129) Powiedział mu: „Rabbi, powiedz mi – jest napisane: «I wezmą złoto i tekhelet i purpurę i karmazyn i bisior», ale srebro nie jest tu napisane. A przecież gdzie indziej jest napisane: «złoto i srebro»” (amar leh: Rabbi, ejma li – ketiv: we-hem jikchu et ha-zahav we-et ha-techelet we-et ha-argaman we-et tola’at ha-szani we-et ha-szesz, we-ilu kesef la ketiv. we-ha ketiv: zahav wa-kesef). Powiedział mu: „A przecież też miedź – srebro i miedź są zazwyczaj razem liczbowo ujęte, a tutaj nie” (amar leh: we-ha nami nechoszet, de-kesef u-nechoszet be-chuszbena hawu, we-hacha la). „Lecz gdyby nie to, że pochodnia święta została objawiona w tym miejscu, nie potrzebowałbym objawienia” (ela: i la de-galej bocina kadisza be-atrej, la itztarichna le-galla’a).
Sulam
129) Powiedział Rabbi Jehuda do Rabbiego Aby: „Rabbi, powiedz mi, napisano: «Niech wezmą złoto, szkarłat, purpurę, karmazyn i bisior»[1]. Ale o srebrze nie wspomniano. A przecież” w odniesieniu do dobrowolnych darów na Przybytek „powiedziano: «Złoto i srebro»[2]. I również o miedzi tutaj nie ma wzmianki. Chociaż srebro i miedź wchodziły w skład” darów na Przybytek, „to tutaj” – wśród szat wielkiego arcykapłana, „nie są wymienione. Ale jeśli Światło Sprawiedliwości”, czyli Rabbi Szymon, „nie objawił tej tajemnicy w miejscu jej przeznaczenia, to i ja nie powinienem jej objawiać.”
130) Otworzył i powiedział: „Moje jest srebro i moje jest złoto, mówi Stwórca”, to znaczy, jak jest napisane: „Niebiosa – niebiosa należą do Stwórcy” (patach wa-amar: li ha-kesef, we-li ha-zahav, ne’um AWAJa – hajnu di-ketiv: ha-szamajim szamajim la-AWAJa).
Sulam
130) Powiedział Rabbi Aba, ogłaszając: „«Moje jest srebro i moje jest złoto – słowo Stwórcy»[3], to znaczy, jak powiedziano: «Niebiosa – niebiosa Stwórcy»[4]”. Wyjaśnienie: Jest złoto, które jest przed srebrem – to Bina, jak powiedziano: „Z północy przychodzi złoto”[5]. I o darach na Przybytek powiedziano: „Złoto i srebro” – czyli tu złoto ma większą rangę niż srebro, ponieważ jest to Hesed Zeir Anpina. A jest też złoto, które jest niżej niż srebro – i to Gwura Zeir Anpina, która również nazywana jest złotem, jak powiedziano: „Moje jest srebro i moje jest złoto – słowo Stwórcy (AWAJa)”. Czyli Bina, która nazywana jest AWAJa, mówi: „Moje jest srebro” – czyli Hesed Zeir Anpina, „i moje jest złoto” – czyli Gwura Zeir Anpina. Dlatego Rabbi Aba wyjaśnia: „To znaczy, jak powiedziano: «Niebiosa – niebiosa Stwórcy»” – co oznacza: niebiosa, czyli Zeir Anpin, są niebiosami Stwórcy (AWAJa), czyli pochodzą z Biny, która nazywana jest AWAJa. I również to, co powiedziano: „Moje jest srebro i moje jest złoto – słowo Stwórcy (AWAJa)” – to także Bina, która mówi: „Moje są Hesed i Gwura Zeir Anpina, nazywane srebrem i złotem. Bo ode mnie pochodzą”.
131) W wielu miejscach przyglądaliśmy się tym naczyniom świętości, o których jest napisane: „Szaty świętości są one”, i „Uczynią szaty świętości” (be-kamma atar istaklna be-elejn mane de-Kudsza, di-ketiv: bigdej kodesz hem, u-ketiv: we-asu bigdej kodesz). Czym jest świętość tutaj? (maj kedusza hacha?) Ale tak nauczyliśmy: świętość – ona jest we wszystkich miejscach (ela hache taninan: kedusza inun be-kol atar). I jest napisane: „Szaty świętości są one” oraz „Uczynisz szaty świętości” – na wzór tego, co w górze (u-ketiv: bigdej kodesz hem, we-asita bigdej kodesz – ke-gawna de-le’ejla).
Sulam
131) „W kilku miejscach widziałem, że o tych kelim świętości” – czyli o szatach wielkiego kohena, „powiedziano: «To są święte szaty»[6] oraz: «I wykonają święte szaty»[7]. A jaka świętość jest w szatach wielkiego kohena? Lecz uczyliśmy się, że one są świętością we wszystkich wymienionych miejscach, czyli «To są święte szaty», a także: «I wykonaj święte szaty»[8] – na podobieństwo wyższych”. Innymi słowy, na podobieństwo Aba we-Ima, którzy nazywani są świętymi, ponieważ wielki kohen to właściwość wyższego Aba i dlatego jego szaty nazywane są szatami świętości, jak zaraz to wyjaśnimy.
