787) Otworzył Rabbi Elazar i zacytował za nim: „Binjamin jest wilkiem drapieżnym” itd. (patach Rabbi Elazar kra abatrej, Binjamin ze’ew jitrof…). „Binjamin jest wilkiem drapieżnym” – dlaczego wilkiem? (Binjamin ze’ew jitrof – ze’ew ammai?) Ale dlatego, że tak został odciśnięty w tronie, bo wszystkie zwierzęta, wielkie i małe, są tam odciśnięte, jak jest napisane: „zwierzęta małe wraz z wielkimi” (ella begin de-hachei itreszem be-karsja, de-ha kol chejwan rabrebin Zeirin reszimin taman, ke-ma de-chtiv chajot ketanot im gedolot). A tron, który uczynił Szlomo, został odciśnięty w ten sam sposób, jak w górze (we-karsja de-awad Szlomo, hachei itreszem, ke-gawna de-le’ejla).
Sulam
787) Zabrał głos rabbi Elazar: „Powiedziano zaraz potem: «Binjamin – wilk rozszarpujący, rano będzie pożerał zdobycz, a wieczorem – dzielił łup»[1]. «Binjamin – wilk rozszarpujący» – dlaczego nazywa się go «wilkiem»? Ponieważ tak jest odciśnięty w tronie” – Nukwie, „w postaci wilka. Albowiem wszystkie zwierzęta, duże i małe, są tam odciśnięte” – w tronie, „jak powiedziano: «Zwierzęta małe i duże».[2] I tron, który ustanowił Szlomo, również został odciśnięty w taki sposób – na podobieństwo wyższego” tronu.
788) Dalej: „Wilk drapieżny” – ponieważ ołtarz znajdował się w jego dziedzictwie. (tu ze’ew jitrof – de-ha mizbeach be-chulakej hawah) A ołtarz to wilk. (u-mizbeach ihu ze’ew) Bo jeśli powiesz, że Binjamin jest wilkiem – nie tak jest, lecz ołtarz, który był w jego dziedzictwie, to on jest wilkiem, ponieważ codziennie pożerał mięso, a Binjamin go żywił, ponieważ był w jego dziedzictwie. (de-i teima Binjamin ihu ze’ew, laʾ hawey, ella mizbeach de-hawah be-chulakej, hu ze’ew, de-hawah achel bisra kol joma, u-Binjamin hawah zan le, begin de-ha be-chulakej hawah) Jak gdyby on karmił i żywił tego wilka. (kewijachol ihu mefarnes we-zan le-hai ze’ew) Dalej: „Wilk drapieżny” – czyli wilk, który karmi. (tu ze’ew jitrof – ze’ew jazun) A kim jest ten wilk? To panowie zamieszania (oskarżyciele), którzy stoją w górze, by oskarżać, a wszyscy zostają zaspokojeni i naprawieni przez ofiarę, i budzi się poruszenie w górze. (u-man ihu? ilejn marej de-vavo, de-inun kajmin le-ejla le-katrega, u-chulhu ithanu we-ittaknan mi-karbana, u-mit’are it’aruta le-ejla)
Sulam
788) „I jeszcze należy wyjaśnić: «Wilk rozszarpujący» – ponieważ ołtarz znajdował się w udziale Binjamina, a ołtarz to właśnie «wilk». A jeśli powiesz na przekór, że Beniamin to «wilk» – to nie tak, jedynie ołtarz, który znajdował się w jego udziale, jest «wilkiem», ponieważ pożerał mięso każdego dnia” – czyli ofiary, które były mu składane, „a Beniamin go karmił” – ofiarami. „I ponieważ on znajdował się w jego udziale”, to uważa się, że „to on jakby karmił i żywił tego «wilka»”. A „rozszarpujący” oznacza „karmiący się”. I powiedziane: „Beniamin – wilk rozszarpujący” oznacza, że Beniamin będzie karmił tego „wilka”, czyli ołtarz.
