1) I wyszedł Jaakow z Beer Szewa i poszedł do Charanu (wa-jecé Jaakow mi-be’er szewa wa-jélech charana). Rabbi Chija otworzył i powiedział (rabbi Chija patach we-amar): „I wzeszło słońce i zaszło słońce, i do swojego miejsca dąży, gdzie wschodzi” (we-zarach ha-szemesz u-ba ha-szemesz we-el mekomo szoef zoreach hu szam), ten werset został ustanowiony (hai kera okemuha). Ale „i wzeszło słońce” (we-zarach ha-szemesz), to Jaakow (da Jaakow), gdy był w Beer Szewa (kad hawa bi-be’er szewa). „I zaszło słońce” (u-ba ha-szemesz), gdy poszedł do Charanu (kad azal le-charan), jak jest napisane: „i przenocował tam, ponieważ zaszło słońce” (dikhtiw wa-jalen szam ki ba ha-szemesz). „I do swojego miejsca dąży, gdzie wschodzi” (we-el mekomo szoef zoreach), jak jest napisane: „i położył się na tym miejscu” (dikhtiw wa-jiszkaw ba-makom ha-hu).
Sulam
1) „I wyszedł Jaakow z Beer-Szewa i poszedł do Charanu”[1]. Rabbi Chija powiedział: „I wyszedł Jaakow” oznacza wschód, podobnie jak wschodzi słońce. „Beer-Szewa” – Bina, od której otrzymuje swoje światło Zeir Anpin. „Charan” – Nukwa, otrzymująca światło słońca, Zeir Anpina. I powiedziano: „I wschodzi słońce, i zachodzi słońce, i zdąża do swego miejsca, gdzie ono wschodzi”[2]. „I wschodzi słońce” – to Jaakow, Zeir Anpin, kiedy był w Beer-Szewie, tzn. w Binie. „I zachodzi słońce” – kiedy poszedł do Charanu, a to – Nukwa Zeir Anpina. Jak powiedziano: „I dotarł do tego miejsca, i zanocował tam, gdyż zaszło słońce”[3]. „I zdąża do swego miejsca, gdzie ono wschodzi”579. Jak powiedziano: „I położył się na tym miejscu”580. Nukwa nazywana jest „miejscem” i tam on zdąża i świeci.
2) I chodź i zobacz (we-ta chaze), słońce, chociaż świeci całemu światu (szimsza af al gaw de-naheir le-chol alma), jego droga przebiega przez dwa kierunki (matlanoj bi-trejn sitrin inun), jak powiedziano: „Idzie ku południu i zawraca ku północy” (kedee’amar holech el darom we-sowe(w) el cafon), ponieważ ten jest prawą stroną (be-gin de-da jamina), a ten lewą stroną (we-da sema’la). I wyrusza i wychodzi każdego dnia ze strony wschodu (we-nageed u-nefeik kol joma mi-sitra de-mizrach), i idzie ku stronie południa (we-azil le-sitra de-darom), a następnie ku stronie północy (u-le-vatar le-sitra de-cafon), i ze strony północy ku stronie zachodu (u-mi-sitra de-cafon le-sitra de-ma’araw), i wtedy słońce się zbiera (u-kedejn szimsza itkeneisz), i udaje się ku zachodowi (we-azil le-gabei ma’araw). Wychodzi ze wschodu (nafek mi-mizrach): jak jest napisane: „I wyszedł Jaakow z Beer Szewa” (dikhtiw wa-jecé Jaakow mi-be’er szewa). I idzie na zachód (we-azil le-ma’araw): jak jest napisane: „I poszedł do Charanu” (dikhtiw wa-jélech charana).
Sulam
2) Chociaż słońce świeci całemu światu, jego ruchy skierowane są tylko w dwie strony: idzie na południe i zawraca na północ. Gdyż południe – to prawa linia, a północ – to lewa linia. I wschodzi i wychodzi słońce każdego dnia ze strony wschodniej, a to jest właściwość jego samego, Tiferet. I idzie w stronę południową, ku prawej linii, Hesed. A następnie zawraca ku stronie północnej, ku lewej linii, Gwura. To znaczy, zawiera w sobie świecenie tych dwóch linii. A ze strony północnej idzie ku stronie zachodniej, Nukwie. Jak powiedziano: „I poszedł do Charanu”. Świecenie, na które wskazują słowa: „I wyszedł Jaakow” – to doskonałe świecenie, składające się z dwóch linii, prawej i lewej, Hochmy i chasadim razem.
