353) Nauczano: powiedział Rabbi Jehuda – w naszej Misznie wyjaśniliśmy to, co jest nauczane, że w czterech porach roku świat jest sądzony: w Pesach za zboże, w Szawuot za owoce drzewa, w Rosz ha-Szana wszyscy mieszkańcy świata przechodzą przed Nim jak owce, a w Sukot sądzeni są za wodę. (ta’ana, amar Rabi Jehuda: be-matnita dilan okimna, ha de-taninan: be-arba’a perakim ba-szana ha-olam nidon – be-Pesach al ha-tewua, be-aceret al perot ha-ilan, be-Rosz ha-Szana kol ba’ei ha-olam owrin lefanaw ki-vnei Meron, u-be-chag nidonin al ha-majim.) Oto wyjaśniliśmy te słowa i tajemnicę Miszny: wyjaśniliśmy, że w Pesach za zboże itd., odpowiada to wyższemu rydwanowi – tajemnicy ojców i króla Dawida. (ha okimna milei, we-raza de-matnita okimna: be-Pesach al ha-tewua we-chule – le-kabel reticha ila’a, raza de-awahan, we-David Malka.) „W Pesach za zboże” – tak rzeczywiście jest, i już wyjaśniliśmy tę sprawę: dlaczego przychodzi maca w Pesach. (be-Pesach al ha-tewua – de-hachei hu mammasz, we-ha okimna milla da: al ma atya matza be-Pesach.) A oto sąd – to jest sąd królestwa, „prawo króla – to prawo”, a to jest służba, przez którą Israel wchodzi do świętej części Stwórcy, błogosławionego, i usuwa z siebie chamec, który jest pożądaniem innych, którzy są postawieni nad narodami, poganami, którzy nazywani są „innymi bogami”, „bogami obcymi”, i nazywani są chamec – złym początkiem. (we-ha dina hu, dina de-malchuta dina, we-da szeruta, de-szariu Israel le-me’al be-chulaka kadisza de-Kudsza Berich Hu, u-le-va’ara minajhu chametz, de-ihu ta’awon achranin, di-memanan al ammin akum, de-ikrun Elohim acherim, Elohej nechar, we-ikrun chametz, jetzer ha-ra.) I wchodzą w macę – świętą część Stwórcy, błogosławionego. (u-le-me’al be-matza, chulaka kadisza de-Kudsza Berich Hu.) Dlatego w Pesach sądzeni są za zboże, i wyjaśniliśmy, że świat jest sądzony przez sąd litery „hej”. (be-gin kach: be-Pesach nidonin al ha-tewua, we-okimna de-alma itdan al dina de-hej.)
Sulam
353) Powiedział rabbi Jehuda: „Wyjaśniliśmy w Brajcie powiedziane: «W cztery pory roku sądzony jest świat: w Pesach – za plon, w Aceret – za owoce drzewa, w Rosz ha-Szana (na początku roku) wszyscy przychodzący na świat przechodzą przed Nim jeden po drugim, a w Święto (Sukot) sądzeni są za wodę»[1]”.
„«W Pesach – za plon, w Aceret itd.» – to odpowiada wyższej budowie (merkawie), czyli praojcom” – HaGaT, „i królowi Dawidowi” – Malchut. Innymi słowy, te cztery czasy odpowiadają praojcom i królowi Dawidowi. I wyjaśnia: „«W Pesach – za plon» – rzeczywiście tak, i już wyjaśniliśmy, dlaczego przechodzi się do mac z Pesach. Ponieważ maca to sąd, a sąd w Malchut to sąd. Innymi słowy, maca to sąd w Malchut. I to było początkiem, gdy Israel zaczął wchodzić w dział świętości Stwórcy i spalać «kwaszone», czyli bałwochwalstwo, ustanowione nad narodami bałwochwalczymi i zwane «innymi bogami», «obcymi bogami», i one są nazywane «kwaszone», «złe początki», aby przejść do macy” – Malchut, „świętego działu Stwórcy. Dlatego w Pesach sądzeni są za plon, to znaczy świat oddawany jest na sąd «hej ה»” – Malchut. A słowo „twua (תבואה – plon)” składa się ze słów „tawo hej (תבוא ה – przyjdzie hej)”.
