612) Dalej: tutaj [jest] Szchina, tam [jest] pełnia męskości i żeńskości: Adam, Szet, Enosz. (tu, hacha Szhinta, hatam szlimu de-dachar we-nukwa: Adam, Szet, Enosz.) Adam – pełnia mężczyzny i kobiety; tutaj – kobieta. (Adam: szlimu de-dachar we-nukwa, hacha: nukwa.) Dalej, koniec wersetu: „I przemówił Stwórca do niego z Namiotu Spotkania, mówiąc” – dlatego litera alef jest mała. (tu seifa de-kra: wajedaber Haszem elaw me-Ohel Moed lemor – begin kach alef ze’eira.)
Sulam
612) „I jeszcze” trzeba wyjaśnić, dlaczego pisze się małą alef (א): „ponieważ tutaj”, w wezwaniu do Moszego, „chodzi o Szchinę, a tam – o doskonałość zachar i nekewa” razem, czyli w słowach: „Adam, Szet, Enosz”[1] – imię Adam (אדם), pisane z wielką alef, wskazuje na „doskonałość zachar i nekewa” razem. „A tutaj”, gdzie pisze się małą alef, chodzi o samą tylko „Nukwę”, Szchinę.
I jeszcze jedno potwierdzenie: „Na końcu tego wersetu jest powiedziane: «I powiedział do niego Stwórca z Namiotu Zgromadzenia»”, a Namiot Zgromadzenia to Nukwa. Zatem to wezwanie pochodziło jedynie ze strony Nukwy. „I dlatego pisze się małą alef”. Bo małe litery wskazują na Nukwę, zwykłe – na Zeir Anpina, a wielkie – na Imę lub na doskonałość zachar i nekewa razem, która osiągana jest tylko za pomocą Imy.
613) Dalej: mała litera alef wskazuje na Króla, który siedział na swoim tronie, z koroną królewską na sobie, nazywany był Królem Wyższym. (tu alef ze’eira, metal le-malka, de-hawa jatib be-karsejeh, we-kitera de-malkuta aleih, ikrej Melech Ila’a.) Gdy zszedł i poszedł do domu swojego sługi, nazywany był Królem Małym. (kad nachet we-azal le-bej avadej, Melech Zuta ikrej.) Tak też Święty, niech będzie Błogosławiony: za każdym razem, gdy znajduje się On w górze ponad wszystkim, nazywany jest Królem Wyższym. (kach Kudsza Berich Hu, kol zimna de-ihu le-ejla al kolah, Melech Ila’a ikrej.) Gdy zstępuje z swego miejsca na dół, jest Królem, ale nie Wyższym jak wcześniej. (kejwan de-nachet madoreh le-tata, Melech ihu, aval la’u Ila’a ke-kadmejta.) Dlatego [napisana jest] mała litera alef. (be-gin kach alef ze’eira.)
Sulam
613) „I jeszcze” trzeba wyjaśnić, dlaczego pisze się „małą alef (א)”. To podobnie jak z królem: kiedy zasiada na swoim tronie, a królewska korona jest na jego głowie, to nazywany jest wyniosłym królem. Ale kiedy schodzi i udaje się do domu swego sługi, to nazywany jest królem małym. Tak samo i Stwórca, dopóki przebywa na górze, ponad wszystkim, to nazywany jest wyniosłym Królem. Lecz kiedy opuszcza miejsce swojego przebywania w dół, do Przybytku, to jest Królem, ale już nie tak wyniosłym jak wcześniej. Dlatego właśnie pisze się małą alef (א).
614) „I zawołał”, tak się nauczyliśmy: przygotowuje Mu się Jego pałac. (wajikra – hachei taninan: zamin leih le-hejchaleih.) „Z Namiotu Zgromadzenia” – co to jest Namiot Zgromadzenia? To namiot, w którym zależą wyznaczenia czasu, święta i szabaty do liczenia, jak powiedziano: „I będą na znaki i na czasy”. (me-Ohel Moed – man Ohel Moed? Ohel de-beih taljan moed we-chagga we-szabbata le-mimnej, ke-de’amir: we-haju le-otot u-le-mo’adim.) W nim przebywa rachuba do liczenia. (beih szarja chuszbena le-mimnej.) A co to jest? To luna, jak mówisz: „Namiot, który nie będzie zdjęty, nie będą wyrwane jego paliki na wieki”. (u-man ihu? sihara, ke-ma de-at amejr: Ohel bal jic’an, bal jisa jeteidotaw la-necach.)
