824) Rabi Szymon otworzył i powiedział: „Zawieś swój głos, córko fal…” – ten werset powiedziany jest o Kneset Israel, ponieważ ona wychwala Świętego, niech będzie błogosławiony, głosem wychwala, i dlatego powiedziano: „Zawieś swój głos”. Z tego uczymy się, że każdy, kto chce wychwalać Świętego, niech będzie błogosławiony, głosem – potrzebuje głosu przyjemnego, który będzie miły dla innych, którzy go słuchają. A jeśli nie, to nie powinien podnosić głosu. (Patach Rabi Szymon wa-amar: tsahali kolech bat gallim… hai kra le-Keneset Israel itemar, begin de-ihi meszabachat le-Kudsza Berich Hu be-kala meszabcha, we-al da: tsahali kolech. Me-hacha olifna, kol man de-ba’ej le-szabcha le-Kudsza Berich Hu be-kala, ba’ej le-kala neimutah, de-je’erav le-acharanin de-szamin le, we-i la – la jakum le-arama kala).

Sulam

824) Zabrał głos rabbi Szymon, ogłaszając: „«Wznieś swój głos, Bat-Galim!»[1]. «Wznieś swój głos» – to zostało powiedziane do Kneset Israel” – Nukwy, „ponieważ ona wychwala Stwórcę głosem pieśni. I dlatego powiedziano jej: «Wznieś swój głos». Stąd nauczyliśmy się, że każdy, kto pragnie wychwalać Stwórcę głosem, powinien posiadać melodyjny głos, aby przeniknął on tych, którzy go słuchają, a jeśli nie – niech nie podnosi swego głosu”.

825) Chodź i zobacz: Lewici, którzy pochodzą z tej strony, jak jest powiedziane: „A od pięćdziesiątego roku życia niech ustąpią ze służby pracy…” – dlaczego? Ponieważ jego głos jest już słabszy i nie będzie miły dla uszu jak głos jego towarzyszy; wtedy odsuwają go od tej wyższej służby, która polega na śpiewaniu wobec tej pracy, i dla uczczenia Świętego Imienia tak, jak przystoi. (Ta chazej: Lewa’ej de-atejin mi-sitra da, dikhtiw: u-mi-ben chamiszim szana jaszuw mi-cwa ha-awoda… MaTaj? Begin de-kalej namich, we-la je’erav le-udnin, ki-sze’ar chawro, ke-dejn me-awrin le-me-haj cwa ha-awoda de-le’eila, de-kajmin le-nagana le-gabei haj awoda, u-le-jakara szema kaddisza kidka chaze).

Sulam

825) „O lewitach, którzy wychodzą z tej strony” – ze strony wychwalania i śpiewu, „powiedziano: «A od pięćdziesiątego roku życia zostanie odsunięty od wykonywania służby»[2]. A jaka jest tego przyczyna? Ponieważ na starość głos słabnie i nie jest już tak przyjemny dla ucha jak głos pozostałych jego towarzyszy. Dlatego odsuwa się go od pełnienia tej wyższej służby – bycia wykonawcą muzyki w tej służbie i wywyższania świętego Imienia, jak przystoi”.

826) Zastępy powyżej, zastępy i śpiewacy wobec niższych, by wysławiać Święte Imię i by śpiewać przed Nim. I dlatego „niech ustąpi ze służby pracy”, a ponieważ Kneset Israel wysławia Świętego, niech będzie błogosławiony, powiedział werset: „Wykrzykuj swym głosem, córko fal”, córko Ojcowizny. (Chejlin le’eila, chejlin u-maszirajin le-gabei tata’ej, le-szabbecha szema kaddisza, u-le-zammera lon. U-we-ginej kach jaszuw mi-cwa ha-awoda, u-we-gin de-Keneset Israel ka-meszabbacha le-kudsza brich hu, amar kra: tzahali kolech bat gallim, bat awahan).

Sulam

826) „Zastępy są na górze, a zastępy i hufce – na dole, i one wychwalają święte Imię i wysławiają je. I dlatego” – gdy ci, którzy śpiewają na dole, służą za wzór śpiewającym na górze – „«zostanie odsunięty od wykonywania służby». A ponieważ Kneset Israel wychwala Stwórcę, powiedziano w Piśmie: «Wznieś swój głos, Bat-Galim (córo fal)!» – czyli córko praojców”, ponieważ Nukwa jest czwartą w stosunku do praojców, do HaGaT, dlatego jest córką praojców.

