187) Powiedział Rabbi Jose: Święty, niech będzie błogosławiony, nie ujawnia się Israelowi, tylko w czasie, gdy nie ma wśród nich wiary (amar Rabbi Jose: la aglei Kudsza Brich Hu le-Israel, ela be-zimna de-la isztakkach mehejm’nuta beinajhu). Gdy wiara została wśród nich cofnięta, to, jakby można powiedzieć, tak właśnie ujawnia się we wszystkim, jak jest napisane: „I wasze przymierze ze śmiercią zostanie zmazane” (kad itmen’a mehejm’nuta beinajhu, kiwjachol, hachei isztakkach be-kolla, di-ketiv: we-khipper beritchem et mavet).
Sulam
187) Powiedział rabbi Josi: „Stwórca wygnał Israel jedynie wtedy, gdy nie było wśród nich wiary” – czyli Szchiny, która nazywana jest wiarą. Bo naruszyli oni swoje przymierze i odeszła od nich Szchina. „A gdy została im odebrana wiara, to tak, jakby to dotyczyło wszystkiego”. Innymi słowy, również Szchina w górze oddzieliła się od Zeir Anpina. „Jak powiedziano: «I będzie zerwane wasze przymierze ze śmiercią»[1]”. Wszak zachowanie przymierza przebłaga śmierć. A tym bardziej przebłagałoby ich, aby nie zostali wygnani. Lecz oni naruszyli swoje przymierze i Szchina odeszła od nich, jak już powiedzieliśmy.
188) Powiedział Rabbi Chija: „Co znaczy to, co jest napisane: «Śmierć zostanie pochłonięta na zawsze»?” (amar Rabbi Chija: maj di-ketiv bila ha-mavet la-netzach?). Odpowiedział mu: „Gdy Święty, niech będzie błogosławiony, obudzi swoją prawicę, wtedy śmierć zostanie usunięta ze świata. I ta prawica nie obudzi się, dopóki Israel nie obudzą się przez prawicę Świętego, niech będzie błogosławiony” (amar leh: kad it’ar Kudsza Brich Hu jeminah dilej, itmen’a mota min alma, we-la it’ar hai jeminah, ela kad it’arun Israel bi-jemina de-Kudsza Brich Hu). A czym ona jest? Torą, jak jest napisane: «Z Jego prawicy ognisty zakon dla nich» (u-maj nihu? – Tora, di-ketiv bah: mi-jemino esz dat lamo). W tym czasie: «Prawica Stwórcy dokonuje mocy… Nie umrę, lecz będę żył i opowiem dzieła Jah» (be-hahu zimna: jemin AWAJa osa chajil… lo amut ki echje, wa-asaper ma’ase Jah).
Sulam
188) Powiedział rabbi Chija: „Co oznaczają słowa: «Zniszczy On śmierć na wieki»[2]?” Powiedział mu rabbi Josi: „Gdy Stwórca przebudzi swoją prawicę, śmierć zostanie usunięta ze świata. Lecz ta prawica nie przebudzi się, dopóki Israel się nie przebudzi, by zjednoczyć się z prawicą Stwórcy. A czym jest ta prawica Stwórcy? – To Tora, jak powiedziano: «Z Jego prawicy – ogień Prawa dla nich»[3]. Wtedy: «Prawica Stwórcy daje siłę»[4]. A dalej powiedziano: «Nie umrę, lecz będę żył i opowiem o dziełach Stwórcy»[5]”. A zatem prawica anuluje śmierć.
189) Nauczano: tego sprawiedliwego, którym Święty, niech będzie błogosławiony, się upodobał, ogłasza herold przez trzydzieści dni wśród sprawiedliwych w ogrodzie Eden (tana: hahu zakka’a de-Kudsza Brich Hu itra’ej bej, we-charoza karej alej, lamed jomin, bejnei caddikaja be-ginta de-Eden). Wszyscy sprawiedliwi się radują, wszyscy przychodzą i ozdabiają miejsce tego sprawiedliwego, aż przyjdzie zamieszkać wśród nich (kullhon caddikaja chadan, kullhon caddikaja atjan, u-me’attaran duchtej de-hahu caddika, ad de-jejte le-medar dijurej bejneihon).
Sulam
189) „Uczyliśmy się, że o sprawiedliwym, którego pragnie Stwórca, przez trzydzieści dni ogłaszane jest wezwanie wśród sprawiedliwych w Ogrodzie edeńskim. Wszyscy sprawiedliwi radują się, wszyscy sprawiedliwi przychodzą i przyozdabiają miejsce tego sprawiedliwego, dopóki nie przyjdzie, aby zamieszkać wśród nich.”
190) A jeśli jest winowajcą, herold woła o nim w gehinomie przez trzydzieści dni, i wszyscy winowajcy są smutni (we-i chajewa hu, charoza karej alej be-gehinom telatin jomin, we-kullhon chajewaja, kullhon atzivin).
Sulam
190) „Jeśli zaś jest grzesznikiem, to wezwanie ogłasza o nim w gehinom przez trzydzieści dni. I wszyscy grzesznicy są pogrążeni w smutku, i wszyscy zaczynają mówić: «Biada, bo nowy sąd został właśnie wzbudzony przeciwko takiemu a takiemu». Iluż oskarżycieli wychodzi mu naprzeciw i śpieszy, by powiedzieć: «Biada, biada grzesznikowi, biada temu, kto mieszka obok niego»”.
[1] Prorocy, Jeszajahu, 28:15-18. «Ponieważ mówiliście: „Zawarliśmy przymierze ze śmiercią i z Szeolem uczyniliśmy umowę; gdy przejdzie bicz gwałtowny, nas nie dosięgnie, bo uczyniliśmy kłamstwo naszym schronieniem i skryliśmy się w fałszu”. Dlatego tak powiedział Wszechmogący Stwórca: „Oto kładę w fundamencie kamień na Cijonie, kamień pewny, węgielny, drogocenny, fundament mocny; kto wierzy, nie będzie się spieszył. I uczynię sąd miarą, a sprawiedliwość wagą, i grad zmiecie pokrycie kłamstwa, a wody zmyją ukrycie. I zostanie unieważnione wasze przymierze ze śmiercią, i wasza umowa z Szeolem nie ostoi się. Gdy przejdzie bicz gwałtowny, będziecie nim podeptani”».
[2] Prorocy, Jeszajahu, 25:8. «Usunie On śmierć na wieki, i otrze Wszechmogący Stwórca łzy ze wszystkich twarzy, i hańbę swojego ludu usunie z całej ziemi, bo tak powiedział Stwórca».
[3] Tora, Dewarim, 33:2. «I powiedział: „Stwórca z Synaju wyszedł i rozbłysnął im z Seiru, zajaśniał z góry Paran, i przyszedł spośród miriad świętych; z Jego prawicy płomień Zakonu dla nich”».
[4] Pisma, Tehilim, 118:16. «Prawica Stwórcy wzniesiona, prawica Stwórcy daje moc».
[5] Pisma, Tehilim, 118:17. «Nie umrę, lecz będę żył i opowiadać będę o czynach Stwórcy».