Sulam
614) „«I zawołał On» – uczyliśmy”, że oznacza to: zawołał „i zaprosił go do swego pałacu «z Namiotu Zgromadzenia». Co oznacza «Namiot Zgromadzenia»? To namiot, od którego zależy wyznaczanie dat zgromadzeń, świąt i szabatu, jak powiedziano: «I będą one na znaki i na wyznaczone czasy»[2] – w nim znajduje się rachuba, aby wyznaczać. A czymże on jest? To luna” – czyli Nukwa, ponieważ wszystkie zmiany w dniach powszednich, datach, świętach i szabatot wynikają ze zmian wielkości jej mohin.
„Jak powiedziano: «Namiot niezachwiany, którego paliki nigdy nie zostaną poruszone»[3]” – powiedziano o Nukwie, nazywanej Namiotem.
615) „Mówiąc” – co oznacza „mówiąc”? Aby ujawnić to, co było ukryte wewnątrz. (le’mor – maj le’mor? begin le-gala’a mah de-hawa stim le-go.) I wszędzie, gdzie jest napisane „mówiąc”, jak powiedziano: „I przemówił Stwórca do Moszego, mówiąc”, czyli że zostało dane pozwolenie, by ujawniać. (u-we-chol atar le’mor, ke-de’amir: wajedaber Haszem el Mosze le’mor – de-itjehejw reszu le-gala’a.) Ale wszystko jest jednym i właściwym, ponieważ ta sprawa została przypisana lunie, od miejsca, gdzie stał Mosze. (aval kulla chad hu, we-szappir hu, begin de-ha itmanej le-sihara hahi mila, me-atar de-Mosze kajma.)
Sulam
615) „«Mówiąc». Co oznacza: «Mówiąc»? Czyli odsłonić to, co było ukryte wewnątrz. W każdym miejscu, gdzie jest powiedziane: «I powiedział Stwórca do Moszego, mówiąc» – oznacza to, że jest tam przyzwolenie na ujawnienie. Ale wszystko to stanowi jedną całość, i to dobrze, ponieważ to, czyli objawienie, zostało przekazane lunie”, czyli Nukwie, „z tego miejsca, w którym znajduje się Mosze” – czyli z Zeir Anpina. I taki jest porządek.
616) „I przemówił Stwórca” – to z góry. (wajedaber Haszem – le’ejla.) „Do Moszego” – to pośrodku. (el Mosze – be-emcajita.) „Mówiąc” – na końcu, to miejsce, gdzie jest dane pozwolenie, by ujawniać. (le’mor – batrajta, atar de-it reszu le-gala’a.) Dalej: „I zawołał do Moszego” – co jest napisane wcześniej? „I przynieśli Przybytek do Moszego” itd. (tu: wajikra el Mosze – maj ketiw le’ejla? wajawiu et ha-Miszkkan el Mosze we-gomer.) Dlaczego „do Moszego”? Tak powiedzieli: ponieważ Mosze widział go na górze, a Święty, niech będzie Błogosławiony, pokazał mu go w widzeniu oka, jak powiedziano: „Jak ci pokazałem na górze”, i napisano: „Według widzenia, które pokazał Stwórca Moszemu” itd. (ammaj el Mosze? hachei amru: begin de-Mosze chama leih be-tura, we-Kudsza Berich Hu achmei leih be-chejzu de-ejna, ke-de’amir: ka’aszer her’acha be-har, u-ketiv: ka-mar’e aszer her’a Haszem et Mosze we-gomer.) I napisano: „I zobacz, i uczyń według ich wzoru, który ci pokazano na górze”. (u-ketiv: u-re’e we-ase be-tavnitam aszer atta mar’e be-har.) Teraz przynieśli mu go, aby zobaczył, czy on [Przybytek] jest taki, jak ten Przybytek, który widział. (haszta ajtiju leih, begin de-jechmei, i ihu ke-hahu Miszkan de-chama.)