827) Ponadto „córka fal” – przyszły świat nazwany jest „falami”, ponieważ wszystko w nim się znajduje. (tu bat galim, alma de-atej ikrei galim, begin de-chola kajma bei) Zawarte są w nim góry na górach. (we-itkallel bei tilej tilin) I z niego wypływa wszystko. (we-nafka minej le-chola) Ponadto „córka fal”, jak powiedziano: „ogród zamknięty, źródło zamknięte, źródło zapieczętowane”. (tu bat galim, ke-dichtiw: gal na’ul) Wszystkie te fale i źródła wychodzą z przyszłego świata. (we-chol inun galim u-mabu’in, kullhu nafkei me-alma de-atej) A Kneset Israel to właśnie „córka fal”. (u-Keneset Israel ihi bat galim)

Sulam

827) „Przyszły świat” – Bina, „nazywany jest falami, ponieważ wszystko się w nim znajduje i jest on obficie napełniony wszystkim”, jak fale morskie. „I z niego wszystko wychodzi” – wszystkie parcufim i światy. „I jeszcze trzeba wyjaśnić: «Bat-Galim (córko fal)». To jak powiedziano: «Gal-Naul (źródło zamknięte)»[3]” – że mochin Nukwy nazywane są gal („źródło”) od słowa giluj („ujawnienie”), „i wszystkie te źródła i potoki, wszystkie wychodzą z przyszłego świata” – z Biny, „a Kneset Israel”, czyli Nukwa, która otrzymuje od Biny, „nazywa się Bat-Galim (córką fal)”.

828) Chodź i zobacz: ten werset jest trudny – najpierw jest napisane „wznieś swój głos”, co wskazuje na to, by śpiewać i podnosić głos (ta chazi, hai kra kaszja, be-kadmejta ketiw: tzahali kolech, de-hu begin le-zamra u-le’arema kala). A potem jest napisane „słuchaj”, więc jeśli tak, to dlaczego „wznieś swój głow”, skoro jest powiedziane „słuchaj” (u-le-batar ketiw: hakshivi; i hachej, amaj tzahali kolech, keivan de-ketiw: hakshivi). Ale „słuchaj”, aby chwalić i śpiewać (ela: tzahali, begin le-shabbaḥa u-le-zamra). Chodź i zobacz: jeśli Israel zaczynają chwalić i śpiewać dla Kudsza Berich Hu, wtedy jest powiedziane „słuchaj” (ta chazi: i Israel sharan le-shabbaḥa u-le-zamra le-Kudsza Berich Hu, ke-dejn ketiw: hakshivi). Dlaczego? Ponieważ Israel chwalą i śpiewają dla Niego, dla Kudsza Berich Hu, i dlatego jest napisane „wznieś swój głos”, i jest napisane „słuchaj” (majtama: begin de-Israel inun meshabchan u-mezamran be-gina le-Kudsza Berich Hu; we-al da ketiw: tzahali kolech, u-ketiw: hakshivi).

Sulam

828) „To wypowiedzenie jest niezrozumiałe. Najpierw powiedziano: «Wznieś swój głos», a następnie powiedziano: «Słuchaj». To po co było mówić jej: «Wznieś swój głos», skoro powiedziano: «Słuchaj»?” – przecież w chwili słuchania nie trzeba podnosić głosu? „Jednak powiedziano: «Wznieś» – po to, aby wychwalać i śpiewać”. To znaczy, podniesienie głosu służy upiększeniu pieśni, a nie temu, by dać coś usłyszeć. „I gdy Israel zaczynają wychwalać i śpiewać Stwórcy, powiedziano: «Słuchaj». A z jakiego powodu? Ponieważ Israel wznoszą pochwałę i pieśni za nią” – za Nukwę, „do Stwórcy. Dlatego powiedziano: «Wznieś swój głos» – i powiedziano: «Słuchaj»”, ponieważ „«wznieś swój głos»” odnosi się do Israela, a „«słuchaj»” – do Nukwy, za którą wychwalają i śpiewają.

