26) „I zawołał do swojego syna, do Josefa, i powiedział mu: Jeśli, proszę, znalazłem łaskę w twoich oczach” (wa-jikra li-bno le-Josef, wa-jomer lo: im na macati chen be-ejnecha) – badał swoich synów wszystkich (chakar jat bnohi kullhon), i powiedział do nich: wielkie są krzyki, ogromne cierpienia, chciałem wejść, by was pobłogosławić, i znalazłem miłosierdzie z góry (wa-amar le-hon: aketan sagiin, biszin rabrebin, chamejt le-me’al li-wrechon, aszkechan rachamej illaej).
Sulam
26) „I przywołał on swojego syna, Josefa”. Jaakow sprawdził swoich synów i powiedział im: „Widzę, że wielkie nieszczęścia i cierpienia mają przeżyć wasi synowie, i muszą oni pozyskać najwyższe miłosierdzie”.
27) A jeśli chcecie wyjść z całego tego krzyku (we-i atun ba’an le-mejpak mi-kol aketa), spełnijcie dla mnie [to], i ustanówcie pośród was Władcę Świata, i czyńcie sprawiedliwość i sąd (kajemu li, we-hawu bejnena Ribon alma, we-taawdun kszot we-dina), i bądźcie jak wasi praojcowie, i przełożeni w każdym pokoleniu, którzy przyjdą po was (we-tehewjej ke-awahatechon, u-pakidej be-chol dar we-dar, de-jejtej batrejchon). A jeśli chcecie tak czynić, wyjdziecie z całego krzyku, który przyjdzie na was (we-i atun ba’an le-me’bad hachej, tifkun mi-kol aketa de-jejtej alejchon).
Sulam
27) „A jeśli chcecie uwolnić się od wszystkich tych nieszczęść, to przysięgnijcie mi, i niech będzie Świadkiem między nami Władca świata, że będziecie wcielać prawdę i sprawiedliwość oraz staniecie się tacy jak wasi ojcowie. I przekażcie to każdemu pokoleniu, które przyjdzie po was. A jeśli zamierzacie tak postępować, to uwolnicie się od wszystkich nieszczęść, które was czekają”.
28) Rabbi Szymon powiedział: „I ustanówcie na bramie sąd, może ulituje się Stwórca, Bóg Zastępów, nad resztą [domu] Josefa” (Rabbi Szimon amar: we-hacigu ba-sza’ar miszpat, ulaj jechonan AWAJa Elohej Cewaot, sze’erit Josef), bo wszyscy synowie Israelu zostali nazwani [domem] Josefa (de-itkeriu bnohi Israel kullhon Josef).
Sulam
28) Powiedział Rabbi Szymon: „«Przywróćcie sprawiedliwość w bramach, może Stwórca, Wszechmogący Zastępów, zlituje się nad resztą (domu) Josefa», czyli że wszyscy synowie Israela, wszyscy oni nazywani są (domem) Josefa”.
Aby uniknąć niezrozumienia, dlaczego w Piśmie powiedziano, że przywołał tylko jednego swojego syna, Josefa, a nie wszystkie pokolenia, przytoczone jest wyjaśnienie Rabbiego Szymona do fragmentu: „Przywróćcie sprawiedliwość w bramach, może Stwórca zlituje się nad resztą (domu) Josefa”[1] – że wszyscy synowie Israela nazywani są „(domem) Josefa”. I również tutaj imię Josef zawiera w sobie w pełni wszystkie pokolenia, które (Israel) wezwał i ostrzegł, i zobowiązał do przysięgi.
29) A jeśli będziecie tak czynić (we-i taawdun hachej), nie pogrzebiecie żadnego z moich synów (la tikberun chad min bri), lecz razem ze mną powrócicie do waszej ziemi w pokoju (ela itti tesuwun le-ar’achon biszlma).
Sulam
29) A po tym, jak Zohar przytacza wyjaśnienie Rabbiego Szymona, kończy słowami Jaakowa: „A jeśli tak uczynicie, to nie pogrzebiecie żadnego z moich synów w Egipcie, lecz powrócicie razem ze mną do waszej ziemi w pokoju”.
