386) Rabbi Jehuda rozpoczął i powiedział: „I odwrócił Chizkijahu swoją twarz ku ścianie i modlił się do Stwórcy”. (Rabbi Jehuda patach we-amar: wajasew Chizkijahu panaw el ha-kir, wajitpallel el Haszem.) Już to wyjaśniono, że człowiek nie powinien modlić się inaczej niż blisko ściany i nie powinno być żadnej przeszkody między nim a ścianą, jak napisano: „I odwrócił Chizkijahu swoją twarz ku ścianie”. (Ha okemuha: de-la litzlei bar nash ella samuch le-kotla, we-la jehe mila chatzitz beineih le-vein kotla, de-ketiv: wajasew Chizkijahu panaw el ha-kir.) Dlaczego w przypadku wszystkich innych modlitw nie jest napisane „odwrócił swoją twarz ku ścianie”, skoro wystarczy powiedzieć: „i modlił się do Stwórcy”? (Mai szena be-khullhu de-tsalei tzelota, de-la ketiv behu wajasew panaw el ha-kir, de-ha daj leih de-yeima: wajitpallel el Haszem?) Ponieważ ten, kto modli się modlitwą, powinien ukierunkować swój umysł jak należy. (De-ha man de-matzlei tzelota, ihu kawwen da’tei kadeka jaot.) Bo przecież o Moszem napisano: „I modlił się Mosze do Stwórcy” i „I zawołał Mosze do Stwórcy”, a nie napisano: „odwrócił swoją twarz”. (De-ha ketiv be-Mosze: wajitpallel Mosze el Haszem, wajitzak Mosze el Haszem, we-la ketiv wajasew panaw.) A tutaj, w przypadku Chizkijahu, dlaczego napisano: „I odwrócił Chizkijahu swoją twarz ku ścianie”, a potem: „i modlił się”? (Ha-cha be-Chizkijahu, mai tamma wajasew Chizkijahu panaw el ha-kir, u-le-batar wajitpallel.)

Sulam

386) Zabrał głos rabbi Jehuda, wołając: „«I obrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie i modlił się do Stwórcy»[1]. Już wyjaśniliśmy, że człowiek powinien modlić się wyłącznie przy ścianie, i by nic nie oddzielało go od ściany, jak powiedziano: «I obrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie». Czym różni się to miejsce? Dlaczego o wszystkich, którzy zanosili modlitwę, nie powiedziano: «Obrócił swoje oblicze ku ścianie», a wystarczało powiedzieć: «Modlił się do Stwórcy»? A przecież ten, kto zanosząc modlitwę, kieruje intencję we właściwy sposób” – nawet jeśli nie zwraca oblicza ku ścianie. „Powiedziano o Moszem: «I modlił się do Stwórcy»[2], «I zawołał Mosze do Stwórcy»[3] i nie powiedziano: «Obrócił swoje oblicze». Dlaczego więc właśnie o Chizkijahu powiedziano: «Obrócił swoje oblicze ku ścianie», a potem: «I modlił się do Stwórcy»?”

387) Lecz jest to tajemnica sprawy, ponieważ uczono, że Chizkijahu w tym czasie nie był żonaty, nie miał żony i nie spłodził dzieci. (Ella raza de-mila ihu, de-taninan: Chizkijahu be-hahu zimna la hawa nasew, we-la hawa leih intu, we-la olid benin.) Co jest napisane? „I przyszedł do niego… bo umrzesz i nie będziesz żył”. (Ma ketiv: wajawo elaw… ki met atta we-lo tichje.) I uczono: „bo umrzesz” – w tym świecie, „i nie będziesz żył” – w przyszłym świecie. (We-taninan: ki met atta – ba-alma ha-dein, we-lo tichje – ba-alma ha-ba.) Dlaczego? Dlatego, że nie spłodził dzieci. (Mai tamma? Be-gin de-la olid benin.)

Sulam

387) „Ale rzecz w tym, że Chizkijahu w tamtym czasie nie był żonaty, i nie miał żony, i nie spłodził dzieci. Co jest powiedziane? «I przyszedł do niego Jeszajahu, syn Amoca, prorok, i powiedział mu: „Ponieważ umrzesz ty i nie będziesz żył”»[4]. I uczyliśmy się: «Ponieważ umrzesz ty» – w tym świecie, «i nie będziesz żył» – w świecie przyszłym, ponieważ nie spłodził synów”.