3) Rabbi Szymon powiedział (rabbi Szimon amar): Wyszedł z ogólności ziemi Israela (nafek mi-klala de-ar’a de-Israel), jak jest napisane: „I wyszedł Jaakow z Beer Szewa” (dikhtiw wa-jecé Jaakow mi-be’er szewa). I poszedł do innego panowania (wa-azal li-reszu achra), jak jest napisane: „I poszedł do Charanu” (dikhtiw wa-jélech charana). Wyszedł ze wschodu (nafek mi-mizrach), jak jest napisane: „I wyszedł Jaakow z Beer Szewa” (dikhtiw wa-jecé Jaakow mi-be’er szewa) – to jest szmita (da szmita), która bierze z wyższego głębokiego źródła (de-nateel me-omka ila’a), światłość, która świeci, i idzie ku zachodowi (nehiru de-naheir we-azil le-ma’araw), jak jest napisane: „I poszedł do Charanu” (dikhtiw wa-jélech charana), miejsce sądu i gniewu tam (atar de-dina we-rogza taman).
Sulam
3) Powiedział Rabbi Szymon: „On w ogólności wyszedł z ziemi Israela, jak powiedziano: «I wyszedł Jaakow z Beer-Szewa»578 – i to jest Nukwa, która w swojej doskonałości nazywa się ziemią Israela. I poszedł do innego władania, jak powiedziano: «I poszedł do Charanu»578 – to poza ziemią Israela, i tam panuje inna strona (sitra achra). Wyszedł ze wschodu, z linii środkowej, obejmującej dwie linie – prawą i lewą. Jak powiedziano: «I wyszedł Jaakow z Beer-Szewa» – szmita, Nukwa. To znaczy, wziął z wyższej głębi, Biny, światło, które świeci i idzie na zachód. Innymi słowy, wziął to światło, które zmierza ku swojemu zachodowi na zachodzie, i to jest lewa linia bez prawej. Jak powiedziano: «I poszedł do Charanu» – to miejsce, w którym przebywa sąd i gniew (charon), władanie sitra achra, ponieważ świecenie lewej (linii) bez prawej – to właściwość sitra achra. I idzie ku swojemu zachodowi, aż całkowicie ustaje z powodu braku światła chasadim prawej linii, ponieważ Hochma nie może świecić bez chasadim. Tak więc, Rabbi Szymon nie zgadza się z Rabbi Chiją w czterech kwestiach:
- „I wyszedł Jaakow” – to nie wschód, lecz wyjście z jednego władania do drugiego;
- Podczas wyjścia nie zawierał w sobie południa i północy, lecz był tylko w świeceniu lewej linii bez prawej;
- Beer-Szewa – to nie Bina, lecz Nukwa w swojej doskonałości, kiedy jest połączona ze wschodem;
- Charan – to nie Nukwa Zeir Anpina, lecz władanie sitra achra.
4) Rabbi Jose objaśnia ten werset w odniesieniu do wygnania (rabbi Jose mokei hai kera be-galuta). Na początku schodziła światłość z wyższego głębokiego źródła (be-kadmejta hawa nachit nehiru me-omka ila’a) i Jaakow ją przyjmował (we-Jaakow hawa nateel lej), i szedł ku Beer Szewa (we-azil le-gabei be’er szewa), studni wykopanej przez starszych (be’er d-chafaruha sarin), która świeciła stamtąd (de-hawa naheir mi-taman), i uzupełniał tę studnię we wszelkiej pełni (we-ashleem le-hahu be’er be-chol szlimu). A w dniach wygnania (u-b-jome de-galuta), bierze z tej Beer Szewa i idzie ku Charanowi (nateel me-hai be’er szewa we-azil le-gabei charana), jak jest napisane: „I poszedł do Charanu” (dikhtiw wa-jélech charana), to znaczy gniew zapalczywości (kelomar charon af). A co to jest? Zapalczywy gniew Świętego, błogosławiony On (u-mai hi charon apo de-Kudsza Berich Hu), zły poziom, ziemia obcego panowania (darga bisza ar’a de-reszu achra).
