81) „A ja, gdy przybywałem z Paddan, umarła nade mną Rachel w drodze…” (wa-ani be-wo’i mi-Paddan, meta alaj Rachel ba-derech we-gomer). Rabbi Aba otworzył: „Tak mówi Stwórca: Głos w Rama słyszany…” (Rabbi Aba patach: ko amar AWAJa: kol be-Rama niszma we-gomer). Co jest napisane dalej? „Tak mówi Stwórca: Powstrzymaj swój głos od płaczu i oczy twoje od łez, bo jest nagroda za twój trud… i powrócą synowie do swojego granic” (ma ketiw batrej? ko amar AWAJa: min’i kolech mi-bechi, we-ejnajich mi-dim’a, ki jesz sachar li-fe’ulatech… we-szawu banim li-gwulam). Nie jest powiedziane: „i powrócą” (we-jaszuwu), ale „i powrócili” (we-szawu) – już powrócili (lo amar we-jaszuwu, ela we-szawu – kevar szawu).

Sulam

81) „«A kiedy szedłem z Padanu, umarła mi Rachela… w drodze»[1]. Ogłosił Rabbi Aba: «Słychać głos w Ramie – Rachela opłakuje swoich synów»[2]. A zaraz po tym napisano: «Tak mówi Stwórca: Powstrzymaj swój głos od płaczu, bo jest nagroda za twój trud, i wrócili synowie do swych granic»[3]. Przecież należałoby powiedzieć: „I powrócą synowie do swych granic”? A jednak: „I wrócili” – czyli już wrócili. Bo czyż to nie obietnica odnosząca się do przyszłości, i należałoby powiedzieć: „I powrócą synowie do swych granic”?

82) Chodź i zobacz, powiedział Rabbi Elazar: w czasie, gdy będzie sąd na górze, Matronita zostanie ukoronowana na górze (ta chaze, amar Rabbi Elazar: be-sza’ata di-jehe dina al tura, tit’atar Matronita al tura), i będzie sądzić, że jej synowie zginęli w sądzie (we-hi sabrat di-bneihon awdin be-dina). A tajemnicą tego jest: „Śpiewaj, niepłodna, która nie rodziła, wybuchnij radością i wykrzykuj…” (we-raza: rani akara lo jalada, pitzchi rina we-cahali we-gomer). Nauczano: liczni będą synowie Tronu z jej strony (tana: sagjin jehon bnej kursaja min didah). Jak jest powiedziane: „Bo liczni są synowie opuszczonej bardziej niż synowie zaślubionej” (ha-hu de-ketiv: ki rabbim bnej szomema mi-bnej be’ula). Matronita powróci do swojego Małżonka – „W owym dniu będzie Stwórca jeden i Jego Imię jedno” (tejszuw Matronita le-ba’ala – ba-jom ha-hu jihje AWAJa echad u-szemo echad).

Sulam

82) „Spójrz, powiedział Rabbi Elazar, w chwili, gdy odbędzie się sąd nad tą górą i Szchina zostanie ozdobiona ponad górą”, czyli otrzyma tam mochin, które nazywane są ozdobą (atara), „i wówczas myśli, że jej synowie zginą z powodu tego sądu”, lecz tak nie jest. „I to jest znaczenie słów: «Raduj się, niepłodna, która nie rodziła, wybuchnij pieśnią i wesel się»[4]. Uczyliśmy się, że synowie tronu będą liczniejsi niż jej własne dzieci, jak powiedziano: «Bo liczniejsi są synowie porzuconej niż synowie zamężnej». I wtedy Szchina powróci do swojego męża, «w owym dniu Stwórca będzie jeden i Jego imię jedno»[5].”

Wyjaśnienie wypowiedzianego. Wiemy już, że Szchina ma dwa stany:

1. Gdy jest czwartą względem praojców i jej stopień równy jest Zeir Anpinowi, czyli właściwościom HaGaT, które nazywane są „praojcami” i nazywane są „górami”, ponieważ oba stanowią tron dla Biny. Wtedy Zeir Anpin to trzy podpory tronu – HaGaT, zwane „górami”, a Szchina jest czwartą podporą tronu i również nazywa się „górą”, jak HaGaT. W tym stanie znajduje się ona w właściwości achoraim i dinim, czyli odwrotności i sądu.
2. Gdy ponownie układa się w właściwości panim i rachamim, czyli twarzą w twarz i miłosierdzia. Ale wtedy jej stopień się zmniejsza i nie jest już godna, by być tronem dla Biny, lecz staje się otrzymującą od Zeir Anpina, czyli schodzi do NeHI, ale tam zachodzi ziwug panim be-panim, w miłosierdziu. I wszystkie mochin i zrodzenie dusz Israela pochodzą z tego drugiego stanu Szchiny, ponieważ w pierwszym stanie jest ona przepełniona sądami, i każdy, kto wtedy od niej otrzymuje – ginie.

