371) „I pobłogosławił Josefa, i powiedział: Bóg, który…” – w tym wersecie należy się przyjrzeć: „I pobłogosławił Josefa”, bo nie znajdujemy tutaj, że Jaakow pobłogosławił samego Josefa, tylko jego synów. (wa-jevarech et Josef, wa-jomer: ha-Elohim aszer we-chule – be-hai kra it le-istakkala bej: wa-jevarech et Josef, de-la aszkechan hacha beracha de-barech leh le-Josef, ela li-b’noj.) A jeśli jego synów, powinno być napisane: „I pobłogosławił ich.” Dlaczego więc jest napisane: „I pobłogosławił Josefa”, skoro nie znajdujemy tutaj, że został pobłogosławiony sam Josef? (i li-b’noj – wa-jevarechem mibba’ej lej. mahu wa-jevarech et Josef, we-la aszkechan hacha de-itbarech Josef.)
Sulam
371) „«I pobłogosławił Josefa i powiedział: „Wszechmogący, przed którym chodzili moi ojcowie, Awraham i Icchak, Wszechmogący, który mnie prowadzi”»[1]. Należy się wczytać w ten fragment. Nie znajdujemy tu bowiem błogosławieństwa, którym pobłogosławiłby Josefa, lecz jedynie jego synów. Ale jeśli chodzi o synów, to należałoby powiedzieć: «I pobłogosławił ich». Dlaczego więc powiedziano: «I pobłogosławił Josefa», skoro nie znajdujemy tutaj, by Josef został pobłogosławiony?”
372) Powiedział Rabbi Jose: „et” – właśnie to słowo jest dokładne, bo jest napisane: „et Josefa”. Błogosławieństwo dotyczyło jego synów, a gdy synowie zostają pobłogosławieni, on sam także jest błogosławiony, bo błogosławieństwo synów człowieka jest jego własnym błogosławieństwem. (amar Rabi Jose: et dajka – ketiv: et Josef, birchta de-b’noj hawa, we-kad itbarechan b’noj, ihu mitbarech, de-birchta de-b’nej de-bar nasz, birchatej hi.)
Sulam
372) Powiedział rabbi Josi: „«Josefa (et Josef את יוסף)» – właśnie «et»”, czyli że zostało to powiedziane precyzyjnie, ponieważ „et” wskazuje na Malchut. „I powiedziano: «Josefa (et Josef)», ponieważ to jest błogosławieństwo jego synów”, jako że jego synowie, Menasze i Efraim, reprezentują właściwość Malchut, która nazywa się „et (את)”. „A przy błogosławieniu synów, on sam zostaje pobłogosławiony jako pierwszy i dlatego wspomniany jest również Josef, ponieważ synowie człowieka to jego błogosławieństwo”.
373) Powiedział Rabbi Elazar: „I pobłogosławił Josefa” – właśnie „et” jest dokładne, że błogosławieństwo zostało skierowane do istniejącego znaku – tajemnicy przymierza, którego Josef strzegł, i dlatego został nazwany Sprawiedliwym. (amar Rabi Elazar: wa-jevarech et Josef – et dajka, de-barech le-ot kajama, raza de-berit de-natar Josef, u-we-gin kach ikrei Caddik.) „Et Josefa” – to tajemnica przymierza, która została utrzymana przez Josefa. (et de-Josef – raza de-berit de-kajma be-hadej de-Josef.)
Sulam
373) „Powiedział rabbi Elazar:” – rabbi Elazar nie zamierza wyjaśniać powyższego pytania, lecz wypowiada się osobno, „«I pobłogosławił (et) Josefa» – właśnie «et»”, wskazujące na Malchut, „czyli pobłogosławił znak przymierza, ten znak przymierza, którego strzegł Josef” – a jest to Malchut. „I dlatego nazywany jest sprawiedliwym” – Josef. „«Et» – to, co powiedziano: «(et) Josefa», ponieważ Josef zawiera w sobie to przymierze” – czyli Malchut, „które przebywa z nim”.
