759) Rabbi Szymon otworzył i powiedział: „Naftali – łania wypuszczona, dająca słowa piękna.” (R’ Szimon patach we-amar: Naftali ajala shelucha, ha-noten imrei shafer.) To już zostało powiedziane, że świat górny to świat męski. (Ha itmar: de-alma ila’a alma de-dechura ihu.) Gdy słowo wznosi się z Kneset Israel do góry, wszystko staje się męskie. (Keivan de-salka milla mi-Kneset Jisrael u-le-eila, kolla hu dechar.) Skąd to wiemy? Z ofiary całopalnej. Dlaczego nazywa się ją ola („wznosząca się”)? Bo wznosi się w górę od strony żeńskiej. (Menalan? – me-‘olah. Amma’i itqrei olah? – begin de-salka le-eila min nukva.) I dlatego: „Olah, samiec, bez skazy, niech ją przyniesie…” (U-we-ginei kach: olah zachar tamim yakrivennu…)

Sulam

759) Rabbi Szymon powiedział, ogłaszając: „Naftali – łania wolna, wznoszący wypowiedzi piękne”[1]. Skoro powiedziano: „Łania wolna”, należało zakończyć zdanie słowami: „Wznosząca wypowiedzi piękne”, a nie „wznoszący” – w rodzaju męskim. „Wszak uczyliśmy się, że wyższy świat” – Bina, „to świat zachar, i gdy to słowo wznosi się ponad Kneset Israel” – Nukwę, „i wyżej, to wszystko staje się właściwością zachar. Skąd to wiemy? Z ofiary całopalnej – dlaczego nazywa się ona «ola (עֹלָה)»? Dlatego że wznosi się (ole עולה) ponad Nukwę. Dlatego powiedziano: «Jeśli jego ofiara całopalna jest z bydła, to niech przyniesie samca (zachar) bez skazy»[2]”. Tak więc zachar jest wyżej niż nukwa, i dlatego uważa się wyższy świat – Binę, za świat zachar.

760) Dlaczego „bez skazy” (tamim)? Czy potrzebujemy go bez ran, że właśnie dlatego mówi „bez skazy”? Co znaczy „tamim”? (ammai tamim, we-chi pisqei pisqei be’inan leih, de-amar tamim – mahu tamim?) Lecz jak jest napisane: „Chodź przed Moim obliczem i bądź doskonały (tamim).” (ela, ke-de-ketiv: hithalech lefanai we-heye tamim.) Kiedy jest doskonały? W chwili obrzezania, bo męskość nie istnieje i nie jest rozpoznawalna inaczej, jak tylko w miejscu, które nazywa się „tamim”. (eimata’i tamim? – be-sha’ata de-itgzar, de-ha dechura la havei, we-la ishtemoda, ela be-hahu atar de-itqrei tamim.) A czym jest ten [punkt]? To jest „znak trwały” (ot kayyama), w którym rozpoznaje się męskie od żeńskiego, jak napisano: „Mąż sprawiedliwy, doskonały (tamim) był.” (u-man ihu? – da ot kayyama, de-beih ishtemoda dechura min nukva, ke-de-ketiv: ish Caddik tamim haya.) Dlatego „samiec bez skazy” – bo w nim rozpoznaje się tę formę, i nie może być okaleczony. (be-ginei kach: zachar tamim, de-ishtemoda bei hai shayfa, we-la yesarsun leih.)

Sulam

760) „Dlaczego powiedziano: «Przyniesie samca bez skazy (dosł. „całego”)»? Czyżby chciano go przynieść w częściach i dlatego wskazano: «Całego»? Co znaczy – «całego»? To tak, jak powiedziano: «Chodź przede Mną i bądź nieskalany»[3]. Kiedy stał się «nieskalany»? W chwili, gdy dokonał obrzezania, ponieważ zachar może być i może być rozpoznany tylko dzięki temu miejscu, które nazywa się nieskalanym. A czym ono jest? To znak przymierza obrzezania, którym zachar różni się od nekewy. Jak powiedziano: «Mąż sprawiedliwy, nieskalany on był»[4]”, ponieważ sprawiedliwy – to Jesod, i właśnie do niego odnosi się pojęcie «nieskalany». „Dlatego mówi Pismo: «Samiec bez skazy» – aby był rozpoznawalny u niego organ, wskazujący na przynależność do rodzaju męskiego, czyli żeby nie był wykastrowany”.

