177) Nauczano: powiedział Rabbi Icchak – jest napisane: „Matka synów radosna, halleluja” (tanja, amar Rabbi Icchak: ketiv em ha-banim smecha, halleluja). Matka – znana, ale kim są ci synowie? (imma jedi’a – ha-banim, man inun?). Powiedział Rabbi Szymon: oto nauczyliśmy – dwoje dzieci ma Święty, niech będzie błogosławiony: jedno męskie i jedno żeńskie (amar Rabbi Szimon: ha taninan – trein benin it le-Kudsza Brich Hu, chad dechar we-chad nukwa). Syn – dał go Jaakowowi, jak jest napisane: „Mój syn, mój pierworodny, Israel”, i napisano: „Israel, którym się chlubię” (dechar – jahavej le-Jaakow, di-ketiv: beni bechori Israel, u-ketiv: Israel aszer becha etpa’er). Córka – dał ją Awrahamowi, jak jest napisane: „I Stwórca pobłogosławił Awrahama we wszystkim” – córka była mu dana, a „Bakol” było jej imieniem (bat – jahava le-Awraham, di-ketiv: wa-AWAJa berach et Awraham bakol; bat hajta lo le-Awraham, u-Bakol szma).
Sulam
177) „Uczyliśmy się, powiedział rabbi Icchak, że powiedziano: «Radującą się matkę synów. Halleluja»[1]. «Matka» – wiadomo, kim ona jest” – ponieważ to Bina, „ale kim są synowie?”. Powiedział rabbi Szymon: „Wszak uczyliśmy się, że Stwórca ma dwoje dzieci” – Bina, „męskiego i żeńskiego rodzaju (zachar i nekewa). Dziecko męskiego rodzaju dał Jaakowowi, jak powiedziano: «Syn Mój, pierworodny Mój, Israel»[2], i powiedziano: «Israel, w którym się rozsławię»[3]. A córkę dał Abrahamowi, jak powiedziano: «A Stwórca błogosławił Abrahamowi we wszystkim»[4]. Córka była u Abrahama, a Bakol (בכל – we wszystkim) – to jej imię”.
Wyjaśnienie. Bina ma dwoje dzieci, a są to Tiferet i Malchut, które z niej pochodzą. Syna (zachar), czyli Tiferet, dał Jaakowowi, ponieważ Jaakow to budowa (merkawa) dla sfiry Tiferet. A córkę, czyli Malchut, dał Abrahamowi, ponieważ Abraham to budowa dla Hesed Zeir Anpina, a Nukwa naprawia się tylko przez Hesed. Dlatego została dana Abrahamowi, ponieważ on jest właściwością Hesed.
178) A Matka czwarta jest nad nimi – ta, która ich karmi, i o niej jest napisane: „Nie bierz matki razem z dziećmi” (we-imma rewia alajhu, de-janqa le-hu, we-al hai ketiv: lo tikach ha-em al ha-banim). I nauczyliśmy: nie wystarcza człowiekowi jego przewinienie na dole, że Matka zostaje usunięta znad dzieci (we-taninan: la jasgej bar nasza chovoj le-tata, be-gin de-jistallaq imma me-al benin). I jest napisane: „Twoja matka – nie odsłaniaj jej nagości” – biada temu, kto odsłania nagość (u-ketiv: immecha hi, lo tegale ervatah – waj le-man de-galej ‘erjata).
Sulam
178) „I matka” – Bina, „siedzi nad nimi” – nad ZoN, „i karmi ich. I o tym powiedziano: «Nie bierz matki razem z dziećmi»[5] – czyli człowiek nie powinien mnożyć grzechów na dole, w tym świecie, ponieważ przez to matka” – Bina, „oddali się od dzieci” – ZoN. „I powiedziano: «Ona twoją matką – nie odkrywaj jej nagości»[6]” – czyli aby nie spowodować jej oddalenia od dzieci. „Biada temu, kto odkrywa nagość” – czyli powoduje oddalenie matki od dzieci.
179) A gdy ludzie tego świata czynią pokutę i pomnażają zasługę przed Świętym, niech będzie błogosławiony, wtedy Matka powraca i okrywa dzieci – wtedy nazywa się to „tszuwa” (we-kad tajwin bnej alma, we-asgin bi-zchuta kamej Kudsza Brich Hu, we-imma tawat we-chasya al benin – ke-dein itkrei teszuwa). Co to jest tszuwa? To jest powrót Matki, która powraca do swego miejsca, i wtedy jest napisane: „Matka synów radosna” – rzeczywiście Matka synów (maj teszuwa? da teszuwa de-imma, de-tavat be-kijuma, u-ke-dein ketiv: em ha-banim smecha – em ha-banim wadaj). I dlatego nie powinien człowiek zwalniać się z nakazu „bądź płodny i rozmnażaj się”, dopóki nie zrodzi syna i córki (we-al da: la liftar inisz mi-perija u-rewija, ad de-olid ben u-bat).