I to jest znaczenie słów: „w chwili, gdy odbędzie się sąd nad tą górą”, czyli gdy Szchina znajduje się w pierwszym stanie i została podniesiona do HaGaT, zwanych „górami”, wtedy sądy panują nad tą górą, jak już powiedzieliśmy. „Szchina zostaje ozdobiona ponad górą”, czyli otrzymuje wówczas wielkie mochin, jak Zeir Anpin, i staje się tronem dla Biny, jak on – staje się czwartą podporą. „I myśli, że jej synowie zginą z powodu tego sądu”, czyli uważa, że wszyscy otrzymujący od niej w tym stanie zginą z powodu licznych sądów, które z niej wtedy wychodzą. Dlatego w tym stanie Szchina nazywana jest „niepłodną”, ponieważ nie ma synów, czyli otrzymujących, ponieważ wszyscy, którzy wtedy od niej otrzymują – giną[6].

„I to jest znaczenie słów: «Raduj się, niepłodna, która nie rodziła, wybuchnij pieśnią i wesel się»”, czyli pod koniec naprawy, gdy istota samej Malchut zostanie naprawiona i nie będzie już potrzebować podsłodzeń z Biny, wtedy powiedziano: „Raduj się, niepłodna”. Uczyliśmy się, że to dlatego, iż „synowie tronu będą liczniejsi niż jej własne dzieci” – bo wszyscy ci, którzy otrzymywali od niej w pierwszym stanie jako „tron dla Biny” i zginęli z powodu licznych sądów w niej, a teraz wszyscy powracają do życia.

I to, że Szchina myślała, iż jest bezdzietna, bez synów, w tym pierwszym stanie, teraz zobaczy, że synowie ze stanu tronu są liczniejsi niż jej własne dzieci, to znaczy dzieci z drugiego stanu, ponieważ przed tą naprawą tylko ona miała synów. Jak powiedziano: „Bo liczniejsi są synowie porzuconej”, czyli synowie tronu są liczniejsi „niż synowie zamężnej”, niż synowie z drugiego stanu, w którym tylko ona była zamężna i miała dzieci.

I dlatego mówi na zakończenie: „I wtedy Szchina powróci do swojego męża, jak powiedziano: «W owym dniu Stwórca będzie jeden i Jego imię jedno»”. Bo aż do końca naprawy powiedziano tylko: „Stwórca (AWAJa) jeden”, ponieważ Szchina jest wtedy zawarta w Zeir Anpinie, który nazywa się AWAJa. Ale na końcu naprawy powiedziano też: „i Jego imię jedno”, bo wtedy sama Szchina będzie już naprawiona[7].

83) Od początku tego powie Matronita do Świętego, niech będzie błogosławiony: „Moi są synowie” (min kadmat de-na, tejma Matronita le-Kudsza Brich Hu: benaja dili inun). Powie Jej On w sądzie, a Ona będzie sądzić, że zginęli w sądzie, i będzie płakać nad sądem swoich synów (jejma lah be-dina. hi tisbar de-awdin be-dina, u-vacha al dina li-bnaja didah). Ale powie Jej: „Przecież wielu mam, by wziąć od ciebie dla nich, bo byłaś z nimi, a oto powrócili z ziemi nienawiści” (ki arej saggi it lach le-mesab minni bi-dilhon, de-hawat im’mehon, we-ha tabu me-ar’a de-sane’a).

Sulam

83) „Wcześniej Szchina zapytała swojego męża: «Moi synowie» – z pierwszego stanu – «gdzie są?» I odpowiedział jej, że znajdują się w sądzie. A ona myśli, że zginęli w sądzie, i «opłakuje swoich synów», którzy zginęli w sądzie”. I to jest sens słów: „Słychać głos w Ramie – Rachela opłakuje swoich synów”. A On mówi do niej: „Powstrzymaj swój głos od płaczu i oczy swoje od łez, bo jest nagroda za twój trud”. „Ponieważ wielką nagrodę masz ode Mnie za to, że byłaś z nimi, i już «wrócili synowie z ziemi nieprzyjacielskiej», ponieważ już zostali wybawieni”.

