432) Otworzył Rabbi Jehuda i powiedział: „Rozumny – dla Ejtana Ezrachiego” – tę pochwałę wypowiedział nasz ojciec Awraham w czasie, gdy oddawał się służbie Stwórcy, błogosławiony niech będzie, i czynił dobroć wobec ludzi świata, aby wszyscy rozpoznali Stwórcę, błogosławiony niech będzie, że Stwórca, błogosławiony niech będzie, włada ziemią. (ptach Ribi Jehuda we-amar: maskil le-Ejtan ha-Ezrachi – hai tuszbahta Awraham awinu amarah be-sza’ta de-isztadal be-pulchana de-Kudsza Brich Hu, we-awed Hesed im bnej alma, de-jisztemod’un kolla le-Kudsza Brich Hu, de-Kudsza Brich Hu szalit al ar’a.) I nazwany jest Ejtan, ponieważ umocnił się w mocy w Nim, w Stwórcy, błogosławiony niech będzie. (we-ikrei Ejtan – be-gin de-atkef bi-tkifu beih be-Kudsza Brich Hu.)
Sulam
432) Powiedział rabbi Jehuda, oświadczając: „«Nauka Ejtana Ezrachiego»[1] – tę pieśń patriarcha Awraham wzniosł w godzinie, gdy gorliwie pełnił dzieło Stwórcy i z miłosierdziem obchodził się z mieszkańcami świata, aby wszyscy poznali Stwórcę, że Stwórca panuje nad ziemią. A zwany jest Ejtanem (silnym), ponieważ silnie umocnił się w Stwórcy”.
433) „Dobroci Stwórcy będę śpiewał na wieki” – czyżby z lewej strony (czyli od chasydów) pochodziło śpiewanie? (chasdej Haszem olam aszira – we-chi mi-sitra de-chasidim atjin le-zamra?) Lecz tutaj lewa strona została włączona w prawą, i dlatego Stwórca, błogosławiony niech będzie, wystawił Awrahama na próbę i badał go. (ella hacha itkelel sitra de-smala bi-jemina, we-al da Kudsza Brich Hu nassej le-Awraham, u-vachin leih.) A przecież powiedziano, że Icchak miał wtedy trzydzieści siedem lat, dlaczego więc „wystawił Awrahama na próbę”? Powinno być: „wystawił Icchaka na próbę”! (we-ha itmar de-Jicchak bar tlatin u-szwa szenin hawa be-hahu zimna – maj nissa et Awraham? nissa et Jicchak mi-ba’ej leih.) Lecz [napisano] „wystawił Awrahama na próbę”, ponieważ znajdował się on po stronie sądu, aby się włączyć w sąd, i aby się ukazał jako doskonały, jak należy. (ella nissa et Awraham, de-isztakach be-dina, u-le-itkelala be-dina, de-isztakach szalim kidka jaot.) I dlatego: „Dobroci Stwórcy będę śpiewał na wieki”. (we-al da: chasdej Haszem olam aszira.)
Sulam
433) „«Miłosierdzia Stwórcy na wieki będę opiewał». Czyż ze strony tych, którzy są miłosierni”, czyli ze strony prawej, „rozpoczynamy śpiew?” Przecież śpiew pochodzi z lewej linii. „Jednak tutaj lewa linia została włączona w prawą. Dlatego Stwórca „doświadczył Awrahama”[2] i wystawił go na próbę. Ale uczyliśmy, że Icchak miał trzydzieści siedem lat” w czasie związania go na ołtarzu[3], „dlaczego więc powiedziano, że On „doświadczył Awrahama”? Powinno było być powiedziane: „Doświadczył Icchaka”. Jednak powiedziano: „Doświadczył Awrahama” po to, aby znajdował się we właściwości sądu i aby został właściwie włączony w sąd, ponieważ sam w całości należał do miłosierdzia (Hesed), aby przebywać w należnej doskonałości. I dlatego: „Miłosierdzia Stwórcy na wieki będę opiewał”, ponieważ już zawierał w sobie lewą linię, z której pochodzi śpiew”.
Wyjaśnienie. Gdyby słowo „doświadczył (nisa נִסָּה)” oznaczało próbę, należałoby powiedzieć: „Doświadczył Icchaka”. Przecież miał już trzydzieści siedem lat i był zdolny bronić się sam. Jednak słowo „doświadczył (nisa נִסָּה)” oznacza wywyższenie (itnasut הִתְנַשְּׂאוּת) i dopełnienie, ponieważ dzięki związaniu, które przedstawia czyn sądu i przezwyciężenia, Awraham został włączony w lewą linię i dopełniła się jego właściwość w całkowitej doskonałości.
434) Inne wyjaśnienie: „Dobroci Stwórcy będę śpiewał na wieki” – to są dobroci, które Stwórca, błogosławiony niech będzie, czyni ze światem. (de’achara: chasdej Haszem olam aszira – inun chasadim de-Kudsza Brich Hu awed im alma.) „Z pokolenia na pokolenie będę głosił Twoją wierność ustami” – to dobroć i prawda, którą On czyni wobec wszystkich. (le-dor wa-dor odia emunatecha be-fi – tibu u-kszot de-awed im kolla.) „Z pokolenia na pokolenie będę głosił Twoją wierność” – to wiara Stwórcy, błogosławiony niech będzie, którą objawił Awrahamowi na świecie, i wspomniał o niej ustami wszystkich stworzeń. (le-dor wa-dor odia emunatecha – da mehemenuta de-Kudsza Brich Hu de-oda Awraham be-alma, we-adkar leih be-fuma de-chol birjan.) I dlatego: „Będę głosił Twoją wierność ustami”. (we-al da odia emunatecha be-fi.)
Sulam
434) „Powiedziane: «Miłosierdzia Stwórcy na wieki będę opiewał» – to miłosierdzia, które Stwórca okazuje wobec świata, jak powiedziano: «Z pokolenia na pokolenie będę głosił Twoją wiarę ustami swymi», czyli o miłosierdziu i prawdzie, które On okazuje wobec wszystkich. «Z pokolenia na pokolenie będę głosił Twoją wiarę ustami swymi» – to wiara Stwórcy, którą Awraham głosił na świecie i doprowadził do jej wspominania ustami wszystkich stworzeń. I dlatego: «Będę głosił Twoją wiarę ustami swymi»”.
435) A Stwórca, błogosławiony niech będzie, objawił Awrahamowi tajemnicę wiary, i gdy poznał tajemnicę wiary, poznał, że ona jest podstawą i utrzymaniem świata, że dla niej świat został stworzony i się utrzymuje, jak powiedziano: „Powiedziałem: Świat zostanie zbudowany przez dobroć” itd. (u-Kudsza Brich Hu oda leih le-Awraham raza de-mehemenuta, we-kad jada raza de-mehemenuta, jada de-ihu ikara we-kijuma de-alma, de-be-gineih itbarei alma we-itkajam, de-ha de-ketiv: ki amarti – olam Hesed jibane we-gomer.) Bo gdy Stwórca, błogosławiony niech będzie, stworzył świat, zobaczył, że nie może się utrzymać, dopóki nie wyciągnął na niego prawej ręki i nie utrzymał go; i gdyby nie wyciągnął na niego prawej ręki, to nie utrzymałby się, ponieważ świat ten został stworzony w sądzie. A to już zostało wyjaśnione. (de-kad bara Kudsza Brich Hu alma, chama de-la jachil le-meikam, ad de-oszit jemina aleih we-itkajam, we-i la de-oszit jemina aleih, la itkajam, be-gin de-alma da be-dina itbarei, we-ha okimna.)
Sulam
435) „Stwórca objawił Awrahamowi tajemnicę wiary”, czyli Nukwy. „I gdy poznał on tajemnicę wiary, rozpoznał, że on”, Awraham, „jest podstawą i ustanowieniem świata, ponieważ dzięki niemu świat został zbudowany i mógł istnieć” – gdyż on jest właściwością Hesed, „jak powiedziano: «Albowiem powiedziałem: „Świat został zbudowany miłosierdziem”»[4]. Bo gdy Stwórca stworzył świat” – Nukwę, „widział, że świat nie może się ustanowić. Aż nie wyciągnął swojej prawicy”, czyli Hesed, „i wtedy się ustanowił. A gdyby nie wyciągnął nad nim swojej prawicy, nie istniałby, ponieważ ten świat” – Nukwa, „został stworzony przez sąd, i dlatego nie ma w nim ustanowienia bez Hesed (miłosierdzia)”.
436) I powiedziano: „Bereszit”, a tajemnica [tego słowa] jest jedną całością, dwa aspekty są tutaj. (we-itmar: bereszit, we-raza kelala chada, trein gewanin hacha.) „Bereszit” – chociaż powiedzieliśmy, że śpiew wznosi się z dołu do góry, to jednak „Reszit” również [wskazuje na to, co jest] z góry na dół. (bereszit – af al pi de-amaran szeruta mi-tata le-ejla, reszit hachi nami me-ejla le-tata.) I mówimy „dwie Reszit”, tak jak mówimy „Bejt Kodesz ha-Kodaszim” – to bowiem zostało dane tej Reszit, a słowo to jest ubrane jako jedno. (we-ka-amrinan: bejt reszit, kid-ka-amrinan: bejt Kodesz ha-Kodaszim, de-hai itjehivat le-hahu reszit, u-milla kelila ihi ke-chada.)
Sulam
436) „Uczyliśmy się, że w słowie «bereszit (בְּרֵאשִׁית – na początku)» zawarte są dwie szczególne formy jednej całości. Chociaż mówiliśmy, że «bereszit» to początek od dołu w górę”, czyli Malchut, „«reszit (ראשית – początek)» – to również” oznacza początek, „z góry w dół”, czyli Hochma, inaczej mówiąc – to Bina, która ponownie stała się Hochmą. „I wyjaśniliśmy, że słowo «bereszit (בראשית – na początku)», «bet reszit (בית ראשית)» – to jak pałac (bajt בית) «święte świętych», i ona” – Nukwa, „jest pałacem (bajtem) tego «początku (reszit ראשית)»” – Hochmy. „I to słowo «bereszit (בראשית – na początku)» zawiera je” – Nukwę i Hochmę, „jako jedną całość”.