„I jeszcze trzeba wyjaśnić: «Wilk rozszarpujący» – wilk karmiący się. A kim jest ten «wilk»? To aniołowie – oskarżyciele, którzy stoją w górze, aby oskarżać Israel. Wszyscy oni doświadczają rozkoszy i naprawiają się dzięki tym ofiarom i otrzymują wyższe przebudzenie”. Wynika z tego, że Beniamin, w którego posiadaniu znajduje się ołtarz, żywi tych oskarżycieli, nazywanych „wilk”, aby nie oskarżali Israel[3].
789) „Rano pożre aż do… a wieczorem podzieli łup” (baboker jochal ad, we-la’erew jechallek szalal). Co znaczy: „Rano pożre aż do…”? (maj baboker jochal ad) Chodzi o poranek, kiedy Awraham obudził się w świecie, i gdy była chwila łaski, ofiara wzbudziła poruszenie i spoczynek, i wznosiła się aż do tego miejsca, jak jest powiedziane: „I powrócisz aż do Stwórcy, Elohim twego” (ella be-cafra de-Awraham it’ar be-alma, we-sza’ta de-ra’awa isztakach, karbana awed it’aruta we-najcha, we-salka ad ad, ha-hu atar, de-ketiv we-szafta ad Haszem Elohecha).
Sulam
789) „«Rano będzie pożerał zdobycz (ad עד), a wieczorem – dzielił łup». Co znaczy: «Rano będzie pożerał zdobycz (ad עד)»? Otóż «rano», gdy Awraham” – Hesed, „budzi się w świecie i nadchodzi godzina łaski, ofiara niesie przebudzenie i upojenie, i wznosi się do «wieku (аd עד)», do tego miejsca, o którym powiedziano: «I powrócisz do (ad עד) Stwórcy, Wszechmogącego twego»[4]”, czyli do Zeir Anpina, w właściwości od jego chaze i wyżej.
790) „I znowu: «Rano» – co oznacza «rano»? To Awraham, jak powiedziano wyżej, jak jest napisane: „I wstał wcześnie rano Awraham” (tu baboker, maj baboker, da Awraham kidka’maran, dikhtiv wajaszkem Awraham baboker). W czasie, gdy była chwila łaski, w tej chwili nie spożywano żadnej innej ofiary (be-zimna de-ra’awa isztakach, be-ha-hi sza’ata la hawa achil karbana achra). A kto spożywał? To miejsce, które zwie się «Ad», i ono jest Wyższym Tronem, który trwa na wieki, jak jest powiedziane: „Na wieki wieków…” (uman hawa achil, ha-hu atar de-ikrei Ad, we-ihu karseja ila’a, de-ihu adej ad, dikhtiv adej ad…).
Sulam
790) „I jeszcze. Co znaczy – «rano»? «Poranek» to Awraham” – Hesed, „jak powiedziano: «I wstał Awraham wcześnie rano»[5] – w czasie, gdy pojawia się pragnienie. W tej godzinie nikt inny nie pożerał ofiary. A kto ją pożerał? Miejsce, nazywane «wieczność (аd עד)», a to jest wyższy tron” – HaGaT, znajdujący się od chaze Zeir Anpina i wyżej, tron dla Biny – „i on jest «na wieki (adej ad יעדי עד)», jak powiedziano: «Na wieki, bo w Stwórcy twierdza wieczna»[6]”. A „jedzenie” oznacza „ziwug”, jak jeszcze wyjaśnimy.
791) A czas jedzenia jest rano, i to dotyczy „Ad”, który jest wyższy, jak jest powiedziane: „Zaufajcie Stwórcy na wieki wieków” (uzman achila, be-cafra de-Ad hu, we-haj Ad, le-ejla, dikhtiv bitchu ba-Haszem adej ad). A „rano”, czyli ofiara dla Stwórcy, rzeczywiście (u-va-boker, hajnu karban la-Haszem, wadaj). „Zje Ad”, a nie kto inny (jochal Ad, we-la achara).