Sulam
4) Rabbi Josi objaśnia ten fragment dotyczący wygnania w następujący sposób. Na początku światło opuszczało się z wyższej głębi Biny, a Jaakow, Zeir Anpin, wziął je i poszedł, i przekazał do Beer-Szewy, o której powiedziano: „Studnia (beer), wykopana przez starszych”[4], tzn. – przekazał Nukwie, która budowana jest od Aba we-Ima, nazywanych „starszymi”. I świecenie Jaakowa pochodziło od Aba we-Ima. I napełnił tę studnię (beer) wszelką doskonałością, a w dniach wygnania odchodzi z Beer-Szewy, kierując się do Charanu – gniewu (charon) Stwórcy, i to jest stopień zła, ziemia innego władania, tzn. Malchut klipot. W ten sposób i to wyjaśnienie również sprzeciwia się Rabbi Chiji w tych samych czterech kwestiach.
5) Powiedział Rabbi Chija (amar rabbi Chija): Gdy słońce idzie ku zachodowi (kad azal szimsza le-ma’araw), ten zachód nazywany jest miejscem słońca (hai ma’araw ikrei mekomo de-szimsza), jego tronem (karsja di-lej), miejscem, nad którym spoczywa (atar de-szarja alej), jak powiedziano: „I do swego miejsca dąży, gdzie wschodzi” (hadehu dikhtiw we-el mekomo szoef zoreach hu szam), że idzie do niego, by go oświecić (de-azil le-gabei le-anhara alej), i bierze wszystkie światła (we-nateel kol nehorin), i gromadzi je do siebie (we-kaneisz lon le-gabei).
Sulam
5) Powiedział Rabbi Chija: „Kiedy słońce” – Zeir Anpin, „idzie ku zachodowi” – Nukwie, „zachód nazywany jest miejscem słońca, jego tronem – miejscem, nad którym przebywa słońce. Jak powiedziano: «I zdąża do swego miejsca, gdzie ono wschodzi»”579. To znaczy, idzie do tego miejsca, aby mu świecić, i ono bierze wszystkie te światła” – z prawej linii i z lewej linii, „i one zbierają się w nim”, tzn. – przekazuje je Nukwie.
6) I to jest tak, jak się nauczyliśmy (we-hainu ke-ma de-taninan): Święty, błogosławiony On, zakłada tefilin (Kudsza Berich Hu anach tefillin), aby przyjąć wszystkie wyższe korony (be-gin de-nateel kol kitrin ila’in). A czym one są? Tajemnicą wyższego Aba (u-man ninhon? raza de-Aba ila’a) i tajemnicą wyższej Ima (we-raza de-Ima ila’a). I to są tefilin, które są na głowie (we-inun tefillin sze-ba-rosz), jak się nauczyliśmy: „Wielki kapłan bierze z głowy” (ke-ma de-taninan: kohen gadol noteel ba-rosz). A po tym, jak przyjmuje Aba i Imę (u-le-vatar de-nateel Aba we-Ima), przyjmuje prawą i lewą stronę (nateel jamina u-sema’la), i okazuje się, że przyjmuje wszystko (we-isztakach de-nateel kolla).
