362) Otworzył Rabbi Jicchak i powiedział: „Żyje Stwórca i błogosławiony jest mój Opoka, i wywyższony Elohim mego zbawienia” – ten werset jest tajemnicą (patach Rabi Jicchak we-amar: chaj Haszem u-baruch curi we-jarum Elohej jiszi, hai kra ihu raza). „Żyje Stwórca” – czyż nie wiemy, że Święty, Błogosławiony On, nazywa się „Żyjący”? Ale nawet sprawiedliwy nazywany jest „żyjący”, bo „żyjący” to sprawiedliwy na górze i sprawiedliwy na dole (chaj Haszem – we-chi la jeda’na de-Kudsza Berich Hu ikrei chaj? Ella afilu cadik, ihu ikrei chaj, de-ha chaj – cadik ihu le-ejla, we-cadik ihu le-tata). Na górze – Święty, Błogosławiony On, nazywa się „Żyjący”; na dole – sprawiedliwy nazywa się „Żyjący”, jak napisano: „A Benajahu, syn Jehojady, syn człowieka żyjącego” (le-ejla – Kudsza Berich Hu ikrei chaj; le-tata – cadik ikrei chaj, di-ketiv: u-Benajahu ben Jehojada, ben isz chaj). Dlaczego nazywa się go „żyjący”? Bo był sprawiedliwym – bo sprawiedliwy nazywa się Żyjący, żyjący wiecznie (amai ikrei chaj? be-gin de-ihu cadik, de-ha cadik chaj ikrei, chei ha-olamim). „I błogosławiony jest mój Opoka” – wszystko jest jedno: Żyjący i Błogosławiony, bo się nie oddzielają jeden od drugiego (u-baruch curi – kol-la chad, chaj u-baruch, de-la mitparszei me-haddadei). Gdy łączą się razem – nazywa się to „źródłem wody żywej” (de-chad mitchabran ka-chada, ikrei be’er majim chajim): to wypływa do wewnątrz, a to się z niego napełnia (da nebia le-go, we-da itmalja mineih).
Sulam
362) Zabrał głos Rabbi Icchak, ogłaszając: „Żyje Stwórca, i błogosławiona jest moja twierdza, i niech będzie wywyższony Wszechmogący mojego zbawienia”[1]. Jaki jest sens słów: „Żyje Stwórca” – czyż nie wiem, że Stwórca żyje? Lecz chodzi o to, że nawet sprawiedliwy – tzn. Jesod – nazywany jest „żyjącym”, ponieważ sprawiedliwy przyciąga świecenie Hochmy, które nazywane jest światłem chaja (życia), i dlatego nazywa się „żywy” (chaj). Bo „żywy” to sprawiedliwy na górze i sprawiedliwy na dole – tzn. zarówno Zeir Anpin na górze, jak i jego Jesod na dole nazywają się „żywi”. „Na górze Stwórca” – Zeir Anpin – „nazywany jest żywym”, jak powiedziano: „Żyje Stwórca (AWAJa)”. A „na dole sprawiedliwy” – Jesod Zeir Anpina – „nazywany jest żywym”, jak powiedziano: „A Benajahu, syn Jehojady, syn isz chaj (męża żyjącego)”[2] – co wskazuje na Jesod.
„A dlaczego Stwórca nazywany jest żywym? Bo On jest sprawiedliwym” – tzn. zawiera również właściwość Jesod-sprawiedliwego. „Bo sprawiedliwy nazywany jest żywym, żyjącym wiecznie” – ponieważ przyciąga świecenie Hochmy, które nazywane jest światłem chaja. A Stwórca przekazuje Hochmę dopiero po ukończeniu NeHI (Necach-Hod-Jesod) de-kelim, a główną z nich jest właściwość Jesod-sprawiedliwy. I wtedy powiedziano: „Żyje Stwórca (AWAJa)” – tzn. w znaku tego, że przyciąga Hochmę.