437) I przez to „bet” został stworzony ten świat, i nie utrzymał się inaczej jak tylko przez prawą [stronę], i oto zostało powiedziane: „be-hibaram” – [czyli] „be-Awraham” jest napisane. (u-be-hai bejt itbarei alma da, we-la itkajam ella bi-jemina, we-ha okmuha: be-hibaram – be-Awraham ketiv.) I dlatego powiedziano: „Powiedziałem: Świat przez miłosierdzie zostanie zbudowany”. (u-we-gin kach: amarti – olam Hesed jibane.) A w pierwszym budowaniu świata – to światło pierwszego dnia miało w sobie utrzymanie. (u-binjan kadma’a de-alma – hahu nehura de-joma kadma’a, hawa bei le-kajyama.) A potem, w drugim dniu – przez lewą stronę. (u-le-vatar be-joma tinjana – bi-smala.) I przez nie zostały utworzone niebiosa, jak jest napisane: „Niebiosa – Twoją wierność utwierdzasz w nich”. (u-be-hanhu atken szamajim, u-ketiv: szamajim tachin emunatecha bahem.)
Sulam
437) „I w tym pałacu został stworzony ten świat” – i to jest Nukwa, czyli ona buduje się jako pałac dla Hochmy i otrzymuje ją z lewej linii, dlatego pozbawiona jest chasadim, „i może istnieć jedynie dzięki prawej stronie”, czyli Hesed, ponieważ Hochma bez Hesed nie może istnieć. „I już wyjaśniliśmy wyrażenie «przy ich stworzeniu (be-ibaram – בהבראם)»”, jak powiedziano: „Oto porodzenia nieba i ziemi przy ich stworzeniu”[5]. Litery w słowie „przy ich stworzeniu (בהבראם)” są te same, co w słowie „przy Awrahamie (באברהם)”, czyli przy pojawieniu się Hesedu[6]. „I dlatego powiedziano: «Powiedziałem: Świat został zbudowany miłosierdziem». I początkowa budowa świata” – Nukwy, „mogła istnieć w tym samym świetle pierwszego dnia”, czyli w Hesed. „A potem, w drugim dniu, włączyła się w lewą stronę” – Gwurę, „i w nich zostało ustanowione niebo” – Zeir Anpin. „I powiedziano: «Na niebiosach – tam utwierdziłeś Twoją wiarę»”. Dzięki temu, że niebo zostało ustanowione w dwóch liniach – Hesed i Gwurze, stało się przygotowaniem dla wiary, Nukwy, która również zostanie ustanowiona w dwóch liniach – Hesed i Gwurze.
438) Inne wyjaśnienie: „Niebiosa – Twoją wierność utwierdzasz w nich” – niebiosa zostały utworzone w oparciu o te chasadim, a tajemnica wiary została w nich ustanowiona, ponieważ nie ma dla niej ustanowienia inaczej jak tylko z wnętrza niebios. (de’achara: szamajim tachin emunatecha bahem – szamajim be-inun chasadim ittaknu, we-raza de-emuna atkanat behu, de-leit tikuna’a ella mi-go szamajim.)
Sulam
438) „«Na niebiosach – tam utwierdziłeś Twoją wiarę». Niebiosa” – Zeir Anpin, „ustanowiły się w tych chasadim, a wiara”, czyli Nukwa, „ustanowiła się w nich”, jak powiedziano: „Świat został zbudowany miłosierdziem (Hesed)”. I wynika z tego, że niebo przekazało Hesed Nukwie, zwanej światem. I dlatego powiedziano: „Na niebiosach – tam utwierdziłeś Twoją wiarę”, „ponieważ naprawienie Nukwy pochodzi tylko z niebios”, czyli od Zeir Anpina.
439) „Zawarłem przymierze z moim wybrańcem” – to jest tajemnica wiary. (karati berit liwchiraj – da hu raza de-mehemenuta.) Inne wyjaśnienie: to jest Sprawiedliwy, z którego wychodzą błogosławieństwa dla wszystkich niższych, i wszystkie święte stworzenia są błogosławione z tego przewodniego strumienia, który płynie ku niższym. (de’achara: da ihu caddik, de-minej nafkin birchan le-chulhu tata’ej, we-chol chejwan kadiszan – kullhu itbarchan min hahu negidu de-nageid le-tata’ej.) I dlatego jest napisane: „Zawarłem przymierze z moim wybrańcem”. (u-we-gin kach ketiv: karati berit liwchiraj.)
Sulam
439) „«Zawarłem przymierze z Moim wybrańcem»[7]. «Przymierze» – to wiara”, która została dana Dawidowi, „«przymierze» – to sprawiedliwy” – Jesod, „z którego spływają błogosławieństwa do wszystkich niższych. I wszystkie święte stworzenia”, czyli aniołowie, „otrzymują błogosławieństwo z tego obfitości, która spływa ku niższym. I dlatego powiedziano: «Zawarłem przymierze z Moim wybrańcem»”, ponieważ on dostąpi tego przymierza.
440) „Przysiągłem Dawidowi, mojemu słudze” – to jest tajemnica wiary, która stale trwa poprzez tego Sprawiedliwego, jako trwanie świata, aby nie został rozproszony na zawsze, poza czasem wygnania, gdy strumień błogosławieństw jest powstrzymany i tajemnica wiary nie jest dopełniona, i cała radość jest wstrzymana. (nishba’ti le-Dawid avdi – da raza de-mehemenuta, de-ihu kajyma tadir be-caddik da, kijuma de-alma, de-la jitbadderun le-olmin, bar be-zimna de-galuta, de-negidu de-birchan itmenau, we-raza de-mehemenuta la isztallem, we-chol chedwan itmenau.) A gdy nadchodzi noc od tamtego czasu, radości nie wstępują przed Króla. (we-kad ajel leilja me-hahu zimna – chedwan la aalu kamej malka.)
Sulam
440) „«Przysiągłem Dawidowi, słudze Mojemu». «Ta przysięga – to wiara» – Nukwa, „zawsze obecna w sprawiedliwym” – Jesod. „To wieczna przysięga, że oni nigdy się nie rozstaną. Z wyjątkiem czasu wygnania, gdy” się rozstają i „ustaje obfitość błogosławieństw, i wiara nie zostaje dopełniona, i kończy się wszelka radość. A gdy nastaje noc, od tego momentu radość nie pojawi się przed Królem”.
441) I chociaż radości nie są wzbudzane, to jednak z zewnątrz [aniołowie] trwają i śpiewają pieśń. (we-af al pi de-chedwan la it’aru, awal le-var kajymei u-mezammrei szerata.) A gdy noc się dzieli i wzbudzenie wznosi się z dołu ku górze, wtedy Stwórca, błogosławiony niech będzie, wzbudza wszystkie zastępy niebios do płaczu, i uderza w firmament, i wstrząsają się wyżsi i niżsi. (we-kad itpleg leilja, we-it’aruta salka mi-tata le-ejla, kdejn Kudsza Brich Hu at’ar kol cheilej szmaja le-bachija, u-va’at birkia, we-izda’az’an illa’ej we-tata’ej.)
Sulam
441) „I choć radości nie budzą się” nocą, „jednak poza królewskim pałacem stoją aniołowie i śpiewają pieśń. A gdy noc się rozdziela i przebudzenie wznosi się z dołu w górę, wtedy Stwórca budzi wszystkie niebiańskie zastępy do płaczu i uderza w firmament, i drżą wyżsi i niżsi”.
442) I nie ma ukojenia przed Nim, poza czasem, gdy na dole wzbudza się zajęcie Torą, wtedy Stwórca, błogosławiony niech będzie, i wszystkie te dusze sprawiedliwych, wszystkie słuchają i radują się tym głosem, i wtedy znajduje się przed Nim ukojenie. (we-leit najcha kamej, bar be-zimna de-mit’arei le-tata be-orajta, kdejn Kudsza Brich Hu we-chol inun niszmatin de-caddikaja, kullhu cajitin we-chadin le-hahu kala, u-kdejn najcha kamej isztakkach.) Ponieważ od dnia, gdy zburzono świątynię na dole, powiedział Stwórca, błogosławiony niech będzie, że nie wejdzie do Jeruszalajim z góry, dopóki Israel nie wejdą do Jeruszalajim na dole, jak jest napisane: „Wśród ciebie jest Święty, lecz nie wejdę do miasta” – a to już wyjaśnili przyjaciele. (be-gin de-mijoma de-itcharew mikdasza le-tata, omey Kudsza Brich Hu, de-la je’ol be-go Jeruszalem de-le’ejla, ad de-ja’alu Israel le-Jeruszalem de-le-tata, de-ketiv: be-kirbecha kadosz, we-lo awo ba’ir, we-ha okmuha chawraja.)
Sulam
442) „I nie ma dla Niego rozkoszy poza tą godziną, gdy na dole budzą się w Torze. Wtedy Stwórca i wszystkie dusze sprawiedliwych – wszyscy oni słuchają i radują się z tego głosu, i wtedy jest dla Niego rozkosz. Bo od dnia zniszczenia Świątyni na dole Stwórca przysiągł, że nie wkroczy do wyższego Jeruszalajim, dopóki Israel nie wkroczy do niższego Jeruszalajim. Powiedziano o tym: «Pośród ciebie jest Święty – nie wejdę do miasta»[8]”. I znaczy to, że chociaż „pośród ciebie jest Święty” – mimo to „nie wejdę do miasta”, to znaczy do wyższego Jeruszalajim, dopóki Israel nie wkroczy do niższego Jeruszalajim.