354) W Szawuot za owoce drzewa. (ba-aceret al perot ha-ilan.) „Owoce drzewa” – powinno być napisane: owoce drzew, w liczbie mnogiej. (perot ha-ilan – perot ha-ilanot mibba’ej lej.) Kim są „owoce drzewa”? (man perot ha-ilan?) Lecz to jest to wielkie i potężne drzewo w górze. (ela: da hu ilana rabraba we-takif le-eila.) „Owoce drzewa” – jak jest napisane: „Ja jestem jak zielony cyprys, ode Mnie znajdziesz swój owoc.” (perot ha-ilan – ke-ma de-ketiv: ani ki-wrosh ra’anan, mi-meni perjcha nimtza.)
Sulam
354) „«W Aceret – za owoce drzewa». Ale przecież należałoby powiedzieć: «za owoce drzew»? Jednak chodzi o to wielkie potężne drzewo w górze” – Zeir Anpin, „jak powiedziano: «Ja jak wiecznie zielony cyprys – ode Mnie będą twoje owoce»[2]”. Innymi słowy, wskazuje to na dusze sprawiedliwych, które są owocami Zeir Anpina, zwanego drzewem. I one są sądzone w Aceret, co wskazuje na Tiferet.
355) W Rosz ha-Szana przechodzą przed Nim jak synowie Maron. (be-Rosz ha-Szana owrin lefanaw ki-vnej Maron.) Nauczano: Rosz ha-Szana – to głowa roku Króla. (ta’ana: Rosz ha-Szana – da hu resza de-szatta de-Malka.) A kto jest Rosz ha-Szana? To Icchak, który nazywany jest „głową”, bo on jest jedną głową Króla, miejscem, które nazywane jest „rok”. (u-man hu Rosz ha-Szana? – da Jicchak, de-ikrei rosza, de-ihu chad resza de-Malka, atar de-ikrei szana.) Dlatego wszyscy mieszkańcy świata przechodzą przed nim jak synowie Maron. (be-ginej kach: kol ba’ej alma owrin lefanaw ki-vnej Maron.) I dlatego nauczano: „w Rosz ha-Szana” – bo na początku roku rozpoczyna się Icchak. (we-al da taninan: be-Rosz ha-Szana – de-ha be-resza de-szatta szarei Jicchak.)
Sulam
355) „«W Rosz ha-Szana (na Początku Roku) wszyscy przychodzący na świat przechodzą przed Nim jeden po drugim». «Początek roku» – to początek roku Króla. «Początek roku» – to Icchak, który nazywany jest początkiem, ponieważ jest jednym z początków Króla” – Zeir Anpina, rosz jego Gwury, „miejsca, które nazywa się «rok (szana)»”.
Dlatego: „W Początku Roku wszyscy przychodzący na świat przechodzą przed Nim jeden po drugim”, ponieważ w Początku Roku króluje Icchak” – rosz lewej linii, w której panują sądy. I dlatego powiedziano o Początku Roku: „Jego lewa ręka pod moją głową”[3].
356) A w Chag (Sukot) sądzeni są za wodę – to jest służba prawej strony Króla. (u-va-Chag nidonin al ha-majim – da hu szeruta de-jemina de-Malka.) I dlatego radość wody znajduje się we wszystkim, w czasie, gdy wylewa się wodę i czerpie ją, ponieważ woda to coś znanego. (we-al da chedwuata de-maja ishtakkach be-kolla, be-sza’ata de-naschej maja, u-sza’avej lon, begin de-majim da jedi’a.) I dlatego we wszystkich tych czterech okresach wszystko się ujawnia. (we-al da be-arba’a perakim ilejn, kolla mishtakkchin.)
Sulam
356) „A w Święto sądzeni są za wodę. To początek” świecenia „prawej (linii) Króla” – czyli chasadim, zwanych wodą, „ponieważ o Święcie powiedziano: «A jego prawa mnie obejmuje». I dlatego radość z wody obecna jest we wszystkim, gdy wylewa się wodę i czerpie ją, albowiem wiadomo, czym jest woda” – to chasadim.
„I dlatego, w tych czterech porach zawarte jest wszystko”. Ponieważ w Pesach sąd odbywa się w Malchut, zwanej plonem. W Aceret – sąd w właściwości Tiferet, zwanym drzewem. Na początku roku – w Gwurze. W Święto – w Hesed.