30) To jest to, co powiedziano: „Połóż, proszę, swoją rękę pod moje udo” (ha-hu di-ketiv: sim na jadcha tachat jerechi). Co znaczy „twoją rękę”? (ma hu jadcha) – otworzył i powiedział: „Przypasz swój miecz do biodra, bohaterze, twoja wspaniałość i majestat” (patach we-amar: chagor charbecha al jarech gibor, hodecha wa-hadarecha), miecz, w którym zawarte są łaska i prawda (saifa de-kaj ba Hesed we-emet), dwie sfiry, sfirot, i jedno nie opuszcza drugiego (trejn sefiran sefiran, we-la szawkin da le-da). I dlatego powiedziano: „Łaska i prawda pójdą przed Twoim obliczem” (we-al da amar: Hesed we-emet jekadmu fanecha), „Oblicze Stwórcy – ich część” (fnej AWAJa chilkam). A jeśli jego synowie będą dobrzy i spełnią to, co zostali zobowiązani (we-i hawu tawin bnohi, we-awidu ma de-kajemu), nie umrze żaden z jego synów w Micraim (la mit chad mi-bnejhu be-Micraej). Bo każde dobro, na które zostało wypowiedziane Imię Boga nad człowiekiem, nie istnieje, tylko nad tymi, którzy są dobrzy (de-chol taw we-taw de-gazir szma de-Eloha al enasza, la hawe, ela al de-inhon tabin), a jeśli nie – to nie (we-i la, la), jak powiedział Dawid: „Aby wypełnił Stwórca swoje słowo, które wypowiedział o mnie, mówiąc: Jeśli twoi synowie będą strzec swojej drogi, by kroczyć przede Mną w prawdzie…” (ke-ma de-amar Dawid: le-ma’an jakim AWAJa et devaro aszer diber alaj lemor: im jiszmeru banecha et darkam la-lechet le-fanaj be-emet). A jeśli nie – to nie przyjdzie błogosławieństwo, które powiedziano o nich (we-i la, la majtej birchan de-amar alejhon).
Sulam
30) „Powiedziano: «Połóż swoją rękę pod moje biodro»[2]. Co oznacza: «Swoją rękę»? Ogłoszono: «Przyłóż swój miecz do biodra swego, wojowniku – twoja chwała i twoje majestatyczne piękno!»[3]”. I tak samo tutaj – «swoją rękę pod moje biodro» oznacza „miecz”. „To miecz, w którym jest miłosierdzie (Hesed) i prawda”, czyli Jesod, w którym jest światło chasadim i światło Hochmy, zwane „prawdą” i nazywane światłem oblicza (panim). „I dlatego mówi: «Sprawiedliwość i sąd są podstawą Twojego tronu, miłosierdzie i prawda idą przed Twoim obliczem»[4], «oblicze Stwórcy rozproszyło ich»[5]”.
„I gdyby jego synowie byli sprawiedliwi i wypełniali to, co na siebie przyjęli, to nie umarłby żaden z jego synów w Egipcie, ponieważ wszelkie dobro, które Stwórca posyła ludziom, posyłane jest tylko pod warunkiem, że będą sprawiedliwi. Jak powiedział Dawid: «Aby Stwórca wypełnił swoje słowo, które wypowiedział o mnie, mówiąc: „Jeśli twoi synowie będą strzec swojej drogi, by chodzić przede Mną w prawdzie”»[6] – a jeśli nie, to nie”.
31) Chodź i zobacz, jak bardzo przewyższa duch ojca ducha stworzenia (ta chaze: kamma hu adif rucha de-aba, me-rucha de-wra), bo duch ojca jest duchem stworzenia, duch z ducha się wznosi (rucha de-aba hu rucha de-wra, rucha me-rucha salka). A jeśli wspomagany jest przez inne powietrze w duchu, nie wychodzi doskonały (we-i sajat awira achara be-rucha, la nafik szlim), bo jest ułomny w tym powietrzu (de-ha chasir hu be-hai awira). I to jest: „Dziki osioł przyzwyczajony do pustyni – w żądzy swej duszy chłonie wiatr” (we-hajnu: pere limud midbar, be-awwat nafsza sza’afa ruach).
Sulam
31) „O ileż wspanialszy jest duch ojca niż duch syna, ponieważ duch ojca – to duch syna, duch zstępuje od ducha. I wynika z tego, że przewaga ducha ojca nad nim jest jak przewaga korzenia nad jego gałęzią. Lecz jeśli w duchu syna pojawia się domieszka innego tchnienia” – sitra achra, „to nie rodzi się on doskonały, ponieważ staje się nosicielem braku z powodu tego tchnienia” sitra achra.
