564) „Jehudo, ty – ciebie chwalić będą twoi bracia, twoja ręka na karku twoich wrogów…” (jehuda atta joducha achecha, jadcha be-oref ojvecha we-gomer.) Rabbi Jose otworzył: „Uczynił lunę do wyznaczania czasów…” (ribi jose ptach: asa jareach le-mo’adim we-gomer.) „Uczynił lunę” – by ustanawiać w nią początek miesięcy i początek lat. (asa jareach be-gin le-kaddesza bei rejsz jarchin, we-rejsz shattin.) I na wieki luna nie świeci inaczej niż od słońca. (u-le-almin sihara la nahir ella mi-shimsha.) A gdy słońce panuje, luna nie panuje, a gdy słońce się gromadzi, wtedy luna panuje. (u-kad shimsha shalit, sihara la shalta; kad itkanesh shimsha, kdein sihara shalta.) I nie ma obliczania dla księżyca inaczej niż wtedy, gdy słońce się gromadzi. (we-leit chuszban le-sihara ella kad itkanesh shimsha.)

Sulam

564) „Jehuda, ciebie wychwalać będą twoi bracia; ręka twoja na karku twoich wrogów”[1]. Zawołał rabbi Josi: „«On uczynił lunę na wyznaczanie czasu, słońce zna swój zachód»[2]. «Uczynił lunę» – aby za jej pomocą uświęcać nowie i noworocza. A luna zawsze świeci jedynie od słońca. I kiedy panuje słońce, nie panuje luna. Gdy zachodzi słońce – panuje luna. I nie liczy się według luny, dopóki nie zajdzie słońce”.

565) I oboje uczynił Stwórca, błogosławiony niech będzie, by świecili, jak powiedziano: „I umieścił je Elohim na sklepieniu niebios, by świeciły nad ziemią…” (we-tarvaihu avad Kudsza Brich Hu le-anhara, de-ha de-ketiv: va-yiten otam Elohim birkia ha-shamayim le-ha’ir al ha-arec we-gomer.) „I będą na znaki” – to są szabaty, jak napisano: „bo znakiem jest”. (we-hayu le-otot – ilein Shabbaton, de-ketiv: ki ot hi.) „Na święta” – to są święta pielgrzymie. (u-le-mo’adim – inun yoma tova.) „Na dni” – to są początki miesięcy. (u-le-yamim – ilein rejshei jarchin.) „Na lata” – to są początki lat. (u-le-shanim – ilein rejshei shanin.) Bo narody świata liczą według słońca, a Israel według luny. (de-le-hevun ummot ha-olam avdin chushban le-shimsha, we-Israel le-sihara.)

Sulam

565) „I oboje ich Stwórca uczynił, aby świecili. Jak powiedziano: «I umieścił je Wszechmogący na sklepieniu niebios, aby świeciły nad ziemią»[3]. «I będą one na znakami»[4] – to szabaty”, zwane znakami, „jak powiedziano: «Bo to jest znak»[5], «i na wyznaczenia czasu» – to święta, «i na dni» – to nowie, «i na lata» – to noworocza. I aby narody świata liczyły według słońca, a Israel – według luny”.

