853) Chodź i zobacz, kiedy Jaakow wszedł do jaskini, wszystkie wonie Ogrodu Eden znalezione zostały w jaskini i z jaskini wypłynęło światło, a jedna lampa zapłonęła. (ta chaze, kad hawa al Jaakow be-mearata, kol rechin de-ginta de-Eden isztakach be-mearata, u-mearata salka nehura, u-szraga chad dalik) A kiedy Ojcowie przyszli do Jaakowa do Micraim, aby być z nim, zgasło światło tej lampy. (u-kad aalu Awahan le-gabei de-Jaakow le-Micraim, le-isztakacha immey, istallaq nehura de-szraga) Gdy Jaakow wszedł do jaskini, lampa powróciła na swoje miejsce i wtedy jaskinia została dopełniona wszystkim, czego potrzebowała. (kejwan de-aal Jaakow be-mearata, hadra szraga le-atrej, kedeyn isztalem mearata mi-kol ma de-itstarich)
Sulam
853) „Kiedy Jaakow wszedł do jaskini, rozchodziły się w niej wszystkie aromaty Ogrodu edeńskiego, i w jaskini było światło, ponieważ paliła się tam jedna świeca. A gdy praojcowie przyszli do Jaakowa do Egiptu, aby przebywać tam z nim, światło świecy zniknęło” z jaskini. „Gdy Jaakow wszedł do jaskini, świeca powróciła na swoje miejsce i wtedy jaskinia wypełniła się wszystkim, co potrzebne”.
854) I aż do dni świata jaskinia nie przyjęła innego człowieka i nie przyjmie. (we-ad jomej alma, la kabelat mearata be-nosz achra, we-la tekabel) A dusze, które zasłużyły, przechodzą przed nimi przez dom jaskini, aby się obudziły i zobaczyły potomstwo, które pozostawiły na świecie, i by się zjednoczyły przed Świętym, niech będzie błogosławiony. (we-niszmatin de-zachan iawran mi-kammajhu be-bej mearata, begin de-jitaarun, we-chamin zar’a de-szewaku be-alma, we-jechidu kamej Kudsza Berich Hu)
Sulam
854) „Przez wszystkie dni istnienia świata ta jaskinia nie przyjęła żadnego innego człowieka i nie przyjmie. A dusze sprawiedliwych po ich odejściu przechodzą przed praojcami w jaskini, aby ci, przebudzając się, widzieli pozostawione przez siebie na świecie potomstwo i trwali w radości przed Stwórcą”.
855) Powiedział Rabbi Aba: „Czym jest balsamowanie (chanita) Jakuba?” Powiedział mu: „Idź zapytaj lekarza.” Chodź i zobacz, napisano: „I rozkazał Josef swoim sługom, lekarzom, aby zabalsamowali jego ojca, i zabalsamowali lekarze Israela.” (amar Rabi Aba: chanita de-Jaakow maj ihu? amar lej: zil sze’el le-asja. ta chaze, ketiw: wajecaw Josef et awadaw et harof’im lachanot et awiw, wajachantu harof’im et Israel) Czy pomyślałbyś, że było to balsamowanie jak u reszty ludzi? (sewaratach kiszear benej nasza hawat chanita da) A jeśli powiesz, że uczynili to ze względu na zwyczaj, oto jest napisane: „I umarł Josef… i został złożony w trumnie w Micraim”, (i tejma begin orcha hu da-awdu, ha ketiw: wajamat Josef ben… wajasem ba-aron be-Micraim) oto nie poszli z nim w drogę, bo tam został pochowany, a jednak jest napisane: „I zabalsamowali go.” (ha la azalu immej ba-orcha, de-ha taman itkabar, u-ketiw wajachantu oto)
Sulam
855) Zapytał rabbi Aba: „Na czym polegało balsamowanie Jaakowa?”. Powiedział mu: „Idź zapytaj lekarza. Zobacz, co powiedziano: «I rozkazał Josef swoim sługom, lekarzom, by zabalsamowali jego ojca, i zabalsamowali go lekarze Israela»[1]. Czy może być, żeby to balsamowanie było podobne do balsamowania innych ludzi? A jeśli powiesz, że zrobili to z powodu drogi” – na czas, w którym należało go zachować – „to przecież powiedziano: «I umarł Josef, i zabalsamowano go, i złożono w skrzyni w Egipcie»[2], chociaż nie wybierano się z nim w drogę, bo został pochowany tam na miejscu, a jednak powiedziano: «I zabalsamowali go»”.
