640) Otworzył i powiedział: „Z pożerającego wyszło pożywienie, a z mocnego wyszło coś słodkiego”. (patach we-amar: me-ha’ocheł jaca ma’achal, u-me-az jaca matok.) Ten werset daje nam oparcie: „Z pożerającego” – to sprawiedliwy, jak napisano: „Sprawiedliwy je do sytości swej duszy”. (hai kra: asmachta it lan beih – me-ha’ocheł: da cadik, de-ketiv: cadik ochel le-sowa nafsho.) Sprawiedliwy je rzeczywiście, i bierze wszystko. Dlaczego? Aby nasycić duszę, dać nasycenie temu miejscu, które nazywa się duszą Dawida. (cadik ochel waddaj, we-nateil kolla. ammaj? le-sowa nafsho – le-mehaw sawa le-hahu atar de-ikrei nafsho de-David.) „Wyszło pożywienie” – bo gdyby nie ten sprawiedliwy, nie wyszedłby pokarm na wieki, i świat nie mógłby się utrzymać. (jaca ma’achal – de-ilmale hahu cadik, la jifok mezona le-almin, we-la jachil alma le-kajma.) „A z mocnego wyszło coś słodkiego” – to Icchak, który pobłogosławił Jaakowa: „Niech ci da Elohim rosę niebios i tłustość ziemi”. (u-me-az jaca matok – da Jicchak, de-barech le-Ja’akow be-tal ha-szamaim u-mi-szmanei ha-arec.)
Sulam
640) Powiedział, oświadczając: „«Z jedzącego wyszło pożywienie, a z mocnego wyszło słodkie». To wypowiedzenie można oprzeć na innym wersie, z którego jasno wynika, że «z jedzącego» oznacza «ze sprawiedliwego», jak powiedziano: «Sprawiedliwy je, aby nasycić swoją duszę»[1]. «Sprawiedliwy»” – czyli Jesod, „je, bez wątpienia, i otrzymuje od wszystkich” – otrzymuje napełnienie od wszystkich sfirot Zeir Anpina. „I po co? «Aby nasycić duszę» – by dać nasycenie temu miejscu, które nazywa się «dusza Dawida»” – Nukwie. „«Wyszło pożywienie» – ponieważ gdyby nie ten sprawiedliwy, nie wyszłoby zaopatrzenie dla świata i świat” – Nukwa, „nie mógłby istnieć. «A z mocnego wyszło słodkie» – to Icchak, który pobłogosławił Jaakowa: «Z rosy niebios i z tłustości ziemi»[2]”.
641) Dalej: choć wszystko jest jednym, gdyby nie siła surowego sądu, nie wyszedłby miód. (tu, af al-gaw de-kolla chad, ilmale tokfa de-dina kaszja, la nafka dewasz.) Kto jest „miodem”? To Tora ustna, jak napisano: „I słodsze niż miód i spływający z plastrów”. (man dewasz? da Tora sze-be’al pe, de-ketiv: u-metukim mi-dewasz u-nofet tzufim.) „Z mocnego” – to Tora pisana, jak napisano: „Stwórca da siłę swojemu ludowi”. (me-az: da Tora sze-bichtaw, de-ketiv: Haszem oz le-amo jiten.) „Wyszło coś słodkiego” – to Tora ustna. (jaca matok: da Tora sze-be’al pe.)
Sulam
641) „I jeszcze” trzeba to wyjaśnić. „Chociaż wszystkie one” – wszystkie sfirot, „stanowią jedną całość, to jednak „gdyby nie siła surowego sądu” – zawartego w lewej linii Zeir Anpina, „nie wyszedłby «miód»” – czyli napełnienie świecenia lewej linii w Nukwie, otrzymywane od lewej strony Zeir Anpina. „«Miód» – to ustna Tora” – Nukwa, „o której powiedziano: «I słodsza niż miód i nektar z plastra»[3]. I zgodnie z tym: «Z mocnego» – to Tora pisana, jak powiedziano: «Stwórca da siłę swojemu ludowi»[4] – i to jest Zeir Anpin. «Wyszło słodkie» – to ustna Tora” – Nukwa, nazywana miodem.
