105) „I żył Jaakow…” (wa-jechi Jaakow we-gomer). Rabbi Chija otworzył i powiedział: „A twój lud – wszyscy są sprawiedliwi, na wieki odziedziczą ziemię…” (Rabbi Chija patach wa-amar: we-amecha kullam caddikim, le-olam jirszu arec we-gomer). Szczęśliwi są Israelici, bardziej niż wszystkie narody bałwochwalcze, że Święty, niech będzie błogosławiony, nazwał ich sprawiedliwymi (zakkajin inun Israel, jatir mi-kol ammin akum, de-Kudsza Brich Hu kara lon caddikim), by dać im dziedzictwo wieczności w przyszłym świecie, by rozkoszowali się tym światem, jak jest napisane: „Wtedy będziesz się rozkoszował w Stwórcy” (le-achsin lon jerutat almin be-alma de-ate, le-it’anaga be-hahu alma, ke-ma de-ketiv: az tit’anag al AWAJa). Dlaczego? Ponieważ przylegają do Ciała Króla, jak jest napisane: „A wy, którzy przylegacie do AWAJa, waszego Boga, żyjecie wszyscy dzisiaj” (maj ta’ama? be-gin de-mitdabbeqin be-gufa de-Malka, de-ketiv: we-atem ha-dwekim ba-AWAJa Elohejchem, chajim kullchem hajom).
Sulam
105) „«I żył Jaakow na ziemi egipskiej siedemnaście lat»[1]. Powiedział Rabbi Chija: «A twój lud, wszyscy sprawiedliwi, na zawsze odziedziczą ziemię»[2]. Szczęśliwi są Israel bardziej niż wszystkie narody bałwochwalcze, ponieważ Stwórca nazwał ich sprawiedliwymi, aby przekazać im wieczne dziedzictwo w przyszłym świecie, by rozkoszowali się w tamtym świecie, jak powiedziano: «Wtedy będziesz rozkoszować się w Stwórcy»[3]. Bo Israel zlewają się z ciałem Króla”, czyli ze środkową linią, „jak powiedziano: «A wy, którzy jesteście złączeni ze Stwórcą, waszym Wszechmogącym – żyjecie wszyscy dziś»[4].”
106) Rabbi Icchak otworzył i powiedział: „A twój lud – wszyscy są sprawiedliwi, na wieki odziedziczą ziemię” (Rabbi Icchak patach wa-amar: we-amecha kullam caddikim, le-olam jirszu arec). Ten werset to wyższa tajemnica, między żniwiarzami pola (hai kra raza illa’a ihu, bein mechatzedej chakla), bo w tajemnicy Aggady nauczał Rabbi Szymon, że to dziedzictwo jest dziedzictwem wyższym (de-ha be-raza de-aggadta, tane Rabbi Szimon, de-achsanat jeruta illa’a). Tej ziemi nie dziedziczy nikt poza tym, kto nazywany jest sprawiedliwym (de-hahi arec, leit man de-jarejta lah, bar hahu de-ikrei caddik), bo Matronita przy nim przylega, by być otulona (de-ha Matronita bej itdabbeqat le-itbassma), a sprawiedliwy dziedziczy Matronitę, naprawdę (we-caddik jarejt le-Matronita wadaj).
Sulam
106) Powiedział Rabbi Icchak: „«A twój lud, wszyscy sprawiedliwi, na zawsze odziedziczą ziemię». Te słowa Pisma to najwyższa tajemnica wśród żniwiarzy pola”, czyli tych, którzy zasłużyli, by zebrać plony ze swojej pracy na wyższym polu – Nukwie. „I uczyliśmy się w tajemnicach Pisma: naucza Rabbi Szymon, że najwyższe dziedziczne posiadanie tej ziemi” – Nukwy, „nie przypada nikomu innemu jak tylko temu, kto nazywany jest sprawiedliwym, ponieważ Nukwa zlewa się z nim, by otrzymać podsłodzenie” gorzkich sądów, które są w niej, „i dlatego sprawiedliwy z pewnością dziedziczy Szchinę”.