Sulam
616) „«I powiedział Stwórca» – to na górze” – Bina. „«Moszemu» – to pośrodku” – Zeir Anpin. To znaczy, że od Biny przekazywane jest do Zeir Anpina. „«Mówiąc» – to ostatnia” – Nukwa, która otrzymuje od Zeir Anpina, „i ona jest tym miejscem, z którego pochodzi pozwolenie na objawienie” – światem objawionym, czyli dzięki Hochmie, która objawia się tylko w niej i w żadnej sfirze znajdującej się powyżej niej. I dlatego słowo „mówiąc” odnosi się do niej. To oznacza, objawić to, co było ukryte wewnątrz, czyli ona objawia to, co jest ukryte powyżej niej, a co uważane jest za wewnętrzne względem Nukwy.
„Powiedziano: «I przynieśli Przybytek do Moszego»[4]. Dlaczego «do Moszego»? Powiedziano tak, ponieważ Mosze widział go na górze, gdyż Stwórca pokazał mu go bezpośrednio. Powiedziano: «Jak ukazane ci na górze»[5], i powiedziano: «Według wzoru, który Stwórca pokazał Moszemu»[6], i powiedziano: «Spójrz i uczyń według ich wzoru, jaki ci ukazano na górze»[7]. Dlatego teraz przynieśli mu Przybytek, aby mógł porównać, czy odpowiada on temu Przybytkowi, który widział.”
617) Ale dlaczego napisano: „I przynieśli Przybytek do Moszego”? (aval ammaj wajawiu et ha-Miszkan el Mosze.) Ponieważ [jest to podobne do sytuacji], gdy król pragnie zbudować pałac dla królowej i wydaje polecenie budowniczym: „Ten pałac ma być w takim miejscu, a ten w innym miejscu; tutaj będzie miejsce dla łoża, a tam miejsce do spoczynku”. (ela: le-Malka de-ba’a le-miwnei paltrin le-Matronita, pakkid le-umanin: hejchala da be-duch pelan, we-hejchala da be-duch pelan; hacha atar le-arsa, we-hacha atar le-najicha.) Gdy budowniczowie wszystko wykonają, to pokazują to królowi. (kejwan de-avidu lon umanin, achmiju le-Malka.) Tak też: „I przynieśli Przybytek do Moszego” – do Pana Domu, człowieka Bożego. (kach wajawiu et ha-Miszkan el Mosze – Marej de-veita, isz ha-Elohim.) Gdy Przybytek został ukończony, Królowa gotowa jest dla Króla, gotowa jest dla swego Męża z nią. (kejwan de-isztaklal hejchala, Matronita zeminat le-Malka le-hejchala, zeminat le-ba’ala imah.) Dlatego: „I zawołał do Moszego”. (be-gin kach wajikra el Mosze.)
Sulam
617) „Ale dlaczego powiedziano: «I przynieśli Przybytek do Moszego»?” – dlaczego Mosze nie poszedł do Przybytku? „To podobne jest do króla, który, pragnąc zbudować pałac dla królowej, wskazał architektom: «Ta komnata w tym miejscu, a tamta komnata w tamtym miejscu, to miejsce na łoże, a to miejsce na odpoczynek». Po tym, jak architekci go ukończyli, pokazali go królowi. Tak też: «I przynieśli Przybytek do Moszego» – bo on jest panem domu, powiernikiem Stwórcy”[8]. I dlatego to nie Mosze poszedł do Przybytku, lecz Przybytek został przyniesiony do niego. „A kiedy pałac został ukończony, królowa zaprosiła króla do tego pałacu” – czyli zaprosiła swego męża, króla, by przebywał z nią. Dlatego napisano: „«I zawołał (waikra ויקרא) On do Moszego» – z małą alef (א)” – czyli mała alef, i to jest Nukwa, która zawołała Moszego, Zeir Anpina, swojego męża, aby przebywał razem z nią.