Wyjaśnienie powiedzianego. Noc – to Nukwa, a dzień – Zeir Anpin. I trwają oni w ziwugu, o którym powiedziano: „I był wieczór, i było rano – dzień jeden”[9]. Wszystkie porządki działające w dzień, działają także i w nocy. A różnica jest w władzy: noc znajduje się pod władzą Nukwy, która pochodzi z lewej linii, i w tym czasie przyciągane są mochin odwrotnej strony, a dzień znajduje się pod władzą Zeir Anpina i w tym czasie przyciągane są mochin strony frontowej.
Dlatego, podobnie jak w dziennym ziwugu istnieje porządek trzech linii, pochodzących z trzech kropek cholam–szuruk–chirik, tak i w nocnym ziwugu istnieją trzy nocne straże, w czasie których aniołowie śpiewają pieśń[10]. Gdyż mochin objawiają się w śpiewie. Jednak są to jedynie mochin odwrotnej strony, to znaczy część zewnętrzna i stan małości (katnut), ale względem strony frontowej i części wewnętrznej – to ciemność, a nie światło.
I to oznacza powiedziane[11]: „I kiedy nastaje noc, od tego momentu radość nie pojawi się przed Królem”, ponieważ względem światła strony frontowej – to ciemność, i nie ma radości w tym czasie, lecz jedynie mochin odwrotnej strony świecą.
I dlatego powiedziano[12]: „I chociaż radości się nie budzą, jednak poza pałacem królewskim stoją aniołowie i śpiewają pieśń”, ponieważ w tym czasie przyciągane są mochin odwrotnej strony, to znaczy GaR części zewnętrznej. I dlatego aniołowie stoją poza pałacem i śpiewają pieśń, by przyciągnąć te mochin.
Trzy straże – to trzy linie, wychodzące z trzech kropek cholam–szuruk–chirik. Pierwsze dwie straże – to dwie linie, prawa i lewa, wychodzące z cholam i szuruk. A w środku drugiej straży, i to jest kropka północy, przyciągana jest ekran kropki chirik, i na niego wychodzi linia środkowa[13], która ma dwa działania:
- Zmniejsza dziesięć sfirot lewej linii, świecących w odwrotnej stronie, z GaR do WaK;
- Łączy lewą linię z prawą[14].
Dlatego powiedziano: „A gdy rozdziela się noc i przebudzenie wznosi się z dołu w górę” – czyli gdy wznosi się MaN dla objawienia ekranu chirik i pojawienia się linii środkowej, „wtedy Stwórca budzi wszystkie niebiańskie zastępy do płaczu”. „Płacz” oznacza skrócenie GaR, ponieważ na skutek objawienia ekranu kropki chirik GaR lewej linii zostaje skrócone i wszyscy aniołowie płaczą, czyli nawet aniołowie strony zewnętrznej nie mają już GaR i płaczą.
Dlatego powiedziano: „I uderza w firmament” – czyli gdy Stwórca objawia ekran de-chirik, „i drżą wyżsi i niżsi” – ponieważ wszystkie mochin zostają anulowane. I dlatego natychmiast po tym następuje drugie działanie, czyli przyciągnięcie stopnia asadim na ekran de-chirik. I dzięki temu łączy On dwie linie, prawą i lewą, i ponownie przyciąga GaR, lecz w właściwości WaK de-GaR.
I powiedziano[15]: „I nie ma dla Niego rozkoszy, poza tą godziną, gdy na dole budzą się (do zajmowania się) Torą” – czyli podnoszą MaN dla przyciągnięcia stopnia asadim, i wtedy prawa i lewa linia jednoczą się, i GaR powracają, i powracają także aniołowie, by śpiewać pieśń.
„Bo od dnia zniszczenia Świątyni”, czyli Nukwy, zwanej Świątynią, a została rozbita z powodu świecenia lewej linii i stała się zamarzniętym morzem[16]. Wtedy Stwórca podniósł ekran de-chirik i przyciągnął linię środkową, aby połączyć prawą z lewą. Z tego powodu GaR de-GaR zostały zmniejszone do WaK de-GaR. I to zmniejszenie nazywa się przysięgą, ponieważ w wyniku tego naprawienia GaR de-GaR nie świecą więcej aż do końca naprawy.
I to jest sens powiedzianego: „Stwórca przysiągł, że nie wejdzie do wyższego Jeruszalajim” – czyli nie przyciągnie GaR de-GaR, „dopóki Israel nie wejdzie do niższego Jeruszalajim” – czyli przy końcu naprawy, gdy cała Malchut zostanie naprawiona, wtedy powróci ziwug GaR de-GaR, czyli (Stwórca) wejdzie do wyższego Jeruszalajim. I tym tłumaczy się powiedziane: „Przysiągłem Dawidowi, słudze Mojemu” – to przysięga, że (Stwórca) nie wejdzie do wyższego Jeruszalajim, dopóki Israel nie wejdzie do niższego Jeruszalajim.
443) A wszyscy ci, którzy śpiewają, stoją na zewnątrz i mówią pieśni w trzech częściach nocy, i wszyscy wysławiają znanymi pochwałami, i wszystkie zastępy niebios – wszyscy budzą się nocą, a Israel – za dnia. (we-chol inun mezammrei, kajymei le-var, we-amrei szerata, be-tlat palgei leilja, we-kullhu meszabbchan be-tuszbachtan jedi’in, we-kullhu cheilej szmaja, kullhu mit’arei be-leilja, we-Israel bi-jomama.) I nie uświęcają świętości w górze, dopóki Israel nie uświęcą na dole – wtedy wszystkie zastępy niebios uświęcają Święte Imię razem. (u-kdusha la mekadszei le-ejla, ad de-mekadszei Israel le-tata, u-kdejn kol cheilej szmaja mekadszei szma kadisza ke-chada.) I dlatego Israel są święci – uświęceni z góry i z dołu razem, jak powiedziano: „Świętymi bądźcie, bo Ja, Stwórca, wasz Elohim, jestem Święty”. (we-al da Israel kadiszin, mitkadszin me-illa’ej we-tata’ej ke-chada, de-ha de-ketiv: kedoszim tihju, ki kadosz ani Haszem Eloheichem.)
Sulam
443) „I wszyscy ci śpiewający stoją poza pałacem i wznoszą pieśń podczas trzech nocnych straży” – odpowiadających trzem liniom, jak już wyjaśniono[17], „i wszyscy oni są znanymi śpiewakami pieśni[18], i wszystkie niebiańskie zastępy – wszyscy oni budzą się nocą”, ponieważ należą do części zewnętrznej, a nocą świecą zewnętrzne mochin. „A Israel – za dnia”, ponieważ należą do części wewnętrznej, a wewnętrzne mochin świecą tylko za dnia. „I nie błogosławią «Święty» na górze, dopóki Israel nie dokona uświęcenia na dole”, ponieważ ustanowienie zewnętrznych mochin, należących do aniołów, może mieć miejsce jedynie dzięki linii środkowej, która świeci za dnia – Israelowi. „I wtedy wszystkie niebiańskie zastępy uświęcają święte Imię razem. I dlatego Israel, którzy są święci, uświęcają się od wyższych i niższych razem, jak powiedziano: «Bądźcie święci, bo Ja jestem święty, Stwórca, Wszechmogący wasz»[19]”.
444) Otworzył Rabbi Josef i powiedział: „Dlaczego zostały zatopione jej podstawy?” – ten werset Stwórca, błogosławiony niech będzie, powiedział: Ponieważ gdy stworzył świat, nie stworzył go inaczej niż na podporach, które są siedmioma podporami świata, jak powiedziano: „Wyciosała swoje siedem kolumn”. (ptach Ribi Jose we-amar: al ma adoneha hatbau – hai kra Kudsza Brich Hu amar leih: be-gin de-kad bara alma, la bara leih ella al samchin, de-inun sziw’a samchin de-alma, ke-de-amar: chatzva amudeha sziv’a.) A te podpory nie są poznane – na czym one stoją. (we-inun samchin la itjeda al ma kajymin.)
Sulam
444) Powiedział rabbi Josi, oświadczając: „«Na czym są osadzone jej podstawy?»[20] – te słowa Stwórca powiedział” do Ijowa, „ponieważ gdy Stwórca stwarzał świat” – Nukwę, „stworzył go na filarach – siedmiu filarach świata”, HaGaT–NeHIM, „jak powiedziano: «Wyciosała siedem jego filarów»[21]. A te filary stoją – nie wiadomo na czym”.
Wyjaśnienie. Świat – to Nukwa, i stoi ona na siedmiu filarach, czyli siedmiu sfirot HaGaT–NeHIM, które otrzymuje od Biny i od Zeir Anpina. Nukwa w swojej własnej właściwości nie jest godna otrzymywać wyższego światła, ponieważ jest to właściwość Malchut, która została skrócona podczas stworzenia świata, aby nie otrzymywać wyższego światła[22]. Dlatego powiedziano: „A te filary” – siedem świateł w niej, HaGaT–NeHIM, „stoją nie wiadomo na czym”, ponieważ Nukwa nie może ich otrzymać z powodu skrócenia, które nad nią działa.
445) Ponieważ to jest tajemnica głęboka, najbardziej ukryta ze wszystkich ukryć, i świat nie został stworzony, dopóki nie wziął jednej kamieni, a jest to kamień zwany kamieniem węgielnym, i wziął go Stwórca, błogosławiony niech będzie, i rzucił go w otchłań, i osadził się on od góry do dołu, i z niego został wszczepiony świat. (be-gin de-ihu raza amika stimma de-chol stiman, we-alma la itbarei, ad de-natal awna chada, we-ihu awna de-itkrei even sztija, we-natal lah Kudsza Brich Hu, we-zarak lah le-go tehoma, we-itne’ec me-ejla le-tata, u-mineih isztil alma.) A ona jest centralnym punktem świata, i na tym punkcie stoi Święte Świętych, jak powiedziano: „lub kto rzucił jego kamień węgielny”, jak również: „Kamień próby, drogocenny kamień węgielny”, i jest napisane: „Kamień, który odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym”. (we-ihi nekuda emca’ita de-alma, u-be-hai nekuda kajma Kodesz ha-Kodaszim, de-ha de-ketiv: o mi jara even pinnata, ke-de-amur: even bochan, pinat jikrat, u-ketiv: even ma’asu ha-bonim hajta le-rosz pina.)