374) „Bóg, przed którym chodzili moi ojcowie.” „Bóg” to tajemnica świętego przymierza, świętego istnienia. (ha-Elohim aszer hithallechu awotaj lefanaw – ha-Elohim: da raza de-berit kadisza, kajama kadisza.) „Moi ojcowie przed Nim” – dokładnie „przed Nim”, czyli ci pierwsi, wyżsi, przed tą tajemnicą: Awraham i Icchak, bo z nich żywi się i czerpie ten poziom. (awotaj lefanaw – dajka lefanaw, de-inun kadma’ej ila’ej mi-kamej raza da: Awraham we-Jicchak, de-ha minhon itzan we-janka hahu atar.)
Sulam
374) „«Wszechmogący (Elokim), przed którym chodzili moi ojcowie, Awraham i Icchak». «Wszechmogący (Elokim)» – to święte przymierze”, czyli Malchut, nazywana świętym przymierzem. „«Przed którym chodzili moi ojcowie» – właśnie tak”, ponieważ ojcowie „są pierwsi i wyżsi względem tej właściwości” – czyli względem Malchut, ponieważ „moi ojcowie to «Awraham i Icchak»” – Hesed i Gwura Zeir Anpina, które idą przed Malchut i są wyższe w stosunku do niej, ponieważ „z nich karmi się i nasyca to miejsce” – Malchut.
375) „Bóg, który mnie pasie” – dlaczego ponownie jest użyte imię „Bóg”? (ha-Elohim ha-ro’eh oti – maj ta’ama zimna achra ha-Elohim?) Lecz to jest wyższa tajemnica, i tutaj błogosławi ten poziom, w tajemnicy „Boga żyjącego”, źródła życia, z którego wychodzą błogosławieństwa. (ela: raza ila’a ihu, we-hacha barech le-hahu atar, be-raza de-Elohim chajim, mekorah de-chaje, de-minej nafkin birchan.) I dlatego wspomina siebie w tym poziomie, mówiąc: „Bóg, który mnie pasie”, ponieważ wszystkie błogosławieństwa, które wypływają ze źródła życia, Jaakow otrzymuje je. (u-we-gin da adkar garmej be-hai atar, wa-amar: ha-Elohim ha-ro’eh oti – begin de-kol birchan de-nagdei mi-mekora de-chaje, Jaakow natil lon.) A skoro on je otrzymuje, ten poziom otrzymuje błogosławieństwo, i wszystko zależy od słowa. (u-kevan de-natil lon ihu, hai atar natal birchan, we-kolla ihu talja be-dibbura.) I dlatego jest napisane: „I pobłogosławił Josefa.” (we-al da: wa-jevarech et Josef ketiv.)
Sulam
375) „«Wszechmogący, który mnie prowadzi». Dlaczego powiedział «Wszechmogący» po raz drugi? To wyższa tajemnica, ponieważ pobłogosławił to miejsce” – Malchut, „z właściwości «Wszechmogącego życia»” – czyli z Biny, „Źródła życia, z którego zstępują błogosławieństwa. I dlatego wspomniał siebie w tym miejscu, mówiąc: «Wszechmogący, który mnie prowadzi». «Mnie» – ponieważ wszystkie błogosławieństwa, które wychodzą ze Źródła życia” – z Biny – „otrzymuje Jaakow”, czyli linia środkowa, bez której dwie linie Biny nie mogą świecić[2]. „A gdy on je otrzymuje, także to miejsce” – Malchut, „otrzymuje błogosławieństwa od niego. I wszystko zależy od właściwości męskiej (zachar)” – czyli od Jaakowa. „I dlatego powiedziano: «I pobłogosławił (et) Josefa»” – gdzie „et” to Malchut, która otrzymała te błogosławieństwa od Jaakowa, Zeir Anpina.