566) I ta nauka idzie dalej, jak powiedział Rabbi Elazar: „Rozmnożyłeś naród, jemu pomnożyłeś radość.” (we-azla ha, ki ha de-amar Rabi Elazar: hirbita ha-goj lo, higdalta ha-simcha.) „Rozmnożyłeś naród” – to Israel, jak jest napisane o nich: „Bo który naród jest wielki” oraz „Naród jeden na ziemi”. (hirbita ha-goj – ilein Israel, de-ketiv behon: ki mi goj gadol, u-ketiv: goj echad ba-arec.) „Jemu” – dla niego. (lo – be-ginei.) „Pomnożyłeś radość” – to luna, która powiększa się w swoim świetle dla dobra Israela. (higdalta ha-simcha – da sihara, de-itrabi’at bi-nehora be-gineihon de-Israel.) Narody świata liczą według słońca, a Israel według luny – kto z nich jest ważniejszy? Z pewnością luna jest wyżej, a słońce narodów świata jest pod tą luną, a to słońce świeci dzięki tej lunie. (ummot ha-olam le-shimsha, we-Israel le-sihara – hei minaihu adif? vaddai sihara le-eila, we-shimsha de-ummot ha-olam techot hai sihara hu, we-hahu shimsha me-hai sihara nahir.) Zobacz, jaka różnica między Israel a nimi: Israel są związani z luną i wywodzą się z wyższego słońca, i są zjednoczeni w miejscu, które oświeca wyższe słońce, i przylegają do niego, jak jest napisane: „A wy, którzy przylgnęliście do Stwórcy, waszego Elohim, żyjecie wszyscy dziś.” (chamei mah bein Israel le-ho? Israel achidu be-sihara, we-ishtallshelu be-shimsha illa’a, we-it’achadu be-atar di-neheera meshamesha illa’a, u-mitdabbeqan bei, de-ketiv: we-atem ha-deveqim ba-Haszem Eloheichem chajim kulchem ha-yom.)

Sulam

566) „I to zgadza się ze słowami rabbi Elazara. «Ty wywyższyłeś naród, dla niego umocniłeś radość»[6]. «Wywyższyłeś naród» – to Israel, o których powiedziano: «Któryż to naród jest wielki»[7], i powiedziano: «Naród jeden na ziemi»[8]. «Dla niego» – czyli ze względu na niego. «Umocniłeś radość» – to luna, której światło wzrosło dzięki Israelowi. Narody świata liczą czasy według ruchu słońca, a Israel – według ruchu luny”.

„Który z nich jest bardziej zaszczytny?” – rachuba według słońca czy według luny. „Oczywiście, luna znajduje się wyżej, a słońce narodów świata pod tą luną, i to słońce” otrzymuje światło i „świeci od luny. Israel są związani z luną i rozprzestrzenili się w wyższym słońcu, i złączyli się z miejscem, które świeci od wyższego słońca, i przylgnęli do niego, jak powiedziano: «A wy, przylgnęliście do Tego, który jest Wszechmogący, wasz Stwórca – żyjecie wy wszyscy dzisiaj»[9]”.

Wyjaśnienie. Słońce wskazuje na Zeir Anpina, a luna – na jego Nukwę. I jest czas, gdy Nukwa znajduje się na stopniu słońca, ale tylko w właściwości lewej linii i achoraim, przy czym Zeir Anpin obłacza Imę i otrzymuje swoje światło z jej prawej strony, a Nukwa obłacza Imę i otrzymuje swoje światło z jej lewej strony. I dlatego Nukwa również znajduje się wtedy w właściwości „słońce”, jak Zeir Anpin, ponieważ otrzymuje z tego samego miejsca, z którego otrzymuje Zeir Anpin. I wtedy jest w właściwości mochin de-achoraim, które nie świecą[10].

A potem ona opuszcza się stamtąd poniżej chaze Zeir Anpina i staje się przyjmującą od Zeir Anpina, i wtedy nazywana jest luną, podobnie jak luna, która otrzymuje od słońca i dzięki temu rzeczywiście osiąga mochin de-GaR[11]. I tak narody świata, jak i Israel otrzymują od Nukwy Zeir Anpina, ale narody świata, będąc właściwością lewej linii, liczą według słońca Nukwy, czyli według jej mochin de-achoraim, i wtedy cała Nukwa jest właściwością lewej linii, jak przynależy im. A Israel liczą według luny, czyli wtedy, gdy ona zstępuje do (miejsca) od chaze i niżej Zeir Anpina i otrzymuje od słońca, czyli Zeir Anpina i wtedy nazywa się luną.

I to oznacza powiedziane: „Oczywiście, luna jest na górze” – czyli Nukwa Zeir Anpina, „a słońce narodów świata pod tą luną”, innymi słowy – w achoraim tej luny, czyli Nukwy, ponieważ wszędzie tam, gdzie jest powiedziane „pod”, oznacza to „achoraim” – czyli w czasie, gdy ona otrzymuje ze strony lewej Imy, i wtedy znajduje się w właściwości „słońce”.