„I błogosławiona jest moja twierdza”1074 – to wszystko jest jedną całością: „żywy” i „błogosławiony”, ponieważ nie są oddzieleni jeden od drugiego. „Żywy” oznacza świecenie Hochmy, a „błogosławiony” – świecenie chasadim, i muszą się one wzajemnie obłaczyć, ponieważ Hochma bez chasadim – to ciemność. I to jest sens słów: „Żyje Stwórca i błogosławiona jest moja twierdza” – tzn. Hochma i chasadim razem. „Twierdza moja” – to Nukwa Zeir Anpina. I kiedy one – „Żyje Stwórca (AWAJa)” i „twierdza” – łączą się jako jedno, nazywa się ona „studnią żywej wody”. „Jedno wychodzi z wnętrza” studni – tzn. „Żyje Stwórca (AWAJa) i błogosławiony”. „A drugie napełnia się z niej” – tzn. „twierdza”, która nazywana jest studnią.
I nazywa się ona „studnią żywej wody” z następującego powodu: „woda” – to chasadim, które otrzymuje od „błogosławionego”. „Żywa” nazywana jest dzięki świeceniu Hochmy, które otrzymuje od „żywego”. A dzięki źródłu, które daje jej oba te świecenia, nazywana jest studnią. I tak wyjaśnia się wewnętrzny sens słów: „Żyje Stwórca i błogosławiona jest moja twierdza”1074 – że wskazuje to na doskonałość ziwugu Zeir Anpina z Nukwą, gdy ona otrzymuje od niego doskonałe mochin, określane słowami „żywy” i „błogosławiony”.
363) „I wywyższony Elohim mego zbawienia” – to jest świat wyższy, który jest wyniesiony i wywyższony, wyniesiony ponad wszystko, bo z niego wychodzi wszystko (we-jarum Elohej jiszi – da alma ila’a, de-ihu ram we-nisa, ram al kol-la, de-ha mineh nefeik kol-la). I każdy wypływ, który wypływa, by napełnić źródło, jak należy, i stamtąd wychodzi błogosławieństwo, by oświecać wszystkich tych, którzy są na dole (we-kol nebi’u de-nebia, le-itmalja bejra, kidka jaot, u-mittaman itbarech, le-anhara le-kol inun de-le-tata). A gdy wszystko jest napełnione jak należy – wtedy: „I wywyższony Elohim mego zbawienia” (we-chad itmalja kol-la kidka jaot, ke-dein: we-jarum Elohej jiszi).
Sulam
363) „I będzie wywyższony Wszechmogący mojego zbawienia”1074 – to świat wyższy – Bina, „która jest «Wywyższona i Przewyższająca»”[3]. „Wywyższona ponad wszystko, bo z niej wszystko wychodzi” – tzn. wszystkie mochin, które istnieją w ZoN i światach BEA, pochodzą z Biny, „i każdy strumień, który wychodzi, aby napełnić studnię” – pochodzi od niej. „I od niej błogosławiona jest ona” – tzn. Nukwa – „aby świecić wszystkim, którzy są poniżej” świata Acilut. „I kiedy wszyscy oni zostają napełnieni” – obfitością, wtedy: „I będzie wywyższony Wszechmogący mojego zbawienia” – ponieważ wyższy podnosi się i wywyższa dzięki wielkiej obfitości, którą przekazuje niższym.
[1] Pisma, Tehilim, 18:47. „Żyje Stwórca i błogosławiona moja opoka, i wywyższony niech będzie Wszechmogący zbawienia mojego.”
[2] Prorocy, Szmu’el II, 23:20. „A Bnajasz, syn Jehojady, syn człowieka dzielnego, wielkiego w czynach, z Kabceel, zabił dwóch bohaterów Moabu. Zszedł on też i zabił lwa w dole w dzień śnieżny.”
[3] Prorocy, Jeszajahu, 57:15. „Bo tak mówi Wzniosły i Wywyższony, Wiekuisty, którego imię jest Święty: Mieszkam na wysokościach i w świętości, ale jestem także z pokornym i skruszonym duchem, aby ożywiać ducha pokornych i ożywiać serca skruszonych.”