132) Bo nauczono: Kohen Gadol w Górze, Kohen Gadol na dole; szaty chwały w górze, szaty chwały na dole (de-tanja: Kohen Gadol le-ejla, Kohen Gadol le-tata; lewuszin di-kar le-ejla, lewuszin di-kar le-tata). A to, że nie wspomniano srebra i miedzi – to dlatego, że zostały one przypisane innemu miejscu, jak jest napisane: „Wszystkie słupy dziedzińca wokół były opasane srebrem…” (u-ma de-la amar kesef u-nechoszet – le-atar achara istalliku, de-ketiv: kol amudej ha-chatzer saviv mechuszakim kesef we-gomer), i jest napisane: „A ich podstawy z miedzi” (u-ketiv: we-adnehem nechoszet) – bo one są naczyniami służby, by Przybytek był przez nie używany (de-inun mane szimusza, le-isztammasza maskzana behu).
Sulam
132) „Uczyliśmy się, że istnieje wielki kohen na górze” – i jest to Aba, „oraz wielki kohen na dole” – odpowiadający jemu. „I dlatego szatom majestatu” Aba „na górze odpowiadają szaty majestatu” wielkiego kohena „na dole”. I dlatego, tak jak Aba stanowi właściwość świętości, tak i wielki kohen stanowi właściwość świętości. I tak jak szaty majestatu Aby są szatami świętości, tak i szaty majestatu wielkiego kohena są szatami świętości. „I dlatego Pismo nie wspomina tutaj” – w opisie szat wielkiego kohena, „srebra i miedzi, ponieważ należą one do innego źródła” i nie odpowiadają wyższym: Aba i Ima, „ponieważ powiedziano: «Wszystkie słupy wokół dziedzińca mają obręcze srebrne»[9], i powiedziano: «Ich podstawy z miedzi» – ponieważ są to elementy używane w Przybytku”, czyli w Nukwie Zeir Anpina.
133) Ale tutaj, w tych szatach chwały, nie należy używać ich dla innego człowieka, tylko dla Kohena Gadol, nad którego głową rozlany został olej świętości (awal hacha be-elejn lewuszin di-kar, la ba’ej le-isztammasza behon bar nasza achara, bar mi-Kahana Rabba, de-rabu meszach kudsza al reiszej). Jak jest napisane: „I uczynisz szaty świętości dla Aharona, twojego brata, dla chwały i dla ozdoby” (di-ketiv: we-asita bigdej kodesz le-Aharon achicha, le-kawod u-le-tif’eret), bo te szaty są podobne do wzoru z góry (de-be-inun lewuszin damej le-gawna de-le’ejla).
Sulam
133) „Jednak tych szat majestatu” wielkiego kohena „nie wolno używać żadnemu człowiekowi poza wielkim kohenem, na którego głowie jest święty olej namaszczenia[10]. I powiedziano: «I wykonaj święte szaty dla Aarona, twego brata, dla chwały i dla majestatu» – ponieważ w tych szatach jest on podobny do wyższego”, czyli do wyższego Aba. Wyjaśnienie: I dlatego wspomniane jest w nich tylko złoto, czyli właściwość wyższej Biny, z której pochodzą okrycia wyższego Aba, a nie srebro i miedź, które pochodzą od ZoN i w ogóle nie należą do właściwości wielkiego kohena, lecz do właściwości „słupów dziedzińca”.
[1] Tora, Szemot, 28:5. «I niech wezmą złoto, niebieską purpurę, szkarłat i karmazyn, i bisior».
[2] Tora, Szemot, 25:3. «A oto dar, który macie od nich brać: złoto, srebro i miedź».
[3] Prorocy, Chaggaj, 2:8. «Moje jest srebro i moje jest złoto – słowo Stwórcy Zastępów».
[4] Pisma, Tehilim, 115:16. «Niebiosa – niebiosa są Stwórcy, a ziemię dał synom ludzkim».
[5] Pisma, Ijow, 37:22. «Z północy przychodzi złoto; groźna jest wspaniałość Stwórcy».
[6] Tora, Wajikra, 16:4. «Tunikę lnianą świętą niech włoży, a lniane spodnie niech będą na jego ciele, i pasem lnianym niech się przepasze, i turban lniany niech włoży. To są szaty święte – niech obmyje swoje ciało w wodzie i włoży je».
[7] Tora, Szemot, 28:4. «A oto szaty, które mają uczynić: choszen, efod, płaszcz, haftowaną tunikę, turban i pas. I uczynią oni święte szaty dla Aharona, twojego brata, i dla jego synów, aby Mi służyli».
[8] Tora, Szemot, 28:2. «I uczyń święte szaty dla Aharona, twojego brata, dla chwały i dla ozdoby».
[9] Tora, Szemot, 27:17. «Wszystkie słupy wokół dziedzińca niech będą z obręczami srebrnymi, ich haki z srebra, a ich podstawy z miedzi».
[10] Tora, Szemot, 30:31-32. «A do synów Israela powiedz, że ten olej świętego namaszczenia będzie dla Mnie przez wasze pokolenia. Na ciało (jakiegokolwiek) człowieka nie wolno go wylewać i według jego składu nie czyńcie podobnego do niego; on jest święty, święty będzie on dla was».