32) Nauczano: Rab Hamnuna Saba poszedł do Kappodocji (tana: Rab Hamnuna Saba azal le-Kappotkija), wszedł przed nich – Rab Jesa Saba [go przyjął] (aal le-kammajhu, Rab Jesa Saba), i powiedział mu: „Czym się zajmujecie?” (amar le: be-maj askitu?). Biada mu, biada jego duszy, jeśli pomiesza się w nim duch skalany, który się w nim znalazł, i nauczy go tego swojego syna (waj le, waj le-nafszej, i isztelaf rucha de-mesawwa de-isztakach immej, we-oret le, le-brej). A ten nie ma udziału u Świętego, niech będzie błogosławiony (we-hai ihu: de-Kudsza Brich Hu leit le chulaka), porzucił swój udział, porzucił swoje dziedzictwo w przyszłym świecie (szawik le chulaka, szawik le leszeica le-alma de-ate). Powiedział mu: „Skąd to wiadomo?” (amar le: manjal ha?), powiedział mu: „Tutaj się tego uczymy, że to dziedzictwo zepsute, całe dziedzictwo [ojca] w synu, jeśli nie powrócą [do dobra] (amar le: hacha olifna, de-hai jeruta biszta, achsinin kullhon be-bno, i la jetuwun). Bo nie ma rzeczy, która by przetrwała wobec pokuty (de-ha leit mila kajma kamej teszuwata). A ja tak się uczę: że to uzdrowienie [pokuty] – dajcie mi jeden raz, że byłem zapisany na obliczu, i jednego dnia szedłem drogą, i spotkałem jednego sprawiedliwego, i przez niego usunął się ze mnie ten zapis (wa-ana hachei olifna, de-ha aswata da, jahawu li zimna chada, de-hawena reszim be-anfi, we-joma chad hawena azil be-orcha, we-ar’ana be-chad zakka’a, we-al jedoj it’awar minaj, hahu reszima). Powiedziałem mu: „Jak masz na imię?” Odpowiedział mi: „Elazar”, i nazwałem go „Elazar Drugi” (amar le: ma szmach, amar li: Elazar, we-karejna le: Elazar achara). Powiedziałem mu: „Błogosławiony Miłosierny, że cię ujrzałem; szczęśliwy twój udział w tym świecie i w świecie przyszłym” (amar le: barich Rachamana de-chamejna lach, zakka’a chulakach be-alma dein, u-be-alma de-ate).
33) „I powiedział: Przysięgnij mi…” (wa-jomer: hiszaw’a li we-gomer). Rabbi Chizkija otworzył i powiedział: „Przysiągł Stwórca swoją prawicą i ramieniem swojej potęgi…” (Rabbi Chizkija patach we-amar: niszba AWAJa bi-jemino u-wizro’a uzzoh). Utrwalił Święty, niech będzie błogosławiony, że wyprowadzi Israel z ich wygnania (kajam Kudsza Brich Hu, de-jipok le-Israel min galuta de-lehon), i to jest dla nich ustanowione, trwałe, że nie pozostawi ich w ziemi ich nienawidzących (we-da kajam le-hon, kajam, de-la jiszbok lon be-ara san’ehon).
Sulam
33)[7] „I powiedział on: «Przysięgnij mi!». I ten mu przysiągł. I pokłonił się Israel w stronę wezgłowia łoża”[8]. Odezwał się Rabbi Chizkija, ogłaszając: „«Przysiągł Stwórca swoją prawicą i ramieniem swojej siły»[9], czyli Stwórca przysiągł, że wyprowadzi Israel z wygnania. I to jest to, w czym On im tutaj przysiągł, na co wskazują słowa: «I ten mu przysiągł»” – także odnoszące się do Stwórcy, „to znaczy, że On przysiągł, iż nie zostawi ich na ziemi wrogów”.
34) „I powiedział: Puść mnie, bo wzeszła zorza. I powiedział: Nie puszczę cię, dopóki mnie nie pobłogosławisz” (wa-jomer: szalcheni, ki ala ha-szachar; wa-jomer: lo aszallechacha, ki im berachtani). Kto [to mówi]: „pobłogosławisz mnie”? Dał im wygnanie i ustanowił im, że z niego wyjdą (man berachtani? Jehaw lon galuta, we-kajam lon, de-jifkun minej).
Sulam
34) „I powiedział on: «Puść mnie, bo wzeszła zorza». Ale on powiedział: «Nie puszczę cię, dopóki mnie nie pobłogosławisz»”[10]. Co oznacza: „Pobłogosławisz mnie”? Innymi słowy, czym było to błogosławieństwo, którym pobłogosławił go anioł? „To znaczy, że dał im wygnanie i przysiągł im, że ich z niego wyprowadzi”. Wyjaśnienie. Jak wyjaśnił wcześniej Rabbi Szymon znaczenie słów: „Nie Jaakow odtąd będzie imię twoje, lecz Israel” – że imię Israel obejmuje sąd i miłosierdzie, wygnanie i wybawienie, i wygnanie jest bezpośrednią przyczyną wybawienia[11].