376) Dlatego wszędzie, gdzie błogosławieństwa są potrzebne, Stwórca, błogosławiony, powinien być najpierw błogosławiony, a dopiero potem inni otrzymują błogosławieństwo. (be-gin kach, be-kol atar de-birchan itztrechu le-varecha, ba’ej Kudsza Berich Hu le-itbarech be-kadmejta, u-le-watar itbarechu achranin.) A jeśli Stwórca, błogosławiony, nie zostanie pobłogosławiony najpierw, te błogosławieństwa nie trwają. (we-i Kudsza Berich Hu la itbarech be-kadmejta, inun birchan la mitkaymin.)
Sulam
376) „Dlatego w każdym miejscu, gdzie należy dokonać błogosławieństw, Stwórca”, czyli Malchut, „powinien być błogosławiony jako pierwszy. A jeśli Stwórca nie zostaje pobłogosławiony jako pierwszy, to błogosławieństwa nie wypełniają się”.
377) A jeśli powiesz: oto Jaakow został pobłogosławiony przez ojca, a nie błogosławił najpierw Stwórcy, błogosławionemu – chodź i zobacz, że w chwili, gdy Icchak błogosławił Jaakowa, nie pobłogosławił go, dopóki najpierw nie pobłogosławił Stwórcy, błogosławionego. (we-i teima: ha Jaakow, de-barech leh abuh, we-la barech leh le-Kudsza Berich Hu be-kadmejta – ta chaze: be-sza’ata de-barech Icchak le-Jaakow, la barech leh ad de-barech le-Kudsza Berich Hu be-kadmejta.) Gdy tylko pobłogosławił najpierw Stwórcy, błogosławił Jaakowa. (kevan de-barech le-Kudsza Berich Hu be-kadmejta, barech leh le-Jaakow.) Skąd to wiemy? Z tego, co jest napisane: „I powiedział: Zobacz, zapach mojego syna jak zapach pola, które pobłogosławił Stwórca.” (menalan? – de-ketiv: wa-jomer: re’eh reach beni ke-re’ach sadeh aszer beracho AWAJa.) Tu istnieje błogosławieństwo dla Stwórcy, błogosławionego, jak jest napisane: „które pobłogosławił Stwórca” – i błogosławieństwo zostaje ustanowione w jego trwałości, a dopiero potem jest napisane dalej: „Niech ci da…” (hacha kajam beracha le-Kudsza Berich Hu, de-ketiv: aszer beracho AWAJa – itbarech be-kijuma de-birchan, u-le-watar ketiv batrej: we-jitten lecha we-chule.) Gdy to pole zostało ustalone jako źródło błogosławieństwa, z którego wychodzą błogosławieństwa, wtedy ono samo zostało ustabilizowane przez swoje błogosławieństwo. (kevan de-hahu sadeh itkajam be-kajama de-birchan, de-nafkei minej birchan, le-watar de-ihu itkajom be-birchoj.) Podobnie Jaakow najpierw pobłogosławił Stwórcę, błogosławionego, a dopiero potem pobłogosławił swoich synów. (ke-gawna da: barech Jaakow be-kadmejta le-Kudsza Berich Hu, u-le-watar barech le-bnoj.) Chodź i zobacz, rano człowiek powinien najpierw kierować swoje błogosławieństwo do Stwórcy, błogosławionego, a potem do pozostałych ludzi świata, i już to wyjaśniliśmy, jak jest napisane: „Rano zje aż…” (ta chaze: be-tzafra ba’ej bar nasz le-akdama birchan le-Kudsza Berich Hu, u-le-watar le-sze’ar bnej alma, we-ha okimna: de-ketiv: ba-boker jochal ad we-chule.)