642) Szli razem trzy dni, aż dotarli do wzgórza Kira, matki jego. (azalu ke-chada telat jomin, ad de-matu le-tursa de-Kira de-imeih.) Gdy ich zobaczyła, przygotowała dom, i siedzieli tam kolejne trzy dni. (kejwan de-chamat lon, atkanet bejta, we-jatwu taman telat jomin achranin.) Pobłogosławili go i odeszli, i przedstawili słowa przed Rabbim Szymonem. (berchuhu, we-azalu, we-sidru milin kameh de-Rabbi Szimon.) Powiedział: „Z pewnością dziedzictwo Tory posiedli, i gdyby nie zasługa ojców, zostałby ukarany z góry. (amar: waddaj jerutat orajta achsin, we-ilmale zchuta de-avahan, jit’annasz mil’ejla.) Ale Święty, niech będzie Błogosławiony, dla tych, którzy idą za Torą, oni ją dziedziczą wraz ze swymi synami na wieki”. (aval Kudsza Berich Hu le-inun de-azlin batar orajta, achsinu lah inun u-benajhu le-almin.) Oto, co powiedziano: „A Ja – to jest Moje przymierze z nimi, mówi Stwórca, Duch Mój, który jest nad tobą…” itd. (hadehu de-ktiw: wa-ani zot beriti otam, amar Haszem, ruchi aszer alecha we-gomer.)
Sulam
642) Szli razem trzy dni, aż przyszli na ulicę wioski, gdzie mieszkała matka tego chłopca. Gdy ich zobaczyła, przygotowała dom, i zostali tam jeszcze na trzy dni. Pobłogosławili go i wyruszyli w drogę. I opowiedzieli wszystko, co się wydarzyło, rabbiemu Szimonowi. Powiedział on: „Bez wątpienia otrzymał on Torę w dziedzictwie, i gdyby nie zasługa ojców”, rawa Amnuna Saby, „otrzymałby karę z góry. Lecz Stwórca jest z tymi, którzy kroczą drogami Tory, oni i synowie ich odziedziczą ją na wieki. Jak powiedziano: «A Ja – oto przymierze Moje z nimi, powiedział Stwórca, Duch Mój, który jest nad tobą, i słowa Moje, które włożyłem w twoje usta, nie odstąpią od ust twoich ani od ust potomków twoich»[5]”.
643) „Zewulun przy brzegu mórz będzie mieszkał, a on – przy brzegu okrętów, a jego skraj…” itd. (Zewulun le-chof jamim jiszkon, we-hu le-chof onijot, we-jarkato… we-gomer.) Rabbi Aba otworzył: „Przypasz swój miecz do biodra, bohaterze – twoja chwała i wspaniałość”. (Rabbi Aba patach: chagor charbecha al jarech, gibbor – hodecha we-hadarecha.) Czyż ta chwała i wspaniałość mają służyć uzbrojeniu się i gorliwości w tym? (we-chi da hod we-hadar, le-mejzan zajna, u-le-izdarza be-hai?) Ten, kto zajmuje się Torą, kto prowadzi walkę poprzez Torę, i uzdalnia siebie w niej – to jest właśnie pochwała, to jest chwała i wspaniałość. (man de-isztadal be-orajta, we-agach kerava be-orajta, we-zareiz garmeih bah – da hu szibcha, da hu hod we-hadar.) I o tym powiedziała: „Przypasz swój miecz…” (we-at amart: chagor charbecha.)
Sulam
643) „«Zewulun zamieszka nad brzegiem mórz, i on będzie przy przystani okrętowej, a granica (jerech) jego sięgnie do Sydonu»[6]. Rabbi Aba zawołał: ««Przepasz biodro (jerech) swoim mieczem, bohaterze, w swojej wspaniałości i chwale»[7]. Ale czyż to właśnie jest wspaniałość i chwała – gromadzić broń i przepasywać się nią? Ten, kto zajmuje się Torą i prowadzi wojnę Tory, i przepasuje się nią – to jest prawdziwa wspaniałość i chwała. A ty mówisz: „Przepasz biodro swoim mieczem” – to właśnie wspaniałość i chwała?”