Sulam
6) „I już uczyliśmy się, że Stwórca” – Zeir Anpin, „zakłada tefilin, tzn. bierze wszystkie wyższe keterim”. „A kto to jest? To wyższy Aba i wyższa Ima” – mochin Hochmy i Biny, tzn. dwa fragmenty: „Poświęć Mi każdego pierworodnego”[5], „I będzie, gdy cię wprowadzi”[6]. „Poświęć” – to mochin wyższego Aby, Hochmy. „I będzie, gdy cię wprowadzi” – to mochin wyższej Imy, Biny. I to są tefilin głowy, GaR de-tefilin, „jud-hej יה”, nazywane „rosz”, GaR. A po tym, jak bierze te mochin de-Aba we-Ima, „jud-hej יה”, bierze prawą i lewą stronę moach ha-Daat, i to są dwa fragmenty: „Słuchaj, Israelu”[7], „I będzie, jeśli będziesz słuchać”[8], i to jest „waw-hej וה”. W ten sposób Zeir Anpin bierze tym samym wszystkie mochin, HuB HuG, które stanowią cztery fragmenty nazywane „tefilin Stwórcy”[9]. Rabbi Chija dowodził tym Rabbi Szymonowi, że „I wyszedł Jaakow z Beer-Szewa”578 nie oznacza wzięcia jedynie lewej linii bez prawej, jak powiedział Rabbi Szymon, ponieważ Szchina nazywa się miejscem w czasie, gdy daje jej się ze wszystkich tych świateł. A tutaj powiedziano: „I dotarł do tego miejsca”580 – tzn. Jaakow świecił jej wszystkimi światłami, a nie tylko świeceniem lewej linii. I tym sprzeciwia się całemu temu, co powiedział Rabbi Szymon, gdyż według tego wychodzi, że „I wyszedł Jaakow” nie oznacza wyjścia z władania świętości do władania sitra achra, jak mówi Rabbi Szymon, lecz był to pełen wschód, gdyż świecił wszystkimi światłami razem, a to jest świętość. A także Beer-Szewa, Bina, źródło strony wschodniej, zawiera wszystkie te światła razem. I Charan, Nukwa świętości, otrzymuje tę doskonałość, a nie sitra achra, jak mówi Rabbi Szymon. I w ten sposób obalał wszystko, co powiedział Rabbi Szymon. Jednak Rabbi Szymon odpowiada mu dalej[10], że Charan – to w istocie skrajna powłoka, jednak Jaakow później wrócił do Nukwy świętości, o której powiedziano: „I dotarł do tego miejsca”580. I wszystko staje się na swoim miejscu.
7) Rabbi Elazar powiedział (rabbi Elazar amar): Tiferet Israel przyjmuje wszystko (tif’eret Israel nateel kolla), a gdy Kneset Israel znajduje się w wywyższeniu (we-kad itmaszka Kneset Israel le-ejla), bierze również tutaj wszystko (natla af hacha kolla), świat męskości Świętego, błogosławiony On (alma de-dchura de-Kudsza Berich Hu), i tak samo świat żeński Świętego, błogosławiony On (we-chen alma de-nukwa de-Kudsza Berich Hu). Jak wszystkie światła wychodzą z tego świata (ke-ma de-nafkei kol nehorin me-hai alma), tak też ten świat bierze wszystko (hachei namei nateel kolla hai alma), ponieważ to jest na podobieństwo tego (de-ha da ke-gawna da). I dlatego Beer Szewa to jest Jowel (u-we-gin kach be’er szewa da Jowel), Beer Szewa to jest Szmita (be’er szewa da ihi szmita). I słońce nie świeci inaczej jak tylko z Jowel (we-szimsza la naheir ela mi-Jowel), i dlatego: „I wyszedł Jaakow z Beer Szewa i poszedł do Charanu” (u-we-gin kach wa-jecé Jaakow mi-be’er szewa wa-jélech charana) – to jest zachód, który jest Szmita (da ma’araw de-ihi szmita).