761) A jeśli powiesz: „Przecież napisano: nekeva temima – «samica bez skazy»” – tak, z pewnością! Tak jak nazywa się „sprawiedliwy bez skazy” (caddik tamim), tak też nazywa się „sprawiedliwość bez skazy” (cedek temima). (we-i teima: ha ketiv nekeva temima – hachei hu waddaj: ke-ma de-itqrei Caddik tamim, kach itqrei tzedek temima.) Ponieważ wszystko bierze się od niego [męskiego], dlatego całopalenie, które wznosi się od żeńskiego ku męskiemu, a z tego miejsca i dalej – wszystko jest męskie. (be-ginei de-kolla natla mineih, be-ginei kach olah de-salka min nukva le-dechura, u-me-hai atar u-le-eila – kolla hu dechura.) A od żeńskiego i poniżej – wszystko jest żeńskie. I już to wyjaśniliśmy. (u-min nukva u-le-tata – kolla hu nukva, we-ha okimna.)

Sulam

761) „I jeśli powiesz, że przecież powiedziano także: «Samicę bez skazy»[5] – wszystko to prawda, bez wątpienia, tak samo jak nazywa się” Jesod „sprawiedliwym bez skazy, tak i Nukwa nazywa się dobroczynnością bez skazy, ponieważ otrzymuje wszystko od niego” – i dlatego nazywa się nieskalaną, tak jak i on. Ale w swej istocie nieskalanym nazywa się zachar. „Dlatego ofiara całopalna (ola עולה) – wznosząca się (ole עולה) od Nukwy ku zacharowi” – to zachar, „ponieważ od tego miejsca” – od Nukwy, „i wyżej – wszystko to zachar, a od Nukwy i niżej – wszystko to nekewa”.

762) A jeśli powiesz: „Tak samo [jest] z żeńskim z góry?”, to odpowiadamy: koniec ciała patrzy na całe ciało, które jest męskie, a początek ciała – to żeńskie, aż zstępuje do zakończenia, a kiedy ukazuje się zakończenie, wtedy wszystko staje się męskie. (we-i teima: hachei nami nukva de-le-eila? Ela: siyuma de-gufa achzei al kol gufa de-ihu dechar, reisha de-gufa nukva, ad de-nachet le-siyuma, we-kad siyuma itchazei, ha aved kolla dechar.) Lecz tutaj – początek i koniec to żeńskie, ponieważ całe uporządkowanie ciała to żeńskie. (aval hacha: reisha we-sofa nukva, de-ha kol tikkun gufa – nukva.)

Sulam

762) „I można by zaprzeczyć, że i na górze jest nekewa” – Bina. „Jednak zakończenie ciała wskazuje na całe ciało (guf), że ono – to zachar. Rosz i guf” Biny, czyli HaBaD i HaGaT, „to nekewa, dopóki nie opuszcza się do zakończenia” – NeHI, obłaczających się w rosz Zeir Anpina i stających się właściwością zachar, tak jak i on sam. „I gdy zakończenie rozpoznawalne jest” jako właściwość zachar, „wszystko staje się właściwością zachar”; i nawet jej HaBaD i HaGaT, nieobłóczone w Zeir Anpin, uznawane są wtedy również za właściwość zachar. „Ale tutaj”, w Nukwie Zeir Anpina, „rosz i sof są właściwością nekewa, ponieważ całe naprawienie jej guf jest w właściwości nekewy”, i nie ma u niej właściwości zachar w jej NeHI.

763) Chodź i zobacz: istnieje jedna wyższa tajemnica w tej sprawie. Widzimy, że Jaakow błogosławił Josefa pośród jego braci. (ta chaze, chad raza ila’a it be-milla da, de-ha chaminan de-Jaakow barech le-Josef be-go achohi.) Gdy Święty, niech będzie Błogosławiony, ustanowił cztery sztandary w Szchinie, przez dwanaście pokoleń, aby były przez nie uporządkowane, odsunął spośród nich Josefa i umieścił Efraima na jego miejscu. (keivan de-manei Kudsza Berich Hu arba de-galin be-Szchinta, be-tresar shvatin le-ittakkana behon, gara minayhu le-Josef, we-shavei le-Efraim be-atreih.) Dlaczego został usunięty Josef spośród nich? Jeśli powiesz: z powodu jego winy – nie tak, bo on był sprawiedliwy. (mai ta’ama: istallaq Josef minayhu? – i teima begin chovoi, la hachei, de-ha zakka’a ihu.)