357) Powiedział Rabbi Jose: gdy rozważymy te sprawy, wszystko znajduje się w tych porach – Awraham, Icchak i Jaakow, król Dawid, i w nich sądzi się świat, a w tych czterech okresach sądzeni są ludzie, w dniach, które istnieją w świecie, i każdego dnia księgi są otwarte, a czyny zapisywane, lecz nie ma nikogo, kto by zwracał uwagę, i nie ma nikogo, kto by nadstawił ucha, a Tora świadczy o nim każdego dnia, i głos woła z mocą: „Który prostak zawróci tu? Brak rozumu – ona powiedziała do niego”, a nie ma nikogo, kto słuchałby jej głosu. (amar Rabi Jose: kad jistakkelun milei, kolla ishtakkach be-hanei pirkin – Awraham, Jicchak, we-Jaakow, David Malka – u-be-hanei alma itdan, u-be-arba’ah perakin bnej nasza itdanu, be-jomin de-ishtakkachu be-alma, u-be-chol joma we-joma, sifrin petichin, we-owadin ketivin, we-lejt man de-jashgach, we-lejt man de-jarchin udnej, we-Oraita ashehidat bej be-chol joma, we-kala karej be-cheila: mi peti jasur henna, chasar lev amra lo, we-lejt man de-jatzeit le-kalej.)
Sulam
357) „Wszystko zawarte jest w tych czterech porach: Awrahamie, Icchaku, Jaakowie”, czyli Hesed-Gwura-Tiferet, „i królu Dawidzie” – Malchut. „I przez nich” – HuG TuM (Hesed-Gwura-Tiferet-Malchut), „świat jest sądzony. Cztery razy do roku sądzeni są ludzie – w tych dniach, gdy oni” – HuG TuM, „są obecni w świecie. I każdego dnia te księgi są otwarte, i czyny” ludzi „są zapisywane, a nie ma przestrzegającego i nie ma słuchającego. A Tora upomina każdego dnia: «Kto nierozumny, niech skręci tutaj» – do nierozumnego mówi”[4]. „Lecz nie ma tego, kto by usłyszał jej głos”.
358) Nauczano: w chwili, gdy człowiek staje o poranku, świadkowie stoją wobec niego i dają o nim świadectwo, a on nie zwraca na to uwagi. (ta’ana: be-sza’ata de-bar nasz ka’im be-tzafra, sahadin kajmin le-kablej, we-sahadin bej, we-hu la ashgach.) Neszama świadczy o nim w każdej chwili i o każdej porze, jeśli postępuje właściwie, i jeśli nie, oto księgi są otwarte i czyny zapisane. (nishmata ashehidat alej, be-kol idan, u-be-kol sza’ata – i atzeit ja’ot, we-i la, ha sifrin petichin, we-owadin ketivin.) Powiedział Rabbi Chija: szczęśliwi są sprawiedliwi, którzy nie boją się sądu, ani w tym świecie, ani w świecie przyszłym, jak jest powiedziane: „A sprawiedliwi są ufni jak młody lew.” (amar Rabi Chija: zakka’in inun caddikaja, de-la mistafo min dina, la be-alma dein, we-la be-alma de-atej – de-hu de-ketiv: we-caddikim ki-kfir jivtach.) I napisano: „Sprawiedliwi odziedziczą ziemię.” (u-ketiv: caddikim jirszu arec.)
Sulam
358) „Uczyliśmy się: w chwili, gdy człowiek wstaje rano, świadkowie występują przeciwko niemu, świadcząc o nim, a on nie zwraca na to uwagi. I dusza świadczy o nim w każdym czasie i w każdej chwili. Jeśli słyszy – to dobrze. A jeśli nie słyszy – to przecież księgi są otwarte, a czyny zapisywane”. Powiedział rabbi Chija: „Szczęśliwi sprawiedliwi, którzy nie lękają się sądu ani w tym świecie, ani w świecie przyszłym. Jak powiedziano: «A sprawiedliwi są nieustraszeni jak lwy»[5]. I powiedziano: «Sprawiedliwi odziedziczą ziemię»[6]”.
[1] Miszna, dział Moed, traktat Rosz ha-Szana, część 1, nauka 2.
[2] Prorocy, Hoszea, 14:9. «(Powiedział) Efraim: „Po co mi więcej bożki?”. Odpowiem mu i umocnię go: „Ja jestem jak wiecznie zielony cyprys – ode Mnie będą twoje owoce”».
[3] Pisma, Szir ha-Szirim, 2:6. «Jego lewa ręka pod moją głową, a prawa mnie obejmuje».
[4] Pisma, Miszlei, 9:4. «„Kto prosty, niech tu zawróci” – do nierozumnego mówi ona».
[5] Pisma, Miszlei, 28:1. «Uciekają niegodziwi, choć nikt ich nie ściga, a sprawiedliwi są nieustraszeni jak lwy».
[6] Pisma, Tehilim, 37:29. «Sprawiedliwi odziedziczą ziemię i będą na niej przebywać na wieki».