Sulam
377) „I można zapytać: kiedy Jaakowa błogosławił jego ojciec, nie pobłogosławił najpierw Stwórcy. Jednak w chwili, gdy Icchak błogosławił Jaakowa, nie pobłogosławił go, dopóki najpierw nie pobłogosławił Stwórcy. A po tym, jak najpierw pobłogosławił Stwórcę, pobłogosławił Jaakowa. Skąd to widzimy? Z powiedzianego: «I powiedział: Spójrz, zapach syna mego jest jak zapach pola, które pobłogosławił Stwórca»[3]. Tu zawarte jest błogosławieństwo dla Stwórcy, jak powiedziano: «które pobłogosławił Stwórca», czyli On jest błogosławiony za dokonanie błogosławieństw. A następnie powiedziano: «Niech ci da Wszechmogący z rosy niebios i z tłustości ziemi»[4]. Dopiero po tym, jak pole”, czyli Malchut, „już otrzymało wypełnienie błogosławieństw, ponieważ błogosławieństwa wychodzą z niego dopiero wtedy, gdy już je otrzymało. I tak samo Jaakow najpierw pobłogosławił Stwórcę, a potem pobłogosławił swoich synów. I człowiek rano powinien najpierw wypowiedzieć błogosławieństwa Stwórcy, a potem mieszkańcom świata, jak powiedziano: «Rano będzie pożerać zdobycz, a wieczorem będzie dzielić łup»[5]”[6].
378) Chodź i zobacz, kiedy Jaakow chciał pobłogosławić synów Josefa, zobaczył w duchu świętym, że z Efraima ma wyjść Jeroboam, syn Nebata, i powiedział: „Kim są ci?” (we-ta chaze, kad ba’a Jaakow le-varecha le-inun bnej Josef, chama be-ruach kudsza de-zamin le-nafka me-Efraim Jerovam ben Nevat, patach wa-amar: mi ele.) Dlaczego właśnie przy tej czynności, związanej ze stroną bałwochwalstwa, powiedział: „Oto twoi bogowie, Israel”? (maj szena de-amar be-avoda da de-sitra de-awoda zara: eleh elohecha Israel?) Lecz to tajemnica, że wszystkie te strony należące do owego złego węża, i ze strony owego nieczystego ducha – ten wąż, i jest ktoś, kto nad nim jeździ, i kiedy się łączą, nazywani są „ci”. (ela: raza ihu – kol inun sitrin de-hahu chiwja bisha, u-mi-sitra de-hahu rucha mesa’ava, hahu chiwja, we-it man de-racheiv alej, we-kad mizdawwegan, ikrun eleh.) I oni zostają zesłani na świat, we wszystkich tych stronach, które są ich. (we-inun mizdammin be-alma, be-kol inun sitrin dilhon.)
Sulam
378) „Kiedy Jaakow chciał pobłogosławić synów Josefa, zobaczył za pomocą ducha świętości, że od Efraima wyjdzie Jarowam, syn Newata. I wtedy powiedział: «Kim są ci?», ponieważ ten powiedział: «Oto (dosł. „ci”) twoi bogowie, Israelu», jak już wyjaśniliśmy[7].
Czym różni się to, co powiedziano o tej działalności ze strony bałwochwalstwa: «Ci twoi bogowie, Israelu»? Otóż tutaj zawarta jest tajemnica. We wszystkich stronach, które występują w wężu zła, uznaje się, że od strony ducha nieczystości wychodzi właściwość węża. I jest ten, kto na nim zasiada”, czyli Sam. Innymi słowy, w nich jest zachar i nekewa (męska i żeńska właściwość). „I kiedy się łączą, nazywają się «ci (ele אלה)»” – w liczbie mnogiej, jako wskazanie na to, że nie są jednością, jak zachar i nekewa świętości, lecz są rozdzieleni. „I oni spotykają się w świecie we wszystkich swoich stronach”. Innymi słowy, wszystkie właściwości wychodzące od węża pochodzą z ziwugu zachar i nekewa, nazywanych „ci (ele אלה)”.
