302) Powiedział Rabbi Elazar: Wszystkie te wersety przychodzą, aby ukazać mądrość (amar Rabbi Elazar: kol hanei kra’ei, le-achaza’a chachmata ka atjan), bo nauczyliśmy się, że rzeczy z wyższych światów – jedne zależą od czynu (minnehon taljan be-owada), inne od wypowiedzi (u-minnehon be-milula), a jeszcze inne od woli serca (u-minnehon bi-re’uta de-libba). A ten, kto chce przyciągnąć błogosławieństwo – robi to przez modlitwę, przez słowa i przez intencję serca (u-man de-ba’ei le-amshacha birchan, bi-tzlota, be-milula, u-re’uta). A są też takie, które nie zależą od modlitwy, ale tylko od czynu (u-minnehon de-la bi-tzlota, ella be-owada taljan).
Sulam
302) Wszystkie te słowa Pisma mają nauczyć mądrości. Niektóre z wyższych rzeczy zależą od czynów – takie jak tefilin i cicit; niektóre – od słów, jak wezwanie „Szema” i modlitwa; a niektóre – od zamiaru serca, jak miłość i bojaźń. Kto chce przyciągnąć błogosławieństwa, osiąga to poprzez modlitwę – w słowach i w intencji – lecz niektóre z nich nie są przyciągane modlitwą, lecz zależą od czynów.
303) Chodź i zobacz – Jaakow, doskonały, wszystko, co czynił, robił z mądrością (ta chaze Jaakow szlim, kol ma da-avad, be-chachmata aved), jak jest napisane: „I ustawił pręty, które obrał, w korytach, w poidłach z wodą” (ketiw: wajaceg et ha-maklot aszer piccel ba-rechatim, be-szikatot ha-majim). Wszystko to czynił z mądrością, aby przyciągnąć błogosławieństwo ze źródła wszystkiego do wszystkich wyższych stopni, które są jego działem i dziedzictwem (kolla be-chachmata, le-amshacha birchan, mi-mabbo’a de-kolla, le-kulhu dargin ila’in, de-inun chulakei we-adbei).
Sulam
303) Jaakow jest doskonały, i wszystko, co czynił – czynił z mądrością. Powiedziano: „I umieszczał pręty, które okorował, w rynnach”[1] – wszystko to czynił z mądrością, aby przyciągnąć błogosławieństwa z Źródła wszystkiego na wszystkie wyższe stopnie, które są jego udziałem i losem.
304) „Te pręty” – kto to są pręty (et ha-maklot, man maklot)? To są stopnie, które należą do domu sądu (ilin dargin de-inun bei dina). „Które obrał” – to znaczy, że oddzielił z nich sąd (aszer piccel – de-a’awar minnehon dina). „W korytach” – to jest, jak jest napisane: „Król związany w korytach” (ba-rechatim: hajnu de-ktiw melekh asur ba-rechatim), ponieważ z tego Króla pochodzą błogosławieństwa dla wszystkich światów (de-ha me-ha-hu melekh, atjan birchan le-kulhu almin).
Sulam
304) Pręty – to stopnie sądu, zawierające awiut Malchut. „Zacierał” – znaczy usuwał z nich sąd poprzez to, że przyciągał na nie poziom chasadim. „W stokach (ra’atim רֳהָטִים)” – to jak powiedziano: „Król jest uwięziony w kędziorach (re’atim רְהָטִים)”[2] – ponieważ od tego króla, tzn. wyższego króla – Biny, przychodzą błogosławieństwa do wszystkich światów. Wyjaśnienie. „Stoki (ra’atim רֳהָטִים)” – to kelim lewej linii Biny, które, na skutek działania łączącego linii środkowej, świecą tylko z dołu do góry[3]. I to oznacza: „Król jest uwięziony w kędziorach (re’atim רְהָטִים)”, ponieważ Bina, nazywana wyższym królem, jest powstrzymywana przez te „kędziory”, aby nie rozprzestrzeniać się stamtąd w dół. I stało się tak dlatego, że Jaakow ustawił pręty, na które wyszła linia środkowa, „w stokach” – i one nie mogą już więcej świecić z góry w dół.
305) Inna rzecz: „Król związany w korytach” – Król ten jest związany i powiązany z tymi wyższymi korytami, z których wszystko się wypływa, od Wyższego Króla (dawar acher: melekh asur ba-rechatim, melekh da, asur we-kashur be-inun rechatin ila’in, de-minnejhon isztakjin kolla, mi-melekh ila’a). „W poidłach wód” – to są potoki, które wypływają i przychodzą, aż dochodzą do miejsca, w którym się tam gromadzą (be-szikkotot ha-majim: ilin inun, nachalin de-nafkin we-atjan, ad de-mato le-atara de-mitkanesze taman). „Do którego przychodzą owce pić” – jak jest powiedziane: „Napoją wszelkie dzikie zwierzęta, osły ugaszą pragnienie” (aszer tavona ha-con lisztot, ke-deamar jaszku kol chajeto sade, jiszberu fera’im tzame’am). A w tym miejscu, w którym się tam gromadzą wody, wszyscy przychodzą pić z niego (u-be-hahu atar, de-mitkanesze taman maja, kullhu atjan le-ashkaja minej).