644) Lecz istota tej sprawy to znak święty, który Święty, niech będzie Błogosławiony, dał i wyrył w synach ludzi, (ela, waddaj ikra de-milla: ot kajama kadisza, jahaw Kudsza Berich Hu, we-raszim leih be-bene nasza) aby go strzegli i nie skalali przez uszkodzenie tego znaku Króla. (be-gin de-jintarun leih, we-la jifgemun leih bi-pgimu le-hai reszima de-Malka.) A kto go skala, oto przygotowany jest na niego „miecz pomsty za przymierze”, by pomścić pomstę świętego przymierza, które zostało w nim wyryte, a on je zbezcześcił. (u-man de-pagem leih, ha ka’im le-kibleih cherew nokemet nekam berit, le-nakma nukma de-berit kadisza, de-itreszim beih, we-hu pagem leih.)
Sulam
644) „Ale to, rzecz jasna, jest podstawą wszystkiego, ponieważ znak świętego przymierza przekazał Stwórca ludziom, pieczętując go na nich po to, aby go strzegli i nie naruszali pieczęci Króla. A przeciwko temu, kto go narusza, podnosi się «miecz, mszczący się za złamanie przymierza»[8], by dokonać odpłaty za naruszone przez niego święte przymierze, które zostało na nim zapieczętowane.”
645) A kto pragnie strzec tego miejsca, niech się pospieszy i naprawi siebie, i przygotuje się, by stawić mu czoła w chwili, gdy zły popęd wzmocni się nad nim, [wtedy] ten miecz, który stoi przy biodrze, ma się pomścić na tym, kto kala to miejsce. (u-man de-ba’ej le-natra hai atar, jizdarez we-jitakken garmeih, we-jiszawwej le-kibleih, be-sza’ta de-jicra bisza jitkaf aloi – le-hai cherew de-kajma al jarech, le-itpar’a mi-man de-pagem hai atar.) I wtedy: „Przypasz miecz swój do biodra, bohaterze” – bohater on jest, bohater jest nazwany. (u-kedein: chagor charbecha al jarech, gibbor – gibbor ihu, gibbor itkrei.) I dlatego: „Twoja chwała i twoja wspaniałość”. (we-al da: hodecha we-hadarecha.)
Sulam
645) „A ten, kto troszczy się o strzeżenie tego miejsca” – czyli świętego przymierza, „musi się uzbroić i przygotować, i w chwili, gdy złe początki zaatakują go, zastosować przeciwko nim ten miecz, który spoczywa na biodrze, by odpłacić temu, kto zamierza wyrządzić szkodę temu miejscu, które nazywa się biodrem. I to jest sens powiedzianego: «Przepasz biodro mieczem swoim, bohaterze» – bohaterem jest on” dlatego, że zwycięża złe początki, „i dlatego nazywany jest bohaterem. I o tym powiedziano: «Swoją wspaniałością i swoją chwałą»”.
646) Inne wyjaśnienie: „Przypasz swój miecz do biodra, bohaterze” – ten, kto wychodzi w drogę, powinien przygotować siebie modlitwą do swojego Pana i pospieszyć się z tym sprawiedliwym, mieczem wyższym, przez modlitwę i błagania, zanim jeszcze wyjdzie w drogę. (de’achar: chagor charbecha al jarech gibbor – man de-nafik be-orcha, jetakken garmeih bi-tzelota de-Mareih, we-jizdarez be-hai cedek, cherew ila’a, bi-tzelota u-ba’utin ad la jifok le-orcha.) Jak napisano: „Sprawiedliwość przed Nim będzie kroczyć i wytyczy drogę krokom Jego”. (ke-dikhtiv: cedek le-fanaw jehallech, we-jaszem le-derech pe’amaw.)