Sulam

763) „I w tym ukryta jest jedna wyższa tajemnica. Wszak widzimy, że Jaakow pobłogosławił Josefa spośród jego braci. Po tym, jak Stwórca wskazał cztery znaki w Szchinie, w dwunastu pokoleniach, za pomocą których Szchina będzie ustanowiona, wziął spośród nich Josefa i postawił na jego miejsce Efraima. Jaki jest sens tego, że Josef został im zabrany? Jeśli powiesz, że za jego grzechy – to nieprawda, wszak był sprawiedliwym”.

764) Lecz tajemnica tej sprawy jest taka: Josef był znakiem męskości, jak napisano: „Syn owocujący jest Josef, syn owocujący nad źródłem.” (ela, raza de-milla: Josef reshima de-dechura hava, de-ketiv: ben porat Josef, ben porat alei ayin.) I napisano: „Stamtąd pasie opokę Israel” – stamtąd zaopatrywana jest ta „opoka Israel.” (u-ketiv: mi-sham ro’e even Jisrael – mi-tamman itzan hai even Jisrael.) „Even” – to Kneset Israel, o której powiedział Dawid: „Kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła.” (even – da Kneset Jisrael, we-‘aleh amar David: even ma’asu ha-bonim hayeta le-rosh pinna.) A ponieważ Josef jest znakiem męskości, nazwany został Josef Sprawiedliwy, bo on jest Sprawiedliwym rzeczywiście: „Stamtąd pasie opokę Israel.” (u-we-gin de-Josef ihu reshimu de-dechura, itqrei Josef ha-Caddik, de-ha ihu Caddik waddai: mi-sham ro’e even Jisrael.)

Sulam

764) „Lecz ukryty sens tego polega na tym, że Josefa cechowała właściwość zachar, jak powiedziano: «Pęd owocujący Josef, pęd owocujący nad źródłem»[6]” – ponieważ on jest właściwością Jesod, który nazywa się owocującym pędem, „i powiedziano: «Stamtąd strzeże kamień Israela»[7] – to Kneset Israel”, czyli Nukwa, „i o niej powiedział Dawid: «Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym»[8]. A ponieważ Josef posiadał właściwość zachar, nazywa się Josefem-sprawiedliwym, gdyż on z pewnością jest sprawiedliwym”, czyli Jesod, „i dlatego: «Stamtąd strzeże kamień Israela»” – czyli daje napełnienie Nukwie. I tym wyjaśnia się to, o czym mówiliśmy wyżej[9], że wypowiedź zaczyna się w rodzaju żeńskim: „Naftali – łania wolna”, a kończy: „Wznoszący wypowiedzi piękne” – w rodzaju męskim. Ponieważ „łania wolna” – to nukwa, a kiedy mówi się o dającym, czyli Jesod-sprawiedliwym, to jest to zachar, i dlatego mówi: „Wznoszący wypowiedzi piękne” – w rodzaju męskim.

765) A ponieważ wszystkie uporządkowania Szchiny są żeńskie, Josef został stamtąd odsunięty, a jego miejsce zajął Efraim, który jest żeńskim aspektem dla tego uporządkowania. (u-we-gin de-kol tikkunei Szhinta inun nukvan, istallaq Josef mi-tamman, we-itmanei techotei Efraim, we-ihu nukva le-tikkunaha.) I dlatego właśnie on został ustanowiony po stronie zachodniej, w miejscu, gdzie przebywa żeński aspekt, a ten znak, który był męski, został odsunięty z tego uporządkowania, ponieważ to świat żeńskości, a nie świat męskości, i całe to uporządkowanie wymaga żeńskiego. (u-we-gin de-ihu hachei, itmanei le-sitra ma’arav, atar de-nukva sharya, we-hahu reshimu de-ihu dechura, istallaq mi-tikkunaha, begin de-ihu alma de-nukva, we-la alma de-dechura, we-kol tikkunaha ba’in nukvei.)