107) Również tutaj, z miłości Świętego, niech będzie błogosławiony, do Israela, powiedział: „A twój lud – wszyscy są sprawiedliwi” (af hacha, be-chawiwuta de-Kudsza Brich Hu le-Israel, amar: we-amecha kullam caddikim), i dlatego „na wieki odziedziczą ziemię” (u-we-gin kach: le-olam jirszu arec), ujawnia się, że dziedziczą Matronitę (itchazun le-jaret le-Matronita). Dlaczego są nazwani sprawiedliwymi i dlaczego dziedziczą Matronitę? (maj ta’ama ikrun caddikim, u-maj ta’ama jartin le-Matronita?) Ponieważ zostali obrzezani, jak się naucza: każdy, kto został obrzezany i wszedł do tego dziedzictwa, i strzeże tego przymierza, wchodzi i przylega do Ciała Króla, i wchodzi w tego Sprawiedliwego (be-gin de-itgazzaru, ke-ma de-taninan: kol man de-itgazzar, we-a’il be-hai achsana, we-nateer le-hai berit, aal we-itdabbak be-gufa de-Malka, we-aal be-hai caddik), i dlatego są nazywani sprawiedliwymi, i dlatego „na wieki odziedziczą ziemię” (u-we-ginej kach ikrun caddikim, we-al da: le-olam jirszu arec). Czym jest „ziemia”? To ziemia życia (maj arec? da: arec ha-chajim).
Sulam
107) „I także tutaj, o miłości Stwórcy do Israela powiedziano: «A twój lud – wszyscy sprawiedliwi», i dlatego «na zawsze odziedziczą ziemię» – ponieważ są godni odziedziczyć Szchinę”, ponieważ sprawiedliwy dziedziczy Szchinę, jak już powiedzieliśmy. „A dlaczego Israel nazywani są sprawiedliwymi i dziedziczą Szchinę? Ponieważ dokonali obrzezania, jak uczyliśmy się: każdy, kto dokonał obrzezania i wszedł w to dziedzictwo” – czyli w Szchinę, „i strzeże tego przymierza, wchodzi i zlewa się z ciałem Króla” – czyli staje się strukturą (merkawą) dla Zeir Anpina, „i wchodzi w tego sprawiedliwego” – czyli staje się strukturą dla Jesod. „Dlatego nazywani są” Israel „sprawiedliwymi i dlatego «na zawsze odziedziczą ziemię». A to jest ziemia życia” – czyli Szchina.
108) Powrócił i powiedział: „Szczep moich sadzonek, dzieło rąk Moich, by się chlubić” (ahadar wa-amar: netzer mata’ai, ma’asej yadaj le-hitpa’er). „Szczep moich sadzonek” – to gałąź spośród tych gałęzi, które zasadził Święty, niech będzie błogosławiony, gdy stworzył świat (netzer mata’ai – anafa me-inun anafin, de-nata Kudsza Brich Hu, kad bara alma), jak jest napisane: „I zasadził Stwórca Elohim ogród w Eden na wschodzie” (di-ketiv: wa-jitta AWAJa Elohim gan be-Eden mi-kedem). A ta ziemia jest jedną z nich, dlatego: „Szczep moich sadzonek, dzieło rąk Moich, by się chlubić” (we-hai arec chad minajhu, be-ginej kach: netzer mata’ai, ma’asej yadaj le-hitpa’er).
Sulam
108) „I jeszcze mówi Pismo: «Gałąź nasadzenia Mego, dzieło rąk Moich – ku uwielbieniu». Gałąź nasadzenia Mego, to gałąź z tych gałęzi, które zasadził Stwórca przy stworzeniu świata. Powiedziano o tym: «I zasadził Stwórca Wszechmogący ogród w Edenie na wschodzie»[5]. A ta ziemia jest jednym z tych nasadzeń” – czyli Nukwa. „I dlatego powiedziano: «Gałąź nasadzenia Mego, dzieło rąk Moich – ku uwielbieniu».”
109) Inne wyjaśnienie: „A twój lud, wszyscy są sprawiedliwi” – to Jaakow i jego synowie, którzy zeszli do Micraim wśród ludu twardego karku, a jednak wszyscy znaleźli się jako sprawiedliwi (da’achar: we-amecha kullam caddikim – da Jaakow u-bnohi, de-nachatu le-Micraim bein am kaszej kdal, we-isztakachu kullhon zakkajin). I dlatego jest napisane: „Na wieki odziedziczą ziemię” – bo stamtąd wyszli, by odziedziczyć ziemię świętą (u-we-gin kach ketiw: le-olam jirszu arec – de-mit-taman seliku le-jaret ar’a kadisza).