35) Nauczano: Gotowy jest Święty, niech będzie błogosławiony, dla synów Israelu, aby każdy z nich był pod Jego Tronem, i by byli wyżsi ponad wszystkich najwyższych (tana: zamin Kudsza Brich Hu li-breihon de-Israel, de-jahon kol chad we-chad techot kursjeh, we-jahon ma’aljajin mi-kol illa’ej). Dlatego znajdziesz długie waw – Święty, niech będzie błogosławiony, ustanowił ją dla pełni w sześciu pokoleniach (be-gin da tiszkach waw aricha, kajam Kudsza Brich Hu li-szlemuta de-waw de-Reis Alef). I dlatego „i pokłonił się Israel ku wezgłowiu łoża” (u-vegin szita: wa-jisztachu Israel al rosz ha-mitta), pokłonił się Israel, że nie ma Masziacha, aż do końca tej liczby, i zamieszka Szchina z nimi (segid Israel, de-lejtej Meszicha, be-sof minjana da, we-tiszrej Szechinta immohon).
Sulam
35) „Uczyliśmy się, że Stwórca uczyni dla synów Israela w przyszłości to, że każdy z nich będzie zamiast Jego tronu i będą oni ważniejsi niż wszyscy wyżsi aniołowie. I dlatego znajdujemy w Torze wydłużoną literę «waw ו»” – jak na przykład «waw ו» w słowach: „Wszystko, co pełza na brzuchu (gachon גחון)”[12]. „To pośrednio wskazuje, że Stwórca przysiągł przy zakończeniu sześciu (waw) pokoleń”, czyli Awrahama, Icchaka, Jaakowa, Moszego, Aarona, Josefa, i są to sześć sfirot: HaGaT NeHI. „I ponieważ jest ich sześć, powiedziano: «I pokłonił się Israel w stronę wezgłowia łoża»” – ponieważ Israel, Zeir Anpin, zawiera HaGaT NeHI. „«Pokłonił się Israel» pośrednio wskazuje, że Masziach przyjdzie na końcu tego rachunku”, czyli na końcu sześciu tysięcy lat, które odpowiadają pełnym sfirot HaGaT NeHI ze strony obłaczających ich wyższych Aba we-Ima, u których każda sfira zawiera tysiąc lat, „i Szchina będzie przebywać z nimi”.
[1] Prorocy, Amos, 5:15. «Znienawidźcie zło, a miłujcie dobro, i ustanówcie sprawiedliwość w bramie – może ulituje się Stwórca, Wszechmogący Zastępów, nad resztą (domu) Josefa».
[2] Tora, Bereszit, 24:2. «I powiedział Awraham do swojego sługi, najstarszego w jego domu, który zarządzał całym jego mieniem: „Połóż swoją rękę pod moje biodro”».
[3] Pisma, Tehilim, 45:4. «Przypasz swój miecz do swojego biodra, bohaterze, swoją wspaniałość i majestat!».
[4] Pisma, Tehilim, 89:15. «Sprawiedliwość i prawo są podstawą Twojego tronu, łaska i prawda idą przed Twoim obliczem».
[5] Pisma, Ejcha, 4:16. «Oblicze Stwórcy rozproszyło ich, nie będzie już więcej na nich patrzył – kapłanów nie szanowali i starców nie oszczędzali».
[6] Prorocy, Melachim I, 2:4. «Aby wypełnił Stwórca swoje słowo, które wypowiedział o mnie, mówiąc: „Jeśli twoi synowie będą strzec swojej drogi, aby chodzić przede Mną w prawdzie całym swoim sercem i całą swoją duszą, to – powiedział – nie zabraknie ci męża na tronie Israela”».
[7] Punkt 32 w tym rozdziale Zoharu został błędnie wzięty przez zecera z innego rozdziału (uwaga Baal HaSulama).
[8] Tora, Bereszit, 47:31. «I powiedział: „Przysięgnij mi!”. I on mu przysiągł. I pokłonił się Israel ku wezgłowiu łoża».
[9] Prorocy, Jeszajahu, 62:8. «Przysiągł Stwórca swoją prawicą i ramieniem swojej mocy: nie dam twojego zboża na pokarm twoim wrogom i nie będą pić cudzoziemcy twojego wina, nad którym się trudziłeś».
[10] Tora, Bereszit, 32:27. «I powiedział on: „Puść mnie, bo wzeszła zorza”. Lecz on odpowiedział: „Nie puszczę cię, dopóki mnie nie pobłogosławisz”».
[11] Patrz wyżej, p. 15.
[12] Tora, Wajikra, 11:42. «Wszelkiego, co pełza na brzuchu, i wszelkiego, co chodzi na czterech, i także wszelkiego wielonogiego spośród wszystkich pełzających po ziemi – nie jedzcie, bo to obrzydliwość».