Sulam
791) „«A czas tego jedzenia – to poranek tego wieku» – czyli czas panowania Hesed Zeir Anpina, „a ten «wiek» znajduje się powyżej” chaze Zeir Anpina, gdzie cały on jest chasadim, „jak powiedziano: «Ufajcie Stwórcy na wieki»”. Stąd widać, że „wiek” to wyniesione miejsce w górze. „A poranek” – to czas panowania Hesed Zeir Anpina, „to, oczywiście, ofiara dla Stwórcy” – gdy Nukwa, nazywana ofiarą, łączy się wtedy ze Stwórcą. I dlatego „będzie pożerał zdobycz” – Zeir Anpin, prawa (strona), Hesed, „a nie inny stopień”.
792) Nauczyliśmy się: wznosi się i pobudzenie miłości jest połączone, i pobudza się w górze, i to stoi naprzeciw tego, i ogień płonie, i świeci w tym pobudzeniu z dołu (tenana, salik, we-it’aruta de-rchimoo kaszir, we-it’ar le-ejla we-kajma da la-kabel da, we-nura dalik, we-anheir be-hai it’aruta de-letata). I kohen się budzi, i lewici wychwalają, i ukazują radość, i wtedy wino się wznosi, aby związać się z wodą, i wino świeci i pokazuje radość (we-kahana it’ar, we-lewai mejszabchan, we-achzajin chejdu, u-kedejn chamra itn’sach, le-itkaszra be-maja, we-chamra naheir we-achzei chejdu). Dlatego wino jest dobre na dole, do pokazania radości, dla innego wina z góry, i wszystko się budzi, aby związać lewą z prawą (be-ginej kach, chamra taw le-tata, le-achza’a chejdu, le-chamra achara de-le’ejla, we-kolla it’ar, le-itkaszra s’mala be-jamina).
Sulam
792) I on wyjaśnia porządek ziwugu, który wychodzi dzięki ofierze. „Dym ofiary wznosi się” – co oznacza przebudzenie z dołu, „i to przebudzenie miłości łączy się i budzi na górze” – pomiędzy Zeir Anpinem i Nukwą, „i oni stoją naprzeciw siebie” – twarzą w twarz (panim be-panim). „I świeca” – Nukwa, „płonie i świeci dzięki temu przebudzeniu z dołu”, czyli otrzymuje napełnienie od Zeir Anpina. „I budzi się kohen, a lewici wychwalają i wyrażają radość. I wtedy dokonuje się wlanie wina” – które pochodzi ze strony lewej i Gwury, „aby połączyć się z wodą” – prawej strony i Hesed, „i wino świeci, objawiając radość”. Albowiem kiedy gwurot obłaczają się w chasadim, te gwurot nazywane są rozweselającym winem. „Dlatego trzeba uczynić dobre wino na dole, aby objawić radość drugiemu winu, które otrzymywane jest na górze, i wtedy wszyscy się budzą do połączenia lewej (strony) z prawą”.
793) A chleb, który jest z najczystszej mąki, to królestwo, które wzbudza pobudzenie; łączą go lewa z prawą i wiążą go w ciele (we-lechem de-ihew solet, malchuta de-it’ar it’aruta, naktin lah s’mala bi-jamina, u-mekashrej lah be-gufa). I wtedy spływa wyższy olej, i przyciąga go ręka sprawiedliwego (u-kedejn nagid miszcha ila’a, u-lakta leh, al jada de-caddik). I na to należy uczynić pobudzenie czystej mąki w oleju, i wszystko łączy się razem, i wtedy radość i ukojenie jedności są jedno (u-we-da ba’ej le-me’bad it’aruta de-solet be-miszcha, we-itkaszar kolla ka-chada, u-kedejn idduna we-najchin de-jichuda chad). I zbierają radość i ukojenie jedności wszystkie korony, i wiążą jedno z drugim, i rozjaśnia się luna, i łączy się ze słońcem, i wszystko spoczywa w radości (we-laktin idduna we-najcha de-jichuda, kol inun kitrin, we-itkashar da be-da, we-itnaheir sihara, we-itkashra be-szimsza, we-jateiw kolla be-idduna).