829) Lajsza – ponieważ pochodzi ze strony Gwury (laysza: begin de-asy’a mi-sitra de-Gwura), jak jest powiedziane: „Lew to bohater pośród zwierząt” (ke-de’amur: lajsz gibor ba-behema). A ta Lajsza to Gewura, by rozbić wojska i siły (we-hai laysza: g’vura, le-tavra ḥejlin we-tokfin). „Biedna Ananot” – ponieważ jest to lustro, które nie świeci (aniyya ananot: begin de-i’hiya aspaklarja de-la nahara), naprawdę uboga – nie ma własnego światła jak luna (aniyya vadaj, leit la nehura le-sihara mi-garmeha), tylko to, co daje jej słońce (ela ma de-yahev lah shimsha).

Sulam

829) „Dlaczego powiedziano: «Słuchaj, Lajsza (lwico)»? Ponieważ” Nukwa „pochodzi ze strony Gwury” – dlatego nazywa się Lajsza (lwica). „Jak powiedziano: «Lew – najsilniejszy (gibor) spośród zwierząt»[4]. A ta lwica – to najsilniejsza (gibora), by kruszyć siły i potęgę (gwurot) sitra achra”.

„«Biedna Anatot»” – dlaczego Nukwa nazywana jest „biedna Anatot”? „Ponieważ jest ona jak lustro, które nie świeci, i oczywiście jest «biedna», ponieważ luna” – Nukwa, „nie ma własnego światła, a jedynie to, co otrzymuje od słońca”.

830) Anatot to pole, wieś jedna, i mieszkają w niej kapłani ubodzy (anatot i’hu chakal, kefar chad, we-sharyin bei kohanej miskenej), którzy krążą po drzwiach, i nie ma kto by na nich zwracał uwagę (de-ahadran al pitchin, we-leit man de-jashgach behu), ponieważ wszyscy ci synowie owej wioski są wzgardzeni w oczach ludu (begin de-chol inun bnej hahu kafra, klisin hawu be-ejnejhu de-amma), a ich domy są bardziej puste niż u całego ludu, poza tym, co im dają jako ubogim wzgardzonym przez ludzi (u-vejtajehon reikanjin jatir mi-kol amma, bar ma de-jahavin lon, ke-miskenej klisin de-amma). Dlatego luna nie ma światła od siebie (begin kach, sihara leit lah nehura mi-garmeha), tylko w czasie, gdy połączy się ze słońcem, wtedy jaśnieje (ela be-sha’ta de-itchabar immaha shimsha itneher).

Sulam

830) „Anatot – to jedna z wiosek, którą zamieszkują biedni koheni, obijający progi. I nie ma nikogo, kto by się nimi zajął, ponieważ wszyscy mieszkańcy tej wioski byli pośmiewiskiem w oczach ludu. A w ich domu było jeszcze bardziej pusto niż” w domach „reszty ludzi” – i nie było chleba, „jedynie to, co podawano im jak najbardziej wzgardzonym żebrakom wśród ludu. I dlatego luna” – nazywana jest Anatot, ponieważ „nie ma własnego światła, lecz jedynie wtedy, gdy łączy się ze słońcem, świeci”.

831) Chodź i zobacz, że jest napisane: „A do Ewjatara, kapłana, król powiedział: do Anatot idź na swoje pole, bo jesteś człowiekiem śmierci” (ta chaze, de-ketiv, u-le-Ewjatar ha-kohen amar ha-melech Anatot lech al sadecha, ki isz mavet atta). I czy tylko dlatego, że przyłączył się do Adonijahu, nazwano go człowiekiem śmierci? (we-chi al de-zamin leih Adonijahu, isz mavet ikrei). Ale dlatego, że pochodził z miejsca ubóstwa, z którym związana jest luna, która jest „uboga z Anatot” (ela begin de-hava me-atar miskena, de-idbak bei sihara, de-i’hi anija Anatot).