379) A duch święty nazywany jest „ta”, który jest tajemnicą przymierza, świętego znaku, który znajduje się nieustannie w człowieku. (we-ruach de-Kudsza ikrei zot, de-ihu raza de-berit, reszima kadisza de-ishtakkach tadir be-bar nasz.) I tak również: „Oto mój Bóg i uwielbię Go”, „Oto Stwórca”. (we-chen: zeh Eli we-anwehu, zeh AWAJa.) Ale tamci nazywani są „ci”, i dlatego jest napisane: „Oto twoi bogowie, Israelu”. (awal ilein ikrun eleh, we-al da ketiv: eleh elohecha Israel.)
Sulam
379) „A duch świętości” – Nukwa Zeir Anpina, „nazywa się «ta (zot זאת)». I to jest przymierze obrzezania, na zawsze zapieczętowane w człowieku”, czyli znak po obrzezaniu. „I także: «To jest mój Stwórca, i wysławiać Go będę»[8] – to Stwórca” – Zeir Anpin, „czyli w liczbie pojedynczej. Natomiast ci zachar i nekewa sitra achra, czyli Sam i wąż, nazywają się «ci (ele אלה)»” – w liczbie mnogiej, jak już powiedzieliśmy. „I dlatego powiedziano: «Ci są twoimi bogami, Israelu»”.
380) I dlatego jest napisane: „Także tych zapomnisz, a Ja, tajemnica „zot”, nie zapomnę o tobie”, i jest napisane: „Nad tymi płaczę”, bo ten grzech sprawił, że trzeba płakać wieloma płaczami. (u-we-gin kach ketiv: gam ele tisszachachna, we-anochi – raza de-zot – lo eszkachach, u-ketiv: al ele ani bochija, de-hahu chova garma lon le-mivkei kamma bechiyan.) Inne wyjaśnienie: „Nad tymi Ja [płaczę]” – dlaczego? Ponieważ dana została władza tej stronie, by panowała nad Israel i by zniszczyła Świątynię, i ponieważ dana im została władza, Ja płaczę – to jest duch święty, który nazywa się „Ja”. (de’acharina: al ele ani – mai ta’ama? begin de-itjehev reszuta le-atar da le-szalta’a al Israel, u-le-charava bej mikdasza, u-we-gin de-itjehev lon reszuta le-szalta’a, ani bochija – da ruach kudsza de-ikrei ani.)
Sulam
380) „Dlatego powiedziano: «Ci właśnie zapomną»[9]”, czyli ZoN sitra achra – „«lecz Ja», czyli «ta (zot)»” – Nukwa Zeir Anpina, „«nie zapomnę ciebie». I powiedziano: «O tych płaczę»[10]. Albowiem ten grzech” cielca, nazywany „«ci»”, „wielokrotnie sprowadzał na nich płacz”, ponieważ z jego powodu została zburzona Świątynia.
„Inne wyjaśnienie słów: «O tych płaczę». To dlatego, że dana została wężowi i Samowi władza panowania nad Israelem i zburzenia Świątyni. I ponieważ dana im została władza panowania, «Ja płaczę». To jest duch świętości” – Nukwa, „nazywany «Ja»”.
381) A jeśli powiesz: przecież jest napisane „Oto słowa przymierza” (ele divrei ha-berit) – to tak, zaiste, bo wszystkie te rzeczy nie utrzymują się inaczej, jak tylko z ele, bo tam osiedlają się wszystkie klątwy, jak już wyjaśniliśmy, że ono [ele] oznacza „przeklęty”. (we-i teima: ha ketiv ele divrei ha-berit – hachei hu wadaj, de-kol ilein la mitkaymei, ela mi-go ele, de-tamman kol lewatin sharyin, ke-ma de-okimna de-ihu arur.) I dlatego poprzedził i powiedział ele, że dotyczy tego, kto przekroczy słowa przymierza. (u-we-gin da akdem wa-amar ele, de-kajma le-man da-avar divrei ha-berit.)