856) Ale zwyczajem królów jest, że aby zachować ich ciała, balsamują ich olejkiem królewskim, wyższym nad wszystkie olejki, zmieszanym z wonnościami, i ten olejek wsiąka w ciało dzień po dniu, tym dobrym olejkiem, przez czterdzieści dni, jak napisano: „I wypełniło mu się czterdzieści dni, bo tyle dni wypełnia się dla balsamowania.” (ela, orcha de-malkin inun, begin le-kajema gufaijhu, chanatej lon be-meszach rewut, ila’a al kol meszchin, me’oraw be-busmin, wesza’ew lej be-gufa, joma batar joma, beha-hu meszcha tawa, arbe’in jomin, de-ketiw wajimle’u lo arbe’im jom, ki chen jimle’u jemej ha-chanutim) A po tym, jak się to zakończy, ciało trwa doskonałe przez wiele czasów. (batar de-isztalem da, kajma gufa szelim zimnin sagin)
Sulam
856) „Jednak taki jest zwyczaj u królów: dla zachowania ciała” – aby nie uległo rozkładowi, „balsamuje się je olejem namaszczenia zmieszanym z wonnościami, przewyższającym wszystkie inne oleje. I ten szlachetny olej wchłania się w ciało dzień po dniu, przez czterdzieści dni, jak powiedziano: «A gdy upłynęło mu czterdzieści dni – bo tyle trwa czas balsamowania»[3]. Po zakończeniu tego (działania) ciało trwa przez długie dni”.
857) Ponieważ cała ta ziemia Kenaanu i ziemia Micraim niszczy ciało i rozkłada je w krótkim czasie bardziej niż jakakolwiek inna ziemia, dlatego aby zachować ciało, czynią to i przeprowadzają to balsamowanie od wewnątrz i z zewnątrz. (begin de-kol hahu ar’a de-Kanaan, we-ar’a de-Micraim, mechalla gufa u-merakew leih le-zman Zeir, mikol sze’ar ar’a, u-begin le-kajema gufa awdei da, we-awdei chanita da miggo u-mibbara) Od wewnątrz – ponieważ umieszczają ten olejek na pępku, a on wchodzi przez pępek do wnętrza i pochłania się w jego wnętrznościach, i trwa to dla ciała od wewnątrz i z zewnątrz przez wiele czasów. (miggo de-szawjan hahu meszcha al tabbura, we-hu a’al be-tabbura le-go, we-iszta’ew be-me’oj, we-ka’em leih le-gufa miggo u-mibbara le-zimnin saggin)
Sulam
857) „Ponieważ cała ta ziemia Kanaan i cała ziemia Egiptu niszczą ciało, rozkładając je w krótszym czasie niż inne ziemie, to właśnie po to, aby zachować ciało, dokonuje się tego (działania). Balsamowanie przeprowadza się na wewnętrznej i zewnętrznej części ciała. Nakłada się ten olej na otwór pępkowy (tabur), i on, wchodząc do wewnętrznej części ciała (guf) przez otwór pępkowy (tabur), wchłaniany jest przez wewnętrzne organy i zachowuje ciało przez długie dni”.
858) I Jaakow był w ten sposób zachowany w trwałości ciała, i tak było to potrzebne, ponieważ było to ciało praojców, i istniało w trwałości ciała i duszy. (we-Jaakow hachej hawa be-kijuma de-gufa, we-hachej icztarich, de-gufa de-awahan ihu, we-hawa be-kijuma be-gufa we-nafsza) W taki sam sposób u Josefa, który był wzorem ciała, i on był w trwałości ciała i duszy. (ke-gawna da le-Josef, de-ihu dugma de-gufa, u-be-kijuma de-gufa we-nafsza hu) W trwałości ciała, jak jest napisane: „I zabalsamowali go”, w trwałości duszy, jak jest napisane: „I został złożony w trumnie w Micraim”. (be-kijuma de-gufa, dikhtiw wa-jachantu oto, be-kijuma de-nafsza, dikhtiw wa-jisem ba-aron be-Micraim)
Sulam
858) „Jaakow przebywał w podtrzymaniu ciała. I tak powinno być, ponieważ to jest ciało praojców”. Praojcowie – to Hesed i Gwura, dwie ręce (jadajim), a on – to Tiferet, ciało (guf), jak wiadomo. „I on przebywał w podtrzymaniu duszy i ciała. I podobnie Josef, który także jest jak ciało (guf), ponieważ Josef to przymierze (sod), a przymierze i ciało uważa się za jedno, i on również przebywa w podtrzymaniu ciała i duszy. O podtrzymaniu ciała powiedziano: «I zabalsamowano go». O podtrzymaniu duszy powiedziano: «I umieszczono go w arce w Egipcie» – chodzi o wyższą arkę, Nukwę, z którą połączyła się jego dusza, jak wyjaśni się dalej.
[1] Tora, Bereszit, 50:2. «I rozkazał Josef swoim sługom, lekarzom, aby zabalsamowali jego ojca, i zabalsamowali lekarze Israela».
[2] Tora, Bereszit, 50:26. «I umarł Josef, i zabalsamowali go, i położyli w arce w Micraim».
[3] Tora, Bereszit, 50:3. «A kiedy wypełniło się dla niego czterdzieści dni, bo taki jest czas balsamowania, opłakiwali go Micrajczycy siedemdziesiąt dni».