618) A ponieważ Mosze jest panem domu – co jest napisane? „I Mosze wziął namiot i rozłożył go poza obozem”. (u-be-gin de-Mosze Marej de-veita ihu, maj ketiw: u-Mosze jikkach et ha-Ohel we-nata lo mi-chuc la-machane.) Mosze, który jest panem domu, uczynił tak, co nie było dozwolone żadnemu innemu człowiekowi, by tak uczynić. (Mosze de-ihu Marej de-veita, aved hachei, mah de-leit reszu le-bar nasz achra le-me’bad hachei.)
Sulam
618) „I ponieważ Mosze jest panem w domu” – czyli Zeir Anpinem, mężem Królowej, „powiedziano: «A Mosze brał namiot»” – czyli Nukwę, „«i rozstawiał go poza obozem»[9] – podczas gdy inny człowiek nie ma pozwolenia, aby to czynić”.
619) „I przemówił Stwórca do niego” – to inny, wyższy poziom. (wajedaber Haszem elaw – darga achra ila’a.) I wtedy, gdy Mosze przygotował się, by wejść, wtedy otworzył i powiedział: „Człowiek, gdy przyniesie od was…”. (u-kedein be-sza’ta de-izdaman Mosze le-me’al, kedein patach we-amar: Adam ki jakriv mikem.) Czym jest „człowiek” tutaj? (maj Adam hacha?) Lecz: gdy słońce i luna połączą się razem, wtedy otwiera i mówi „człowiek”. (ela: kad itchabru szimsza we-sihara ke-chada, patach we-amar: Adam.) Jak napisano: „Słońce i luna stanęły w swojej siedzibie” – stanęły, ale nie ustaliły się trwale. (ke-dikhtiw: szemes jareach amad zevulach – amad, we-lo amdu.)
Sulam
619) „«I powiedział do niego Stwórca» – to inny, wyższy stopień” – Bina, ponieważ „«i zawołał On»” – to Nukwa, „«do Moszego»” – to Tiferet, „a «i powiedział Stwórca» – to Bina. „I kiedy Mosze został zaproszony do wejścia” do Nukwy, „wtedy odezwał się” – Bina, „i powiedział: «Człowiek, który zechce z was przynieść ofiarę»[10] – bo to mówi Bina. „Co oznacza tutaj «człowiek (adam)»?” Przecież wystarczyłoby powiedzieć: „Kto zechce przynieść ofiarę” albo: „Człowiek, który zechce przynieść ofiarę”. „Ale gdy słońce i luna” – Tiferet i Malchut, „połączyły się razem, wtedy On się do nich zwrócił” – czyli Bina, „mówiąc: «Ten człowiek (adam)»”. I wtedy oboje nazywani są „człowiekiem (adam)” – w liczbie pojedynczej. „Jak powiedziano: «Słońce, luna – stanęły w swojej siedzibie»[11] – a nie powiedziano: «stali»” – w liczbie mnogiej, ponieważ w tym fragmencie mowa jest o czasie, gdy znajdują się w zjednoczeniu (ziwugu).
620) „Gdy przyniesie od was” – tutaj jest zasugerowane, że ten, kto wykonuje służbę ofiary w sposób doskonały, powinien być odnaleziony jako mężczyzna i kobieta. (ki jakriv mikem – hacha itremiz: man de-ja’aved pulchana de-karbana szalim, de-jisztakach dechar we-nukwa.) Znaczenie wyrażenia „od was”, że powinno to być widoczne w waszym obrazie. (maszma de-ketiv mikem – de-jisztakach be-chejzu dilchu.) Ofiara dla Stwórcy, którą przynosi się całą, jest po to, aby zjednoczyć jako jedno – górę i dół. (karban la-Haszem de-akrev kolla, le-itachada ke-chada, le-ejla we-tata.)