Sulam
381) „Ale przecież powiedziano: «Te są słowa przymierza»[11] – jak więc możliwe, by «tymi» nazywani byli zachar i nukwa sitra achra? „Lecz tak jest rzeczywiście, że wszystkie te przekleństwa spełniają się właśnie od «tych»”, czyli od sitra achra, „ponieważ tam znajdują się wszystkie przekleństwa. I wyjaśniliśmy, że wąż nazywa się przeklętym, jak powiedziano: «Przeklęty jesteś spośród wszystkich zwierząt polnych»[12]. A dlatego ostrzegła Tora i powiedziała: «Te», i postawiła to obok tych, którzy złamali słowa przymierza”.
382) „Oto przykazania, które nakazał Stwórca” – ponieważ każde przykazanie Tory służy oczyszczeniu człowieka, by nie zszedł z tej drogi, by się jej trzymał i oddzielił od niej. (ele ha-micwot aszer tzivah AWAJa – begin de-kol pikkuda de-Oraita le-itdakka’a bar nasz, we-la yistei me-orcha da, we-yistammar mi-tamman, we-yitfaresh minajhu.) A jeśli powiesz: „Oto potomstwo Noacha” – tak, rzeczywiście, bo wyszedł Cham, który jest ojcem Kenaana, a napisano: „Przeklęty Kanaan”, i on jest tą tajemnicą ele. (we-i teima: ele toledot Noach – hachei hu wadaj, de-ha nafak Cham, de-ihu avi Kanaan, u-ketiv: arur Kanaan, we-ihu raza da de-ele.)
Sulam
382) „«Te są przykazania, które Stwórca nakazał»[13] – dlaczego nawet w odniesieniu do świętości powiedziano: «Te»? „Dlatego, że wszystkie przykazania Tory mają na celu oczyszczenie człowieka, aby nie zszedł z tej drogi i by strzegł się przed tym” – przed sitrą achra, „i oddzielił się od niej”. Dlatego o przykazaniach powiedziano: „Te”. „A w fragmencie: «Te są pokolenia Noacha»[14] – dlaczego zatem również tam powiedziano: «Te»? „Z tego samego powodu” – tam również chodzi o sitra achra, „ponieważ od niego pochodził Cham, ojciec Knaana. I powiedziano: «Przeklęty niech będzie Knaan»[15].
I dlatego właśnie tutaj powiedziano: «Te» – ponieważ przeklętym nazywa się węża, jak już wyjaśniono”[16].
383) I dlatego napisano: „I powiedzieli: Oto twoi bogowie, Israelu” – a wszystko to jest wnętrzem płynnego złota. (we-al da ketiv: wajomeru ele Eloheicha Israel, we-kol hane hatocha sosfita de-dahawa.) Aharon przybliżył złoto, bo to jego strona, która obejmuje w sobie siłę ognia, a wszystko jest jednym: ta strona to złoto i ogień. (Aharon karev dahawa, de-ihu sitra dileih, de-kaleil ihu be-tokfa de-esza, we-kolla chad, we-sitra da dahava we-esza.) Nieczysty duch, który stale znajduje się na pustkowiu, znalazł wtedy miejsce, by się wzmocnić w nim. (Ruach mesa’ava, de-isztakach tadir be-midbara, ashkach atar be-hahu zimna, le-atkafa bei.)
Sulam
383) „I o tym powiedziano: «I powiedzieli oni: „Ci są twoi bogowie, Israelu”». I wszystko to przetopienie złotej zgorzeliny. Aharon złożył ofiarę ze złota – i to jest jego strona” – lewa strona, która zawiera się w sile ognia. „I wszystko to jest jedno, ponieważ ta strona” uważana jest za właściwość „złota i ognia”, a złota zgorzelina – to klipot i nieczystość. „I duch nieczystości, zawsze obecny na pustyni, znalazł w tym czasie miejsce, by się w nim umocnić” i zakorzenić w Israelu.