Sulam
305) „Król jest uwięziony w kędziorach”1007 – ten król, tzn. Zeir Anpin, jest uwięziony i związany tymi wyższymi kędziorami, tzn. kelim lewej linii Biny, przez które wszyscy otrzymują napełnienie od wyższego króla. Innymi słowy, „król” – to Zeir Anpin, „uwięziony” – tzn. nie świeci z góry w dół z powodu kędziorów, kelim Biny, które są w nim.
„W poidłach z wodą”1006 – to stoki, wypływające i dochodzące do tego miejsca, gdzie się gromadzą, tzn. w Nukwie Zeir Anpina, do której zstępują stoki Biny, stając się w niej poidłami z wodą.
„Gdzie bydło przychodzi pić”1006, jak powiedziano: „Poią wszystkie zwierzęta polne”[4] – tzn. do tego miejsca, gdzie gromadzi się woda, do Nukwy, przychodzą wszyscy oni, wszyscy mieszkańcy światów BEA, aby z niej pić.
306) „I rozgorzały” – co oznacza „i rozgorzały” (wajechamna)? Chodź i zobacz – w czasie, gdy wieje wiatr północny, wody zamarzają i nie wypływają na zewnątrz, i nie są wypijane, ponieważ zależne są od sądu, a chłód północy zamraża wody (mai wajechamna? ta chaze be-sza’ata de-ruach cafon naszew, majin gelidin, we-la nagdin le-war, we-la isztakjin, be-gin de-dina talja, u-keriru de-cafon gelid maja). A kiedy budzi się wiatr południowy, wody się nagrzewają i ich lód topnieje, i zaczynają wypływać – wtedy wszystkie są wypijane (we-chad it’ar ruach darom, mitchamme maja, we-it’awar gelidu dilhon, we-nagdin, ke-dein it’shakjin kolla). Ponieważ ciepło południa rozpuszcza wody, wszystkie się nagrzewają i cieszą się, pijąc z tego chłodu północy, który wcześniej miały (be-gin da-chamimu de-darom, szaran maja, we-kullhu mitchamme we-chadan le-miszte me-ha-hu keriru de-cafon, da-hawa lon be-kadmeta), jak jest powiedziane: „i rozgorzały” (he-dehu wajechamna). „I rozgorzały” – i nie jest napisane „rozgorzały oni”, lecz w formie żeńskiej, ponieważ wszystkie one były żeńskie (wajechamna, we-la ktiv wajechamu, ela de-inun kullhu nukwe).
Sulam
306) „I one się rozgorzały”1006. Co oznacza: „I one się rozgorzały”? „W chwili, gdy wieje północny wiatr” na Nukwę – tzn. świecenie lewej linii, Hochma bez chasadim – „zamarza woda”, tzn. napełnienie, „i nie wypływa na zewnątrz” – do trzech światów BEA. „Gdy zaś budzi się południowy wiatr” – tzn. świecenie prawej linii, chasadim – „woda się ogrzewa i lód z niej schodzi, i wypływa” – do światów. „Wtedy piją wszyscy, ponieważ południowe ciepło rozpuszcza lód na wodzie, i wszyscy się rozgrzewają i piją z radością, bo odszedł od nich północny chłód, który mieli wcześniej”[5]. Dlatego powiedziano: „I one się rozgorzały”. Ale dlaczego powiedziano: „I one się rozgorzały (wa-jechamna וַיֵחַמְנָה)” w rodzaju żeńskim, a nie w rodzaju męskim, jak powiedziano dalej: „I rozgrzali się (wa-jechemu וַיֶחֶמוּ)”[6] – przecież słowo „bydło” jest rodzaju męskiego? Jednak wszyscy oni są rodzaju żeńskiego, ponieważ bydło, które przychodzi pić – to stopnie Nukwy, i dlatego są one uważane za nekewot, podobnie jak ona, i rodzaj żeński jest tego aluzją.
[1] Tora, Bereszit, 30:38. „I umieszczał pręty, które obrał, w korytach – poidłach z wodą, dokąd przychodził bydło pić, naprzeciw bydła, i rozgrzewały się one, przychodząc pić.”
[2] Pisma, Pieśń nad pieśniami, 7:6. „Głowa twoja jak Karmel, a loki twojej głowy jak purpura – król jest uwięziony w twoich puklach!”
[3] Zob. wyżej, p. 300.
[4] Pisma, Tehilim, 104:11. „Poiją wszystkie zwierzęta polne, dzikie osły gaszą pragnienie swoje.”
[5] Zob. Zohar, parasza Bereszit, część 1, p. 301.
[6] Tora, Bereszit, 30:37. „I rozgrzewał się inwentarz przy prętach i rodził inwentarz pręgowany, cętkowany i łaciaty.”