Sulam
7) Rabbi Elazar, potwierdzając słowa Rabbi Chiji, powiedział: „Tiferet Israel” – Zeir Anpin – „bierze wszystko” – wszystkie cztery mochin: HuB, TuM. „I kiedy Kneset Israel wznosi się w górę” – do Biny, ona również bierze je wszystkie – tak samo jak Zeir Anpin – i obejmuje „świat zachar Stwórcy” – Binę, „a także świat nekewa Stwórcy” – swoją własną właściwość. „I dokładnie tak, jak wszystkie światła wychodzą z jednego świata” – Biny, „tak bierze je wszystkie i inny świat” – Nukwa. „Ponieważ są do siebie podobne” – tzn. Bina jest teraz podobna do Nukwy, ponieważ ta wznosi się ku niej i obłacza ją; a niższy, który wznosi się do wyższego, staje się jak on. „I dlatego Beer-Szewa – to jowel”[11] – Bina, „(i) Beer-Szewa – to szmita”[12] – Nukwa. Innymi słowy, ponieważ światła ich – Biny i Nukwy – są równe, obie one nazywane są Beer-Szewa. „I to słońce świeci tylko od jowela. I dlatego powiedziano: «I wyszedł Jaakow z Beer-Szewa» – Biny, „i poszedł do Charanu” – a to jest zachód, tzn. szmita – Nukwa. W ten sposób Rabbi Elazar potwierdził słowa Rabbi Chiji, że Beer-Szewa to Bina, a Charan to Nukwa.
8) Rabbi Szymon powiedział (rabbi Szimon amar): „I wyszedł Jaakow z Beer Szewa” (wa-jecé Jaakow mi-be’er szewa) – to jest zachód (da ma’araw), rok szmity (szenat ha-szmita). „I poszedł do Charanu” (wa-jélech charana) – to jest rok orla (da szenat orla), ponieważ wyszedł z świętego panowania do innego panowania (be-gin de-nafak me-reszu kaddisza le-reszu achra), które było oddzielone od jego braci (de-hawa arik me-achoi), jak powiedziano (ke-ma de-itmar). A gdy dotarł do Bet El (we-kad mata le-Bejt El), które jest w świętym panowaniu (de-ihu be-reszu kaddisza), co jest napisane? „I dotarł do tego miejsca” (ma ketiw: wa-jifga ba-makom).
Sulam
8) Odpowiedział Rabbi Szymon: „I wyszedł Jaakow z Beer-Szewa” – to zachód, rok szmity – tzn. Nukwa, a „poszedł do Charanu” – to „rok orli”[13], ponieważ wyszedł z władania świętości do innego władania, bowiem uciekł od swojego brata, i kiedy przyszedł do Bet-El, władania świętości, powiedziano: „I dotarł on do tego miejsca”580.
Wyjaśnienie. Swoją odpowiedzią Rabbi Szymon obala dowód Rabbi Chiji, w którym ten twierdzi, że Jaakow wziął tylko świecenie lewej strony, ponieważ powiedziano: „I dotarł on do tego miejsca”580 – wszak Nukwa nazywa się miejscem tylko wtedy, gdy Zeir Anpin przekazuje jej wszystkie świecenia itd.[14]. A Rabbi Szymon odpowiada mu, że na początku Jaakow wyszedł z władania świętości, ponieważ wziął świecenie lewej bez prawej, a na końcu powrócił do świętości, obejmując wszystkie światła, i wtedy powiedziano: „I dotarł on do tego miejsca”580. A ponieważ w środku przytoczono w Zoharze słowa Rabbi Elazara, to ponownie przytacza się też to, co powiedział Rabbi Szymon, aby podsumować, że potem powrócił do świętości, gdy przyszedł do Bet-El.
9) Czym jest to „miejsce”? (man makom). Rabbi Chija powiedział (rabbi Chija amar): To jest to miejsce, o którym mówiliśmy (da hu mekomo de-ka’amaran), jak jest napisane: „I do swego miejsca dąży” (dikhtiw we-el mekomo szoef). „I przenocował tam, ponieważ zaszło słońce” (wa-jalen szam ki ba ha-szemesz). Jak powiedziano: „Dąży, wschodzi on tam” (kede’amra szoef zoreach hu szam), ponieważ przyszedł, by go oświecić (de-ha be-gin le-anhara lej ka’ateja).
Sulam
9) I zapytał: „O jakim miejscu mówi Pismo?” Powiedział Rabbi Chija: „To Jego miejsce” – Zeir Anpina, to znaczy Nukwa.
