364) Otworzył Rabbi Jejsa i powiedział: „Nie odwraca oczu swoich od sprawiedliwego, lecz z królami na tron ich sadza, na zawsze ich wywyższa” – chodź i zobacz: gdy grzesznicy nie panują w świecie i zostają z niego usunięci, wtedy sprawiedliwość panuje w świecie (patach Rabi Jejsa we-amar: lo jigra mic-cadik einaw, we-et melachim la-kisse wajosziwem la-necach wajigba’u. Ta chazei: kad chajewaja la szaltin be-alma, we-itavidu mineih, ke-dein cedek ihu szalit be-alma). To jest to, co napisano: „Nie pozwala żyć niegodziwemu i prawo ubogim oddaje” (ha-hu de-ketiv: lo jechaje resza, u-miszpat anijim jiten). Co jest napisane dalej? „Nie odwraca oczu swoich od sprawiedliwego” – co to znaczy „oczu Jego”? Jak napisano: „Oczy Stwórcy są nad sprawiedliwymi” (ma ketiv batrei: lo jigra mic-cadik einaw – mahu einaw? ke-deamar: einej Haszem el cadikim).
Sulam
364) „Nie odwraca oczu Swoich od sprawiedliwego, lecz osadza ich na tronie razem z królami i sadza ich na zawsze, i wywyższają się”[1]. Gdy grzesznicy nie panują nad światem i znikają z niego, wtedy światem rządzi sprawiedliwy, jak powiedziano: „Nie pozwoli żyć grzesznikowi, a uciśnionym odda sprawiedliwie”[2] – tzn. gdy grzesznicy znikną ze świata. Następnie powiedziano: „Nie odwraca oczu Swoich od sprawiedliwego”. Co oznacza „oczu Swoich”? Jak powiedziano: „Oczy Stwórcy zwrócone są ku sprawiedliwym”[3] – ponieważ wówczas dostępują mochin świecenia Hochmy, które nazywane są „oczy”. I wtedy światem rządzi sprawiedliwy, tzn. linia środkowa, ponieważ nie istnieje żadna władza poza tą, która jest w świetle Hochmy.
365) „I królów na tron” – to są ci królowie, którzy panują i są złączeni z Tronem (we-et melachim la-kisse – illejn inun melachin szaltin, de-it’achadan la-kisse), „i posadzi ich na wieki” – że ustanowieni są na Tronach w pełnym trwaniu (wajosziwem la-necach – de-itkajemu be-karsaja, be-kijuma szelim). „I wywyższa ich” – dlaczego ich wywyższa? Aby panowali w świecie i by Tron trwał dzięki ich oparciu (wajigba’u – amai wajigba’u? le-szalta’a be-alma, we-jitkajem karsaja al samchohi). Inne wyjaśnienie: „i wywyższa ich” – że podnoszą Tron i wznoszą go ku górze, by złączył się z jego miejscem jak należy (dawar acher: wajigba’u – de-natlei karsaja, we-zakfin lah le-ejla, le-it’achada be-atrej kidka jaot), i wtedy wszystko jest jedną jednością (u-kedein kol-la jichuda chada).
Sulam
365) „A królami (osadza) na tronie”1077 – to królowie panujący, wspierani przez tron, tzn. tacy, którzy posiadają świecenie Hochmy, zwane władzą.
„I sadza ich na wieki”1077 – tzn. pozostają na tronie w pełnym istnieniu.
„I wywyższają się”1077 – tzn. wywyższają się, aby panować nad światem i aby tron stał na swoich podporach.
Wyjaśnienie. Gdy lewa linia panuje bez włączenia prawej i jej świecenie rozprzestrzenia się z góry w dół, grzesznicy czerpią z jej świecenia życie i siłę do panowania nad światem i prowadzą do zniszczenia i ruiny wszystkiego, co napotkają, jak powiedziano: „Ziemia została oddana we władzę grzesznika”[4].
A gdy niżsi podnoszą MaN do ZoN, Zeir Anpin wznosi się jako MaN do Biny razem ze swoim ekranem de-chirik, i na nim wychodzi poziom chasadim pierwszego rodzaju, który zmniejsza GaR lewej linii[5] – i jej świecenie nie rozprzestrzenia się już z góry w dół, lecz tylko z dołu do góry. I wtedy ustaje życie grzeszników i znikają, jak powiedziano: „Nie pozwoli żyć grzesznikowi”1078.