Sulam
620) „«Kto zechce przynieść od was ofiarę» – tutaj chodzi o to, że każdy, kto pragnie wykonać pracę złożenia doskonałej ofiary, powinien przynieść samca i samicę”, czyli powinien być żonaty. „To oznaczają słowa: «od was» – aluzja do tego, że powinni być przyniesieni na podobieństwo was”. Innymi słowy, Bina powiedziała do Tiferet i Malchut, właściwości Moszego, który nazywany jest „człowiekiem (adam)”: „Kto zechce przynieść ofiarę” – ten, kto będzie ofiarą „od was”, czyli będzie zachar i nekewa, podobnie jak wy. „«Ofiarę dla Stwórcy» – aby przynieść wszystkie ofiary dla zjednoczenia jako jednej całości na górze i na dole”. I dlatego najpierw powiedziano: „Ofiarę dla Stwórcy” – dla zjednoczenia z dołu ku górze. A następnie mówi: „Waszą ofiarę” – dla zjednoczenia z góry ku dołowi, jak jeszcze wyjaśnimy.
621) „Z bydła” – by ukazać, że człowiek i bydło to wszystko jest jedno. (min ha-behema – le-achaza’a: adam u-vehema, kolla ke-chada.) „Z bydła rogatego i z owiec” – to są wybrane, które są czyste. (min ha-bakar u-min ha-con – ilejn retichin, de-inun dachajin.) Bo skoro powiedział: „z bydła”, to można by pomyśleć, że [można brać] ze wszystkiego, zarówno z czystych, jak i nieczystych. (de-chejwan de-amar: min ha-behema, jachol mi-kolla, bein dachajin, bein mesa’awan.) Dlatego powraca i mówi: „z bydła rogatego i z owiec”. (hadar we-amar: min ha-bakar u-min ha-con.)
Sulam
621) „«Z bydła, z dużego i z małego inwentarza przynoście waszą ofiarę». «Z bydła» – by ukazać jedność człowieka i zwierzęcia. Wszystko jako jedna całość”, jak jeszcze wyjaśnimy. „«Ofiarę dla Stwórcy» – to człowiek” – czyli jedność z dołu ku górze, a z niej zstępuje na dół, co oznacza: „Waszą ofiarę” – „z bydła”. I oba te zjednoczenia świecą razem. „«Z dużego i z małego inwentarza» – to połączenia (merkawot), które są czyste. Bo jeśli powiedziano: «z bydła», można by pomyśleć, że chodzi o wszystkie zwierzęta – czyste i nieczyste. Dlatego ponownie precyzuje: «z dużego i z małego inwentarza»”.
622) „Złożycie swoją ofiarę” – powinno być powiedziane: „moją ofiarę”; dlaczego więc „waszą ofiarę”? (takrivu et karbanchem – karbani mibaej leih; maj karbanchem?) Lecz najpierw [jest powiedziane]: „ofiara dla Stwórcy”, a teraz: „wasza ofiara”. (ela be-kadmejta: karban la-Haszem, we-haszta: karbanchem.) „Ofiara dla Stwórcy” – to człowiek; „wasza ofiara” – z bydła, z rogatego i z owiec. (karban la-Haszem: adam; karbanchem: min ha-behema, min ha-bakar u-min ha-con.) By ukazać zjednoczenie z dołu ku górze i z góry ku dołowi. (le-achaza’a jichuda mi-tata le-ejla, u-me-ejla le-tata.) Z dołu ku górze – to „ofiara dla Stwórcy”; z góry ku dołowi – to „wasza ofiara”. (mi-tata le-ejla: hajnu karban la-Haszem; me-ejla le-tata: hajnu karbanchem.)
Sulam
622) „«Przynoście waszą ofiarę». Przecież należałoby powiedzieć: «Ofiarę Jemu»” – jak powiedziano wcześniej: „Ofiarę dla Stwórcy”. „Dlaczego więc powiedziano: «Waszą ofiarę»? Jednak najpierw musi być «ofiara dla Stwórcy», a dopiero potem – «wasza ofiara». «Ofiara dla Stwórcy» – to” zjednoczenie, które nazywa się „«człowiek (adam)»”, czyli gdy należy wznieść Nukwę do ziwugu, który ma miejsce powyżej chaze Zeir Anpina, zwanego „Adam”. „«Wasza ofiara» – «z bydła, z dużego i z małego inwentarza»”, po to, aby rozprzestrzenić świecenie ziwugu, który odbywa się powyżej chaze, ku niższym, znajdującym się od chaze i niżej. „Aby ukazać jedność z dołu ku górze i z góry ku dołowi. Z dołu ku górze – to «ofiara dla Stwórcy», a z góry ku dołowi – to «wasza ofiara»”.