Sulam
445) „I to głęboka tajemnica, najbardziej ukryta ze wszystkich ukrytych. I świat” – Nukwa, „nie został stworzony, dopóki On nie wziął jednego kamienia, zwanego kamieniem węgielnym, i wziął go Stwórca i rzucił go w otchłań. I wbił się on (spadając) z góry w dół. I od niego został założony świat” – Nukwa, „i to jest środkowy punkt” zamieszkania „świata, i w tym punkcie znajduje się święte świętych”, czyli GaR Nukwy. „O tym powiedziano: «Kto położył jej kamień węgielny?». I powiedziano: «Kamień niezawodny, kamień węgielny, drogocenny»[23]. A także powiedziano: «Kamień, który odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym»[24]”. I we wszystkich tych fragmentach mowa jest o tym kamieniu fundamentu.
Wyjaśnienie. Kamień fundamentu – to Malchut, nazywana kamieniem, która wznosi się do Biny i łączy się z nią, i dzięki temu wzniesieniu „Matka (Ima) pożycza swe szaty córce”[25] – czyli otrzymała kelim Imy, „jud-hej יה” Imienia AWAJa (הויה), i dlatego mogła otrzymać właściwości siedmiu sfirot HaGaT–NeHIM od Imy, i dlatego nazywa się fundamentem (szetija שתיה), czyli podstawą (szet שת) „jud-hej יה”, ponieważ Ima, właściwość „jud-hej יה”, ją ustanowiła.
I dlatego powiedziano: „I świat nie został stworzony, dopóki On nie wziął jednego kamienia, zwanego kamieniem fundamentu” – bo zanim Malchut wzniosła się do Biny i otrzymała od niej kelim, i wtedy nazywa się kamieniem węgielnym, nie mogła otrzymać żadnego światła z powodu ciążącego nad nią skrócenia i nie mogła się ustanowić. I dlatego powiedziano: „I rzucił go w otchłań” – kamień węgielny, to znaczy podsłodzoną Malchut rzucił w miejsce jej własnej Malchut, zwane otchłanią. „I wbił się on z góry w dół”, ponieważ opadła ona z miejsca Biny i wbiła się w otchłań, czyli w Malchut na dole, należącą do Nukwy. I to jest sens powiedzianego: „I w tym punkcie znajduje się święte świętych” – czyli za jego pomocą otrzymuje ona GaR, nazywane „święte świętych”.
446) Chodź i zobacz: ten kamień został uformowany z ognia, wiatru i wody, i skondensował się ze wszystkich, i stał się jednym kamieniem, i stoi nad otchłaniami. (ta chaze: hai even itkarei me-esza u-me-ruacha u-mi-maja, we-itg’leid mi-kullhu, we-it’awed awna chada, we-kajma al tehomej.) I czasem wypływa z niego woda i napełnia otchłanie. (u-le-zimnin naw’bin mineih maja, we-itmaljin tehomej.) A ten kamień stoi jako znak w środku świata, i to jest ten kamień, który ustawił i wszczepił Jaakow – wszczepienie i trwanie świata. (we-hai awna kajma le-ot be-emca’ita de-alma, we-hai ihu even de-kajyam we-aszteil Jaakow, sztilu we-kijuma de-alma.) Jak powiedziano: „I wziął Jaakow kamień i ustawił go jako pomnik”. (de-ha de-ketiv: wajikkach Jaakow even, wajrimeha macewa.)
Sulam
446) „Kamień ten został stworzony z ognia, wiatru i wody” – czyli otrzymuje z trzech linii Zeir Anpina. „I stał się twardy od wszystkich tych (żywiołów), i stał się jednym kamieniem, który wznosi się nad otchłanią. Czasami wypływają z niego wody i napełniają otchłanie. I stoi ten kamień jako znak w centrum świata. To jest kamień, który postawił i ustanowił Jaakow dla rozwoju i ustanowienia świata, jak powiedziano: «I wziął Jaakow kamień i postawił go jako pomnik»[26]”.
447) „A ten kamień, który postawiłem jako pomnik…” – czy to Jaakow uczynił ten kamień? Przecież ten kamień został stworzony na początku, gdy Stwórca, błogosławiony niech będzie, stworzył świat! (we-ha-even ha-zot aszer samti macewa we-gomer – we-chi hai even szavei leih Jaakow? we-ha hai even itbarei be-kadmejta, kad bara Kudsza Brich Hu alma!) Lecz on ustanowił dla niego trwanie w górze i w dole, i dlatego napisano: „który postawiłem jako pomnik”. (ella de-szavei lah kijuma de-le’ejla u-de-tata, we-al da aszer samti macewa ketiv.) Co znaczy: „który postawiłem”? Że napisano: „będzie to dom Elohim”, czyli że ustanowił mieszkanie z góry właśnie tutaj. (maj aszer samti? di-ketiv: jihje bejt Elohim – de-szavei medora de-le’ejla hacha.)
Sulam
447) „«A ten kamień, który postawiłem jako pomnik, będzie domem Wszechmogącego»[27]. Czyż to Jaakow postawił ten kamień, przecież został on stworzony na początku, gdy Stwórca stwarzał świat, jak już zostało powiedziane? Jednak on postawił go dla ustanowienia na górze i na dole, i dlatego powiedziano: «Który postawiłem jako pomnik». Co znaczy: «Który postawiłem»? To znaczy, jak powiedziano, że on «będzie domem Wszechmogącego», czyli ustanowił tu wyższą siedzibę” – innymi słowy, przyciągnął do niego wyższe mochin.
448) Chodź i zobacz: ten kamień ma na sobie siedem oczu, jak powiedziano: „Na jednym kamieniu siedem oczu”. (ta chaze: hai even it ala sziw’a einajim, ke-de-amur: al even achat sziw’a einajim.) Dlaczego nazywa się go „kamieniem (fundamentu)”? Po pierwsze – bo z niego został wszczepiony świat. (al ma itkariat sztija? chad – de-minna iszteil alma.) I po drugie – „fundament” – „podstawa Jah”, ponieważ Stwórca, błogosławiony niech będzie, uczynił go miejscem, z którego błogosławiony jest świat, ponieważ świat otrzymuje z niego błogosławieństwo. (we-chad – sztija: szat Ja, de-szavei Kudsza Brich Hu lah, le-itbarecha minna alma, be-gin de-alma minna mitbarech.)
Sulam
448) „Na tym kamieniu jest siedem oczu, jak powiedziano: «Na jednym kamieniu siedem oczu»[28]”. Oczy to Hochma, i gdy Hochma objawia się z HaGaT–NeHIM Nukwy, nazywa się siedmioma oczami. „A dlaczego nazywa się on (kamieniem) fundamentu? Ponieważ od niego został założony świat. Słowo «fundament (sztija – שתיה)» rozkłada się na litery słów «podstawa (szet – שת)» i «jud-hej – יה», ponieważ postawił go Stwórca”, czyli Bina, zwana „jud-hej – יה”, „aby świat był przez niego błogosławiony, i świat błogosławiony jest od niego”.
449) Chodź i zobacz: w chwili, gdy wchodzi słońce, te cheruby, które stoją w tym miejscu, siedzą w znaku alef, unoszą swoje skrzydła do góry i rozpościerają je, i słychać dźwięk melodii ich skrzydeł w górze. (we-ta chaze: be-sza’ta de-a’al szimsza, hanei keruwin de-kajymin be-hai duchta, we-hawu jatwei be-ot, hawu akszan gadfajhu le-ejla, u-parsei lon, we-isztema kol nigguna de-gadfajhu le-ejla.) I wtedy zaczynają śpiewać ci aniołowie, którzy mówią pieśń w nocnej służbie, ponieważ wznosi się chwała Stwórcy, błogosławiony niech będzie, z dołu ku górze. (u-kdejn szaran le-nagna inun mal’achin, de-amrei szerata be-szeruta de-leilja, be-gin de-isalak jikareih de-Kudsza Brich Hu mi-tata le-ejla.) A jaką pieśń mówią? Tę melodię skrzydeł cherubów: „Oto, błogosławcie Stwórcę, wszyscy słudzy Stwórcy…”; „Podnieście wasze ręce ku świętości…” – i to jest pieśń dla tych wyższych aniołów do śpiewania. (u-maj szerata hawu amru? hahu nigguna de-gadfajhu de-keruwin: hinej barechu et Haszem kol awde Haszem we-gomer, seu jedejchem kodesz we-gomer, u-kdejn ihu szerata le-inun mal’achej illa’ej le-zammara.)
Sulam
449) „W godzinie, gdy zachodziło słońce”, czyli zaraz z nadejściem pierwszej nocnej straży, „cherubiny, które stały w tym miejscu”, czyli w Świętym Świętych, znajdującym się w centralnym punkcie, w miejscu, gdzie znajduje się kamień fundamentu[29], „i siadały dzięki cudowi”, czyli przy pomocy świateł Biny, które nie należą do niego i są dla niego cudem, „uderzały skrzydłami i rozpościerały je, i słyszano dźwięk melodii ich skrzydeł w górze. I wtedy zaczynają śpiewać aniołowie, którzy wznoszą pieśń na początku nocy, aby chwała Stwórcy wznosiła się z dołu ku górze. A jaka to pieśń, którą wznosili? Melodia skrzydeł cherubinów: «Błogosławcież Stwórcę wszyscy słudzy Stwórcy, wznoście ręce wasze w świętości i błogosławcie Stwórcę»[30]. I wtedy pieśń docierała do wyższych aniołów, by śpiewali”.