Sulam
109) „Powiedziane: «A twój lud – wszyscy sprawiedliwi» – to Jaakow i jego synowie, którzy zeszli do Egiptu pośród ludu twardego karku[6] i wszyscy okazali się sprawiedliwymi. Dlatego powiedziano o nich: «Na zawsze odziedziczą ziemię», ponieważ stamtąd” – z Egiptu, „wznieśli się, aby odziedziczyć ziemię świętą.”
110) „I żył Jaakow w ziemi Micraim” – dlaczego ta parsza jest zamknięta? (wa-jechi Jaakow be-erec Micraim – amaj parsza da stimma). Rabbi Jaakow powiedział: w chwili, gdy Jaakow umarł, zamknęły się oczy Israela (Rabbi Jaakow amar: be-sza’ata de-mit Jaakow, istimu ejnejhon de-Israel). Rabbi Jehuda powiedział: bo wtedy zeszli na wygnanie i zaczęto ich zniewalać (Rabbi Jehuda amar: di-kedein nachatu le-galuta, we-ishta’abidu behon).
Sulam
110) „«I żył Jaakow na ziemi egipskiej» – dlaczego ta parsza nie jest oddzielona?” – czyli nie ma żadnej przerwy w Torze między końcem paraszy Wajigasz a początkiem paraszy Wajechi. Powiedział Rabbi Jaakow: „W chwili, gdy Jaakow umarł, oczy Israela pociemniały”. Powiedział Rabbi Jehuda: „Bo wtedy” – po śmierci Jaakowa, „weszli oni w wygnanie, i Egipcjanie zaczęli ich zniewalać”.
111) Rabbi Szymon powiedział: co jest napisane wyżej? „I zamieszkał Israel w ziemi Micraim, w ziemi Goszen, i uchwycili się w niej, i rozplenił się, i rozmnożyli bardzo” (Rabbi Szimon amar: ma ketiw le-ejla? wa-jeszew Israel be-erec Micraim, be-erec Goszen, wa-je’achazu bah, wa-jifru, wa-jirbu meod). A potem jest napisane: „I żył Jaakow” – bez widocznego oddzielenia między jednym a drugim (u-ketiv: wa-jechi Jaakow – de-la itchazej le-afrasza bein da le-da). Tak jak oni trwali w rozkoszach królów i przyjęli rozkosz i tęsknotę dla siebie, tak też Jaakow żył w rozkoszach królów, w rozkoszy i tęsknocie dla siebie – to jedno nie oddziela się od drugiego (ma inun kajeme be-tafnukin de-malkin, we-kabilu inuga we-kissuafin le-garmajhu, af Jaakow nami kajam be-tafnukej malkin, be-inuga we-kissufa le-garmej, la itparasz da min da).
Sulam
111) Powiedział Rabbi Szymon: „Co jest powiedziane wyżej? «I osiedlił się Israel w ziemi egipskiej, w ziemi Goszen, i objęli ją w posiadanie, i rozmnażali się, i bardzo się pomnażali»[7]” – czyli korzystali tam z królewskich przywilejów[8]. „A zaraz potem powiedziano: «I żył Jaakow»” – od razu po tym, bez odstępu między nimi, aby pokazać, „że nie wypada oddzielać jednego fragmentu od drugiego, i tak jak tam oni” – synowie Israela, „korzystali z królewskich przywilejów, otrzymując przyjemności i rozkosze dla siebie, tak i Jaakow korzystał z królewskich przywilejów, otrzymując przyjemności i rozkosze dla siebie. Dlatego te fragmenty nie są od siebie oddzielone”.
