno ze świata żeńskiego – ponieważ sprawa ta zależy od mazala (ella: chad me-alma de-dechura, we-chad me-alma de-nukwa, be-gin de-be-mazala talja milta).
Sulam
291) „I wspomniał Wszechmogący o Racheli, i usłyszał ją Wszechmogący, i otworzył jej łono”[1]. Dlaczego dwukrotnie powiedziano tutaj „Wszechmogący (Elohim)”? Czy nie wystarczyłoby powiedzieć: „I usłyszał ją, i otworzył jej łono”? Jednak jeden – pochodzi ze świata zachar, tzn. Biny, która nazywa się Elohim, a drugi – ze świata nekewa, Nukwy Zeir Anpina, która również nazywa się Elohim. Ponieważ to zależy od losu (mazal), wychodzącego ze świata zachar, jak powiedziano: „Synowie zależą od losu”[2].
292) I kiedy Rachela obudziła się poprzez to Imię, jak jest napisane: „Niech doda AWAJa mi jeszcze jednego syna”, Jaakow wiedział, że ona została ukazana, aby dopełnić wszystkie pokolenia, ale że nie pozostanie na tym świecie. Dlatego chciał odejść, ale nie mógł, i kiedy nadszedł czas Beniamina, uciekł i odszedł – ponieważ w innej ziemi dom nie zostanie dopełniony, by połączył się z nim Święty Świat (we-chad it’arat Rachela be-szma da, de-ketiv: Josef AWAJa li ben acher, yada Jaakow de-ihi itchazja le-ashlama kullhu szibtin, we-la titkajem be-alma, be-gin kach ba’a le-meizal, we-la jakhel, we-chad mata zimna de-Binyamin, araq we-azal leih, be-gin de-be-ar’a achra la isztalem beita, le-itkaszra alma kadisza beih).
Sulam
292) Gdy Rachela została przebudzona za pomocą tego imienia – Binjamina, jak powiedziano: „Niech Stwórca doda mi jeszcze jednego syna”[3], tzn. Binjamina – Jaakow wiedział, że tak właśnie będzie, ponieważ była godna dopełnić wszystkie pokolenia do liczby dwanaście. I wiedział, że po tym nie będzie już żyła w świecie, dlatego chciał wtedy udać się do ziemi Israela, aby pokolenia dopełniły się w ziemi Israela i aby Rachela nie umarła poza ziemią Israela. Lecz nie mógł odejść, ponieważ Laban go zatrzymał. A gdy nadszedł czas Binjamina – po tym, jak Rachela zaszła w ciążę z nim – uciekł (Jaakow) i to mu się udało, aby dom nie został dopełniony dwunastoma pokoleniami tam (u Labana), i by święty świat – tzn. Nukwa Zeir Anpina – nie nawiązała z nim połączenia w innej ziemi.
293) I to jest to, co jest napisane: „I powiedział AWAJa do Jaakowa: Wróć do ziemi ojców twoich i do miejsca twoich narodzin, a Ja będę z tobą” (we-hainu de-ketiv: wa-jomer AWAJa el Jaakow: szuv el eretz awoteicha u-le-moladeteicha, we-eheje imach). Co znaczy „a Ja będę z tobą”? Oznacza to, że powiedział mu: „Do tego momentu Rachela była z tobą jako istota domu, odtąd Ja będę z tobą i wezmę dom razem z tobą przez dwanaście pokoleń” (mai we-eheje imach? – ella: amar leih – ad hacha Rachela hava’at imach, ikkara de-beita, mi-kan u-le-hal’a ana eheje imach, we-etol beita bahadecha, be-trejsar szibtin). I to jest to, co jest napisane: „A ja, kiedy przyszedłem z Paddan, Rachela umarła nade mną” (we-hainu de-ketiv: wa-ani be-voi mi-Paddan, meta alaj Rachela). „Nade mną” – to znaczy: przeze mnie to się stało, że ona została odsunięta, a inna obecność przyszła i przejęła dom, by zamieszkać ze mną (alaj hava, u-we-gini hava milla, de-itdachja ihi, we-atei diura achra, we-natla beita be-gini le-dayra immi).
Sulam
293) „I powiedział Stwórca do Jaakowa: «Wróć do ziemi ojców twoich, a Ja będę z tobą»”[4]. Powiedział mu Stwórca: „Dotąd Rachela była bezdzietna w domu z tobą. Od teraz Ja będę z tobą i zabiorę dom, tzn. Szchinę, z tobą – dzięki dwunastu pokoleniom”. Powiedziano: „A gdy ja odchodziłem z Padanu, umarła u mnie Rachela”[5]. „U mnie” – to było dla mnie i mnie się to przydarzyło: Rachela została zabrana, i wszedł inny mieszkaniec, tzn. Szchina, i wzięła dom ze względu na mnie, aby zamieszkać ze mną.
[1] Tora, Bereszit, 30:22. „I wspomniał Bóg na Rachel, i wysłuchał jej Bóg, i otworzył jej łono.”
[2] Zob. wyżej, p. 200.
[3] Tora, Bereszit, 30:24. „I nazwała go imieniem Josef, mówiąc: «Niechaj doda mi Stwórca jeszcze jednego syna».”
[4] Tora, Bereszit, 31:3. „I rzekł Stwórca do Jaakowa: «Wróć do ziemi ojców twoich i do rodziny swojej, a Ja będę z tobą».”
[5] Tora, Bereszit, 48:7. „A gdy powracałem z Paddan, umarła u mnie Rachela w ziemi Kena’an, w drodze, choć było jeszcze trochę drogi do wejścia do Efrat, i pochowałem ją tam, przy drodze do Efrat – to jest Bet-Lechem.”