Sulam

831) „Zobacz, co powiedziano: «A do kapłana Ewjatara rzekł król: „Idź do Anatot, na swoje pola, bo zasługujesz na śmierć”»[5]. Czyżby za to, że Adonijahu zaprosił go” na ucztę, „został nazwany godnym śmierci? Ale to dlatego, że pochodził z ubogiego miejsca, z którym związana była luna” – Nukwa, „i ona jest biedną Anatot”.

Wyjaśnienie. Ewjatar był związany z Nukwą, gdy znajdowała się ona w lewej linii, a wszystkie światła zastygają w niej i nie świecą[6]. „I ona – to biedna Anatot”. Dlatego on również nazywany jest Anatot, tak jak tamta (wieś). I nazywany jest zasługującym na śmierć, ponieważ nie ma w nim światła życia.

832) A jeśli powiesz: „Czyż byłeś udręczony we wszystkim, w czym był udręczony mój ojciec?” – czy przez to zasłużył, by go nie zabić? (we-i teima, we-chi hit’anita be-kol aszer hit’anna awi, beginnej kach zakka de-la katel leih). Ale Ewjatar, ponieważ pochodził z miejsca ubóstwa, zasłużył przez Dawida, zanim ten wstąpił na królestwo, gdy Saul go prześladował i jego droga była jak ubogiego (ela Ewjatar, begin de-hava me-atar miskena, zakka bei Dawid, ad la salik le-malkhu, kad hava me-kamman leih Sza’ul, we-havei orchei ke-miskena). Ewjatar był podobny do tego, a w czasie, gdy Szlomo panował, luna była w pełni, i była radość bogactwa, że wszystko było mu dane, nie zasłużył wtedy Ewjatar (Ewjatar ke-gawna da, u-le-zimna de-szalat Szlomo, sihara kajema be-aszlemuta, we-have be-chedwata de-asziru, de-kolla hava leih, la zakka bei Ewjatar).

Sulam

832) „I można by zapytać, przecież powiedziano: «I ponieważ cierpiałeś z powodu wszystkiego, z czego cierpiał mój ojciec (Dawid)» – czyli właśnie dzięki swojej biedzie Ewjatar zasłużył na to, że Szlomo nie skazał go na śmierć, to dlaczego więc nazwany jest podlegającym śmierci? Ale ponieważ Ewjatar pochodził z tego biednego miejsca, Dawid zasłużył na nie wcześniej, zanim objął królestwo, w czasie prześladowania przez Szaula, gdy niczym żebrak znosił niedostatek na swoich drogach, i Ewjatar również doświadczył czegoś podobnego. I także wtedy, gdy Dawid objął królestwo, królestwo (Malchut) nie było jeszcze w pełni doskonałe. Natomiast za panowania Szlomo luna” – Nukwa, „była już w pełni doskonała, a on przebywał w radości z tego, że wszystko miał, i dlatego za jego czasów Ewjatar nie zasłużył połączyć się z nim”.

Wyjaśnienie. To, co powiedział mu (Szlomo): „I ponieważ cierpiałeś z powodu wszystkiego, z czego cierpiał mój ojciec” oznacza: „z nim byłeś godzien się połączyć, ponieważ twój poziom był równy jego poziomowi, lecz nie ze mną”. Natomiast sama jego bieda nie była żadną zasługą, i z powodu swojej biedy nazywa się podlegającym śmierci, jak już powiedzieliśmy.

833) Zaprawdę pole Anatot było tajemnicą rzeczy, a Jeremiasz, który je nabył, wszystko to uczynił, aby objąć dziedzictwo tajemnicy wyższej (wadaj sede Anatok, raza de-mila hawa, we-Jirmija de-kanei leih, kolla hawa, begin le-achsana raza ila’a). Chodź i zobacz: tak panowała luna, zwana polem jabłek, i tak ona była w ubóstwie, polem Anatot (ta chezei, kach szalta sihara, sede tappuchin ikrei, kach ihu be-miskenu, sede Anatok). Dlatego uwielbienie niższe czyni dla niego bogactwo i pełnię (beginnei kach, tuszbahta de-tata, aved leih asziru, uszlemuta).

Sulam

833) „Oczywiście, «pole Anatot» zawiera w sobie ukryty sens tego” – czyli oznacza Nukwę znajdującą się pod władzą lewej linii. „I Jirmijahu nabył pole Anatot, aby posiąść wyższą tajemnicę”[7].