10) „I wziął z kamieni tego miejsca” (wa-jikkah me-awnej ha-makom). Nie jest napisane „kamienie miejsca” (awnej ha-makom), lecz „z kamieni tego miejsca” (me-awnej ha-makom), to są kamienie drogocenne (ilejn inun awnej jekar), dobre klejnoty (margelan tawan), które są dwunastoma wyższymi kamieniami (de-inun trejsar abenin ila’in), jak jest napisane: „dwanaście kamieni” (ke-ma dikhtiw sztejm esre awanim). A pod tymi – dwanaście tysięcy i dziesięć tysięcy kamieni ciosanych (u-techot ilejn trejsar elef we-rivwon, awnej fesilan), i wszystkie one nazywane są kamieniami (we-kulhu ikrun abenin). Dlatego: „z kamieni tego miejsca” (be-gin kach me-awnej ha-makom), a nie „kamienie tego miejsca” (we-lo awnej ha-makom), to jest miejsce, o którym mówiliśmy (da hu makom de-ka’amar).
Sulam
10) „I wziął on z kamieni tego miejsca”580. Wybrał drogocenne kamienie, piękne perły – tzn. dwanaście wyższych kamieni, a pod nimi – dwanaście „tysięcy” i „dziesiątek tysięcy” (rewawot) obrobionych kamieni, i wszystkie one nazywane są „kamieniami”. Dlatego powiedziano: „Z kamieni tego miejsca”580, a nie „kamieni tego miejsca”. A miejsce, jak już powiedzieliśmy, to Nukwa.
Wyjaśnienie. Nukwa nazywa się „kamień”. A stopnie w niej nazywane są „drogocennymi kamieniami”, i ponieważ otrzymuje od NeHI Zeir Anpina, nazywanych „nogi” (raglaim), nazywa się również „perły” (margaliot), od słów „jego podnóżki (margelotaw)”. A liczba „dwanaście” wskazuje na Hochmę, a „dziesięć” – na chasadim[15]. „Dwanaście” wskazuje na świecenie Hochmy i na to, że cała ona (Nukwa) została podsłodzona w Binie i jest godna przyjęcia Hochmy. Dlatego w jej czterech sfirot: HuB, TuM, po ich wzajemnym zawarciu w sobie, znajduje się tylko dwanaście sfirot – tzn. Hochma-Bina-Tiferet w każdej z nich, a własnego atrybutu jej brak, ponieważ została podsłodzona w Binie. Dlatego ich jest cztery razy trzy, razem dwanaście, a nie cztery razy cztery, czyli szesnaście. I to jest morze Szlomo, stojące „na dwunastu wołach”[16], ponieważ Nukwa, otrzymująca świecenie Hochmy, nazywa się „morze”, i wtedy stoi tylko na dwunastu sfirot, nazywanych „woły” – tzn. po trzy w każdej stronie, a nie po cztery.
A jej światła, przechodzące do światów od Acilut i niżej, również określane są liczbą dwanaście. Gdy są w atrybucie Hochmy i liczone w tysiącach, wtedy jest ich dwanaście tysięcy kamieni. A od strony świecenia chasadim, obłaczającego Hochmę, liczone są w „dziesiątkach tysięcy” (rewawot). Bowiem „dziesięć tysięcy” – to „ribo”, co wskazuje na świecenie chasadim, wewnątrz których zawarta jest Hochma. A kiedy przechodzą przez ekran znajdujący się pod Acilutem, rozszczepiają się i oddzielają od Aciluta z powodu ekranu, który kończy świat Acilut. A pod nimi, pod dwunastoma kamieniami, znajdującymi się w Nukwie Aciluta, są dwanaście tysięcy i dziesiątki tysięcy (rewawot) obrobionych kamieni. To znaczy, dwanaście tysięcy świeceń Hochmy, a świecenia chasadim liczone są w „dziesiątkach tysięcy”. I są one rozszczepione z powodu tego, że przeszły przez ekran Aciluta, który je rozdziela i oddziela od Aciluta. „I wszystkie one nazywane są kamieniami” – zarówno dwanaście stopni w niej samej, jak i świecenie wychodzące od niej: dwanaście „tysięcy” i „dziesiątek tysięcy”, wszystkie one nazywane są „kamieniami”. Dlatego powiedziano: „Z kamieni tego miejsca” – wskazując, że wziął on tylko te dwanaście kamieni, które odnoszą się do niej samej.