388) Ponieważ każdy, kto nie stara się spłodzić dzieci w tym świecie, nie będzie istniał w świecie przyszłym i nie będzie miał w nim udziału. (De-chol man de-la isztaddal le-olada benin be-hai alma, la mitkayem be-alma de-ate, we-la jehe leih chulaka be-hahu alma.) I jego dusza błąka się w świecie i nie znajduje odpoczynku w miejscu świata. (We-itstarechat niszmatéih be-alma, we-la aszkachat najecha ba-atar de-alma.) A to jest kara, która jest napisana w Torze: „bezdzietni umrą”, a tłumaczymy to jako „bez potomstwa”. (We-da hu onasza de-ketiv be-Orajta: aririm jamutu, u-metargeminan: bela walad.) Bo ten, kto jest bez potomstwa, gdy odchodzi do tamtego świata, umiera tam, umiera w tym świecie i w świecie przyszłym. (Begina de-man de-ihu bela walad, kad azil be-hahu alma, mit hu taman, mit be-alma dein, u-we-alma de-ate.) I dlatego jest napisane: „bo umrzesz i nie będziesz żył”. (U-we-da ketiv: ki met atta we-lo tichje.)

Sulam

388) „Ponieważ każdy, kto nie stara się spłodzić synów w tym świecie, nie może istnieć w świecie przyszłym, i nie ma udziału w tamtym świecie, a jego dusza zostaje wypędzona ze świata i nie znajduje spoczynku w żadnym miejscu świata. I to jest kara, o której powiedziano w Torze: «W samotności umrą»[5] – czyli bezdzietni. Albowiem bezdzietny, gdy odchodzi do tamtego świata, to tam również jest martwy”. Wynika z tego, że jest martwy „w tym świecie i w świecie przyszłym. I dlatego powiedziano: «Umrzesz ty i żyć nie będziesz»”.

389) I nie tylko to, lecz Szchina w ogóle nie spoczywa nad nim. (We-lo od, ella de-Szchinta la szarja aloj kelal.) Wtedy jest napisane: „I odwrócił Chizkijahu swoją twarz ku ścianie” – uczymy się stąd, że skierował swoje myśli i zwrócił oblicze, by pojąć konieczność wzięcia żony. (Kedejn ketiv: wa-jassew Chizkijahu panaw el ha-kir, olifna de-szawe ra’ajonoj, we-kawewan anpohej le-mejsaw iteta.) Aby Szchina spoczęła nad nim, i to jest tajemnica ściany. (Begin de-tiszre aloj Szchinta, raza de-kir.)

Sulam

389) „Ale mało tego – Szchina w ogóle nie przebywa nad nim. Wtedy powiedziano: «I obrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie» – czyli skierował swoje myśli i zwrócił oblicze ku temu, by wziąć żonę, aby mogła nad nim przebywać Szchina, nazywana ścianą”.

390) Dlatego też potem jest napisane: „I modlił się do Stwórcy” (U-we-gin kach ketiv le-vatar: wa-jitpallel el Haszem). Stąd uczymy się, że ten, kto ma winę i chce prosić o miłosierdzie nad sobą, powinien najpierw ukierunkować swoje oblicze i myśl na to, by naprawić się względem tej winy, a dopiero potem zanosić modlitwę (mi-kan olifna de-man de-it bej chowa, u-va’ej le-miw’ej rachamej aloj, jechawwen anpoj we-ra’ajonoj le-atkana garmey me-hahu chowa, u-le-vatar jib’ej tzelota), jak powiedziano: „Zbadajmy nasze drogi i sprawdźmy” – najpierw, a potem: „i zawróćmy” (ke-deamar nachpesza derachejnu we-nachkora be-kadmejta, u-le-vatar we-naszuwah). Również tutaj, gdy Chizkijahu uświadomił sobie swoją winę, co jest napisane? „I odwrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie”, czyli że ukierunkował swoje oblicze na naprawienie się wobec Szchiny, bowiem wobec tego aspektu zawinił (af hacha, kevan de-jada Chizkijahu chowej, mah ketiv: wa-jassew Chizkijahu panaw el ha-kir, szawwe anpoj le-atkana le-gabei Szchinta, de-ha le-gabei atar da chab).

Sulam

390) „Dlatego potem powiedziano: «I modlił się Chizkijahu do Stwórcy». Stąd widzimy, że ten, kto popełnił przewinienie i chce prosić o miłosierdzie dla siebie, powinien najpierw zwrócić swoje oblicze i myśli ku temu, by naprawić się w odniesieniu do tego przewinienia, a dopiero potem wznieść modlitwę z prośbą. Jak powiedziano: «Zbadajmy nasze drogi i sprawdźmy je»[6] – najpierw, a potem: «Zwróćmy się ku Stwórcy». Tak i tutaj: kiedy Chizkijahu uświadomił sobie swój grzech – co powiedziano? «I obrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie» – zwrócił swoje oblicze ku temu, by go naprawić względem Szchiny, nazywanej ścianą, ponieważ wobec tego miejsca zgrzeszył”.