450) W drugiej straży te cheruby unoszą swoje skrzydła ku górze, i słychać dźwięk ich melodii, i wtedy zaczynają śpiewać ci aniołowie, którzy stoją na drugiej straży. (be-miszmarta tinjana, hanei keruwin akszei gadfajhu le-ejla, we-isztema kol nigguna dilhon, u-kdejn szaran le-nagna inun mal’achin de-kajymin be-miszmarta tinjana.) A jaką pieśń mówią w tym czasie? Melodię skrzydeł cherubów: „Ufający w Stwórcę są jak góra Syjon, nie zachwieją się…” itd. (u-maj szerata hawu amrei be-hai sza’ta? nigguna de-gadfajhu de-keruwin: ha-botchim ba-Haszem ke-har Cijon, lo jimmot we-gomer.) I wtedy to jest pieśń dla tych, którzy stoją na tej drugiej straży, do śpiewania. (u-kdejn ihu szeruta le-inun de-kajymei be-hai miszmara tinjana le-nagna.)
Sulam
450) „Podczas drugiej straży cherubiny uderzały swoimi skrzydłami w górze, i słyszany był dźwięk ich melodii. I wtedy zaczynali śpiewać aniołowie, stojący podczas drugiej straży. A jaka pieśń była przez nich wznoszona o tej godzinie? Melodia skrzydeł cherubinów: «Ci, którzy ufają Stwórcy, są jak góra Cjon – nie zachwieje się, będzie trwać na wieki»[31]. I wtedy pieśń docierała do tych, którzy stali podczas drugiej straży, aby śpiewali”.
451) W trzeciej straży te cheruby uniosły swoje skrzydła i wznosiły pieśń – a jaka to była? „Haleluja! Chwalcie, słudzy Stwórcy…”, „Niech imię Stwórcy będzie błogosławione…”, „Od wschodu słońca…” itd. (be-miszmara telit’a, hanei keruwin akeszu gadfajhu, we-amrei szerata, u-maj hi? haleluja, halelu awde Haszem we-gomer, jehi szem Haszem mewora’ch we-gomer, mi-mizrach szemesz we-gomer.) Wtedy ci aniołowie, którzy stoją na trzeciej straży – wszyscy wznoszą pieśń. (kdejn inun mal’achin de-kajymei be-miszmara telit’a, kullhu amrei szerata.)
Sulam
451) „Podczas trzeciej straży cherubiny uderzały skrzydłami i wznosiły pieśń. Jaką? «Halleluja. Chwalcie, słudzy Stwórcy, chwalcie Imię Stwórcy! Niech Imię Stwórcy będzie błogosławione odtąd i na wieki. Od wschodu słońca aż po jego zachód niech Imię Stwórcy będzie wysławiane»[32]. Wtedy aniołowie stojący w trzeciej straży – wszyscy oni wznosili pieśń”.
Wyjaśnienie powiedzianego. Cherubiny to małe oblicze, GaR stanu małości (katnut). Gdyż GaR przyciągane nocą – to GaR odwrotnej strony, czyli część zewnętrzna i stan małości[33]. I stoją one w Świętym Świętych, czyli w GaR Nukwy. A ponieważ stanowią mochin odwrotnej strony, powiedziano o ich objawieniu, że „uderzały skrzydłami”, ponieważ odwrotna strona nazywana jest skrzydłami, a przyciąganie ich (mochin) odbywa się przez uderzenie.
I zostało już wyjaśnione, że także w nocnych mochin są trzy linie, czyli trzy straże, które pochodzą od mochin zwanych „cherubinami”. I dlatego ich pieśń również dzieli się na trzy linie. I dlatego w pierwszej straży, która stanowi prawą linię, wychodzącą z kropki cholam, czyli z objawienia w nich WaK bez rosz, wznoszą: „Tak błogosławcie Stwórcę”, „I wznoszę ręce moje ku Twoim przykazaniom”[34], ponieważ „ręce” wskazują na WaK bez rosz. I powiedziano o nich, że rozpościerają swoje skrzydła, czyli objawiają właściwość sądu w nich.
W drugiej straży wznoszą: „Ci, którzy ufają Stwórcy, są jak góra Cjon – nie zachwieje się, będzie trwać na wieki”. To wskazuje na lewą linię, wychodzącą z kropki szuruk, w której objawiona jest istota tych GaR odwrotnej strony. I o GaR powiedziano: „Nie zachwieje się”.
A w trzeciej straży, która stanowi linię środkową, wychodzącą z kropki chirik, wznoszą: „Halleluja. Niech będzie błogosławione Imię Stwórcy… od wschodu słońca aż po jego zachód”. Bo od trzeciej linii zależy całe doskonałość i całe istnienie tych mochin. A porządek wychodzenia trzech kropek: cholam–szuruk–chirik został już wcześniej wyjaśniony[35].
452) I wszystkie gwiazdy i konstelacje na firmamencie rozpoczynają pieśń, jak jest napisane: „Razem zaśpiewały gwiazdy poranka i radowali się wszyscy synowie Elohim”. (we-kullhu kochavej u-mazalej de-birki’a, patchu szerata, ke-ma de-ketiv: be-ran jachad kochvej boker, wa-jari’u kol bnej Elohim.) I napisano: „Chwalcie Go, wszystkie gwiazdy światłości” – bo są to gwiazdy światła, które śpiewają nad światłem. (u-ketiv: haleluhu kol kochvej or, de-ha inun kochvej de-nehora, menagnan al nehura.)
Sulam
452) „Wszystkie gwiazdy i konstelacje na firmamencie zaczynają pieśń podczas trzeciej straży, jak powiedziano: «Gdy razem zaśpiewały poranne gwiazdy i wznieśli okrzyki radości aniołowie Wszechmogącego»[36]. I powiedziano: «Chwalcie Go, wszystkie gwiazdy światła»[37]. Bo te świetliste gwiazdy śpiewają o świetle”, czyli za pomocą śpiewu przyciągane jest światło.
453) Gdy nadchodzi poranek, wtedy pieśń przejmują po nich Israel na dole, i wznosi się chwała Stwórcy, błogosławiony niech będzie, z dołu i z góry – Israel na dole za dnia, a aniołowie z góry w nocy, i wtedy dopełnia się Święte Imię we wszystkich stronach. (kad atej cafra, u-kdejn natlei szerata abatrajhu de-Israel le-tata, we-salka jikareih de-Kudsza Brich Hu mi-tata u-mil-ejla, Israel le-tata bi-jomama, u-mal’achej illa’ej le-ejla be-leilja, u-kdejn isztallem szma kadisza be-chol sitrin.)
Sulam
453) „Przy pojawieniu się porannego światła wznoszą za nimi pieśń Israel na dole” – otrzymujący GaR wewnętrznej części, to znaczy GaR wielkiego stanu. „I chwała Stwórcy wznosi się z dołu ku górze. Israel” wznoszą pieśń „na dole za dnia, a wyżsi aniołowie – w nocy. I wtedy dopełnia się Święte Imię ze wszystkich stron” – zarówno z mochin odwrotnej strony, jak i z mochin strony frontowej.
454) A ten kamień, o którym mówiono – wszyscy aniołowie z góry i Israel na dole, wszyscy opierają się na tym kamieniu, a on wznosi się w górę, by zostać ukoronowanym wśród Praojców za dnia. (we-hai even de-ka’amar, kullhu mal’achej illa’ej, we-Israel le-tata, kullhu itkafu be-hai even, we-ihi salka le-ejla, le-it’attera go awahan bi-jomama.) A w nocy Stwórca, błogosławiony niech będzie, przychodzi, by rozkoszować się ze sprawiedliwymi w Ogrodzie Eden. (u-be-leilja, Kudsza Brich Hu atei le-iszta’asza’a im caddikaja be-ginta de-Eden.)
Sulam
454) „I ten kamień, o którym powiedziano: «A ten kamień, który postawiłem jako pomnik, będzie domem Wszechmogącego» – wszyscy wyżsi aniołowie i Israel na dole, wszyscy oni umocnili się dzięki temu kamieniowi” – Malchut, czyli otrzymali od niej swoje mochin. „I on wznosi się ku górze, aby się uwieńczyć ozdobą”, czyli otrzymać mochin, „od praojców” – od HaGaT Zeir Anpina, „za dnia. A nocą Stwórca”, czyli Zeir Anpin, „pojawia się, aby radować się ze sprawiedliwymi w Ogrodzie Eden” – w Malchut, czyli otrzymuje od niej właściwość mochin jej odwrotnej strony.
455) Szczęśliwi są ci wszyscy, którzy trwają w swoim trwaniu i zajmują się Torą nocą, ponieważ Stwórca, błogosławiony niech będzie, i wszyscy ci sprawiedliwi w Ogrodzie Eden słyszą głosy ludzi, tych, którzy zajmują się Torą – jak jest napisane: „Siedząca w ogrodach…” itd. (zakkajin inun kol de-kajymei be-kijumajhu, u-misztaddelin be-orajta be-leilja, be-gin de-Kudsza Brich Hu, we-chol inun caddikaja de-be-ginta de-Eden, szame’u kalajhu de-bnej nasza, inun de-misztaddlei be-orajta, ke-ma de-ketiv: ha-joszevet ba-gannim we-gomer.)
Sulam
455) „Szczęśliwi ci, którzy wspierają się i zajmują Torą nocą, ponieważ Stwórca i wszyscy sprawiedliwi w Ogrodzie Eden słuchają głosów ludzi zajmujących się Torą. Powiedziano o tym: «Zamieszkująca ogrody – przyjaciele słuchają twego głosu! Daj mi go usłyszeć!»[38]”.