Sulam

765) „I ponieważ wszystkie naprawy Szchiny – to nekewot”, ponieważ od Nukwy i niżej – wszystko to właściwości nekewa, jak już mówiliśmy, „oddalony zostaje stamtąd Josef” – zachar, „i wyznaczony zostaje na jego miejsce Efraim do dwunastu napraw, będący właściwością nukwy. A ponieważ tak jest, został on wyznaczony na stronie zachodniej, w miejscu, gdzie znajduje się nukwa”, ponieważ Szchina przebywa na zachodzie, „a ten, kto nosi właściwość zachar” – Josef, „zostaje uwolniony od napraw, ponieważ one są ze świata nukwy, a nie ze świata zachar. I wszystkie naprawy muszą być właściwościami nukwy”.

766) I dlatego Josef, który jest caddikiem, został odsunięty z tego uporządkowania, a jego miejsce zajął Efraim. (u-we-gin kach, Josef de-ihu caddik, istallaq mi-tikkunaha, we-itmanei Efraim techotei.) I według tego – wszystkie dwanaście pokoleń to uporządkowania Szchiny i wszystkie potrzebne są na wzór tego, co powyżej, z wyjątkiem stopnia caddika, który wykonuje wszystkie żeńskie formy i nie należy go negować. (we-al da, kullhu t’resar szivtin, tikkunei Szhinta inun, we-kullhu ba’in ke-gavna de-le’ela, bar darga de-Caddik, de-ihu aved kol szayifin de-char, we-la ba’ei le-akchasha leih.)

Sulam

766) „I dlatego Josef, sprawiedliwy” – czyli Jesod, zachar, „zostaje uwolniony od napraw, a na jego miejsce wyznaczony zostaje Efraim. Dlatego wszystkie dwanaście pokoleń”, będące właściwością nekewa, „stanowią naprawy Szchiny i wszystkie one powinny trwać w wyższym podobieństwie” – czyli we właściwości nekewa, jak i Szchina, „z wyjątkiem stopnia sprawiedliwego” w tych pokoleniach, Jesod, „który czyni wszystkie części ciała właściwością zachar – on nie powinien znajdować się wśród dwunastu napraw, czyli nie należy go obniżać”.

767) Naftali – łania wypuszczona, dająca piękne wypowiedzi, czyli jak napisano: „a twoja mowa pełna wdzięku”. (naftali ajala szelucha, ha-noten imrej szafer – hajnu dichteew u-midbarech nawe.) Ponieważ głos przeznaczony jest dla mowy i nie ma głosu bez mowy. (begin de-kol madber leih le-dibur, we-lejt kol bela dibur.) A ten głos został wypuszczony z bardzo głębokiego miejsca z góry i wysłannik z jego strony prowadzi mowę. (we-ha-hu kol isztallach me-atar amika de-le’ela, u-szeliach mi-qameih le-anhaga le-dibur.) Bo nie ma głosu bez mowy i nie ma mowy bez głosu. (de-ha lejt kol bela dibur, we-la dibur belo kol.) A to jest zasada, która potrzebuje szczegółu, i szczegół, który potrzebuje zasady. (we-da kelal de-carich lifrat, u-frat de-carich le-kelal.) A ten głos wychodzi z południa i mówi ku zachodowi. (we-da kol nafka mi-darom, u-madber le-ma’araw.) Dziedziczy po dwóch stronach – i to jest to, co napisano: „a o Naftalim powiedział: … morze i południe odziedziczy”. (jaret le-trein sitrin, we-da hu dichteew u-le-Naftali amar … jam we-darom jerasza.) Na górze – samiec, na dole – samica. (le-’eila de-char, le-tata nukwa.) Dlatego: Naftali – łania wypuszczona, samica na dole. (begin kach Naftali ajala szelucha – nukwa le-tata.) Podobnie jak samiec na górze, jak napisano: „dający piękne wypowiedzi”. (ke-gawna da de-char le-’eila, dichteew ha-noten imrej szafer.) „Dający” jest napisane w formie męskiej, a nie „dająca” w żeńskiej. (ha-noten ketiw, we-lo ha-notenet.)