391) Ponieważ Szchina – wszystkie żeńskie aspekty świata, istnieją po stronie ukrycia (be-gin di-Szchinta kol nukwej de-alma kajmin be-sitra’a), ten, kto ma żeński aspekt (partnerkę), ta osiedla się przy nim (man de-it lej nukwa, szar’ja ihi le-gabei), a ten, kto go nie ma, nie osiedla się przy nim (u-man de-leit lej, la szar’ja le-gabei). Dlatego najpierw przygotował siebie wobec niej, aby się naprawić (u-al da atkan garmey le-gaba le-atkana), i uczynił, by stała nad nim, by się z nią połączyć (u-szawej alej le-itnasba), a dopiero potem – „I modlił się do Stwórcy” (u-le-vatar we-jitpallel el Haszem).

Sulam

391) „Albowiem w Szchinie zawarte są wszystkie żeńskie właściwości świata. Nad tym, kto ma nukwę, przebywa Szchina, a nad tym, kto jej nie ma – nie przebywa. I dlatego Chizkijahu skierował się ku temu, by naprawić się względem niej, i przyjął na siebie (zobowiązanie), by się ożenić, a następnie: «I modlił się do Stwórcy»”.

392) „Mur” (קִיר) – to jest Pan całej ziemi, a to jest Szchina (kir: da hu Adon kol ha-arec, we-da Szchinta), jak powiedziano: „Oto Arka Przymierza, Pan całej ziemi” (ke-de’amár hine Aron ha-berit Adon kol ha-arec). „Mur” – jak powiedziano: „Zatrzęsie się mur i zawoła” (kir: ke-de’amár me-karkar kir we-szo’a), wstrząs i lament muru, który jest Panem (kirkura u-nehima de-kir, de-ihu Adon), gdy zniszczona została Świątynia (kad itcharev bej mikdasza), jak powiedziano: „Rachel opłakuje swoich synów” (ke-de’amár Rachel mewakka al baneha), i to już wyjaśniono (we-ha okimna), i dlatego powiedziano: „I obrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie” (u-we-gin kach wajasew Chizkijahu panaw el ha-kir).

Sulam

392) „Ściana – to Władczyni całej ziemi, Szchina, jak powiedziano: «Oto Arka Przymierza – Władca całej ziemi»[7]. W ten sposób Arka Przymierza, to znaczy Szchina, nazywana jest Władczynią całej ziemi i nazywana jest ścianą. I powiedziano: «(Dzień) zburzenia ściany i krzyku»[8] – co oznacza lament z powodu zburzenia ściany, to znaczy Władczyni” całej ziemi, „w chwili, gdy została zburzona Świątynia, jak powiedziano: «Rachel opłakuje swoich synów»[9] – i to już wyjaśniliśmy[10]. Dlatego: «I obrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie»”.

393) Chodź i zobacz, co jest napisane w jego modlitwie: „Proszę, Stwórco, wspomnij, jak chodziłem przed Tobą” – tu jest aluzja, że dochował świętego przymierza i nie splamił go, i dochował go tak, jak należy (ta chaze, bi-celota, ma ketiw: ana Ado-naj, zechor na et aszer hithallachti le-fanecha – ramaz hacha, de-natar berit kadisza, we-la sa’ew le, we-natar le kidka ja’ot). Napisano tutaj: „chodziłem przed Tobą”, a tam napisano: „Chodź przed Moim obliczem i bądź doskonały, a ustanowię Moje przymierze między Mną a tobą” – że dochował świętego przymierza jak należy (ketiw hacha hithallachti le-fanecha, u-ketiw hatam: hithallech le-fanay we-heje tamim, we-etna beriti bejni u-bejnekha – de-natar berit kadisza kidka ja’ot). „W prawdzie i szczerym sercem” – czyli że miał intencję we wszystkich tajemnicach wiary, które zawierają się w słowie „prawda” (be-emet u-velew szalem – de-itkawen be-kol inun razej mehejm’nuta de-kelilan be-emet).

Sulam

393) „I co powiedziano w modlitwie: «Proszę, Stwórco, wspomnij, proszę, że chodziłem przed Tobą»[11] – tym samym pokazał, że strzegł świętego przymierza i nie zbezcześcił go, i strzegł go, jak należy” – ponieważ powiedziano tutaj: „że chodziłem przed Tobą”, a powiedziano w innym miejscu: „Chodź przed Moim obliczem i bądź doskonały, a zawrę przymierze między Mną a tobą”[12]. Tak jak tam: „Chodź przed Moim obliczem” oznacza – w świętym przymierzu, tak i tutaj: „Chodziłem przed Tobą” oznacza, że strzegł świętego przymierza jak należy, „w prawdzie i całym sercem” – dążąc do tego na wszystkich ścieżkach wiary, zawartych w prawdzie.