Wyjaśnienie. Ponieważ później wzbudził MaN do ziwugu jej z Zeir Anpinem, dzięki któremu Hochma jej lewej linii obłacza się w chasadim Zeir Anpina i napełnia się całą doskonałością, jak jeszcze wyjaśnimy. „Kiedy luna” – Nukwa, „panuje” – czyli świeci w pełni, „nazywa się polem jabłoniowym, a kiedy jest w ubytku, nazywa się polem Anatot (ubóstwa)”. Dlatego „śpiewanie na dole przynosi jej bogactwo i doskonałość”, ponieważ to śpiewanie budzi ziwug ZoN, a kiedy otrzymuje chasadim od Zeir Anpina, to ma w sobie pełnię doskonałości.

834) Tak jak Dawid przez wszystkie swoje dni starał się uczynić ją doskonałą i kierował śpiewakami, aby śpiewać i wychwalać na dole (kema de-David, kol jomoj isztadal le-me’bad szlemu la, u-le-nagna zamarei, le-zamra u-le-szabcha le-tata), a kiedy Dawid odszedł ze świata, pozostawił ją w doskonałości (we-chad David istalek me-alma, szavek la be-szlemu), i Szlomo przejął ją w bogactwie, w pełni, bo luna wyszła z ubóstwa i weszła w bogactwo (u-Szlomo natal la be-otera, bi-szlemuta, de-ha sihara nafka mi-miskenu, we-a’alat le-otera), i w tym bogactwie panował nad wszystkimi królami ziemi (de-we-hach otera szalat al kol malche ar’a).

Sulam

834) „Jak Dawid, który przez wszystkie swoje dni dążył do tego, by przynosić jej doskonałość, aby ją wysławiano w pieśniach i pochwałach” – dzięki którym Nukwa osiąga doskonałość. „A kiedy Dawid odszedł ze świata, pozostawił ją w doskonałości. I Szlomo otrzymał ją bogatą i doskonałą, ponieważ luna wyszła z ubóstwa i osiągnęła bogactwo, i w tym bogactwie panowała nad wszystkimi królami ziemi”.

---

[1] Prorocy, Jeszajahu, 10:30. «Podnieś swój głos, Bat-Galim! Słuchaj, Lajsza, uboga Anatot!».

[2] Tora, Bemidbar, 8:25. «A od pięćdziesiątego roku życia będzie odsunięty od niesienia służby i nie będzie już więcej służył».

[3] Pisma, Szir HaSzirim, 4:12. «Zamknięty ogród – moja siostra, oblubienica, źródło zamknięte, źródło zapieczętowane».

[4] Pisma, Miszlei, 30:30. «Lew – najsilniejszy z bestii, i nie ustąpi przed nikim».

[5] Prorocy, Melachim I, 2:26. «A Ewjatarowi, kapłanowi, powiedział król: “Idź do Anatot, na swoje pole, bo zasługujesz na śmierć, lecz dzisiaj cię nie uśmiercę, ponieważ niosłeś Arkę Pana, Stwórcy, przed Dawidem, moim ojcem, i ponieważ cierpiałeś ze wszystkiego tego, z czego cierpiał mój ojciec”».

[6] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 301.

[7] Prorocy, Jirmijahu, 32:6-9. «I powiedział Jirmijahu: “Stało się do mnie słowo Stwórcy: “Oto Chanamel, syn Szalluma, twojego stryja, idzie powiedzieć ci: “Kup sobie moje pole, które jest w Anatot, bo według prawa pokrewieństwa tobie należy się jego kupno”. I przyszedł do mnie Chanamel, syn mojego stryja, na dziedziniec straży, według słowa Stwórcy, i powiedział do mnie: “Kup, proszę, moje pole, które jest w Anatot, w ziemi Binjamina, bo do ciebie należy prawo dziedziczenia i do ciebie należy prawo wykupu, kup sobie!”. I poznałem, że to jest słowo Stwórcy. I kupiłem od Chanamela, syna mojego stryja, pole, które jest w Anatot; i odważyłem mu srebro – siedem sykli i dziesięć srebrników”».