384) A to, że Israelici oczyścili się z tamtego pierwotnego zanieczyszczenia, które zostało przyniesione na świat i sprowadziło śmierć na świat – wydarzyło się, gdy stanęli u góry Synaj. (U-mah de-hawu Israel dachyin me-hahu zuhama kadma’a de-ateil be-alma, de-garem mota le-alma, kad kamu al Tura de-Sinai.) Potem jednak powrócili (do niego) i sprowadzili na siebie to samo, co wcześniej: by ich zanieczyścił i by się nad nimi wzmocnił, i sprowadzili na siebie śmierć – i na cały świat, na pokolenia po nich. (Le-batar ahadaru, we-garem lo ke-mil-kademin, le-sa’ava lon, u-le-ittakfa alaihu, we-garem lon mota, u-le-kol alma, le-dareihon batraihu.) Stąd powiedziano: „Ja powiedziałem: Bogowie jesteście… ale jak człowiek…” (He-ne de-ketiv: ani amarti: Elohim atem… achen ke-adam…)
Sulam
384) „Israel był czysty od pierwszej nieczystości” – węża, „którą ten wprowadził na świat, sprowadzając śmierć na świat” przez grzech Drzewa Poznania, i od której się oczyścili. „Gdy stali u góry Synaj – ona powróciła. I wąż znów, jak na początku, doprowadził do tego, że ich skaził i pokonał, i sprowadził śmierć na nich, i na cały świat, i na pokolenia po nich. Powiedziano o tym: «Rzekłem: aniołowie jesteście i synowie Najwyższego – wszyscy wy. Lecz jak ludzie pomrzecie»[17]” – ponieważ z powodu cielca ponownie zostali osądzeni, by stać się śmiertelni, jak przy Adamie Riszonie.
385) I dlatego, gdy Jaakow zobaczył Jerawama, syna Nebata, który czynił bałwochwalstwo i mówił „To są twoi bogowie”, zatrząsł się i powiedział: „Kim są ci?” (We-al da kad chama Jaakow le-Jaraw’am ben Nevat de-avad awoda zara, we-amar ele Elohecha, izda’az’a, we-amar: mi ele.) Gdy potem chciał ich pobłogosławić, najpierw pobłogosławił Szechinę, a dopiero potem swoich synów. (Kad ba’a le-batar le-varech lon, barech le-Szchinta be-kadmeita, u-le-batar barech le-wenoi.) Skoro pobłogosławił najpierw Stwórcę, błogosławieństwo z tamtego miejsca, które pobłogosławił najpierw, spłynęło na nich. (Kevan de-barech le-Kudsza Berich Hu be-kadmeita, le-batar me-hahu atar de-barech be-kadmeita, barech lon.) Stąd powiedziano: „Anioł, który wybawia mnie od wszelkiego zła…” (He-ne de-ketiv: ha-mal’ach ha-go’el oti mi-kol ra…)
Sulam
385) „I dlatego, gdy Jaakow za pomocą ducha świętości zobaczył Jarowama, syna Newata, który oddał się bałwochwalstwu i powiedział: «Ci są twoi bogowie, Israelu», zadrżał i powiedział: «Kim są ci?». A gdy potem chciał ich pobłogosławić, najpierw pobłogosławił Szchinę, a dopiero potem pobłogosławił jego synów. Po tym, jak najpierw pobłogosławił Stwórcę, wtedy z tego miejsca, które najpierw pobłogosławił, pobłogosławił ich, jak powiedziano: «Anioł, który wybawia mnie od wszelkiego zła, niechaj pobłogosławi tych chłopców»[18]”, czyli aby Szchina, nazywana aniołem, ich pobłogosławiła, i teraz już był pewien, że jego błogosławieństwo nie przejdzie na Jarowama i jego wspólników.
