17) „I wyszedł Jaakow” (wa-jecé Jaakow) – w koronie ukrycia (be-kitra de-setimu), wychodzącej z ukrytego aspektu wewnętrznego (mi-go sitra setima nafka), blasku zwierciadła świecącego (zohar aspaklarja de-nahara), otoczonego dwoma kolorami (kelila mi-trejn gewanin), które łączą się razem (de-mitchabran ka-chada). Gdy te się połączyły jedno w drugie (kejwan de-illejn itkelilu da be-da), ukazały się w nim wszystkie kolory (itchazun bej kol gewanin). To jest purpura (argaman ihu), cały widok świateł w niej jest zawarty (kol chejzu de-nehorin bej kelilan). Poruszają się naprzód i wstecz – to są światła (raczo wa-szow, inun nehorin), nie nie zatrzymując się tam, by patrzeć (la mitakvan le-mechamej), łączą się w całkowitej jedności w tym blasku (chibbura chada itchabran be-hahu zohar).
Sulam
17) „I wyszedł Jaakow”578 – w nierozwiązywalnym splątaniu i z nierozwiązywalnego ukrycia wychodzi blask świecącego zwierciadła, składającego się z dwóch kolorów, łączących się razem. Gdy one zawierają się w sobie nawzajem, ujawniają się w nim wszystkie kolory i nazywane jest purpurowym, ponieważ wszystkie świecące zwierciadła są w nim zawarte. Innymi słowy, tak jak kolor purpurowy stanowi połączenie różnych barw, tak też blask świecącego zwierciadła zawiera w sobie wszystkie światła.
Wyjaśnienie. Wszystkie mochin wychodzą według porządku trzech kropek: cholam, szuruk, chirik. Na początku kończąca Malchut wznosi się do Biny, i wypadają trzy dolne kli, tzn. trzy litery ELE (אלה) z Elohim (אלהים), i odchodzą z niej trzy wyższe światła: neszama–chaja–jechida, i pozostaje ona na stopniu ruach z dwoma kelim – MI (מי) z Elohim (אלהים)[1].
Stopień ruach, który pozostaje, powstaje wskutek tego, że „jud י” wchodzi do światła (or אור), i ono staje się powietrzem (awir אויר), czyli właściwością ruach[2]. To światło, które pozostało, nazywa się świeceniem cholam, a sama „jud י”, która weszła w światło Biny i uczyniła je właściwością „awir”, uważana jest za złożoność – wskazuje, że światło Biny stało się złożone z powodu więzów, które należy odkryć. Słowem, trzeba ponownie opuścić „jud י” z powietrza (awir), czyniąc je ponownie światłem (or), jak wcześniej – tzn. Malchut zostaje opuszczona z Biny na swoje miejsce, a trzy litery ELE (אלה), które z niej wypadły, znów się wznoszą, łączą się ze stopniem Biny i ponownie uzupełnione zostaje dziesięć kelim i GaR światła.
Powrót trzech liter ELE (אלה) do Biny i opuszczenie „jud י” z powietrza (awir) nazywa się świeceniem szuruk[3]. Z wyjściem tego świecenia szuruk następuje ukrycie świateł, ponieważ Hochma nie może świecić bez chasadim, dopóki nie pojawi się linia środkowa – Zeir Anpin – który godzi i łączy dwie linie: MI (מי) i ELE (אלה), i wtedy światło Hochmy zawiera chasadim, a światło chasadim – Hochmę, i ich świecenie zostaje uzupełnione.
Jednak przed wyjściem linii środkowej, aby je zjednoczyć, obie te linie uważane są za ukryte. Linia prawa – MI (מי) – zawiera „jud י”, która weszła w światło i nadal pozostaje jako „awir” – powietrze, i dlatego nazywa się nierozwiązywalną złożonością, ponieważ jej złożoność nie została jeszcze odkryta. W lewej linii – ELE (אלה) – „jud י” już została opuszczona z powietrza i złożoność została odkryta, ale pozostaje ona w ukryciu światła, ponieważ jest ciemnością i nie świeci z powodu braku chasadim, i nazywa się nierozwiązywalnym ukryciem.
