541) Rabbi Jose i Rabbi Jisa szli drogą. Rabbi Jisa powiedział: oto z pewnością się nauczyliśmy, że wszyscy synowie Jaakowa zostali ustanowieni w doskonałym porządku i każdy z nich został pobłogosławiony tak, jak było dla niego stosowne. (Ribi Jose we-Ribi Jeisa havu azlei be-orcha. Amar Ribi Jeisa: ha vaddaj taninan, kol bnei de-Jaakow ittakanu be-siddura shelim, we-itbarchu kol chad we-chad kidka yaot leih.) Ale co powiemy o tym wersecie, gdzie jest napisane: „Od Aszera tłuszcz będzie jego chleb” itd.? (mai ka neima be-hai kra, de-ketiv: me-Aszer shemena lachmo we-gomer?) Odpowiedział mu: nie wiem, ponieważ nie słyszałem na ten temat od Świętego Płomienia, lecz chodźmy ty i ja do Świętego Płomienia. (amar leih: la jada’na, be-gin de-la shama’na bei mi-Bucina kadisza; ella ant we-ana neizel le-gabei Bucina Kadisza.) Poszli, a gdy dotarli do Rabbi Szymona, powiedzieli słowo i zadali pytanie. Odpowiedział im: z pewnością jest to tajemnica mądrości. (azlei, kad matu le-gabei de-Ribi Shimon, amru milla we-sha’ilu she’ilata. amar lon: vaddaj raza de-chokhmata hu.)
Sulam
541) Rabbi Josi i rabbi Jesa znajdowali się w drodze. Powiedział rabbi Jesa: „Przecież uczyliśmy się, że bez wątpienia wszyscy synowie Jaakowa byli naprawieni w doskonałym porządku”, czyli stali się budową dla porządku wyższych sfirot[1]. „I każdy otrzymał błogosławieństwo według swojej godności. Co jest powiedziane w tym wersecie, gdzie mówi się: «Od Aszera, tuczny chleb jego»[2]?”. Powiedział mu (rabbi Josi): „Nie wiem, ponieważ nie słyszałem tego od rabbi Szymona, ale pójdziemy razem do niego”. Kiedy przyszli do rabbi Szymona i zadali mu to pytanie, powiedział im: „Rzecz jasna, w tym ukryta jest głęboka mądrość”.
542) Otworzył i powiedział: „Aszer mieszka nad brzegiem morza, a nad jego portami przebywa” – dlaczego mieszka właśnie tam? (ptach we-amar: Aszer jashav le-chof jamim, we-al mifratzav yishkon – amai jatav taman?) Lecz ten, kto mieszka na brzegu morza, korzysta z rozkoszy tego świata. (ella: man de-jatav be-sifta de-jamma, ishtamesz be-tafnuqei alma.) A tutaj Aszer to wyższa brama Sprawiedliwego, gdy błogosławieństwo spływa na ziemię, błogosławieństwo w świecie. (we-hacha: Asher – da pichtcha illa’a de-Caddik, kad itbarech la-ar’a birchan be-alma.) I ta brama jest miejscem, przez które nieustannie ujawnia się błogosławieństwo świata, i dlatego nazywa się „Aszer”, i jest to jedna z kolumn, na których opiera się świat. (we-hai pichtcha ishtemoda tadir birchan de-alma, we-ikrei Asher, we-da hu amuda me-inun de-qayymin alma alaihu.)
Sulam
542) Powiedział, oświadczając: „«Aszer rozłożył się na brzegu mórz i przy swoich zatokach będzie mieszkać»[3]. Dlaczego on rozłożył się tam? Jednak ten, kto rozkłada się na brzegu morza”, czyli w Jesod Malchut, zwanej morzem, „cieszy się przysmakami (maadanim מעדנים) świata”, czyli mohin, wychodzącymi z Edenu (עדן). „«Aszer» – to wyższe wejście sprawiedliwego”, Jesod, „gdy jest on błogosławiony, by wypuszczać błogosławieństwa w świat. I to wejście istnieje zawsze dla błogosławieństw świata i nazywa się «Aszer». I to jest jedna z podstaw, na których stoi świat”.
Wyjaśnienie. Czterej synowie nałożnic to cztery odwrotne strony w czterech sfirot: Hesed i Gwura, Necach i Hod[4]. I wynika z tego, że Aszer to achoraim (odwrotna strona) sfiry Hod. Jednak w achoraim de-Hod znajdują się sądy ekranu de-chirik, na który wychodzi linia środkowa, łącząca dwie linie i zwracająca achoraim ku temu, by stały się właściwościami wewnętrznymi, jak powiedziano: „A wszystkie ich odwrotne strony (achoraim) zwrócone są do wewnątrz”[5].