Dlatego powiedziano: „I to słońce świeci od luny”, ponieważ wtedy, gdy ona znajduje się w achoraim, nie świeci. W takim razie – jak mogą oni istnieć? Ale z powodu grzechów Israela, oni przyłączają się i żywią z luny udziałem Israela, jak powiedziano: „Cor może być zbudowany tylko z ruin Jeruszalajim”[12]. I wychodzi na to, że to słońce, z którego karmią się narody świata, otrzymuje światło od luny, aby ich karmić.

I to oznacza powiedziane[13]: „Gdyby Israel pomnażali dobre czyny przed Stwórcą, to nie powstaliby przeciwko nim bałwochwalczy narody świata. Ale Israel doprowadzają do tego, że inne narody podnoszą głowę na świecie”, ponieważ ich słońce parzy, i nie ma ono światła poza tym, które otrzymuje od luny, z udziału Israela. Dlatego powiedziano: „Israel są związani z luną”, czyli z Nukwą, gdy znajduje się poniżej chaze Zeir Anpina i otrzymuje napełnienie od niego, „i rozprzestrzenili się w wyższym słońcu”, czyli rozprzestrzenili się i zeszli poniżej chaze Zeir Anpina, który jest wyższym słońcem, tam, gdzie znajduje się luna, „i połączyli się z miejscem, które świeci od wyższego słońca” – a nie jak narody świata, które łączą się z Nukwą, gdy ta świeci ze strony lewej Imy, lecz Israel łączą się z nią, gdy świeci od wyższego słońca, Zeir Anpina. Jak powiedziano: „A wy, przylgnęliście do Stwórcy, waszego Wszechmogącego – żyjecie wszyscy wy dziś”.

---

[1] Tora, Bereszit, 49:8. «Jehuda, ciebie wychwalać będą twoi bracia; twoja ręka na karku twoich wrogów; pokłonią się tobie synowie twojego ojca».

[2] Pisma, Tehilim, 104:19. «On uczynił księżyc dla (oznaczania) czasów, słońce zna swój zachód».

[3] Tora, Bereszit, 1:17. «I umieścił je Wszechmogący na sklepieniu niebios, aby świeciły nad ziemią».

[4] Tora, Bereszit, 1:14-15. «I powiedział Wszechmogący: „Niech będą światła na sklepieniu niebios, aby oddzielały dzień od nocy; i będą na znaki i na wyznaczanie czasów, i dni, i lat. I będą one światłami na sklepieniu niebios, aby świecić nad ziemią”».

[5] Tora, Szemot, 31:12-13. «I powiedział Stwórca do Moszego: „Ty zaś mów do synów Israela tak: «Tylko Moje szabaty przestrzegajcie, bo to znak między Mną a wami dla waszych pokoleń, abyście wiedzieli, że Ja jestem Stwórca, który was uświęca»”».

[6] Prorocy, Jeszajahu, 9:2. «Pomnożyłeś lud, jemu pomnożyłeś radość. Radowali się przed Tobą, jak radują się w czasie żniwa, jak się weselą przy podziale łupu».

[7] Tora, Dewarim, 4:7. «Bo któryż to wielki naród, do którego bogowie byliby tak bliscy, jak Stwórca, nasz Wszechmogący, ilekroć do Niego wołamy».

[8] Pisma, Diwrej ha-Jamim I, 17:21. «I kto jest jak Twój lud, Israel, naród jedyny na ziemi, dla którego chodził Wszechmogący, aby go odkupić jako lud dla siebie, aby uczynić sobie imię wielkie i straszne, wypędzając narody przed Twoim ludem, który wybawiłeś z Micraimu».

[9] Tora, Dewarim, 4:4. «A wy, którzy przylgnęliście do Stwórcy, waszego Wszechmogącego, – żyjecie wszyscy dziś».

[10] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, artykuł «Dwa wielkie światła», p. 111.

[11] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 113, od słów: «W stanie „dwa wielkie światła”».

[12] Talmud Babiloński, traktat Megila, karta 6:1.

[13] Patrz wyżej, p. 412.