Dlatego z pojawieniem się linii środkowej, która je łączy i uzupełnia, ta linia środkowa usuwa nierozwiązywalną złożoność z linii prawej, ponieważ zostaje ona teraz zawarta w świeceniu lewej, i „jud י” zostaje opuszczona z powietrza również w prawej linii, i staje się światłem, jak i lewa. Usuwa ona także nierozwiązywalne ukrycie z lewej linii, bo teraz lewa linia zawiera chasadim, znajdujące się w świeceniu prawej – a gdy Hochma obłóczona jest w chasadim, świeci w pełni.
Jednak nie dzieje się to natychmiast – początkowo uzupełnia ona linię prawą swoją właściwością, bez zawarcia lewej, opuszczającej „jud” ze swego światła – tzn. odrzuca świecenie lewej i stawia na pierwszym miejscu chasadim świecenia prawej. I dzięki temu, że daje pierwszeństwo chasadim prawej nad świeceniem Hochmy lewej, te chasadim zawierają całą wielkość, znajdującą się w świeceniu lewej.
W ten sposób z jednej strony „jud י” nie została jeszcze opuszczona z powietrza prawej linii, i nadal jest to właściwość „awir” – chasadim bez Hochmy. Z drugiej strony – chasadim te są teraz uważane za właściwość rosz i GaR, ponieważ są dla niej ważniejsze i cenniejsze niż świecenie GaR lewej linii.
Ale to rosz nie jest prawdziwą rosz, ponieważ „jud י” nie została jeszcze opuszczona z jego powietrza, i dlatego nazywa się „rosz wiary”, ponieważ światło chasadim nazywane jest wiarą. A ponieważ jest to rosz tylko w odniesieniu do chasadim, nazywa się „rosz wiary”.
Potem, gdy dochodzi do drugiego wzajemnego zawarcia prawej i lewej linii, i prawa naprawdę zawiera w sobie lewą, a „jud י” zostaje opuszczona z powietrza prawej linii, a lewa zawiera w sobie prawą i teraz też świeci jak prawa, ale tylko z dołu do góry[4] – to wzajemne zawarcie uważa się za prawdziwą rosz, ponieważ jej złożoność została odkryta. I to są dwa stopnie: pierwszy – Jaakow, a drugi – Israel (ישראל), kombinacja liter „li-rosz (לי ראש) – dla mnie głowa”. Są trzy rodzaje wzajemnego zawarcia prawej i lewej linii[5]: pierwszy – Jaakow, a drugi i trzeci – Israel.
I to oznacza: „Z nierozwiązywalnej złożoności i z nierozwiązywalnego ukrycia” – tzn. gdy linia prawa i lewa są zablokowane, „wychodzi blask świecącego zwierciadła” – tzn. z ich powodu wychodzi linia środkowa, by je zjednoczyć i uzupełnić. I nazywana jest „blaskiem świecącego zwierciadła”, który jest świeceniem tylko linii prawej – ukrytych chasadim. „Składającego się z dwóch kolorów, które łączą się ze sobą” – tzn. z linii prawej i lewej. I dzięki temu, że daje pierwszeństwo linii prawej nad lewą, zawiera w sobie jej świecenie i staje się właściwością GaR, chociaż jej złożoność nie została jeszcze odkryta.
„Gdy zawierają się w sobie nawzajem, objawiają się w nim wszystkie kolory” – gdy prawa zawiera lewą, staje się dzięki niej pełna w dziesięć sfirot, jak i ona, i to są cztery kolory: HuB TuM – „i nazywa się purpurowym, ponieważ zawarte są w nim wszystkie świecące zwierciadła” – tzn. wszystkie odcienie tych świateł zawarte są w linii prawej, tak jak wszystkie te kolory zawarte są w purpurowym kolorze. Innymi słowy, kolory te nie są jeszcze rozdzielone w niej na cztery oddzielne kolory, ponieważ istnieją tylko w świeceniu chasadim, ale wszystkie zawarte są w jednym kolorze chasadim, dlatego przypomina purpurę.