Sulam
793) „Chleb, a to mąka pszenna – to Malchut” – Nukwa, „i to przebudzenie” na dole „przebudziło ją”, ponieważ Nukwa nazywa się chlebem. „Biorą ją, lewą, do prawej i łączą ją z guf” – Zeir Anpinem, „i wtedy zstępuje wyższy olej” od Zeir Anpina, „i ona otrzymuje go przez sprawiedliwego” – Jesod Zeir Anpina, „dlatego trzeba dokonać przebudzenia z dołu, biorąc mąkę i dodając do niej olej. I wszystko łączy się razem. I wtedy otwiera się rozkosz i upojenie z tego połączenia w jedno, i tę rozkosz i upojenie otrzymują wszystkie te Ketery” – sfirot Nukwy, „i łączą się one ze sobą” – Zeir Anpin ze swoją Nukwą. „I luna” – Nukwa, „świeci i łączy się ze słońcem, i wszyscy doświadczają rozkoszy”.
794) I wtedy jest to ofiara dla Stwórcy, a nie dla innego, i dlatego: „rano zje ad”, a nie dla innego (u-kedejn korban la-HaWaJa, we-lo le-achara, we-al da, ba-boker jo’chal ad, we-lo le-achara). „Zje ad” – i rozkoszuje się i łączy w swoich wcześniejszych więzach (jo’chal ad, we-jit’adan we-jitkashar be-kiszurej be-kadmejta). Kiedy? Rano (eimatai, ba-boker). Ponieważ wtedy należy być błogosławionym przez Święte Imię najpierw, a potem będą błogosławieni inni (de-ba’ej le-itbarech szma kadisza be-kadmejta, u-le-batar jitbarechun acharanin).
Sulam
794) „I wtedy to jest «ofiara dla Stwórcy»”. To znaczy, że Nukwa zbliża się do Stwórcy, „a nie do innego, dlatego powiedziano: «Rano będzie pożerał zdobycz»” – Zeir Anpin, nazywany zdobyczą. „A nie do innego. I dlatego powiedziano: «Będzie pożerał zdobycz»” – czyli Zeir Anpin, „i rozkoszował się swoim połączeniem na początku. Kiedy? Rano” – gdy panują chasadim, dzięki którym „święte imię powinno być pobłogosławione najpierw, a potem będą błogosławieni inni” – czyli jak powiedziano: „A wieczorem – dzielił łup”.
795) I dlatego zabronione jest człowiekowi błogosławić swojego przyjaciela rano, dopóki nie pobłogosławi Stwórcy, ponieważ On chce być pobłogosławiony najpierw, i to jest znaczenie „rano zje ad” (we-al da, asir le-chad be-enosz le-varcha le-chawrej be-cafra, ad di-warech le-Kudsza Berich Hu, de-Ihu ba’ej le-itbarech be-resza, we-hajnu ba-boker jo’chal ad). A potem będą błogosławieni inni, a „wieczorem podzieli łup” (u-le-batar jitbarechun acharanin, we-la-erew jechalek szalal). Ponieważ ofiary, które były na początku, wszystkie były składane dla Stwórcy, i wzbudzenie wstępowało tam (de-ha korbanot da-hawa be-resza, kol-a itkarav le-Kudsza Berich Hu, we-it’aruta salka taman). I ponieważ On był pobłogosławiony, wiązał więzy dla wszystkich pozostałych wyższych sił, i rozdzielał im błogosławieństwa, każdemu według tego, co przystoi i jest dla niego stosowne, i świat się osładzał, i byli błogosławieni wyżsi i niżsi (u-we-gin de-ha Hu itbarach, hawa mekaszar kiszrin le-chol sza’ar cheilin ila’in, u-maflig lon birchan, le-chol chad we-chad kid-ka chazi we-ja’ot leih, u-mitbassman alma’in, we-itbarechan ila’in we-tata’in).