[1] Tora, Bereszit, 48:15-16. «I błogosławił Josefa, i powiedział: „Wszechmogący, przed którym chodzili moi ojcowie, Awraham i Icchak, Wszechmogący, który prowadzi mnie od mojego istnienia aż do tego dnia, anioł wybawiający mnie od wszelkiego zła, niech błogosławi tych chłopców, i niech będzie w nich nazwane moje imię i imię moich ojców, Awrahama i Icchaka, i niech rozmnożą się obficie na ziemi”».
[2] Patrz wyżej, p. 294, od słów: «Wyjaśnienie. Prawa linia – właściwość Awrahama, lewa linia – Icchaka, a środkowa linia – Jaakowa».
[3] Tora, Bereszit, 27:27. «I powąchał (Icchak) zapach jego szat i pobłogosławił go, i powiedział: „Oto zapach mojego syna jak zapach pola, które pobłogosławił Stwórca”».
[4] Tora, Bereszit, 27:28. «I da ci Wszechmogący z rosy niebios i z tłustości ziemi, i obfitość zboża i wina».
[5] Tora, Bereszit, 49:27. «Binjamin – wilk rozdzierający, rano będzie pożerał zdobycz, a wieczorem – dzielił łupy».
[6] Jak to zostanie wyjaśnione dalej, w p. 795.
[7] Patrz wyżej, p. 366.
[8] Tora, Szemot, 15:2. «Moją siłą i pieśnią jest Stwórca. On był dla mnie zbawieniem. To mój Bóg i wysławiać Go będę; Wszechmogący mojego ojca, i wywyższać Go będę».
[9] Prorocy, Jeszajahu, 49:14-15. «A mówił Cijon: „Opuścił mnie Stwórca i zapomniał o mnie mój Pan!”. Czy kobieta zapomni swego niemowlęcia, nie litując się nad synem swojego łona? Choćby one zapomniały, Ja ciebie nie zapomnę».
[10] Pisma, Ejcha, 1:16. «Z tego powodu płaczę, moje oczy spuszczają łzy jak woda, bo oddalił się ode mnie pocieszyciel, który byłby pociechą mojej duszy; moi synowie opuszczeni, bo zwyciężył wróg».
[11] Tora, Dewarim, 28:69. «Oto (dosł. te) słowa przymierza, które Stwórca nakazał Moszemu zawrzeć z synami Israela w ziemi Moaw, oprócz przymierza, które zawarł z nimi na Horewie».
[12] Tora, Bereszit, 3:14. «I powiedział Stwórca, Wszechmogący, do węża: „Ponieważ to uczyniłeś, przeklęty jesteś bardziej niż wszelki bydło i wszelka zwierzyna polna! Na twoim brzuchu chodzić będziesz i proch będziesz jadł po wszystkie dni twojego życia”».
[13] Tora, Wajikra, 27:34. «Oto (dosł. „te”) przykazania, które Stwórca nakazał Moszemu dla synów Israela na górze Synaj».
[14] Tora, Bereszit, 6:9. «Oto (dosł. „te”) pokolenia Noacha. Noach, mąż sprawiedliwy, nieskazitelny był w swoich pokoleniach, przed Wszechmogącym chodził Noach».
[15] Tora, Bereszit, 9:25. «I powiedział: „Przeklęty Kanaan, sługą sług będzie on dla swoich braci!”».
[16] Patrz wyżej, p. 381.
[17] Pisma, Tehilim, 82:6-7. «Powiedziałem: „Jesteście aniołami i synami Najwyższego wszyscy wy. Jednak jak człowiek umrzecie i jak każdy książę upadniecie”».
[18] Tora, Bereszit, 48:15-16. «I błogosławił Josefa, i powiedział: „Wszechmogący, przed którym chodzili moi ojcowie, Awraham i Icchak, Wszechmogący, który prowadzi mnie od mojego istnienia aż do tego dnia, anioł wybawiający mnie od wszelkiego zła, niech błogosławi tych chłopców, i niech będzie w nich nazwane moje imię i imię moich ojców, Awrahama i Icchaka, i niech rozmnożą się obficie na ziemi”».