623) Do Króla, który zasiada na wyższym tronie, bardzo wysoko, a tron jest ustanowiony na tym właśnie wysokim poziomie, i Król Wyższy ponad wszystkim. (le-Malka, de-ihu jatib be-turska ila’a, le-ejla le-ejla, we-karseja ittakkan al hahu turska, u-Malka ila’a al kolah.) Człowiek, który przynosi dar dla Króla, musi wznosić się stopień po stopniu, aż wzniesie się z dołu ku górze, do miejsca, gdzie Król zasiada – Wyższy ponad wszystkim. (bar nasz de-karev dorona le-Malka, ba’a le-salka mi-darga le-darga, ad de-salek mi-tata le-ejla le-atar de-Malka jatib, ila’a al kolah.) Wtedy wiadomo, że ten dar został wzniesiony do Króla, i ten dar należy do Króla. (u-kedein jad’in de-ha salkin dorona le-Malka, we-hahu dorona de-Malka ihu.) Gdy dar schodzi z góry ku dołowi, to wiadomo wtedy, że ten dar od Króla zstąpił z góry z miłości Króla, który znajduje się na dole. (nachet dorona me-ejla le-tata, ha jad’in de-hahu dorona de-Malka nachet me-ejla, le-rechima de-Malka, de-ihu le-tata.)
Sulam
623) „Podobny jest to do króla, który przebywa na bardzo wysokiej górze, wysoko-wysoko, i jego tron jest ustanowiony na tej górze. I ten król”, zasiadający na tronie, „wznosi się ponad wszystkich. Człowiek, który przynosi dar królowi, musi podnieść ten dar ze stopnia na stopień, aż wyniesie go z dołu ku górze – do tego miejsca, gdzie król zasiada, wywyższony ponad wszystkimi. I wtedy wiadomo, że dar jest wznoszony ku królowi, i że ten dar należy do króla. A gdy dar zstępuje z góry ku dołowi, wiadomo, że jest to dar należący do króla, który z góry zstępuje do ukochanego przez króla na dole.”
624) Tak też na początku człowiek wznosi się w swoim stopniu z dołu ku górze, i wtedy [jest] „ofiara dla Stwórcy”. (kach be-kadmejta, adam salek be-dargoi mi-tata le-ejla, u-kedein: karban la-Haszem.) „Z bydła, z rogatego” – [to] zstępuje w swoim stopniu z góry ku dołowi, i wtedy [jest] „wasza ofiara”. (min ha-behema, min ha-bakar – nachet be-dargoi me-ejla le-tata, u-kedein: karbanchem.) Dlatego napisano: „Zjadłem mój miód leśny z moim miodem, wypiłem moje wino z moim mlekiem” – to człowiek i „ofiara dla Stwórcy”. (be-ginei kach ketiv: achalti ja’ari im diweszi, szatitisi jejni im chalawi – hajnu adam we-karban la-Haszem.) „Jedzcie, przyjaciele” – to „z bydła, z rogatego i z owiec”, i wtedy: „złożycie swoją ofiarę”. (ichlu re’im – hajnu: min ha-behema, min ha-bakar u-min ha-con, u-kedein: takrivu et karbanchem.)
Sulam
624) „I tak człowiek najpierw wznosi się po Jego stopniach z dołu ku górze, i wtedy nazywa się to «ofiarą dla Stwórcy». «Z bydła, z dużego i z małego inwentarza» – to zstępuje po Jego stopniach z góry ku dołowi, i wtedy nazywa się to «waszą ofiarą». I dlatego powiedziano: «Spożyłem plaster miodu mój z miodem, piłem wino moje z mlekiem»[12] – czyli człowiek i «ofiara dla Stwórcy», bo Stwórca mówi: «Spożyłem plaster miodu mój z miodem, piłem wino moje z mlekiem». «Jedzcie, umiłowani» – to «z bydła, z dużego i z małego inwentarza», i wtedy «przynoście wasze ofiary», jak już wyjaśniliśmy”.