Sulam
795) „I dlatego człowiekowi zabronione jest błogosławić drugiego rano, zanim nie pobłogosławi Stwórcy, albowiem On powinien być pobłogosławiony jako pierwszy. Jak powiedziano: «Rano będzie pożerał zdobycz»” – i to jest Zeir Anpin, „a potem będą błogosławieni inni, jak powiedziano: «A wieczorem – dzielił łup». Ponieważ ofiary, które były najpierw, wszystko było składane Stwórcy, i przebudzenie z dołu wznosiło się tam. I zgodnie z otrzymanymi błogosławieństwami On ustanawiał połączenie ze wszystkimi wyższymi zastępami i rozdzielał im błogosławieństwa – każdemu z nich według jego godności, i światy otrzymywały «podsłodzenie», i błogosławione były wyższe i niższe”.
796) I to jest tajemnica, która jest powiedziana: „Zjadłem swój miód z plastrami…” – najpierw, a potem rozdziela wszystko i mówi: „Jedzcie, przyjaciele, pijcie i upijcie się, ukochani” (we-hajnu raza de-chtiv: achalti ja’ari im diwshi…, be-kadmejta, le-batar paleg le-chullhu, we-amar ichlu re’im, sztu we-szikru dodim). Rozlewa błogosławieństwa dla wszystkich i rozdziela je każdemu według tego, co mu przystoi (arejk birchan le-chullhu, u-maflig lon, le-chol chad we-chad kid-ka chazi leih), i dlatego: „A wieczorem podzieli łup” (we-al da u-la-erew jechalek szalal). Bo Imię Święte zostaje pobłogosławione najpierw, a teraz rozdziela błogosławieństwa dla wszystkich światów (de-ha szma kadisza jitbarech be-kadmejta, we-haszta paleg birchan le-chullhu alma’in). I nie mów, że ofiara jest składana im, ani żadnej innej sile, lecz wszystko jest składane Stwórcy (de-la teima de-korbana mitkarev lon, we-la le-szum cheila achra, ela kol-a mitkarev le-Kudsza Berich Hu), a On rozlewa błogosławieństwa i rozdziela błogosławieństwa wszystkim światom (we-Hu arejk birchan, u-mafleg birchan le-chullhu alma’in), i dlatego: „Ofiara dla Stwórcy”, a nie dla nikogo innego (u-we-gin kach korban la-Haszem, we-la le-achra).
Sulam
796) „I dlatego najpierw powiedziano: «Skosztowałem plastra mego z miodem»[7], a potem on rozdaje wszystkim, mówiąc: «Jedzcie, przyjaciele, pijcie aż do upojenia, umiłowani». To znaczy, daje błogosławieństwa wszystkim i rozdziela je – każdemu według zasług. Dlatego powiedziano: «A wieczorem – dzielił łup», ponieważ najpierw zostało pobłogosławione święte imię, a teraz już błogosławieństwa rozdzielane są wszystkim światom. I nie mów, że ofiara składana jest im (światom) lub jakiejkolwiek innej sile, lecz wszystko składane jest Stwórcy, a On daje błogosławieństwa i rozdziela błogosławieństwa wszystkim światom. I dlatego ta ofiara jest dla Stwórcy, a nie dla innego stopnia”.
797) Powiedział Rabbi Szymon: Synu, dobrze powiedziałeś (amar Risz”a: beri, szapir ka amart). Dalej, inne przebudzenie przez ofiarę – wszystko po to, aby przyciągnąć błogosławieństwa i obudzić błogosławieństwa, aby były pobłogosławione wszystkie światy (tu it’aruta achra de-karbana, kol-a be-gin le-amższa-cha birchan, u-le-it’ara birchan, de-jitbarechun kullhu alma’in). Najpierw „ofiara dla Stwórcy”, a nie dla innego (be-kadmejta korban la-Haszem, we-la le-achra), a teraz: „Składajcie wasze ofiary” – żeby wszystkie światy związały się razem (haszta takrivu et korbankhem, de-jitkaszerun kullhu alma’in ka-chada), połączyły się i zostały pobłogosławione wyższe i niższe (we-jitchabrun we-jitbarechun ila’in we-tata’in).