456) Chodź i zobacz: ten kamień – to kamień szlachetny, i to jest tajemnica tego, co jest napisane: „I napełnisz go pełnią kamienia, cztery rzędy kamienia”. (ta chaze: hai even – ihu even tawa, we-da hu raza de-ketiv: u-mill’eta wo millu’at even, arba’a turej even.) A są to porządki kamienia szlachetnego, doskonałość drogocennego kamienia, ponieważ istnieje inny kamień, jak jest napisane: „I usunę serce kamienne…” itd., i napisano: „I Mojego ducha włożę w wasze wnętrze”. (we-illein inun sidrin de-even tawa, aszlemuta de-even jakara, be-gin de-it even achra, de-ketiv: wa-hasiroti et lew ha-even we-gomer, u-ketiv: we-et ruchi eten be-kirbechem.) A ten [pierwszy] to „kamień próby, węgielny, drogocenny” – i to zostało wyjaśnione. (we-hai ihu even bochan, pinat jikrat, we-okmuha.)
Sulam
456) „Ten kamień – to kamień drogocenny”, czyli został podsłodzony w Binie, i jest cenny oraz godny otrzymywać mochin, „i o tym powiedziano: «Osadź w nim kamienie w oprawach, cztery rzędy kamieni»[39]. To są porządki odnoszące się do kamienia drogocennego, wypełnienia kamienia drogocennego”. Innymi słowy, to mochin świecenia Hochmy, otrzymywane w Malchut trzykrotnie po cztery – w sumie dwanaście[40]. „Ponieważ jest inny kamień” – niegodny mochin, czyli Malchut niepodsłodzona w Binie, „o którym powiedziano: «I usunę z waszego ciała serce kamienne»[41]. I powiedziano: «I tchnienie Moje włożę w was»[42]”, czyli dopóki nie zostanie usunięte serce kamienne, nie znajduje się w nas tchnienie Stwórcy, i to dlatego, że nie została podsłodzona w Binie. Lecz ona (Malchut) nazywa się również: „Kamień niezawodny, kamień węgielny, drogocenny”.
457) A według tej tajemnicy jest napisane: „Tablice kamienne”, czyli że tablice zostały wyciosane stąd, i dlatego zostały nazwane imieniem tego kamienia. (we-al raza da ketiv: luchot ha-even, de-inun luchot itgazeru me-hacha, we-al da ikrun al szemei de-hai even.) A to jest tajemnica tego, co jest napisane: „Stamtąd pasterz kamienia Israel”, jak zostało powiedziane. (we-hai hu raza de-ketiv: mi-szam ro’e even Israel, ke-ma de-itmar.)
Sulam
457) „I o tym powiedziano: «Kamienne tablice»[43], ponieważ te tablice zostały wyciosane stąd” – z drogocennego kamienia, o którym była mowa powyżej. „I dlatego nazywane są imieniem tego kamienia, jak powiedziano: «Stamtąd strzeże kamień Israela»[44]” – i to jest ten sam drogocenny kamień.
458) Otworzył Rabbi Chizkija i powiedział: „A kamienie będą według imion synów Israel, dwanaście” – to są te drogocenne kamienie z góry, które nazywane są „kamieniami miejsca”, jak powiedziano: „I wziął z kamieni miejsca”, a to zostało już wyjaśnione. (ptach Ribi Chizkija we-amar: we-ha-awanim tihjen al szemot bnej Israel, sztem esre – ilein awnej jakarin illa’in, de-itkerun awnej ha-makom, ke-de-amur: wajikkach me-awnej ha-makom, we-ha okmuha.) A „kamienie według imion synów Israel” – tak jak na dole jest dwanaście pokoleń, tak też w górze jest dwanaście plemion, i są to dwanaście drogocennych kamieni. (we-ha-awanim al szemot bnej Israel – ke-ma de-it jub szwatin le-tata, hachi nami le-ejla trejssar szwatin, we-inun trejssar awanin jakirin.) I napisano: „Tam wstępują plemiona…” – „świadectwo dla Israel”, to jest Israel, tajemnica z góry, i wszyscy [są] po to, by dziękować Imieniu Stwórcy. (u-ketiv: szeszam alu szwatim we-gomer, edut le-Israel – da Israel, raza de-le’ejla, we-kullhu le-hodot le-szem Haszem.) I dlatego: „A kamienie będą według imion synów Israela”. (we-al da: we-ha-awanim tihjen al szemot bnej Israel.)
Sulam
458) Odezwał się rabbi Chizkija, oświadczając: „«A kamienie te będą według imion synów Israela – dwanaście»[45]. To są wyższe drogocenne kamienie, zwane kamieniami tego miejsca, jak powiedziano: «Wziął on z kamieni tego miejsca»[46], i to już zostało wyjaśnione” – czyli sfirot Nukwy, ponieważ Nukwa nazywa się miejscem. „«A kamienie te według imion synów Israela – dwanaście», bo tak jak na dole jest dwanaście plemion, tak i na górze” – w Nukwie, „jest dwanaście plemion, to znaczy dwanaście drogocennych kamieni”.
Wyjaśnienie. Cztery rzędy kamieni to jej HuB TuM, z których każda zawiera trzy linie – razem dwanaście. „I powiedziano: «Dokąd wstępowały plemiona, plemiona Stwórcy – świadectwo dla Israela»[47] – to wyższy Israel”, czyli Zeir Anpin, który daje te dwanaście Nukwie. A wszystko to: „aby dziękować Imieniu Stwórcy” – czyli Nukwie. „I dlatego powiedziano: «A kamienie te będą według imion synów Israela»”.
459) I tak jak jest dwanaście godzin w dzień, tak też jest dwanaście godzin w nocy – w dzień [są one] w górze, a w nocy – na dole. Wszystko to jedno wobec drugiego. (u-ke-ma de-it jub sza’ej bi-jomama, hachi it jub sza’ej be-leilja, be-joma le-ejla, be-leilja le-tata, kolla da la-kabel da.) Te dwanaście godzin nocy dzielą się na trzy części, i wielu dowódców tarcz stoją pod nimi, poziom na poziomie – wszyscy są mianowani w nocy, i otrzymują pożywienie jako pierwsi. (hanei jub sza’ej de-be-leilja mitpalgei le-tlat pelagan, u-che-ma memanei tressin kajymei techotajhu, dargin al dargin, kullhu memanan be-leilja, we-natlei tarpa be-kadmejta.)
Sulam
459) „I tak jak jest dwanaście godzin dziennych” – dwanaście Zeir Anpina, „tak też jest i dwanaście godzin nocnych” – dwanaście Nukwy. „Dzienne – na górze, nocne – na dole”. Dwanaście Zeir Anpina – na górze, a dwanaście Nukwy – na dole, czyli one otrzymują od dwunastu Zeir Anpina, które są na górze. „I wszystkie one odpowiadają sobie nawzajem. Dwanaście godzin nocnych dzieli się na trzy części” – i to są trzy wspomniane wcześniej straże. „I liczne zastępy zarządców stoją pod nimi, stopień za stopniem, i wszyscy oni są wyznaczeni na noc, i jako pierwsi otrzymują pożywienie”, a potem wznoszą pieśń. Powiedziano o tym: „Wstaje ona jeszcze nocą i rozdziela pożywienie w domu swoim”[48].
460) A wtedy, gdy noc się dzieli, stają dwa szeregi z jednej strony i dwa szeregi z drugiej strony, a duch z góry wychodzi między nimi, i wtedy wszystkie te drzewa w Ogrodzie Eden otwierają się do pieśni, i Stwórca, błogosławiony niech będzie, wchodzi do Ogrodu Eden. (u-kdejn kad itpleg leilja, kajymin trein sidrin mi-sitra da, u-trein sidrin mi-sitra achra, we-rucha illa’a nafak beinajhu, u-kdejn kol inun ilan in de-be-ginta de-Eden, kullhu patchu szerata, u-Kudsza Brich Hu aal be-ginta de-Eden.) Jak jest powiedziane: „Wtedy będą radować się… bo przyszedł sądzić ziemię”, jak napisano: „I będzie sądził w sprawiedliwości ubogich”, ponieważ sąd wstępuje między nich i Ogród Eden napełnia się z niego. (de-ha de-ketiv: az jerannenu we-gomer, ki ba liszpot et ha-arec; ke-ma de-ketiv: we-szafat be-cedek dalim. be-gin de-miszpat aal beinajhu, we-itmalja mineih Gan Eden.)
Sulam
460) „I wtedy, gdy noc się rozdziela, istnieją dwa porządki z jednej strony i dwa porządki z drugiej strony, a wyższy duch wychodzi pomiędzy nimi. I wtedy wszystkie drzewa w Ogrodzie Eden zaczynają śpiewać, a Stwórca wchodzi do Ogrodu Eden, jak powiedziano: «Wtedy rozradują się wszystkie drzewa lasu przed Stwórcą, bo nadchodzi sądzić ziemię; cały świat będzie sądził według sprawiedliwości»[49], i powiedziano: «Będzie sądził ubogich sprawiedliwie»[50], ponieważ sprawiedliwość”, czyli Zeir Anpin, „wchodzi pomiędzy nich, i Ogród Eden napełnia się Nim”.
Wyjaśnienie. Już wyjaśnialiśmy, że „noc” to parcuf Nukwy, w której panuje lewa linia, Hochma bez chasadim, i dlatego jest ona ciemnością. A punkt północy to jej punkt chaze, czyli ekran de-chirik, i na niego objawia się linia środkowa, łącząca ze sobą dwie linie: prawą i lewą.
I dlatego powiedziano: „Gdy noc się rozdziela, są dwa porządki z jednej strony i dwa porządki z drugiej strony”, ponieważ uważa się wtedy, że istnieją dwie linie od punktu chaze i wyżej, czyli od początku nocy do północy, oraz dwie linie od punktu chaze i niżej – od północy do rana.