112) A tutaj nazwany jest: „I żył” (we-hacha ikrei: wa-jechi), bo przez wszystkie swoje dni nie był nazwany „i żył”, ponieważ wszystkie jego dni były w cierpieniu (de-ha kol jomoj la ikrei wa-jechi, begin de-kol jomoj be-ca’ara hawu, be-ca’ara isztakchan). O nim jest napisane: „Nie zaznałem spokoju, nie odpocząłem, nie miałem wytchnienia – a przyszedł niepokój” (alejhu ketiv: lo szalawti we-lo szakateti we-lo nachti, wa-jawo rogez). Po tym, jak zszedł do Micraim, nazwany został: „I żył” (batar de-nachat le-Micraim, ikrei: wa-jechi), zobaczył bowiem swego syna królem, zobaczył wszystkich swoich synów sprawiedliwych, czystych, i wszyscy byli w rozkoszach i wygodach tego świata (chama li-brej malka, chama le-kol bnoj zakkajin caddikim, we-kullhu be-ta’anuggej u-tafnukej alma). A on siedział pośród nich jak dobry osioł, siedzący na wytłoczynach (we-hu jatib bejnejhon ka-chamar taw de-jateb al durdajej). Wtedy nazwano: „I żył Jaakow”, i nie oddzielono „i rozmnożyli się bardzo” od „i żył Jaakow” – i tak to się jawi (ke-dein ikrei: wa-jechi Jaakow, we-la parejsz bein: wa-jifru, wa-jirbu meod – le-wa-jechi Jaakow, we-hachej itchazej).
Sulam
112) „I tutaj” – w Egipcie, „powiedziano: «I żył», czyli to zostało dla niego uznane za życie. Bo o wszystkich innych jego dniach nie powiedziano, że żył, ponieważ wszystkie jego dni były w cierpieniu, i oni trwali w cierpieniach. O nim powiedziano: «Nie zaznałem ukojenia»[9] – w domu Lawana, «i nie spocząłem» – z powodu Esawa, «i nie odpocząłem» – z powodu Diny i Szechema, «i przyszło zmartwienie» – zmartwienie z powodu sprzedaży Josefa[10]. A gdy (Jaakow) zszedł do Egiptu, powiedziano: «I żył» – widział swojego syna jako króla, widział wszystkich swoich synów jako czystych i sprawiedliwych, wszyscy oni byli w dobrobycie i doczesnych rozkoszach. I on przebywał wśród nich jak dobre wino spoczywające na osadzie. To się nazywa: «I żył Jaakow». Dlatego też (Pismo) nie robi pozdziału” – czyli nie zostawia przerwy, „między słowami: «Rozmnażali się i bardzo się pomnażali» a słowami: «I żył Jaakow», ponieważ tak właśnie być powinno” – jedno bowiem wynika z drugiego.
113) Siedemnaście lat – dlaczego właśnie siedemnaście lat? (szewa esre szana – maj ta’ama szewa esre szana). Rabbi Szymon powiedział: wszystkie dni Jaakowa były w cierpieniu, w cierpieniu upłynęły mu te wcześniejsze lata (ela amar Rabbi Szimon: kol jomoj de-Jaakow be-ca’ara hawu, be-ca’ara a’awar lon be-kadmejta). Gdy zobaczył Josefa i stał przed nim, to gdy Jaakow patrzył na Josefa, napełniał się wewnętrznie, jakby patrzył na matkę Josefa, ponieważ piękno Josefa przypominało piękno Racheli (kejwan de-chama le-Josef, we-hawa ka’im kamej, kad Jaakow mistakel be-Josef, hawa isztalem be-nafszej, ke-ilu chama le-imej de-Josef, de-szapiru de-Josef damej le-szapiru de-Rachel). I czuł w sobie, jakby nie przeszedł nad nim ból w jego dniach (we-hawa damej be-garmej, ke-ma de-la a’awar alej ca’ara be-jomoj).
Sulam
113) „«Żył Jaakow w ziemi egipskiej siedemnaście lat». Dlaczego powiedziano: „Siedemnaście lat”? Powiedział Rabbi Szymon, że wszystkie dni Jaakowa upływały w cierpieniach. Po tym, jak ujrzał Josefa, i gdy ten stawał przed nim, a Jaakow patrzył na Josefa, jego dusza uspokajała się, jakby widział matkę Josefa, ponieważ piękno Josefa było podobne do piękna Racheli. I wydawało mu się, jakby nigdy nie zaznał cierpienia.”