11) „I położył pod głowę swoją” (wa-jaszem me-raaszotaw) – „pod głowę swoją” – czyją? (me-raaszotaw de-man). Tylko „pod głowę swoją” tego miejsca (ella me-raaszotaw de-hahu makom). Czym jest „pod głowę swoją”? (mai me-raaszotaw). Jeśli powiesz, że jak ktoś, kto kładzie je pod swoją głowę – nie (i teima ke-man de-szawe techot reiszej – la). Tylko „pod głowę swoją” oznacza na cztery strony świata (ella me-raaszotaw le-arba sitrin de-alma): trzy kamienie po stronie północnej (telat abenin le-sitra cafon), trzy po stronie zachodniej (u-telat le-sitra ma’araw), trzy po stronie południowej (u-telat le-sitra darom), i trzy po stronie wschodniej (u-telat le-sitra mizrach), a to miejsce nad nimi, by zostało ustanowione w nich (we-hahu makom alajehon le-ittakena be-hon).
Sulam
11) „I położył na zagłówku jego”580 – tego miejsca, Nukwy. „Na zagłówku jego” – w czterech kierunkach świata, we cztery strony: południe, północ, wschód, zachód, HuB TuM,[17] , i powiedziano: „I stamtąd dzieli się i tworzy cztery koryta”[18], trzy kamienie położył po stronie północnej, trzy – po stronie zachodniej, trzy – po stronie południowej i trzy – po stronie wschodniej. I to „miejsce” stoi na nich, ustanawiając się w nich. Jak powiedziano: „I uczynił morze wylane… ono stało na dwunastu wołach”593.
12) I wtedy: „I położył się na tym miejscu” (u-kedejn wa-jiszka(w) ba-makom ha-hu). „I położył się” – drogocenne kamienie na dole (wa-jiszka(w), margelan le-tata), a wszystkie te poziomy, które są nad tym miejscem – oto one są dwadzieścia dwa (we-kol inun dargin de-inun al hai makom, ha inun esrim u-tren). Gdy zostało przygotowane łoże, położył się na nim (kejwan de-ittakan arsa, szachiw bej). Kto się na nim położył? Słońce (man szachiw bej? szimsza). I w związku z tym napisano o Jaakowie: „I usiadł na łóżku” (we-al da ketiw be-Jaakow: wa-jeszew al ha-mitta), bo jemu się ukazało, a nie innemu (de-ha lej itchaze, we-la le-achra). I na tej podstawie: „I położył się na tym miejscu” (we-al da wa-jiszka(w) ba-makom ha-hu). I dlatego jest napisane: „I wzeszło słońce i zaszło słońce” (u-we-gin kach ketiw: we-zarach ha-szemesz u-ba ha-szemesz).
Sulam
12) „I położył się na tym miejscu”580. „I położył się (we-iszkaw ויִשְכַּב)” – od liter „we-jesz ויש kaf-bet כב (dosł. i jest 22)”. „I to jest dwanaście pereł znajdujących się na dole” – na których stoi Nukwa, co wskazuje na Hochmę w niej; „i wszystkie stopnie, które znajdują się na tym miejscu” – tzn. dziesięć sfirot – liczba wskazująca na świecenie chasadim w niej. I razem daje to dwadzieścia dwa (kaf-bet), co wskazuje na jej napełnienie zarówno Hochmą, jak i chasadim. I po tym, jak „łoże” zostało ustanowione w tych dwudziestu dwóch właściwościach, położył się na nim. Kto się na nim położył? Słońce, Zeir Anpin, i dlatego powiedziano o Jaakowie, Zeir Anpinie: „I usiadł na łożu”[19], ponieważ ono przeznaczone jest jemu, a nie innemu, gdyż to Nukwa Zeir Anpina. Dlatego „i położył się na tym miejscu”, i o tym powiedziano: „I wschodzi słońce, i zachodzi słońce”579.
[1] Tora, Bereszit, 28:10. „I wyszedł Jaakow z Beer Szewy, i poszedł do Charanu.”
[2] Pisma, Kohelet, 1:5. „I słońce wschodzi, i słońce zachodzi, i spieszy do swojego miejsca, gdzie znów wschodzi.”