„I wyższy duch wychodzi pomiędzy nimi”, czyli linia środkowa, zwana wyższym duchem, która wychodzi na ekran de-chirik, zwany punktem północy, i to jest Zeir Anpin. „I wtedy wszystkie drzewa w Ogrodzie Eden zaczynają śpiewać”, ponieważ linia środkowa, Zeir Anpin, łączy prawą i lewą linię w Ogrodzie Eden, w Nukwie, i wszystkie one napełniają się światłem. „I Stwórca” – linia środkowa, „wchodzi do Ogrodu Eden”, czyli do Nukwy.
„Ponieważ sprawiedliwość wchodzi pomiędzy nich, i Ogród Eden napełnia się nią” – Zeir Anpin, linia środkowa, nazywa się sprawiedliwością, „i Ogród Eden napełnia się nią”, ponieważ połączyły się ze sobą strony powyżej i poniżej chaze[51].
461) I duch północy budzi się w świecie, i pojawia się radość, i ten duch unosi się w tych wonnościach, i zapachy wznoszą się w górę, a sprawiedliwi koronują się swoimi koronami i rozkoszują się w blasku świecącego zwierciadła. (we-rucha de-cafon it’ar be-alma, we-chedwa isztakkach, we-naszej hahu rucha be-inun busmin, we-salkin reichin le-ejla, u-mit’attrin caddikaja be-itrajhu, u-mithanan mi-go ziwa de-aspaklarja de-nahara.)
Sulam
461) „I północny wiatr budzi się w świecie, i przebywa radość”, ponieważ po uzgodnieniu linii środkowej strona północna obłacza się w południową, a Hochma obłacza się w chasadim, i wtedy przebywa radość w świeceniu strony północnej, to znaczy w linii środkowej. „Ponieważ ten wiatr” – linia środkowa, „przynosi wonności” – czyli świecenie Hochmy, dzięki któremu świecenie Hochmy, zawarte w wonnościach, obłacza się w chasadim, które są w tym wietrze, i to są wonności, „które wznoszą aromat z dołu w górę”, a nie z góry w dół. „I sprawiedliwi uwieńczają się swoimi ozdobami” – czyli otrzymują mochin, „i rozkoszują się blaskiem świecącego zwierciadła” – Zeir Anpina.
462) Szczęśliwi są ci sprawiedliwi, którzy zasłużyli na to wyższe światło, a to światło zwierciadła świecącego jaśnieje we wszystkie strony, i każdy z tych sprawiedliwych otrzymuje swój udział, jak należy mu się. (zakkajin inun caddikaja, de-zachan le-hahu nehura illa’a, we-hahu nehura de-aspaklarja de-nahara, nahir le-chol sitrin, we-chol chad we-chad me-illein caddikaja, natel le-chulaqei kidka chazej leih.) I każdy otrzymuje według swoich uczynków, które uczynił na tym świecie. I są tacy, którzy wstydzą się, ponieważ ich przyjaciel otrzymuje więcej światła i świeci bardziej, a to już zostało wyjaśnione. (wa-hawa natel kol chad we-chad kefum owadoi de-avad be-hai alma, it minnehon de-mitkasfei me-hahu nehira de-natel chawreih jatir we-nahir, we-ha okmuha.)
Sulam
462) „Szczęśliwi sprawiedliwi, którzy dostępują tego wyższego światła. A to światło świecącego zwierciadła świeci we wszystkie strony” – prawej i lewej. „I każdy z tych sprawiedliwych otrzymuje w swoim udziale to, co mu przystoi, i każdy otrzymuje według uczynków, które spełnił na tym świecie. A niektórzy wstydzą się światła, które otrzymał ich towarzysz, by świecić mocniej”.
463) Udział nocy zaczyna się od chwili, gdy noc zaczyna wchodzić. (chulaqei de-leilja, mi-kad szarei leilja le-me’al.) Iluż to sędziów i praw, które się budzą i rozchodzą po świecie, i otwierają rzeczy ukryte, a potem różne gatunki dla swoich rodzajów, jak już wyjaśniliśmy. (kamma gardinei nimmusin mit’arin, we-szatan be-alma, u-patchin stimin, u-le-vatar kamma zinin liznajhu, ke-ma de-okimna.) A potem, gdy noc się dzieli, strona północy schodzi z góry na dół i dzierży się w nocy aż do dwóch części nocy. (u-kdejn kad itpleg leilja, sitra de-cafon nachit me-ejla le-tata, we-achid bei be-leilja, ad trein chulaqin de-leilja.)
Sulam
463) „Nocne straże. Począwszy od tej godziny, gdy zapada noc, budzi się mnóstwo wysłanników sądu i błąkają się po świecie, i zamykają się otwory” światła. I to jest pierwsza straż. „A następnie”, podczas drugiej straży, budzą się „liczne rodzaje” sił sądu, „każdy według swego rodzaju”. Druga straż to lewa linia, północny wiatr, i dopóki nie połączy się on z południowym wiatrem, to znaczy z prawą linią, liczne sądy budzą się z niego. „I wtedy, gdy noc się rozdziela” – w połowie drugiej straży, to znaczy w punkcie chaze, „północny wiatr zstępuje z góry w dół”, z miejsca powyżej chaze zstępuje poniżej chaze, „i zatrzymuje się w nocy” – w Nukwie, „aż do zakończenia dwóch nocnych straży”.
Wyjaśnienie. Pierwsza straż – to prawa linia, a druga straż – to lewa linia. I choć ekran de-chirik budzi się o północy, to znaczy w połowie drugiej straży, dzieje się to jedynie po to, aby przyciągnąć północny wiatr poniżej chaze. Natomiast jego zasadnicza siła, łącząca lewą linię z prawą, objawia się dopiero po zakończeniu drugiej straży.
464) A potem budzi się strona południa, aż do nadejścia poranka. (u-le-vatar sitra de-darom it’ar, ad de-atej cafra.) A gdy nadchodzi poranek, wtedy południe i północ łączą się w nim. (u-kad atej cafra, kdejn darom we-cafon achidu bei.) I wtedy przychodzą Israel na dole, wznoszą się przez swoje modlitwy i prośby ku górze, aż się wznosi i ukrywa między nimi, i otrzymuje błogosławieństwo z głowy wszystkich głów. (u-kdejn ataan Israel le-tata, salkin lah bi-tslot’hon u-va’uthon le-ejla, ad de-salka we-itgenizat beinajhu, we-natla birchan me-rejsza de-chol rejszin.)
Sulam
464) „A następnie”, podczas trzeciej straży, „budzi się strona południowa” – Hesed, „aby połączyć się z północną za pomocą linii środkowej, „aż do nadejścia poranka”. „A gdy nastaje poranek, strona południowa i północna już zawarte są w niej” – w Nukwie. „I wtedy przychodzi Israel na dole z modlitwą i prośbą, i wznoszą ją ku górze” – do Zeir Anpina, „aż unosi się i ukrywa pomiędzy nimi” – w światłach Zeir Anpina, czyli umniejsza się i anuluje wobec stopnia Zeir Anpina[52]. „I otrzymuje ona błogosławieństwa z głowy (rosz) Króla” – czyli otrzymuje od Zeir Anpina GaR de-panim (strony frontowej), odnoszące się do jego rosz.
465) I błogosławieństwo pochodzi z tej rosy, która wypływa z góry, a z tej rosy rozdziela się na wiele stron, i wielu wielkich jest karmionych z niej – z tej rosy. (we-itbarcha me-hahu talla de-itmaszcha mil-ejla, u-me-hahu talla parejsz le-kamma sitrin, we-kamma ravwan itzanu mineih me-hahu talla.) I z niej w przyszłości zostaną wskrzeszeni umarli, jak jest powiedziane: „Obudźcie się i radujcie, mieszkańcy prochu, bo rosa światłości jest twoją rosą” – rosa ta pochodzi z tych wyższych świateł, które świecą w górze. (u-mineih atidin la-achaja meitaja, de-ha de-ketiv: hakicu we-rannenu szochnej afar, ki tal orot talecha – talla me-inun nehorin illa’in de-naharin le-ejla.)
Sulam
465) „I błogosławiona jest ona rosą, która zstępuje” – do Zeir Anpina, „z góry”, z Galgalty Arich Anpina. „I z tej rosy oddziela się, aby świecić różnym stronom” – zarówno prawej, jak i lewej, chociaż sama rosa to tylko światło Hesed. „I wiele dziesiątek tysięcy stopni żywi się tą rosą, i z niej w przyszłości nastąpi zmartwychwstanie umarłych, jak powiedziano: «Przebudźcie się i weselcie, wy, spoczywający w prochu, bo rosa Twoja – to rosa jutrzenki»[53] – czyli rosa z tych wyższych świateł, które świecą na górze”.
466) Gdy jeszcze siedzieli, noc się podzieliła. (ad de-hawu jatwei, itpleg leilja.) Powiedział Rabbi Jehuda do Rabbi Josego: Teraz duch północy się obudził, i noc się podzieliła, a teraz jest czas, gdy Stwórca, błogosławiony niech będzie, pragnie głosu sprawiedliwych w tym świecie – tych, którzy zajmują się Torą. (amar leih Ribi Jehuda le-Ribi Jose: haszta rucha de-cafon it’ar, we-leilja itpelag, we-hashta idan de-Kudsza Brich Hu taeib le-kalhon de-caddikaja be-hai alma, inun de-misztaddlei be-orajta.) Teraz Stwórca, błogosławiony niech będzie, słucha nas w tym miejscu – nie przerywajmy więc słów Tory. (haszta Kudsza Brich Hu cajet lan be-hai atar – la nifsoq milei de-orajta.)
Sulam
466) Gdy siedzieli, noc się rozdzieliła. Powiedział rabbi Jehuda do rabbi Josiego: „Teraz przebudził się północny wiatr i noc się rozdzieliła, i teraz głos sprawiedliwych na tym świecie jest upragniony dla Stwórcy. Tych, którzy zajmują się Torą, Stwórca teraz słucha. I w tym miejscu nie przestaniemy zajmować się wypowiedzeniami Tory”.