Sulam
797) Powiedział rabbi Szymon: „Jest inne przebudzenie przy składaniu ofiary i całe ono skierowane jest na to, by wywołać błogosławieństwo i przebudzić błogosławieństwo, aby pobłogosławione zostały wszystkie światy. Lecz najpierw – «ofiarę dla»[8]”, czyli przybliżenie Nukwy do stopnia Zeir Anpina, a nie do innego, „a teraz”, po tym jak ukształtowało się zjednoczenie z Zeir Anpinem, „«przynieście waszą ofiarę»” – aby połączyły się wszystkie światy razem i wtedy zjednoczą się i zostaną pobłogosławione wyższe i niższe”.
Wyjaśnienie. Nukwa to lewa strona, a jej Hochma jest bez chasadim. I wtedy zstępują z niej sądy, ponieważ Hochma nie może świecić bez chasadim. A niższe, znajdujące się w trzech światach BEA, otrzymują od Nukwy. I to oznacza powiedziane: „Rano będzie pożerał zdobycz” – czyli najpierw potrzebny jest ziwug Nukwy z Zeir Anpinem. Wtedy Nukwa włącza się w prawą stronę, hasadim, i jest „ofiarą dla Stwórcy”, czyli dla prawej strony, „a nie dla innego” – a nie dla lewej. Ale potem, gdy Nukwa została włączona w prawą, może świecić niższym swoim świeceniem. Dlatego powiedziano: „A wieczorem – dzielił łup” – czyli przekazywać wszystkim światom. I różnica w wypowiedzi rabbiego Szymona i rabbiego Elazara polega na tym, że rabbi Elazar powiedział: „I nie mów, że ofiara składana jest im (światom)” – czyli że przebudzenie z dołu przez ofiarę jest składane nie światom, które otrzymują od Nukwy, „ani żadnej innej sile” – czyli żadnej sile ze strony lewej, „lecz wszystko składane jest Stwórcy”. Wynika z tego, że nawet przebudzenie z dołu musi być wyłącznie jako „ofiara dla Stwórcy”, aby Nukwa została włączona w Zeir Anpin. A rabbi Szymon dodaje do tego, że przebudzenie może być dla światów, które otrzymują napełnienie od Nukwy, lecz najpierw – „ofiara dla Stwórcy”, a nie dla innego, a potem – przekazanie światom.
[1] Tora, Bereszit, 49:27. «Binjamin – wilk rozdzierający, rano będzie pożerał zdobycz, a wieczorem – dzielił łup».
[2] Patrz wyżej, p. 774.
[3] Patrz Zohar, rozdział Noach, p.p. 128-130.
[4] Tora, Dewarim, 4:30. «W twoich utrapieniach, kiedy spotkają cię wszystkie te przepowiednie, na końcu dni powrócisz do Stwórcy, twojego Wszechmogącego, i będziesz słuchał Jego głosu».
[5] Tora, Bereszit, 22:3. «I wstał Awraham wcześnie rano, i osiodłał swojego osła, i wziął ze sobą dwóch swoich chłopców i swojego syna Jicchaka, i narąbał drewna na ofiarę całopalną, i wstał, i poszedł na miejsce, o którym powiedział mu Wszechmogący».
[6] Prorocy, Jeszajahu, 26:4. «Zaufajcie Stwórcy na wieki, bo w Stwórcy jest wieczna twierdza».
[7] Pisma, Szir HaSzirim, 5:1. «Przyszedłem do mojego ogrodu, moja siostro, oblubienico, zebrałem moją mirrę z moim balsamem; skosztowałem moje plastry z miodem, piłem moje wino z mlekiem. Jedzcie, przyjaciele! Pijcie do upojenia, umiłowani!».
[8] Tora, Wajikra, 1:2. «Mów do synów Israela i powiedz im: “Ten człowiek, kto zechce przynieść od was ofiarę Stwórcy, z bydła, z większej trzody i z mniejszej przynieście waszą ofiarę”».