114) A gdy Josef oddzielił się od niego, wtedy wypełniły się słowa: „Nie zaznałem spokoju, nie odpocząłem, nie miałem wytchnienia, a przyszedł niepokój” (we-kad Josef itparasz minej, ke-dein itkajem: lo szalawti we-lo szakateti we-lo nachti wa-jawo rogez). To było dla Jaakowa trudniejsze niż wszystko, co przeszedł (de-da kaszja leh le-Jaakow mi-kol ma de-awar). A w czasie, gdy Josef oddzielił się od niego – co jest napisane? „Josef miał siedemnaście lat, gdy pasł…” (u-we-zimna de-itparasz Josef minej, ma ketiw? Josef ben szewa esre szana haja ro’e we-gomer). A przez wszystkie dni Jaakowa nie miał bólu takiego jak ten, i płakał każdego dnia za te siedemnaście lat Josefa (we-kol jomin de-Jaakow, la hawa leh ca’ara ke-hai, we-hawa bachi kol joma le-inun szewa esre szana de-Josef).
Sulam
114) „Kiedy Josefa rozłączono z nim, wtedy wypełniły się słowa: «Nie zaznałem ukojenia, nie spocząłem, nie odpocząłem – i przyszła trwoga», ponieważ to nieszczęście było dla Jaakowa cięższe niż wszystko, co wcześniej przeżył. O czasie, gdy został rozłączony z Josefim, powiedziano: «Josef miał siedemnaście lat»[11]. Przez wszystkie dni Jaakowa nie doświadczył on cierpienia równego temu, i każdego dnia opłakiwał te siedemnaście lat Josefa.”
115) Co zostało mu napisane? „A Josef położy swoją rękę na twoje oczy” (maj ka’atjwu leh? we-Josef jaszit jado al ejnejcha). Oto masz siedemnaście ostatnich lat w rozkoszach, wygodach, przyjemnościach i tęsknocie (ha lecha szewa esre szana acharanin, be-inugin u-tafnukin we-hana’ot u-kissufin). Oto, co jest powiedziane: „I żył Jaakow w ziemi Micraim siedemnaście lat…” (ha-hu de-ketiv: wa-jechi Jaakow be-erec Micraim szewa esre szana we-gomer). Nauczano: przez wszystkie te lata Szchina, chwała Świętego, niech będzie błogosławiony, była z nim, i dlatego nazwano je „życiem” (tana: kol inun sznin, Szechinta jakara de-Kudsza Brich Hu, immej isztakcha, u-we-gin kach chajim ikrun).
Sulam
115) „I co odpowiedziano mu z niebios: «I Josef położy swoją rękę na twoje oczy»[12]. To jest inne siedemnaście lat – w rozkoszach, uciesze, przyjemnościach i radości, jak powiedziano: «I żył Jaakow na ziemi egipskiej siedemnaście lat». Przez wszystkie te lata Szchina, siedziba chwały Stwórcy,– przebywała z nim, i dlatego” lata spędzone w Egipcie „nazywane są życiem.”
116) Chodź i zobacz: jest napisane „I ożył duch Jaakowa, ich ojca” (ta chaze: ketiv wa-techi ruach Jaakow awihem). Widać stąd, że wcześniej duch jego był martwy i nie był gotów przyjąć innego ducha, ponieważ duch z Góry nie spoczywa w pustce (itchazej de-ha be-kadmejta mit hawa hahu rucha dilej, we-la hawa mitkawwen le-kabbela ruacha achar’a, de-ha ruacha de-le’ejla la szar’ja be-reikanja). Powiedział Rabbi Jose: Szchina nie spoczywa, tylko w miejscu doskonałym, nie w miejscu ułomnym, nie w miejscu skalanym, nie w miejscu smutnym – tylko w miejscu przygotowanym, w miejscu radości (amar Rabbi Jose: Szechinta la szar’ja ela be-atar szalim, we-la be-atar chaser, we-la be-atar pagim, we-la be-atar acew, ela be-atar de-itkawwen, be-atar chadu). I dlatego przez wszystkie te lata, gdy Josef był oddzielony od ojca swego, a Jaakow był smutny, Szchina nie spoczywała na nim (u-we-gin kach: kol inun sznin de-Josef itparasz me-aboj, we-Jaakow hawa acew – la szar’ja bej Szechinta).
Sulam
116) „Spójrz, powiedziano: «I ożył duch Jaakowa, ich ojca»[13]. Wynika z tego, że wcześniej jego duch był martwy i nie zamierzał już otrzymać innego ducha. Ponieważ wyższy duch nie przebywa w pustym miejscu. Szchina przebywa jedynie w miejscu doskonałym, nie w miejscu braku, nie w miejscu ułomności, nie w miejscu smutku, lecz w miejscu właściwym, w miejscu radości. I dlatego przez wszystkie te lata, gdy Josef był rozdzielony ze swoim ojcem, a Jaakow był w smutku – Szchina nie przebywała nad nim.”