Wyjaśnienie: Tym wyjaśnia, dlaczego powiedziano: „I wrócili synowie do swych granic” – w czasie przeszłym, jak wcześniej zapytał[8]. Bo w chwili, gdy Stwórca odpowiedział jej: „Bo jest nagroda za twój trud”, już nastał koniec naprawy i już „wrócili synowie do swoich granic”.

84) Czyż Josef nie wiedział, że jego matka umarła? Przecież był tam z nią, gdy umarła (we-chi la hawa jada Josef de-meta immej? taman hawa imma kad meta). Lecz powie Israel Wyższy: gdy przyjdzie czas wybawienia Israelu, przebudzi się Matronita i przebudzi się Keneset Israel (ela jomar Israel illa’a: kad neitej mifraqnajhon de-Israel, tit’ar Matronita, we-tit’ar Keneset Israel), i stoczy wojnę z narodami, i zginą spośród nich, i zbliżą się nieliczni, by wejść do ziemi (we-tigach kerava im ammin, we-jamutun minhon, we-jitkarwun bi-Zeir le-mejtej ar’a). Powie do niej Święty, niech będzie błogosławiony, gdy będzie płakać: „Nie bój się! Nagroda jest dla nich – synów, którzy umarli dla Mojego Imienia, inni oto powrócili – oni powrócą do życia umarłych” (jejmar lah Kudsza Brich Hu, kad hi bacha: la tidchali, agra le-hon benaja de-mitun al szemi, acharnin ha tabu, inun jetuwun le-chajej mejtaja).

Sulam

84) „«A kiedy szedłem z Padanu, umarła mi Rachela». I pyta: „Czyż Josef nie wiedział, że jego matka umarła? Czyż nie był przy niej, kiedy umarła?” – więc dlaczego Jaakow musiał mu to opowiadać? I odpowiada: „Jednak powiedział wyższy Israel: «Gdy powrócimy w wyniku wybawienia Israela, przebudzi się Szchina, i powstanie Kneset Israel i rozpocznie wojnę z narodami, i ci poniosą od nich klęskę» – od Israela w tej wojnie. «I zaczną oni stopniowo powracać do kraju. I powiedział do niej Stwórca, gdy płakała» nad poległymi synami: «Nie lękaj się, jest nagroda dla twoich synów, którzy zginęli w wojnie za Moje Imię. Ci, którzy nie zginęli – już powrócili, a ci, którzy zginęli – powrócą i ożyją przy wskrzeszeniu zmarłych».”

85) „Umarła nade mną Rachel” – umarła dla zjednoczenia Imienia Świętego, niech będzie błogosławiony (meta alaj Rachel – meta al jichud szma de-Kudsza Brich Hu). I dlatego powiedziano: „Gdy jeszcze kawałek drogi, by dojść…” – że umarli dla zjednoczenia Imienia Świętego, niech będzie błogosławiony, poza ziemią (we-al da itemar: be-od kivrat arec la-wo – de-mitu al jichud szma de-Kudsza Brich Hu, lewar le-ar’a). W tej ziemi nie umrze żaden z nich (be-ar’a da, la jamut chad minhon).

Sulam

85) „«Umarła mi Rachela» – umarła za jedność Imienia Stwórcy” – czyli jej synowie zostali zabici za świętość tego Imienia, „dlatego powiedziano tam: «Kiedy pozostawała jeszcze kibrat ziemi do przejścia do Efrat» – czyli zginęli za jedność Imienia Stwórcy poza granicami (świętej) ziemi” – w wojnie o to, by wejść do tej ziemi, „ponieważ na tej ziemi, na ziemi Israela, nie umrze żaden z nich”. I dlatego powiedziano w tym fragmencie: „Kiedy pozostawała jeszcze kibrat ziemi do przejścia do Efrat” – co oznacza: by wejść do ziemi Israela, bo po tym, jak się już wejdzie na ziemię Israela, to nie umiera się więcej.

86) Nauczano, powiedział Rabbi Aba: W przyszłości Israel stoczy bitwę na drodze do Efrat, i zginie wielu spośród narodów (tana, amar Rabbi Aba: atidin Israel le-agacha kerava be-orcha de-Efrat, we-jamutun amma saggi’a minhon). A potem powstaną do życia zmarłych, i większa władza będzie dana wam, którzy umarli na tej drodze, niż tym, którzy byli przed wami w Jeruszalajim (u-vatar ken le-chajej meitaja jekumun, we-jatir szoltana jehe le-chon de-mitin be-orcha hadein, mi-kol di-jehe kodamehon bi-Jeruszalajim).