394) „I uczyniłem to, co dobre w Twoich oczach”, czyli że połączył odkupienie z modlitwą, i to już wyjaśniono (we-ha-tow be-ejnejcha asiti – de-samach ge’ula le-tefilla, we-ha okimna). I wyjaśnili to przyjaciele, że miał intencję, by zjednoczyć Jedynego tak, jak należy (we-ha okmuha chawraja – de-itkawen le-jachada jichuda kidka ja’ot). I dlatego „Chizkijahu zapłakał wielkim płaczem” – bo nie ma bramy, która stałaby przed łzami (u-we-gin kach – wajewch Chizkijahu bechi gadol – de-leit tar’a de-kajma kamej de-dim’in). Odkupienie jest to „anioł odkupiciel”, który znajduje się we wszelkim wybawieniu świata, i to już wyjaśniono (ge’ula – da hu mal’ach ha-go’el – de-da ihu de-isztakach be-kol peruka de-alma – we-ha okimna).

Sulam

394) „«I czyniłem to, co dobre w oczach Twoich», czyli że zbliżył modlitwę do wybawienia”. Jesod nazywa się wybawieniem, a Nukwa – modlitwą. „I już wyjaśniliśmy, i przyjaciele objaśniali, że dążył do tego, by połączyć je w jedność, jak należy. I dlatego: «Chizkijahu zapłakał wielkim płaczem» – ponieważ nie ma bram, które oparłyby się łzom” i nie otwarły się. Gdy „wybawienie” jest blisko modlitwy, Nukwa „nazywana jest aniołem-wybawcą, ponieważ obecna jest przy wszystkich wybawieniach na świecie”.

---

[1] Prorocy, Jeszajahu, 38:2. «I obrócił Chizkijahu swoje oblicze ku ścianie i modlił się do Stwórcy».

[2] Tora, Bemidbar, 11:2. «I wołał lud do Moszego, i modlił się Mosze do Stwórcy, i ogień ustał».

[3] Tora, Szemot, 17:4. «I wołał Mosze do Stwórcy, mówiąc: „Co mam uczynić z tym ludem? Jeszcze trochę, a ukamienują mnie!”».

[4] Prorocy, Jeszajahu, 38:1. «W tych dniach Chizkijahu był śmiertelnie chory, i przyszedł do niego Jeszajahu, syn Amoca, prorok, i powiedział mu: „Tak powiedział Stwórca: Uczyń rozporządzenie dla swojego domu, bo umierasz i nie będziesz żył”».

[5] Tora, Wajikra, 20:20. «A każdy, kto położy się ze swoją ciotką, odsłonił nagość swojego stryja – swój grzech poniosą oni, bezdzietni umrą».

[6] Pisma, Ejcha, 3:40. «Zbadajmy nasze drogi i rozważmy, i zwróćmy się do Stwórcy».

[7] Prorocy, Jehoszua, 3:11. «Oto Arka Przymierza – Władca całej ziemi przejdzie przed wami przez Jordan».

[8] Prorocy, Jeszajahu, 22:5. «Bo to dzień nieszczęścia, i deptania, i zamieszania od Władcy, Stwórcy Zastępów, w dolinie widzenia, dzień zburzenia muru i krzyku: „Na górę!”».

[9] Prorocy, Jirmijahu, 31:14. «Tak powiedział Stwórca: „Słychać głos w Ramie, lament i gorzki płacz: Rachel opłakuje swoich synów; nie chce dać się pocieszyć z powodu swoich dzieci, bo ich już nie ma”».

[10] Patrz wyżej, p. 81-83.

[11] Prorocy, Jeszajahu, 38:3. «I powiedział: „Proszę, Stwórco, wspomnij, proszę, że chodziłem przed Tobą w prawdzie i całym sercem, i czyniłem to, co dobre w Twoich oczach”, i zapłakał Chizkijahu wielkim płaczem».

[12] Tora, Bereszit, 17:1. «A gdy Awram miał dziewięćdziesiąt dziewięć lat, ukazał się Stwórca Awramowi i powiedział mu: „Ja jestem Stwórca Wszechmogący. Chodź przede Mną i bądź nieskazitelny, a zawrę przymierze między Mną a tobą, i bardzo, bardzo rozmnożę ciebie”».