„Poruszają się naprzód i wstecz”[6] te światła – tzn. świecenie prawej zmierza do miejsca świecenia lewej, by się z nim zawrzeć, ale natychmiast wraca na swoje miejsce świecenia prawej – „nie zatrzymując się tam” – nie pozostają tam, by widzieć, tzn. przyciągać Hochmę, ale od razu wracają na swoje miejsce.
„Łączą się w całkowitej jedności w tym świeceniu” – świecenie linii prawej i lewej łączy się w pełnej jedności w tym świeceniu. To znaczy, ich zawarcie się w sobie nawzajem prowadzi do tego, że są obecne w prawej linii w świeceniu chasadim, a świecenie linii lewej jest zupełnie niewidoczne, ponieważ zostaje anulowane i zawarte w prawej.
18) W tym blasku przebywa ten, kto przebywa (be-hai zohar szarej man de-szarej), Imię to jest dla Tego, który jest ukryty i całkowicie niepoznawalny (szema ihu le-hahu de-satim de-la jedi’a kelal). Głos Jaakowa jest nazwany (kol Jaakow ikrei), w tym ukazuje się wiara wszystkiego (be-hai itchaze meheimnuta de-kolla). Ten, który jest ukryty i całkowicie niepoznawalny (hahu de-satim we-la jedi’a kelal), w tym przebywa JHWH (be-hai szarja Jud Hej Waw Hej). To jest doskonałość ze wszystkich stron (szlimu de-kol sitrin ihu), wyższa i niższa (ila’a we-tata’a), znajdują się tutaj (hacha isztakach). Jaakow to doskonałość praojców (Jaakow szlimu de-awahan), który trzyma się wszystkich stron (de-achid mi-kol sitrin). Ten blask (ze’ir da), w wybranym aspekcie imienia jest nazwany (al briru de-szema da ikrei), jak jest napisane: „Jaakow, którego wybrałem Ja” (dikhtiw: Jaakow aszer becharticha). Dwa imiona są nazwane (trej szmahan ikrei): Jaakow i Israel (Jaakow we-Israel), najpierw Jaakow, a potem Israel (be-kadmejta Jaakow u-le-vatar Israel).
Sulam
18) „W tym blasku przebywa Ten, który przebywa” – imię AWAJa przebywa w nim i to jest GaR, jak jeszcze wyjaśnimy. A jednocześnie „to imię Tego ukrytego, który jest całkowicie nieznany” – tzn. to imię przebywa tylko nad świeceniem prawej linii, której złożoność nie została jeszcze odkryta i jest całkowicie nieznana; i nie przebywa nad lewą, chociaż złożoność jej została już odkryta – tzn. „jud י” wyszła z jej powietrza (awir), i ona (złożoność) jest znana. „Nazywa się głosem Jaakowa” – ten blask nazywa się „głos Jaakowa” i nie nazywa się „wielkim głosem”. „W nim staje się widoczna wiara wszystkiego” – w tym blasku widoczne jest światło GaR Biny, nazywane wiarą wszystkiego, ponieważ te chasadim są właściwością GaR, tak jak chasadim GaR Biny.
„I w tym ukrytym, który jest całkowicie nieznany, przebywa AWAJa” – tzn. w nierozwiązywalnej złożoności, powstającej w świeceniu prawej linii, przebywa imię AWAJa. „Ono jest doskonałe ze wszystkich stron”, ponieważ „wyższa i niższa” – Bina i Nukwa – „znajdują się tutaj” i zawierają się w tym blasku. I dlatego „Jaakow jest najdoskonalszy spośród praojców, ponieważ zawiera wszystkie strony” – Jaakow uważany jest za wybranego spośród praojców, ponieważ obejmuje w sobie wszystkie strony.