625) Przyszli Rabbi Icchak i Rabbi Jehuda i pocałowali go w głowę, mówiąc: „Błogosławiony Miłosierny, że zasłużyliśmy usłyszeć to, i błogosławiony Miłosierny, że nie zostały zapomniane te słowa przez tego starca”. (ato rabi Jicchak we-Ribi Jehuda, u-nszaquha al rejszeih, amru: berich Rachamana de-zakinan le-miszma da, u-berich Rachamana de-la it’avidu milin ilejn be-hahu sawa.) Wstali i poszli, a gdy szli, zobaczyli pewną winorośl zasadzoną w pewnym ogrodzie. (kamu we-azalu, ad de-hawu azlei, chamu chad gefen neti’a be-chad ginna.)
Sulam
625) Podeszli rabbi Josi i rabbi Jehuda i pocałowali go w głowę. Powiedzieli: „Błogosławiony Miłosierny za to, że dostąpiliśmy zaszczytu usłyszeć to. I błogosławiony Miłosierny za to, że te słowa nie zginęły u tamtego starca” – ponieważ nie zrozumiałby ich, i słowa te by przepadły. Wstali i poszli. Zobaczyli winorośl rosnącą w pewnym ogrodzie.
[1] Pisma, Diwrej ha-Jamim I, 1:1. «Adam, Szet, Enosz».
[2] Tora, Bereszit, 1:14. «I powiedział Wszechmogący: „Niech będą światła na sklepieniu niebios, aby oddzielały dzień od nocy; i będą one na znaki i wyznaczanie czasów, i dni, i lat”».
[3] Prorocy, Jeszajahu, 33:20. «Spójrz na Cijon, miasto naszych zebrań! Twoje oczy zobaczą Jeruszalajim, mieszkanie spokojne, namiot niewzruszony, jego paliki nie zostaną poruszone na wieki, i żadna z jego lin nie zostanie zerwana».
[4] Tora, Szemot, 39:33. «I przynieśli Przybytek do Moszego: namiot i wszystkie jego przybory, jego haki, jego belki, jego zasuwy, jego słupy i jego podstawy».
[5] Tora, Szemot, 27:8-9. «Wydrążonym, z desek zrób go. Jak pokazano ci na górze, tak niech uczynią. I zrób dziedziniec Przybytku: po stronie południowej, na prawo, zasłony dla dziedzińca z kręconego bisioru, sto łokci długości jednej strony».
[6] Tora, Bemidbar, 8:4. «A oto budowa menory: z całego odlewu złota wykuta ona, aż do samego jej fundamentu, aż do jej kwiatów, z całego odlewu wykuta ona. Według wzoru, który Stwórca pokazał Moszemu, tak zrobił on menorę».
[7] Tora, Szemot, 25:40. «Patrz i uczyń według ich wzoru, jaki pokazano ci na górze».
[8] Patrz wyżej, p. 557.
[9] Tora, Szemot, 33:7. «A Mosze brał namiot i rozstawiał go poza obozem, daleko od obozu, i nazwał go Namiotem Spotkania. I było, każdy szukający Stwórcy wychodził do Namiotu Spotkania, który był poza obozem».
[10] Tora, Wajikra, 1:2. «Mów do synów Israela i powiedz im: “Ten człowiek, kto zechce przynieść od was ofiarę Stwórcy, z bydła, z większej trzody i z mniejszej przynieście waszą ofiarę”».
[11] Prorocy, Chawakuk, 3:11. «Słońce, księżyc stanął w swojej siedzibie, przy świetle Twoich strzał chodzą, przy blasku Twoich lśniących włóczni».
[12] Pisma, Szir ha-Szirim, 5:1. «Przyszedłem do mojego ogrodu, siostro moja, oblubienico, zebrałem moją mirrę z moim balsamem; skosztowałem moje plastry z miodem, piłem moje wino z mlekiem. Jedzcie, przyjaciele! Pijcie aż do upojenia, umiłowani!».