117) Nauczano: powiedział Rabbi Elazar, powiedział Rabbi Aba: jest napisane „Służcie AWAJa z radością, przyjdźcie przed Jego oblicze z weselem” (tana, amar Rabbi Elazar, amar Rabbi Aba: ketiv: ivdu et AWAJa be-simcha, bo’u lefanaw bi-rnanah), by nauczyć, że nie ma służby Świętemu, niech będzie błogosławiony, inaczej niż z wnętrza radości (le-afaka: de-lejt pulchana de-Kudsza Brich Hu, ela mi-go chedwa). Rabbi Elazar powiedział: Szchina nie spoczywa z wnętrza smutku (de-amar Rabbi Elazar: lejt Szechinta szar’ja mi-go atzvut), jak jest napisane: „A teraz weźcie dla mnie grajka, i gdy grajek grał…” (di-ketiv: we-ata kechu li menagen, we-haja ke-nagen ha-menagen). „A kiedy zagrał grajek…” – trzy razy. Dlaczego? (menagen menagen telat zimnej – amaj?) Aby obudzić ducha z doskonałości wszystkiego, który jest duchem doskonałym (be-gin le-at’ara ruach mi-szlemuta de-kolla, de-hu ruach szlema).
Sulam
117) „Uczyliśmy się, powiedział Rabbi Elazar, Rabbi Aba powiedział: «Wypowiedź: „Służcie Stwórcy z radością, stawcie się przed Nim z pieśnią”[14] oznacza, że służyć Stwórcy można tylko w stanie radości. Szchina nie króluje w smutku. Powiedziano o tym: „A teraz sprowadźcie mi grającego (menagen מנגן)”. A kiedy zagrał muzyk… (ke-nagen ha-menagen כנגן המנגן)[15]. Trzykrotnie użyto tu rdzenia נגן (nagen), aby pobudzić ducha ze źródła doskonałości», czyli z Zeir Anpina, który zawiera trzy linie, „i to jest doskonały duch”. Trzykrotne powtórzenie rdzenia נגן (nagen) odpowiada jego trzem liniom.”
118) Powiedział Rabbi Aba: tam nauczyliśmy, że ze wszystkich czterech stron wszystko się znajduje, i wszystkie korzenie wyższe i niższe są w nim związane (amar Rabbi Aba: taman taninan, me-arba sitrin kolla isztakach, we-kol szarashin de-illa’in we-tata’in be-ho achidan). I naucza się: to wchodzi, a to wychodzi, to ukryte, a to wyjaśnione – zjednoczone jedno z drugim, a oni są ojcami wszystkiego (we-tana: da ajel, we-da nafik, da satim, we-da parejsz, it’achad chad be-chavertah, we-inun awahan de-kolla).
Sulam
118) Powiedział Rabbi Aba: „Uczyliśmy się tam, że wszystko powstaje z czterech stron” – a są to trzy linie Zeir Anpina: południe (prawa), północ (lewa), wschód (środkowa), oraz Szchina, która otrzymuje trzy linie, czyli strona zachodnia, „i z nich pochodzą trzy światy BEA i wszystko, co je napełnia. „I wszystkie korzenie wyższych i niższych światów są w nich zawarte. I uczyliśmy się, że jedna [strona] wchodzi” i świeci, czyli prawa linia, nazywana południem, „jedna wychodzi” i nie świeci – to lewa linia, nazywana północą, i ona nie świeci bez prawej, „jedna zamyka” – to linia środkowa, nazywana wschodem, świecąca jedynie ukrytymi chasadim, aż do ziwugu z Nukwą, „jedna objawia” – to Nukwa, która świeci odsłoniętymi chasadim w czasie ziwugu z Zeir Anpinem, nazywana stroną zachodnią. „Łączą się one ze sobą” – czyli zawierają się jedna w drugiej, i wtedy „stają się praojcami wszystkiego”, ponieważ cała rzeczywistość, czyli światy BEA, pochodzi od nich i jest przez nie zrodzona.