Wyjaśnienie. Chociaż świecenie lewej linii zostało ujawnione, ponieważ „jud י” została opuszczona z powietrza (awir) Biny, to znaczy Malchut została opuszczona z Biny, i Bina ponownie stała się światłem GaR, to poprawia ono jedynie wyższą, Binę, a niższa, Malchut, nie otrzymuje przez to żadnego naprawienia.
Jednak gdy blask wychodzi ze świecenia prawej linii, i jej chasadim stają się właściwością GaR, a imię AWAJa przebywa w niej – chociaż jest ono całkowicie nieznane, tzn. choć Malchut nadal przebywa w Binie – wówczas poprawiana jest również niższa, Malchut, znajdująca się w Binie, tak samo jak sama wyższa, i nad obiema przebywa AWAJa w równym stopniu. I to oznacza: „Ono jest doskonałe ze wszystkich stron – wyższa i niższa znajdują się tutaj”.
I staje się jasne, że ten stopień jest właściwością „mochin Jaakowa”, i dlatego uważa się, że „Jaakow jest najdoskonalszy spośród praojców”, ponieważ Awraham i Icchak nie docierają do Malchut, by ją naprawić, jako że są to dwie linie – prawa i lewa – i obie dominujące, obie ujawnione, w których „jud י” wyszła z powietrza (awir) Biny i pozostało światło (or), ale to naprawienie nie dociera do istoty Malchut. Natomiast na stopniu Jaakowa, którego GaR są właściwością GaR de-chasadim, i są one właściwością „całkowicie nieznanego”, to naprawienie przychodzi do Malchut tak samo jak do Biny, i dlatego Jaakow uważany jest za wybranego spośród praojców.
I dlatego powiedziano: „Ten blask zgodnie z wyjaśnieniem tego imienia nazywa się, jak powiedziano: «Jaakow, którego wybrałem Ja»”[7]. „Ten blask” – stopień Jaakowa – „zgodnie z wyjaśnieniem tego imienia” – którego naprawienie przychodzi również do Malchut – „nazywa się” wybranym spośród praojców, jak powiedziano: „Jaakow, którego wybrałem Ja”.
„Dwoma imionami się nazywa – Jaakow i Israel: najpierw Jaakow, a potem Israel”. Ono (blask) nazywa się dwoma imionami: Jaakow i Israel. Najpierw nazywane jest imieniem Jaakow – w czasie, gdy pozwala panować tylko prawej linii – a potem, gdy urzeczywistnia świecenie obu, gdy Hochma świeci po zawarciu w niej chasadim – wtedy nazywa się imieniem Israel.
19) Ukryty aspekt ukrytego aspektu to (sitra de-sitra da), gdy był na początku w tym końcu zamiaru (kad hawa be-kadmejta be-hai sofa de-machszawa), który jest wyjaśnieniem Tory pisanej (de-ihu perusza de-orajta de-bichtaw), a ona jest Torą ustną (we-i’hi Tora sze-be’al pe), i dlatego nazywana jest studnią (we-al da ikrei be’er), jak powiedziano: „Zaczął Mosze objaśniać Torę” (szenemar ho’il Mosze be’er et ha-Tora). Beer – to jest dla tego, który nazywa się Szewa (be’er ihu le-hahu de-ikrei Szewa), jak jest napisane: „I zbudował ją przez siedem lat” (dichtiw: wa-jivnehu szewa szanim). I to jest głos wielki (we-hainu kol gadol).
Sulam
19) „I na początku, zanim wyszedł do Charanu”, był już w tym końcowym zamyśle, tzn. w interpretacji Tory pisanej, zwanej „Tora ustna” – Nukwa. „Zamiar” oznacza Binę. „Koniec zamiaru” – Nukwa, w czasie gdy została podsłodzona w Binie; i dlatego nazywa się „studnią (beer)”, to znaczy – wyjaśnieniem (biur) tak zwanych „siedmiu (szewa)” – Biny, która wyjaśnia i odsłania Hochmę w niej, jak powiedziano: „I budował go przez siedem lat”[8]. A Pierwsza Świątynia – to Bina. Gdy Nukwa otrzymuje Hochmę od Biny, znajduje się w stanie „wielkiego głosu”, a nie „głosu Jaakowa”, tzn. chasadim.