[1] Pisma, Tehilim, 89:1-2. «Nauka Ej tana Ezrachiego. O miłosierdziach Stwórcy na wieki śpiewać będę, z pokolenia na pokolenie obwieszczać będę Twoją wierność moimi ustami».
[2] Tora, Bereszit, 22:1-2. «I stało się, po tych wydarzeniach Wszechmogący doświadczył Awrahama i powiedział do niego: „Awrahamie!”. I powiedział on: „Oto jestem”. I powiedział On: „Weź więc swojego syna, swojego jedynego, którego miłujesz, Icchaka, i idź do ziemi Moria, i złóż go tam na ofiarę całopalną na jednej z gór, którą ci wskażę”».
[3] Tora, Bereszit, 22:9. «I przyszli na miejsce, o którym powiedział mu Wszechmogący. I zbudował tam Awraham ołtarz, i ułożył drewno, i związał Icchaka, swojego syna, i położył go na ołtarzu, na drewnie».
[4] Pisma, Tehilim, 89:3. «Bo powiedziałem: „Świat zbudowany jest na miłosierdziu, w niebiosach utwierdziłeś swoją wierność”».
[5] Tora, Bereszit, 2:4. «Oto są pokolenia nieba i ziemi przy ich stworzeniu, w dniu, gdy Stwórca, Wszechmogący, uczynił ziemię i niebo».
[6] Patrz Zohar Hakdama, p. 46.
[7] Pisma, Tehilim, 89:4. «Zawarłem przymierze z moim wybrańcem, przysiągłem Dawidowi, mojemu słudze».
[8] Prorocy, Hoszea, 11:9. «Nie postąpię według zapalczywości mojego gniewu, nie zniszczę już więcej Efraima, bo Ja jestem Stwórca, a nie człowiek – pośród ciebie Święty, nie przyjdę w gniewie do miasta».
[9] Tora, Bereszit, 1:5. «I nazwał Wszechmogący światło dniem, a ciemność nazwał nocą. I był wieczór, i było rano – dzień jeden».
[10] Patrz Zohar, rozdział Wajiszlach, p. 133, od słów: «„To drzewo” – Zeir Anpin, „ujawnia się w dzień i zakrywa nocą”».
[11] Patrz wyżej, p. 440.
[12] Patrz wyżej, p. 441.
[13] Patrz Zohar, rozdział Wajiszlach, p. 134.
[14] Patrz Zohar, rozdział Lech Lecha, p. 22, od słów: «Ekran de-chirik, na który wychodzi środkowa linia, pochodzi z właściwości sądu, która istnieje w Malchut».
[15] Patrz wyżej, p. 442.
[16] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 301.
[17] Patrz wyżej, p. 442.
[18] Patrz dalej, p. 449.
[19] Tora, Wajikra, 19:1-2. «I mówił Stwórca do Moszego tak: „Mów do całej społeczności synów Israela i powiedz im: Świętymi bądźcie, bo święty jestem Ja, Stwórca, wasz Wszechmogący”».
[20] Pisma, Ijow, 38:4-6. «Gdzie byłeś, gdy Ja zakładałem ziemię? Powiedz, jeśli masz rozum. Czy wiesz, kto wyznaczył jej miarę, albo kto rozciągnął nad nią sznur? Na czym są osadzone jej podstawy, albo kto położył jej kamień węgielny?».
[21] Pisma, Miszlei, 9:1. «Mądrość zbudowała sobie dom, wyciosała jego siedem kolumn».
[22] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 3, od słów: «W właściwości sądu, to jest we właściwości Malchut świata AK, zanim została osłodzona w Binie, we właściwości miłosierdzia, świat nie mógł istnieć».
[23] Prorocy, Jeszajahu, 28:16. «Dlatego tak powiedział Wszechmogący Stwórca: „Oto w fundamencie położyłem na Cijonie kamień, kamień pewny, węgielny, drogocenny, fundament mocny – kto wierzy, nie będzie się spieszył”».
[24] Pisma, Tehilim, 118:22. «Kamień, odrzucony przez budujących, stał się kamieniem węgielnym».
[25] Patrz Zohar Hakdama, p. 17, od słów: «I to oznacza: „Matka (Ima) pożycza swoje szaty córce i ozdabia ją swoimi klejnotami”».
[26] Tora, Bereszit, 31:45. «I wziął Jaakow kamień i postawił go jako pomnik».
[27] Tora, Bereszit, 28:22. «I ten kamień, który postawiłem jako pomnik, będzie domem Wszechmogącego, i ze wszystkiego, co mi dasz, oddzielę dziesięcinę dla Ciebie».
[28] Prorocy, Zecharija, 3:9. «Bo oto kamień, który położyłem przed Jehoszuą. Na jednym kamieniu siedem oczu; oto Ja dokonuję na nim wyrycia – słowo Stwórcy Zastępów – i usunę grzech tej ziemi jednego dnia».
[29] Patrz wyżej, p. 445.
[30] Pisma, Tehilim, 134:1-3. «Pieśń wstępowania. Błogosławcie Stwórcę wszyscy słudzy Stwórcy, stojący w domu Stwórcy nocami; wznieście wasze ręce w świętości i błogosławcie Stwórcę. Niech cię błogosławi ze Cijonu Stwórca, który stworzył niebo i ziemię».
[31] Pisma, Tehilim, 125:1. «Pieśń wstępowania. Ci, którzy ufają Stwórcy, są jak góra Cijon – nie zachwieje się, będzie trwać na wieki».
[32] Pisma, Tehilim, 113:1-3. «Hallelujah. Chwalcie, słudzy Stwórcy, chwalcie imię Stwórcy! Niech będzie imię Stwórcy błogosławione odtąd i na wieki. Od wschodu słońca aż do jego zachodu wysławiane będzie imię Stwórcy».
[33] Patrz wyżej, p. 442, od słów: «Wyjaśnienie powiedzianego».
[34] Pisma, Tehilim, 119:48. «I wzniosę swoje ręce ku Twoim przykazaniom, które umiłowałem, i będę rozważał Twoje prawa».
[35] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 9, od słów: «Te trzy zasiewy nazywane są cholam-szuruk-chirik».
[36] Pisma, Ijow, 38:7. «Gdy razem radowały się gwiazdy poranne i wykrzykiwali pozdrowienia aniołowie Wszechmogącego».
[37] Pisma, Tehilim, 148:3. «Chwalcie Go, słońce i księżycu, chwalcie Go, wszystkie jasne gwiazdy».
[38] Pisma, Szir ha-Szirim, 8:13. «Ty, która mieszkasz w ogrodach, towarzysze wsłuchują się w twój głos! Daj mi go usłyszeć!».
[39] Tora, Szemot, 28:17-20. «I osadź w nim kamienie w oprawach, cztery rzędy kamieni. Rubin, topaz i szmaragd – pierwszy rząd. Drugi rząd – granat, szafir i diament. Trzeci rząd – hiacynt, agat i ametyst. A czwarty rząd – chryzolit, onyks i jaspis. W złotych oprawach mają być osadzone».
[40] Patrz Zohar, rozdział Lech Lecha, p. 10, od słów: «Wskutek wzniesienia Malchut i osłodzenia jej w Binie».
[41] Prorocy, Jechezkiel, 36:26. «I dam wam serce nowe i ducha nowego włożę w was. I usunę z waszego ciała serce kamienne, i dam wam serce cielesne».
[42] Prorocy, Jechezkiel, 36:27. «I mojego ducha włożę w was, i sprawię, że według moich praw będziecie postępować i moje ustawy przestrzegać będziecie, i według nich czynić».
[43] Tora, Szemot, 31:18. «I dał On Moszemu, po zakończeniu rozmowy z nim na górze Synaj, dwie tablice świadectwa, tablice kamienne, zapisane palcem Wszechmogącego».
[44] Tora, Bereszit, 49:24. «Lecz mocny pozostał jego łuk, i rozprzestrzeniła się jego siła przy wsparciu Potężnego Jaakowa; stamtąd strzeże kamień Israela».
[45] Tora, Szemot, 28:21. «I te kamienie będą według imion synów Israela – dwanaście według ich imion, rzeźby pieczęciowej, każdy ze swoim imieniem będą dla dwunastu pokoleń».
[46] Tora, Bereszit, 28:11. «I doszedł do tego miejsca, i zanocował tam, bo zaszło słońce. I wziął z kamieni tego miejsca i położył sobie pod głowę, i położył się spać na tym miejscu».
[47] Pisma, Tehilim, 122:4. «To miejsce, dokąd wstępowały pokolenia, pokolenia Stwórcy – świadectwo dla Israela, aby dziękować imieniu Stwórcy».
[48] Pisma, Miszlei, 31:15. «Wstaje ona jeszcze w nocy i rozdaje pokarm w swoim domu, i porcję – swoim służącym».
[49] Pisma, Tehilim, 96:12-13. «Niech się napełnią radością pola i wszystko, co na nich, wtedy niech radują się wszystkie drzewa leśne przed Stwórcą, bo przychodzi On, aby sądzić ziemię, cały świat będzie sądził sprawiedliwie, a narody – swoją prawdą».
[50] Prorocy, Jeszajahu, 11:4. «Lecz będzie sądził biednych sprawiedliwie i rozstrzygał sprawy uciśnionych na ziemi prawością; i uderzy ziemię rózgą swoich ust, a tchnieniem swoich warg zabije bezbożnego».
[51] Patrz Zohar, rozdział Wajigasz, artykuł «Sześćdziesiąt oddechów», p. 39.
[52] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 113, od słów: «W stanie „dwa wielkie światła”».
[53] Prorocy, Jeszajahu, 26:19. «Ożyją Twoi umarli, powstaną martwe ciała! Przebudźcie się i radujcie, spoczywający w prochu, bo rosa poranna – Twoja rosa, i ziemia wyda zmarłych».