Sulam

767) „Naftali – łania wolna, wznoszący wypowiedzi piękne”, czyli jak powiedziano: „I doskonała jest twoja mowa”[10], ponieważ głos – Zeir Anpin, „rządzi mową” – Nukwą, „i nie ma głosu bez mowy. I ten głos wysyłany jest z głębokiego miejsca na górze” – czyli z Biny, „aby rządzić mową. Gdyż nie ma głosu bez mowy i nie ma mowy bez głosu” – czyli nie ma działania Zeir Anpina bez Nukwy i nie ma działania Nukwy bez Zeir Anpina. Ponieważ mowa to Nukwa w właściwości lewej linii, Hochmie bez chasadim, która nie może świecić bez chasadim i dlatego potrzebuje głosu, czyli światła chasadim, i wtedy może świecić. A głos, Zeir Anpin, bez mowy – to WaK, a mowa dopełnia go do GaR. I dlatego potrzebuje jej. „I to jest ogólne, które potrzebuje szczególnego, i szczególne, które potrzebuje ogólnego”. Ogólne – to Zeir Anpin, szczególne – to Nukwa, i potrzebują siebie nawzajem, bo nie mogą świecić inaczej jak razem. „I ten głos” – Zeir Anpin, „wychodzi ze strony południowej” – i to jest prawa linia, światło chasadim, „i rządzi stroną zachodnią” – Nukwą, „i ona zdobywa te dwa aspekty” – światło chasadim ze strony południowej i światło Hochmy ze strony zachodniej. I to jest sens powiedzianego: „A o Naftalim rzekł: «Morzem (również: zachodem) i południem władaj»[11]”. I dlatego mówi Pismo: „Naftali – łania wolna” – czyli Nukwa na dole, i odpowiednio do tego „świeci wraz z nią zachar na górze”, i nie świecą jedno bez drugiego. „I dlatego powiedziano: «Wznoszący wypowiedzi piękne»” – „wznoszący” powiedziano w rodzaju męskim, czyli Zeir Anpin, „a nie «wznosząca»”.

---

[1] Tora, Bereszit, 49:21. «Naftali – łania swobodna, wygłaszający piękne słowa».

[2] Tora, Wajikra, 1:3. «Jeśli jego ofiara całopalna jest z bydła, niech przyprowadzi samca bez skazy; do wejścia do Namiotu Spotkania niech przyprowadzi go, dobrowolnie, przed Stwórcę».

[3] Tora, Bereszit, 17:1. «A gdy Awram miał dziewięćdziesiąt dziewięć lat, ukazał się Stwórca Awramowi i powiedział do niego: “Ja jestem Stwórca Wszechmogący. Chodź przede Mną i bądź nieskazitelny”».

[4] Tora, Bereszit, 6:9. «Oto rodowód Noacha. Noach – mąż sprawiedliwy, nieskazitelny był w swoich pokoleniach, przed Wszechmogącym chodził Noach».

[5] Tora, Wajikra, 4:32. «A jeśli owcę przyniesie on na ofiarę oczyszczającą z grzechu, niech przyniesie samicę bez skazy».

[6] Tora, Bereszit, 49:22. «Rosnący pęd owocujący – Josef, pęd owocujący nad źródłem. Córki przychodziły (każda), aby zobaczyć».

[7] Tora, Bereszit, 49:24. «Lecz mocny pozostał jego łuk, i rozprzestrzeniła się jego siła przy wsparciu Potężnego Jaakowa; stamtąd strzeże kamień Israela».

[8] Pisma, Tehilim, 118:22. «Kamień, odrzucony przez budujących, stał się kamieniem węgielnym».

[9] Patrz wyżej, p. 759.

[10] Pisma, Szir ha-Szirim, 4:3. «Jak szkarłatna nić – twoje wargi, i znakomita twoja mowa, jak cząstki granatu – twoje skronie spod twojej zasłony».

[11] Tora, Dewarim, 33:23. «A o Naftalim powiedział: “Naftali przebywa w pomyślności i napełniony jest błogosławieństwem Stwórcy, morzem i południem władaj”».