20) A ten koniec zamysłu to Beer Szewa (we-da sofa de-machszawa be’er Szewa ihu). I Jaakow wszedł w ten początek wiary (we-Jaakow a’al be-hai resza le-meheimnuta). Gdy złączył się z tą wiarą (kejwan de-itdabbak be-meheimnuta da), musiał zostać doświadczony w tym miejscu, w którym zostali doświadczeni jego praojcowie (itztarich lej le-itbachana be-hahu atar de-itbachinu awahan di-lej), którzy weszli w pokoju i wyszli w pokoju (de-a’alu biszlam u-nefaku biszlam).
Sulam
20) „Koniec tego zamysłu – to Beer-Szewa. „I Jaakow” – który był w tej Beer-Szewie – przez to osiągnął rosz wiary” – GaR de-chasadim. „Ponieważ Jaakow połączył się z tą wiarą” – z GaR de-chasadim – „musiał przejść próbę w tym miejscu, w którym byli poddani próbie praojcowie, wchodząc do niego w pokoju i wychodząc z niego w pokoju”.
Wyjaśnienie. Już wyjaśniliśmy[9], że pierwszy stopień mochin de-chaja może być osiągnięty tylko poprzez próbę – jak u Awrahama, któremu Stwórca nie nakazał schodzić do Egiptu, ale głód go do tego zmusił. I „ponieważ Jaakow połączył się z tą wiarą” – z GaR de-chasadim, stopniem neszama – teraz musi również osiągnąć stopień chaja, „musi przejść próbę w tym samym miejscu, w którym byli poddani próbie praojcowie, wchodząc w pokoju i wychodząc w pokoju” – ponieważ stopień chaja może być osiągnięty wyłącznie poprzez próbę.
21) Człowiek wszedł i nie został zachowany (adam a’al we-la istammar), i został zwiedziony przez nią, i zgrzeszył z tą kobietą cudzołożną – wężem pierwotnym (we-itpatta abatra, we-chata be-hahi eszet zenunim, nachasz kadma’a). Noach wszedł i nie został zachowany (Noach a’al we-la istammar), i został zwiedziony przez nią, i zgrzeszył (we-itpatta abatra, we-chata), jak jest napisane: „I pił z wina, i upił się, i obnażył się w swoim namiocie” (dichtiw: wa-jeszte min ha-jajin wa-jiszkar wa-jitgall be-toch ahohalo). Awraham wszedł i wyszedł (Awraham a’al we-nafak), jak jest napisane: „I zstąpił Awram do Egiptu” (dichtiw: wa-jered Awram Micraima), i napisane jest: „I wyszedł Awram z Egiptu” (u-ketiv: wa-ja’al Awram mi-Micraim). Icchak wszedł i wyszedł (Icchak a’al we-nafak), jak jest napisane: „I poszedł Icchak do Awimelecha, króla Pelisztim, do Geraru” (dichtiw: wa-jelech Icchak el Awimelech melech Peli’sztim Gerara), i napisane jest: „I wyszedł stamtąd do Beer Szewa” (u-ketiv: wa-ja’al mi-szam be’er Szewa).
Sulam
21) Adam Riszon przeszedł próbę, gdy wąż go kusił, lecz nie zachował ostrożności i dał się zwieść, i zgrzeszył z kobietą–nierządnicą – a to jest pierworodny wąż. Noach przeszedł próbę i nie zachował ostrożności, i poszedł za kobietą–nierządnicą, i zgrzeszył. Awraham wszedł tam i wyszedł, jak powiedziano: „I zstąpił Awraham do Egiptu”[10], i powiedziano: „I wyszedł Awraham z Egiptu”[11]. Icchak wszedł tam i wyszedł, jak powiedziano: „I poszedł Icchak do Awimelecha”[12], i powiedziano: „I wstąpił stamtąd do Beer-Szewy”[13].
