859) I uczono: dwie litery jud – dlaczego? (u-teninan trej judin, ammaj) Otóż Josef strzegł przymierza na dole i strzegł przymierza na górze, odszedł ze świata, zrównał się z dwoma skrzyniami: skrzynią na dole i skrzynią na górze. (Josef natar le-j berit le-tatta, we-nater le-j berit de-le’ejla, istallak me-alma, itszawwej bi-tre aronaj, be-aron le-tatta, u-be-aron le-’ejla) Skrzynia z góry – czym jest? Otóż jak powiedziano: „Oto Skrzynia Przymierza Władcy całej ziemi”, że skrzynia z góry nazywana jest Skrzynią Przymierza, bo nikt jej nie dziedziczy, tylko ten, kto strzeże przymierza. (aron de-le’ejla man ihu? ella, kedee’amarr: hine aron ha-berit Adon kol ha-arec, de-aron de-le’ejla aron ha-berit ikrei, de-ha la jarejt le-j ella man de-natar berit) A ponieważ Josef strzegł przymierza, zrównał się z dwoma skrzyniami. (u-begin de-Josef natar le-j li-berit, itszawwej bi-tre aronaj)

Sulam

859) „«I umieszczono go (wa-jiszem ויישם)» – napisane jest z dwiema literami jud י. Ponieważ Josef strzegł przymierza – przymierza na dole i na górze” – czyli był budową (merkawą) dla Jesod Zeir Anpina. „I dlatego przy odejściu ze świata został umieszczony w dwóch skrzyniach: w dolnej skrzyni i w wyższej skrzyni. Czym jest wyższa skrzynia? To tak, jak powiedziano: «Oto Arka Przymierza – Władca całej ziemi»[1], ponieważ wyższa skrzynia”, czyli Szchina, „nazywana jest przymierzem, ponieważ dziedziczy ją jedynie ten, kto strzeże przymierza. A ponieważ Josef strzegł przymierza, został umieszczony w dwóch skrzyniach”.

860) „I złożono go w skrzyni w Micraim” – tak jest rzeczywiście. (wa-jjasem ba-aron be-Micraim, hachej hu waddej) A ten werset odsłania inny sekret, że mimo iż jego dusza wyszła pod władzą innego, to związała się ze Szchiną. (u-kra ochach raza achara de-af al gab de-nafkat niszmatej be-reszu achara, itkasszar bi-Szchinta) To właśnie oznacza, co napisano: „I złożono go w skrzyni” – na górze i na dole, ponieważ był sprawiedliwym, a każdy sprawiedliwy dziedziczy Świętą Ziemię Wyższą. (hada hu de-ktiw: wa-jjasem ba-aron, le-ejla u-le-tatta, begin de-hawa cadik, de-chol cadik jarejt ar’a kadisza ‘ila’a) Jak powiedziano: „A lud twój – wszyscy sprawiedliwi, na zawsze odziedziczą ziemię, latorośl mojej sadzonki, dzieło rąk moich, bym się nim chlubił”. (kedee’amarr: we-‘ammecha kullam cadikim le-olam jirszu arec, necer mata’aj, ma’ase jadaj le-hitpa’er)

Sulam

860) „«I umieszczono go w arce w Egipcie». Z powiedzianego wynika, że chociaż jego dusza wyszła do innego panowania, sitra achra, to jednak połączyła się ze Szchiną. Jak powiedziano: «I umieszczono go (wa-jiszem ויישם) w arce» – w arce na górze i w arce na dole, ponieważ był sprawiedliwym, a każdy sprawiedliwy dziedziczy wyższą świętą ziemię – Szchinę. Jak powiedziano: «A twój lud – wszyscy sprawiedliwi, latorośl szczepu Mego, dzieło rąk Moich ku chwale – na wieki odziedziczą ziemię»[2].

Błogosławiony niech będzie Stwórca na wieki – amen i amen.

(Tym kończy się księga Bereszit)

[1] Prorocy, Jehoszua, 3:11. «Oto Arka Przymierza – Władca całej ziemi pójdzie przed wami przez Jordan».

[2] Prorocy, Jeszajahu, 60:21. «I twój lud, wszyscy sprawiedliwi, gałąź zasadzenia Mojego, dzieło rąk Moich dla uwielbienia, na wieki odziedziczą ziemię».