I dlatego mówi rabbi Szymon, że „Aszer – to wyższe wejście sprawiedliwego”, ponieważ sprawiedliwy, który jest Jesod i linią środkową, otrzymuje siłę ekranu de-chirik od achoraim de-Hod, czyli od właściwości „Aszer”, i dlatego Aszer uważany jest za wyższe wejście dla Jesod, „gdy jest błogosławiony, by wypuszczać błogosławieństwa w świat”, ponieważ gdyby nie ekran de-chirik, który otrzymuje od Aszera, nie miałby błogosławieństw dla napełnienia świata.
I dlatego powiedziano: „I to jest jedna z podstaw, na których stoi świat”, czyli mimo że jest on sądami, jednak świat, Nukwa, stoi na nim. Gdyż bez niego linia środkowa nie mogłaby zjednoczyć linii ze sobą, i świat zostałby zniszczony i opustoszał.
543) A to miejsce, które nazywa się „chlebem niedoli”, z tego miejsca zostało naprawione, jak powiedziano: „Od Aszera tłusty będzie jego chleb”. (we-hahu atar de-ikrei lechem oni, me-hahu atar atqin, de-ha de-ketiv: me-Asher shemena lachmo.) Chleb biedaka stał się chlebem rozkoszy, ponieważ zostało do niego wlano i wylane błogosławieństwo i rozkosze. (mah de-hava lachma de-miskena, ithadar lechem panag, be-gin de-areik we-armei bei birchan we-tafnuqin.) A koniec wersetu to potwierdza: „a on będzie dawał rozkoszne dania królewskie”. (we-sofa de-kra ochach: we-hu yiten ma’adaney melekh.) Kto jest królem? To Kneset Israel, z której zaopatruje się świat w rozkosze. (man melekh? da Kneset Israel, de-minna itzan be-tafnuqei alma.) I ona daje temu królowi wszelkie błogosławieństwa, całą radość i całe dobro – ona daje, i z niej wszystko wychodzi. (we-da jahev le-hai melekh kol birchan, kol cheidu, we-kol tibu – hu jahev, u-minna nafqei.) Powiedzieli: gdybyśmy przyszli na świat tylko po to, by poznać to – dobrze nam! (amru: i la ateina le-alma ella le-minda da – tav lan.)
Sulam
543) „I to miejsce, które nazywa się chlebem nędzy”, czyli Nukwa, gdy otrzymuje tylko z lewej linii, „naprawia się przez to miejsce”, czyli przez Aszera, od którego utworzył się ekran dla linii środkowej, łączącej linię lewą z prawą. „I to oznacza powiedziane: «Od Aszera, tuczny chleb jego» – czyli to, co wcześniej było chlebem nędzy, obróciło się teraz”, po tym jak dwie linie połączyły się ze sobą, „i ponownie stało się chlebem rozkoszy, ponieważ on wypuszczał i przekazywał przez niego błogosławieństwa; i koniec wersetu to potwierdza, jak powiedziano: «I on dostarczać będzie potrawy królewskie». A kto jest królem? To Kneset Israel”, czyli Malchut, „od której świat żywi się potrawami świata. I on”, Aszer, „będzie dostarczał temu królowi”, Malchut, „wszystkie błogosławieństwa, całą radość i całe dobro. On daje jej”, Malchut, „a od niej wychodzi” do niższych. Powiedzieli (rabbi Szymonowi): „Gdybyśmy przyszli na świat tylko po to, by to usłyszeć, to i to by nam wystarczyło!”.
[1] Patrz Zohar, rozdział Wajece, artykuł «Cztery więzi», p. 143-146.
[2] Tora, Bereszit, 49:20. «Od Aszera tłusty jego chleb, i on dostarczać będzie potrawy królewskie».
[3] Prorocy, Szoftim, 5:17. «Gilad pozostał za Jordanem, a Dan – dlaczego trzymał się okrętów? Aszer mieszka nad brzegiem mórz i przy swoich zatokach przebywa».
[4] Patrz Zohar, rozdział Wajece, p. 145.
[5] Prorocy, Melachim I, 7:25. «Stało morze na dwunastu bykach: trzej patrzyli na północ, trzej patrzyli na zachód, trzej patrzyli na południe i trzej patrzyli na wschód. A morze znajdowało się na nich z góry, a wszystkie ich tylne części (dosł. odwrotne strony) były zwrócone do środka».