22) Jaakow, gdy wszedł w wiarę (Jaakow kejwan de-a’al be-meheimnuta), musiał wejść w tamtą stronę od Minchy (itztarich le-me’al minchata le-hahi sitra), ponieważ ten, kto ocaleje stamtąd, jest umiłowany i wybrany przez Świętego, błogosławiony On (be-gin de-man de-isztaziv mi-taman ihu rechima u-berira de-Kudsza Berich Hu). Co jest napisane? „I wyszedł Jaakow z Beer Szewa” (mai ketiv: wa-jecé Jaakow mi-be’er Szewa) – to jest strona tajemnicy wiary (sitra de-raza de-meheimnuta). „I poszedł do Charanu” (wa-jélech charana) – to strona kobiety cudzołożnej (sitra de-eszet zenunim), kobiety nieżądnicy (isza mena’efet).
Sulam
22) „Kiedy Jaakow wstąpił na stopień wiary” – światło neszama, przez utwierdzenie świecenia prawej – „musiał złożyć dar drugiej stronie” – czyli dać także siłę świeceniu lewej, stopniowi chaja, a to dokonuje się tylko poprzez próbę, ponieważ każdy, kto stamtąd się ocali, tzn. przetrwa próbę, jest umiłowanym i wybrańcem Stwórcy. Jak powiedziano: „I wyszedł Jaakow z Beer Szewy”578 – ze strony pojmowania wiary, z prawej linii, „i poszedł do Charanu”578 – w stronę lewą, do miejsca przebywania „kobiety–nierządnicy, kobiety cudzołożnej”. I chociaż istnieje wiele podziałów tych pięciu prób – Drzewo poznania, wino odurzające, Egipt, plisztim (Filistyni), Charan – w których byli poddani próbie Adam Riszon, Noach, Awraham, Icchak, Jaakow, to jednak ich korzeń jest jeden: przyciąganie Hochmy z góry w dół, nazywane „kobietą–nierządnicą”.
[1] Zob. Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 7, od słów: „Kiedy zasiane jest ziarno naprawy…”
[2] Zob. Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 4, od słów: „I stwarza…”
[3] Zob. Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 9, od słów: „Te trzy zasiewy nazywane są cholam–szuruk–chirik…”
[4] Zob. wyżej, artykuł „Siedem marności”, p. 13–16.
[5] Zob. Zohar, rozdział Bereszit, część 2, p. 123, od słów: „Wyjaśnienie powiedzianego…”
[6] Prorocy, Jechezkel, 1:14. „A istoty żywe biegały tam i z powrotem – jak błyskawice.”
[7] Prorocy, Jeszajahu, 41:8. „A ty, Israelu, sługo Mój, Jaakowie, którego wybrałem, potomku Awrahama, który Mnie umiłował.”
[8] Prorocy, Melachim I, 6:38. „A w jedenastym roku, w miesiącu Bul – to miesiąc ósmy – ukończył on budowę domu ze wszystkimi jego szczegółami i wszystkim, co do niego należało; i budował go przez siedem lat.”
[9] Zob. Zohar, rozdział Lech lecha, p. 117, od słów: „Te mochin, przedstawiające stopień światła chaja…”
[10] Tora, Bereszit, 12:10. „I był głód w ziemi, i zszedł Awram do Micraim, aby tam przebywać, bo głód w ziemi był ciężki.”
[11] Tora, Bereszit, 13:1. „I wyruszył Awram z Micraim – on i jego żona, i wszystko, co miał, i Lot z nim – na południe.”
[12] Tora, Bereszit, 26:1. „I był głód w ziemi, oprócz pierwszego głodu, który był za dni Awrahama; i poszedł Icchak do Abimelecha, króla plisztyjskiego, do Geraru.”
[13] Tora, Bereszit, 26:23. „I wyruszył stamtąd – i przyszedł do Beer Szewy.”