A choć GaR lewej linii – czyli świecenie Hochmy – zostało anulowane, Pismo mówi nam: „Nie odwraca oczu swoich od sprawiedliwego”1078 – nie odwraca On przez to „oczu”, tzn. Hochmy, od sprawiedliwego, czyli linii środkowej, ponieważ ona otrzymuje WaK de-GaR lewej linii, które włączają się w prawą – i to jest pełnia świecenia Hochmy[6]. I to znaczy: „Kiedy grzesznicy nie panują w świecie i znikają z niego”[7] – tzn. gdy Zeir Anpin podnosi ekran de-chirik jako MaN do Biny, wtedy grzesznicy znikają. „Wtedy światem rządzi sprawiedliwy” – czyli sprawiedliwy otrzymuje świecenie Hochmy, zwane władzą.
Dlatego powiedziano: „A królami (osadza) na tronie”1077 – to królowie panujący, wspierani przez tron – tzn. królowie, którzy rządzą na ziemi, otrzymują władzę od Malchut, kiedy jest ona w właściwości „tronu”. A to jest właściwość mochin otrzymywanych w stanie siedzącym – bo gdy człowiek siedzi, jego postawa się obniża, i to daje mu wygodę. Tak też i te mochin – zostają zmniejszone z GaR do WaK de-GaR, by usunąć grzeszników ze świata. O tym powiedziano: „I sadza ich na wieki”1077 – tzn. pozostają na tronie w pełnym istnieniu. Inaczej mówiąc: ich władza już się nie kończy, ponieważ grzesznicy zniknęli i nie mogą się już przyłączyć do tych mochin.
„I wywyższają się”1077 – tzn. wywyższają się, by panować nad światem i aby tron stał na swoich podporach. To znaczy, że otrzymują mochin z dołu do góry i dlatego muszą się wznieść do miejsca Gwury – Nukwy Zeir Anpina – by tam otrzymać mochin. A dlaczego „wywyższają się”? Aby panować nad światem – tzn. otrzymać mochin Hochmy i dokonać naprawy „tronu na jego podporach”, co oznacza naprawienie linii tronu – Nukwy – tak, by zostały one ustanowione na zawsze.
Inne wyjaśnienie słów: „I wywyższają się”. Biorą tron – Nukwę – i podnoszą go na górę, do miejsca Biny, aby zjednoczyć ją na jej właściwym miejscu, jak przystoi. Wyjaśnienie. Mochin Nukwy są w pełni doskonałe tylko wtedy, gdy ona podnosi się do Biny i obłacza ją. I dlatego powiedziano: „I wywyższają się” – bo wznoszą ją na górę, do Biny.
366) Gdy szli dalej, zobaczyli pewnego człowieka, który nadchodził, a z nim jedno dziecko – siedziało na jego ramionach (ad de-hawu azlei, chamu chad bar nasz, de-hawa atei, we-chad jenuka immeih, rechew al kitfeih). Rabbi Jicchak powiedział: „Z pewnością ten człowiek jest judejczykiem, i przychodzi, aby zasłużyć ludziom” (amar Rabi Jicchak: waddej hai bar nasz Jehudai ihu, u-vegin le-zakka’a le-bnej nasza ka atei). Rabbi Jejsa powiedział: „Zasłużmy my pierwsi u niego” (amar Rabi Jejsa: nizkeh anan be-kadmejta beih).
367) Gdy podszedł do nich, Rabbi Jejsa powiedział: „Podaj nam dzban wody na drogę” (kad mata le-gabajhu, amar Rabi Jejsa: an kista di-trima be-kirtoi de-orcha). Odpowiedział: „Po to, aby ludzie zasłużyli, bo oto mam dwóch synów, a spadła lawina i zostali uwięzieni. A teraz idę, aby ludzie mogli przez nich zasłużyć” (amar: be-gin de-jizku bnej nasza, de-ha trein bnin it li, we-ata turana le-mata, we-isztabu, we-ha-idna azilna, be-gin de-jizku behon bnej nasza). Zasłużyli z nim i dali mu jedzenie (zaku ba-hadeih, we-jahavu leih le-meichal).
[1] Pisma, Ijow, 36:7. „Nie odwraca swoich oczu od sprawiedliwego, lecz z królami osadza ich na tronie, i trwają oni – wywyższeni.”
[2] Pisma, Ijow, 36:6. „Nie pozwala żyć grzesznikowi, a uciśnionym oddaje sprawiedliwość.”
[3] Pisma, Tehilim, 34:16. „Oczy Stwórcy są zwrócone ku sprawiedliwym, a Jego uszy – ku ich wołaniu.”
[4] Pisma, Ijow, 9:24. „Ziemia została wydana w ręce grzesznika, oblicza jej sędziów On zakrywa – jeśli nie On, to kto?”
[5] Zob. Zohar, parasza Lech lecha, p. 22, od słów: „Ekran de-chirik, na który wychodzi środkowa linia, pochodzi ze strony sądu, który jest w Malchut…”
[6] Zob. Zohar, parasza Noach, p. 239.
[7] Zob. punkt 364.