[3] Tora, Bereszit, 28:11. „I dotarł do tego miejsca, i przenocował tam, bo zaszło słońce. I wziął z kamieni tego miejsca, i położył pod głowę swoją, i położył się na tym miejscu.”
[4] Tora, Bemidbar, 21:18. „Studnia, którą wykopali książęta, wydrążyli wodzowie ludu laską, swoimi berłami.”
[5] Tora, Szemot, 13:1–10. „I powiedział Stwórca do Moszego: «Poświęć Mi każdego pierworodnego – otwierającego każde łono wśród synów Israela, zarówno z ludzi, jak i z bydła – do Mnie należy». (…)”
[6] Tora, Szemot, 13:11–16. „I stanie się, gdy Stwórca wprowadzi cię do ziemi Kanaanów, jak przysiągł tobie i twoim ojcom, i da ci ją…”
[7] Tora, Dwarim, 6:4–9. „Słuchaj, Israelu, Stwórca jest naszym Elohim, Stwórca jest Jeden. I będziesz miłował Stwórcę, twojego Elohim, z całego swego serca, z całej swojej duszy i z całej swojej siły…”
[8] Tora, Dwarim, 11:13–21. „I stanie się, jeżeli będziecie naprawdę słuchać Moich przykazań, które dziś wam daję, by miłować Stwórcę, waszego Elohim, i służyć Mu z całego waszego serca i z całej waszej duszy…”
[9] Zob. „Przedmowa do Księgi Zohar”, p. 237–243.
[10] Zob. wyżej, p. 8.
[11] Jowel (jubileusz) – pięćdziesiąty rok, który następuje po siedmiu cyklach szmity i ustanawiany jest rokiem odpoczynku i wolności dla niewolników i dla ziemi, jak powiedziano: „I poświęćcie rok pięćdziesiąty, i ogłoście wolność w ziemi wszystkim jej mieszkańcom; będzie to dla was jubileusz” (Tora, Wajikra, 25:10).
[12] Szmita (opuszczenie) – tak w Torze nazywane jest prawo zaprzestania użytkowania ziemi i wszelkiej pracy na polu. Powiedziano: „Przez sześć lat obsiewaj swoją ziemię i zbieraj jej plony, a w siódmym – zostaw ją odpoczywającą” (Tora, Szemot, 23:10–11).
[13] Orla – nieobrzezany napletek. Rok orli (nieobrzezania) to okres, w którym zakazane jest zbieranie owoców z młodego drzewa; przez trzy lata od jego zasadzenia, jak powiedziano: „A gdy przyjdziecie do ziemi i zasadzicie jakieś drzewo owocowe, jego owoce uważajcie za nieobrzezane; przez trzy lata będą one dla was nieobrzezane – nie wolno ich jeść” (Tora, Wajikra, 19:23).
[14] Zob. wyżej, p. 6.
[15] Zob. „Przedmowa do Księgi Zohar”, Objaśnienie Sulam, p. 2.
[16] Prorocy, Melachim I, 7:25. „I uczynił odlew morza – dziesięć łokci od jednego brzegu do drugiego, zupełnie okrągłe, wysokości pięciu łokci, a sznur trzydziestu łokci opasywał je dokoła. A pod jego brzegiem były kształty przypominające kielichy, otaczające je wokoło – po dziesięć na łokieć, otaczające morze w dwóch rzędach; zostały odlane razem z nim jednym odlewem. Stało ono na dwunastu wołach: trzy zwrócone ku północy, trzy ku zachodowi, trzy ku południowi i trzy ku wschodowi. A morze znajdowało się nad nimi z góry, a ich tylne części były zwrócone do środka.”
[17] Zob. Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 249.
[18] Tora, Bereszit, 2:10. „I rzeka wypływała z Edenu, aby nawadniać ogród, a stamtąd się rozdzielała i tworzyła cztery odnogi.”
[19] Tora, Bereszit, 48:2. „I doniesiono Jaakowowi, i powiedziano: «Oto twój syn Josef idzie do ciebie». I zebrał siły Israel, i usiadł na łóżku.”