Sulam
179) „A gdy synowie świata czynią powrót i pomnażają dobre czyny przed Stwórcą, i matka” – Bina, „powraca i osłania dzieci” – ZoN, „wtedy nazywa się ona” – Bina, „powrotem. A dlaczego nazywa się ją powrotem? To jest powrót, ponieważ powraca do swego istnienia”. Innymi słowy, Bina powraca, by osłonić synów – ZoN, i daje im pożywienie, jak na początku. „I wtedy powiedziano: «Radującą się matkę synów»[7]. Oczywiście, matkę synów” – czyli Binę. „Dlatego człowiek nie jest zwolniony z nakazu: «bądźcie płodni i rozmnażajcie się», dopóki nie zrodzi syna i córki” – którzy odpowiadają ZoN, dzieciom Biny.
180) Nauczano: powiedział Rabbi Icchak, jest napisane: „Aby oglądać rozkosz Stwórcy i nawiedzać Jego pałac” (tanja, amar Rabbi Icchak: ketiv lachazot be-no’am AWAJa u-levaqer be-hejchalo). Tęsknota sprawiedliwych to, by oglądać to, a ty mówisz: „na Stwórcę”? (te’uwta de-caddikaja le-mechmei da, we-at amart: al AWAJa?). Powiedział Rabbi Szymon: to wszystko jedno – znaczenie wersetu „dobro Stwórcy”, który pochodzi od Atika Kadisza (Najwyższego Starca) do tego nieba (amar Rabbi Szimon: kolla chad – maszma di-ketiv: no’am AWAJa, de-atja me-Atika Kadisza le-hai szamajim). I tęsknota sprawiedliwych właśnie taka jest i zaiste „nad niebiosami” jest napisane: „Wtedy będziesz się rozkoszował ponad Stwórcą” (we-te’uwta de-caddikaja kach hu wadaj; we-al ha-szamajim ketiv: az tit’aneg al AWAJa). Szczęśliwa jest część tego, kto zasłużył – zaiste, nieliczni są tacy (zakka’a chulkej man de-zakej – wadaj Zeirin inun).
Sulam
180) Powiedział rabbi Icchak: „Uczyliśmy się, że słowa: «Spostrzegać dobro Stwórcy» oznaczają – dążenie sprawiedliwego do ujrzenia dobra Stwórcy” – czyli błogosławionych mochin Zeir Anpina, „jakże więc powiedziano: «Ponad Stwórcą»[8]?”
Wyjaśnienie. Ze słów tych wynika, że całe dążenie sprawiedliwych to ujrzeć dobro Stwórcy – Zeir Anpina, i nie wyżej. Dlaczego więc powiedziano: „Wtedy będziesz się rozkoszować ponad Stwórcą (AWAJa)” – czyli ponad stopniem Zeir Anpina? Powiedział rabbi Szymon: „To wszystko jest jedno. Bo ze słów: «Dobro Stwórcy» wynika, że pochodzi ono od świętego Atika do niebios” – czyli mochin, które Zeir Anpin otrzymuje z góry. „I takie właśnie jest dążenie sprawiedliwych, z pewnością” – czyli by pojąć jedynie te mochin Zeir Anpina, lecz nie wyżej niż Zeir Anpin, ponieważ nie ma żadnego poznania GaR. „I «ponad niebiosami jest Twoja łaska» – powiedziano o nich”, ponieważ pochodzą one z miejsca wyższego niż Zeir Anpin. „I również powiedziano: «Wtedy będziesz się rozkoszować ponad Stwórcą (AWAJa)»”. Lecz one są już obłoczone w Zeir Anpin, i dlatego nazywane są dobrem Stwórcy. Jednak zanim to dobro zostanie obłoczone w Zeir Anpin – nie ma żadnego poznania go. „Szczęśliwy jest udział tego, kto dostąpił tego. I z pewnością – jest ich niewielu.”
[1] Pisma, Tehilim, 113:9. «Przekształca (bezdzietną) panią domu w radosną matkę synów. Hallelujah».
[2] Tora, Szemot, 4:22. «I przekaż faraonowi, że tak powiedział Stwórca: „Mój syn, mój pierworodny, Israel”».
[3] Prorocy, Jeszajahu, 49:3. «I powiedział mi: „Tyś moim sługą, Israelu, w tobie będę uwielbiony”».
[4] Tora, Bereszit, 24:1. «A Awraham zestarzał się, doszedł do sędziwych dni. A Stwórca pobłogosławił Awrahama we wszystkim».
[5] Tora, Dewarim, 22:6-7. «Jeśli spotkasz gniazdo ptasie na drodze, na jakimkolwiek drzewie albo na ziemi, z pisklętami albo z jajami, a matka siedzi na pisklętach lub na jajach, nie weźmiesz matki razem z dziećmi – matkę wypuścisz, a dzieci weźmiesz sobie, aby dobrze ci było i aby przedłużyły się twoje dni».
[6] Tora, Wajikra, 18:7. «Nagości twojego ojca i nagości twojej matki nie odsłaniaj: ona jest twoją matką, nie odsłaniaj jej nagości».
[7] Pisma, Tehilim, 27:4. «O jedno proszę Stwórcę i tego szukam, abym mieszkał w domu Stwórcy przez wszystkie dni mojego życia, abym oglądał piękno Stwórcy i odwiedzał Jego przybytek».
[8] Prorocy, Jeszajahu, 58:14. «Wtedy rozkoszować się będziesz w Stwórcy (dosł. nad Stwórcą), i wyprowadzę cię na wyżyny ziemi, i karmić cię będę dziedzictwem Jaakowa, twojego ojca, bo usta Stwórcy to wypowiedziały».