Sulam
646) „Inne znaczenie słów: «Przepasz biodro mieczem swoim, bohaterze». Ten, kto wyrusza w drogę, powinien przygotować się w modlitwie do swego Pana i uzbroić się w sprawiedliwość” – czyli Malchut, „czyli w wyższy miecz, dzięki modlitwom i błaganiom, zanim wyruszy w drogę, jak powiedziano: «Sprawiedliwość pójdzie przed nim i przygotuje drogę krokom jego»[9]”.
647) Chodź i zobacz: Zewulun zawsze wychodził na drogi i szlaki, prowadził wojny i uzbrajał się w ten wyższy miecz przez modlitwę i błagania, zanim wyszedł w drogę, i wtedy zwyciężał narody i umacniał się nad nimi. (ta chaze: Zewulun nafik tedira le-szwilin we-orchin, we-agach keravin, we-jizdarez be-hai cherew ila’a, bi-tzelota u-ba’utin, ad la nafik be-orcha, u-kedein natzach amin, we-itkafak alajhu.) A jeśli powiesz: Juda – przecież to on został przygotowany do prowadzenia wojen i napraw przez ten miecz. Dlaczego więc Zewulun? (we-i teima Jehuda – ha ittakkan be-hai, le-agacha keravin we-tikkunin be-hai cherew – ammaj Zewulun?) Lecz chodź i zobacz: ci dwunastu pokoleń wszyscy byli przygotowaniem dla Matrony. (ela: ta chaze – hanei tresar szwatin, kullhu tikuna de-Matronita hawu.)
Sulam
647) „Zewulun zawsze podążał ścieżkami” – które są właściwością manula, „i drogami” – będącymi właściwością miftecha[10], „i prowadził wojny, zbrojny w ten wyższy miecz” – czyli w Nukwę ze strony sądów, zawartych w świeceniu jej lewej linii, „dzięki modlitwom i błaganiom, zanim wyruszał w drogę. I wtedy zwyciężał narody, pokonując je. Ale przecież Jehuda był uzbrojony w ten miecz, by prowadzić wojny i dokonywać napraw” – ponieważ on jest właściwością Malchut, „co więc ma do tego Zewulun? Jednak wszystkie dwanaście plemion to naprawy Królowej” – Malchut, „a Zewulun, w ten sposób, także jest właściwością Malchut”.
[1] Pisma, Miszlei, 13:25. «Sprawiedliwy je dla nasycenia duszy, a brzuch grzeszników nie napełni się».
[2] Tora, Bereszit, 27:28. «I da ci Wszechmogący z rosy niebios i z tłustości ziemi, i obfitość zboża i wina».
[3] Pisma, Tehilim, 19:11. «Bojaźń Stwórcy czysta, trwa na wieki, prawa Stwórcy prawdziwe, wszystkie sprawiedliwe. Pożądańsze są niż złoto, niż mnóstwo najlepszego złota, i słodsze niż miód i nektar z plastra».
[4] Pisma, Tehilim, 29:11. «Stwórca da moc swojemu ludowi, Stwórca pobłogosławi swój lud pokojem».
[5] Prorocy, Jeszajahu, 59:21. «A Ja, oto moje przymierze z nimi – powiedział Stwórca – duch mój, który jest na tobie, i moje słowa, które włożyłem w twoje usta, nie odstąpią od twoich ust, i od ust twoich potomków, i od ust potomków twoich potomków – powiedział Stwórca – odtąd i na wieki».
[6] Tora, Bereszit, 49:13. «Zewulun nad brzegiem mórz zamieszka, i on – u przystani okrętowej, a jego granica – aż do Cidonu».
[7] Pisma, Tehilim, 45:4. «Przepasz swoje biodro mieczem, bohaterze, swoją pięknością i swoim majestatem».
[8] Tora, Wajikra, 26:25. «I sprowadzę na was miecz, mszczący złamanie przymierza, i będziecie się gromadzić w waszych miastach, lecz sprowadzę na was zarazę, i zostaniecie wydani w ręce wroga».
[9] Pisma, Tehilim, 85:14. «Sprawiedliwość pójdzie przed Nim i skieruje na drogę Jego kroki».
[10] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 308.