119) Rabbi Szymon powiedział: „Tylko w twoich ojcach miał upodobanie Stwórca”, jest napisane „w twoich ojcach” – rzeczywiście trzech (Rabbi Szimon amar: rak ba-avotecha chashak AWAJa – ketiv ba-avotecha – mamasz telata), a znaczenie słowa „rak” – rzeczywiście tylko (u-maszma de-ketiv rak – rak mamasz). I z tych [trzech] wyodrębniają się i jednoczą wszyscy inni, i wznoszą się, by Imię mogło być ukoronowane (u-me-elejn mitparszan u-mit’achadan kol sze’ar achoranin, we-salkin szma le-it’attara).
Sulam
119) Powiedział Rabbi Szymon: „«Tylko twoich ojców umiłował Stwórca»[16]. Powiedziano: «Twoich ojców», i jest ich rzeczywiście trzech”, czyli Awraham, Icchak i Jaakow. „A powiedziane: «Tylko» rzeczywiście oznacza: tylko”, czyli że poza tą trójką nie ma innych, „i od nich rozgałęziają się i w nich zawarte są wszystkie pozostałe” – wszystkie stopnie światów BEA, które wznoszą się jako MaN do ZoN, „aby ozdobić Imię” – czyli przyciągnąć nowe mochin do Nukwy, która nazywana jest „Imię”.
[1] Tora, Bereszit, 47:28. «I żył Jaakow w ziemi Micraimu siedemnaście lat. I było dni Jaakowa, lat jego życia, sto czterdzieści siedem lat».
[2] Prorocy, Jeszajahu, 60:21. «A twój lud, wszyscy sprawiedliwi, na wieki odziedziczą ziemię, latorośl mojego szczepu, dzieło moich rąk dla mojej chwały».
[3] Prorocy, Jeszajahu, 58:14. «Wtedy rozkoszować się będziesz w Stwórcy, i wyprowadzę cię na wyżyny ziemi, i karmić cię będę dziedzictwem Jaakowa, twojego ojca, bo usta Stwórcy to wypowiedziały».
[4] Tora, Dewarim, 4:4. «A wy, którzy przylgnęliście do Stwórcy, waszego Wszechmogącego – żyjecie wszyscy dzisiaj».
[5] Tora, Bereszit, 2:8. «I zasadził Stwórca, Wszechmogący, ogród w Edenie, na wschodzie, i umieścił tam Adama, którego stworzył».
[6] Tora, Szemot, 32:9. «I powiedział Stwórca do Moszego: „Widziałem ten lud – lud twardego karku on jest”».
[7] Tora, Bereszit, 47:27. «I osiedlił się Israel w ziemi Micraimu, w ziemi Goszen, i objęli ją w posiadanie, i rozmnażali się, i bardzo się pomnażali».
[8] Patrz Zohar, rozdział Wajigasz, p. 135.
[9] Pisma, Ijow, 3:26. «Nie doznałem pokoju ani wytchnienia, ani odpoczynku – a przyszła trwoga».
[10] Patrz rozdział Wajeszew, p. 13.
[11] Tora, Bereszit, 37:2. «Oto dzieje Josefa. Gdy miał siedemnaście lat, pasł trzodę wraz ze swoimi braćmi, będąc jeszcze chłopcem, z synami Bilhy i z synami Zilpy, żon jego ojca; i donosił Josef ich złe czyny ich ojcu».
[12] Tora, Bereszit, 46:4. «Ja zejdę z tobą do Micraimu i Ja także cię wyprowadzę, a Josef położy swoją rękę na twoje oczy».
[13] Tora, Bereszit, 45:27. «I opowiedzieli mu wszystkie słowa Josefa, które on do nich mówił; i zobaczył wozy, które posłał Josef, aby go przewieźć. I ożył duch Jaakowa, ich ojca».
[14] Pisma, Tehilim, 100:2. «Służcie Stwórcy w radości, przyjdźcie przed Jego oblicze z pieśnią».
[15] Prorocy, Melachim II, 3:15. «„A teraz przyprowadźcie do mnie muzyka”. I gdy muzyk zaczął grać, była na nim (Eliszy) ręka Stwórcy (duch proroczy)».
[16] Tora, Dewarim, 10:15. «Jedynie twoich ojców umiłował Stwórca i wybrał ich potomstwo po nich – was – spośród wszystkich narodów, jak to jest dzisiaj».