Sulam

86) „Uczyliśmy się, powiedział Rabbi Aba, że w przyszłości Israelowi przyjdzie stoczyć wojnę w drodze do Efrat, i tam zginie większa część narodu, lecz potem powstaną przy wskrzeszeniu zmarłych, i większa władza przypadnie tym, którzy zginęli na tej drodze” – w Efrat, „niż wszystkim tym, którzy już będą w Jeruszalajim przed nimi” – czyli większa niż u wszystkich tych, którzy nie zginęli w tej wojnie.

87) A dlaczego nazwa tego świętego miejsca to „lechem”? (we-lama itkrei szma de-atra kadisza de-atra hadein: lechem?) Dlatego, że pochodzi z Imienia Świętego, niech będzie błogosławiony, które jest w nim (be-dil de-hu min szma de-Kudsza Brich Hu bej). Ich podobieństwo tam [jest zapisane] na Jego Imię – „jud” i „dalet” (dimutun taman al szmej: jud-dalet), ich podobieństwo tam na Imię Jego – „jud-hej” (dimutun taman al szmej: jud-hej). „Lechem” – na wygnaniu, bo pochodzi z Imienia Świętego, niech będzie błogosławiony (lechem be-galuta, be-dil de-hu min szmej de-Kudsza Brich Hu).

Sulam

87) „A dlaczego miejsce świętości tego miejsca nazywa się Lechem?”, o którym Pismo mówi: „Efrat, to jest Bet-Lechem”. „Ponieważ pochodzi ono od Imienia Stwórcy, ponieważ zginęli tam w wojnie za Jego Imię, jak powiedziano: «Ręka na tronie Stwórcy (jud-hej יה), że wojna u Stwórcy przeciwko Amalekowi»[9] – czyli umrą tam, aby dopełnić Imię jud-hej יה”. Bo to Imię nie zostaje dopełnione jako AWAJa (הויה), dopóki nie zostanie zmazana pamięć o Amaleku. I dlatego ta wojna jest o dopełnienie Imienia jud-hej יה poprzez (Imię) waw-hej וה. Dlatego to miejsce nazywa się Lechem (לחם) – od słowa milchama (מלחמה – wojna), ponieważ walczył (lacham לחם) na wygnaniu, aby dopełnić Imię Stwórcy.

---

[1] Tora, Bereszit, 48:7. «A kiedy szedłem z Padanu, umarła mi Rachel w ziemi Kanaan, w drodze, gdy pozostawało jeszcze trochę drogi do Efrat; i pochowałem ją tam, na drodze do Efrat, to jest Bet-Lechem».

[2] Prorocy, Jirmijahu, 31:14. «Tak powiedział Stwórca: „Słychać głos w Ramie, lament i gorzki płacz: Rachel opłakuje swoich synów; nie chce dać się pocieszyć z powodu swoich dzieci, bo ich już nie ma”».

[3] Prorocy, Jirmijahu, 31:15-16. «Tak powiedział Stwórca: „Powstrzymaj swój głos od płaczu i twoje oczy od łez, bo jest zapłata za twój trud – mówi Stwórca – i powrócą oni z ziemi wroga. I jest nadzieja dla twojej przyszłości – mówi Stwórca – i powrócą synowie do swoich granic”».

[4] Prorocy, Jeszajahu, 54:1. «Raduj się, bezdzietna, nie rodząca, wybuchnij pieśnią i wesel się, nie rodząca w bólach, bo liczniejsi są synowie opuszczonej niż synowie mającej męża – powiedział Stwórca».

[5] Prorocy, Zecharija, 14:9. «I będzie Stwórca Królem nad całą ziemią. W owym dniu Stwórca będzie jeden i imię Jego jedno».

[6] Patrz Zohar, rozdział Wajera, p. 16.

[7] Patrz Zohar, rozdział Bereszit, część 1, p. 126, od słów: «Zohar wyjaśnia powiedziane: „I był wieczór, i było rano – dzień jeden”».

[8] Patrz wyżej, p. 81.

[9] Tora, Szemot, 17:16. «Oto ręka na tronie Stwórcy (świadectwem tego), że wojna Stwórcy z Amalekiem z pokolenia na pokolenie».